Tài liệu Hình thành kĩ năng sử dụng sách giáo viên mĩ thuật trong việc thiết kế bài dạy phân môn vẽ tranh cho sinh viên ngành giáo dục tiểu học

  • Số trang: 125 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 31 |
  • Lượt tải: 0
tructuyentailieu

Tham gia: 25/05/2016

Mô tả:

Kho¸ luËn tèt nghiÖp trêng ®¹i häc Vinh Khoa gi¸o dôc tiÓu häc ----------***--------- NguyÔn thÞ gia phó H×nh thµnh kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt trong viÖc thiÕt kÕ bµi d¹y ph©n m«n vÏ tranhcho sinh viªn ngµnh gi¸o dôc tiÓu häc Kho¸ luËn tèt nghiÖp ®¹i häc NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 0 Líp 46A - Kho¸ luËn tèt nghiÖp Vinh, 2009 trêng ®¹i häc Vinh Khoa gi¸o dôc tiÓu häc ----------***--------- H×nh thµnh kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt trong viÖc thiÕt kÕ bµi d¹y ph©n m«n vÏ tranhcho sinh viªn ngµnh gi¸o dôc tiÓu häc Kho¸ luËn tèt nghiÖp ®¹i häc Ngµnh gi¸o dôc tiÓu häc NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 1 Líp 46A - Kho¸ luËn tèt nghiÖp Gi¸o viªn híng dÉn: Th.S NguyÔn H÷u Dþ Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn ThÞ gia Phó Líp : 46A-GDTH Vinh, 2009 Môc lôc A. Më ®Çu…………………………………………………………….…….1 1.LÝ do chän ®Ò tµi…………………………………………………………….1 2. Môc ®Ých nghiªn cøu………………………………………………………..2 3. Kh¸ch thÓ vµ ®èi tîng nghiªn cøu………………………………………....2 4. NhiÖm vô nghiªn cøu………………………………………………………..2 5. Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu………………………………………………….…2 6. Gi¶ thuyÕt khoa häc…………………………………………………………4 b. néi dung………………………………………………………………...5 Ch¬ng 1.C¬ së lÝ luËn cña vÊn ®Ò nghiªn cøu………………………..….5 1.1. LÞch sö nghiªn cøu vÊn ®Ò……………………...………………………… 5 1.2. Mét sè kh¸i niÖm …………………………………………........…………7 1.2.1. S¸ch gi¸o viªn MÜ thuËt ë tiÓu häc …………............ …………....7 1.3. M«n MÜ thuËt ë tiÓu häc- Ph©n m«n tranh……………………………12 NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 2 Líp 46A - vÏ Kho¸ luËn tèt nghiÖp 1.3.1. M«n MÜ thuËt ë tiÓu häc……………………………………...… 12 1.3.2. Ph©n m«n vÏ tranh ë tiÓu häc…………………………………...14 Ch¬ng 2.C¬ së thùc tiÔn cña vÊn ®Ò nghiªn cøu……………………….19 2.1.Thùc tr¹ng s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt ë TiÓu häc………………………….19 2.2. Thùc tr¹ng s¸ch tham kh¶o mÜ thuËt ë TiÓu häc………………………...20 2.3.Thùc tr¹ng kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn MÜ thuËt ph©n m«n vÏ tranh ë tiÓu häc.................................................................................... ..........................21 2.3.1. Thùc tr¹ng nhËn thøc cña sinh viªn khoa gi¸o dôc tiÓu häc vÒ kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn MÜ thuËt ph©n m«n vÏ tranh…….............21 2.3.2. Thùc tr¹ng thiÕt kÕ bµi d¹y ph©n m«n vÏ tranh cña sinh viªn……………………………………………………….…….....23 2.3.3. Tù ®¸nh gi¸ cña sinh viªn vÒ møc ®é sö dông s¸ch gi¸o viªn ph©n m«n vÏ tranh ë tiÓu häc………………………………………..… 23 2.3.4.Thùc tr¹ng kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn MÜ thuËt ph©n m«n vÏ tranh cña gi¸o viªn tiÓu häc………………………………………………..…24 2.3.5. Nguyªn nh©n cña thùc tr¹ng………………………………….… 26 NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 3 Líp 46A - Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ch¬ng 3.Quy tr×nh h×nh thµnh kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt trong viÖc thiÕt kÕ bµi d¹y ph©n m«n vÏ tranh……………………......... 28 3.1. x©y Nguyªn t¾c dùng quy tr×nh............................................................... 28 3.2. Quy tr×nh h×nh thµnh kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt trong viÖc thiÕt kÕ bµi d¹y ph©n m«n vÏ tranh ë tiÓu häc................................................ 29 3.2.1.Yªu cÇu kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ vÏ tranh nãi chung……………...... 29 3.2.2. Yªu cÇu kiÕn thøc vÒ vÏ tranh trong ch¬ng tr×nh ph©n m«n vÏ tranh ë häc………………………………………………………………......... tiÓu 37 3.2.3. Yªu cÇu kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt trong viÖc thiÕt kÕ bµi d¹y tranh………………………………………………...... ph©n m«n vÏ 41 Ch¬ng 4.Thùc nghiÖm s ph¹m………………………………..……… 63 4.1. Môc ®Ých, ®èi tîng, c¸ch thøc tiÕn hµnh thùc nghiÖm………………… 63 4.1.1. Môc ®Ých……………………………………………………….. 63 4.1.2. §èi tîng thùc nghiÖm………………………………………… 63 4.1.3. C¸ch thøc tiÕn hµnh……………………………………………. 63 4.2. Ph©n tÝch kÕt qu¶ thùc nghiÖm……………………………………….. … 64 4.2.1. KÕt qu¶ sau khi sö dông quy tr×nh ®· x©y dùng cho sinh viªn… 64 4.2.2. KÕt qu¶ lÜnh héi tri thøc cña häc sinh tiÓu häc………………... 66 c. kÕt luËn vµ kiÕn nghÞ………………………………………… 70 NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 4 Líp 46A - Kho¸ luËn tèt nghiÖp Tµi liÖu tham kh¶o………………………………………………… 72 Lêi c¶m ¬n T«i xin bµy tá lßng biÕt ¬n ®Õn c¸c thÇy c« gi¸o trong khoa Gi¸o Dôc TiÓu häc - §¹i häc Vinh, c¸c b¹n sinh viªn líp 46A – GD TiÓu häc, c¸c thÇy c« gi¸o trêng tiÓu häc Hµ Huy TËp – II ®· gióp ®ì, t¹o ®iÒu kiÖn cho t«i thùc hiÖn ®Ò tµi kho¸ luËn. §Æc biÖt t«i xin bµy tá lßng biÕt ¬n s©u s¾c ®Õn thÇy gi¸o ThS. NguyÔn H÷u DÞ ®· ®Ò xuÊt ý tëng vµ híng dÉn tËn t×nh, chu ®¸o khi t«i thùc hiÖn kho¸ luËn tèt nghiÖp ®¹i häc nµy. §ång thêi t«i còng nhËn ®îc sù quan t©m, gióp ®ì, ®éng viªn rÊt nhiÒu tõ phÝa gia ®×nh, NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 5 Líp 46A - Kho¸ luËn tèt nghiÖp b¹n bÌ vµ c¸c trêng n¬i su tÇm tµi liÖu. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n! Do n¨ng lùc b¶n th©n, nguån t liÖu, thêi gian h¹n chÕ nªn ®Ò tµi kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt, rÊt mong ®îc sù th«ng c¶m, gãp ý cña c¸c thÇy c« vµ c¸c b¹n sinh viªn ®Ó ®Ò tµi hoµn thiÖn h¬n. Vinh, th¸ng 05 n¨m 2009 Sinh viªn NguyÔn ThÞ Gia Phó NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 6 Líp 46A - Kho¸ luËn tèt nghiÖp A. Më ®Çu 1. LÝ do chän ®Ò tµi MÜ thuËt lµ m«n häc c¬ së cña gi¸o dôc thÈm mÜ, cã nghÜa lµ viÖc d¹y häc mÜ thuËt ë TiÓu häc nh»m môc ®Ých gi¸o dôc thÈm mÜ lµ chÝnh. Gãp phÇn quan träng vµo viÖc thùc hiÖn môc tiªu cña nhµ trêng phæ th«ng. Trong m«n MÜ thuËt ë TiÓu häc, ph©n m«n vÏ tranh ®îc s¾p xÕp xen kÏ víi c¸c ph©n m«n kh¸c: VÏ theo mÉu, vÏ trang trÝ, tËp nÆn t¹o d¸ng vµ thêng thøc mÜ thuËt. TÊt c¶ ®Òu gãp phÇn lµm phong phó néi dung m«n MÜ thuËt ë TiÓu häc. VÏ tranh cã mét vÞ trÝ quan träng trong m«n MÜ thuËt. Bëi tranh vÏ chÝnh lµ n¬i häc sinh thÓ hiÖn sù s¸ng t¹o, c¶m nhËn vÎ ®Ñp tinh tÕ cña sù vËt, cña c¶nh vËt trong cuéc sèng vµ thiªn nhiªn. §ång thêi nã cßn lµ n¬i häc sinh thÓ hiÖn t×nh c¶m, t©m hån ng©y th¬ trong s¸ng cña c¸c em qua c¸c bµi vÏ. V× vËy ®©y lµ ph©n m«n cã t¸c dông lín ®èi víi häc sinh, d¹y tèt ph©n m«n vÏ tranh lµ mét yªu cÇu quan träng ®èi víi ngêi d¹y. §Ó d¹y tèt ph©n m«n vÏ tranh ngêi gi¸o viªn cÇn nhiÒu kü n¨ng, trong ®ã cã kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn, ®©y lµ kü n¨ng gióp cho gi¸o viªn trong qu¸ tr×nh thiÕt kÕ bµi d¹y, yÕu tè quan träng gãp phÇn thµnh c«ng cña c¸c bµi lªn líp, thùc hiÖn tèt ho¹t ®éng d¹y häc. Sau n¨m 2000 c¸c trêng tiÓu häc trªn toµn quèc b¾t ®Çu triÓn khai thùc hiÖn thay s¸ch theo ch¬ng tr×nh tiÓu häc míi – mét ch¬ng tr×nh víi cÊu tróc vµ chÊt lîng míi. Trong ®ã m«n mÜ thuËt nãi chung vµ ph©n m«n vÏ tranh nãi riªng ®Æt NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 7 Líp 46A - Kho¸ luËn tèt nghiÖp ra cho ngêi gi¸o viªn yªu cÇu míi vÒ kü n¨ng. Ngêi gi¸o viªn ph¶i cã kü n¨ng tèt míi cã thÓ d¹y tèt m«n häc. §Æc biÖt ®èi víi sinh viªn n¨m cuèi th× sù h×nh thµnh kü n¨ng nµy l¹i cµng quan träng, bëi v× sinh viªn cha qua gi¶ng d¹y, thiÕt kÕ bµi d¹y nhiÒu. Trong thùc tÕ cã nhiÒu sinh viªn cßn nhiÒu lóng tóng trong thiÕt kÕ bµi d¹y nÕu kh«ng dùa vµo s¸ch gi¸o viªn. Trong qu¸ tr×nh thiÕt kÕ hÇu nh chØ bª nguyªn tõ s¸ch gi¸o viªn, coi s¸ch gi¸o viªn nh lµ b¶n thiÕt kÕ s½n, thËm chÝ cã khi cßn hiÓu sai dông ý cña s¸ch gi¸o viªn. Cã thÓ nãi kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn lµ mét kü n¨ng cßn kh¸ “mê nh¹t” ®èi víi sinh viªn. ViÖc h×nh thµnh kü n¨ng nµy ë sinh viªn ngµnh gi¸o dôc tiÓu häc lµ mét yªu cÇu quan träng. §ã lµ vÊn ®Ò mµ mçi sinh viªn cÇn quan t©m vµ suy nghÜ. §Ó gãp phÇn nhá c«ng søc cña m×nh vµo gi¶i quyÕt vÊn ®Ò chóng t«i chän ®Ò tµi nghiªn cøu: “H×nh thµnh kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt trong viÖc thiÕt kÕ bµi d¹y ph©n m«n vÏ tranh cho sinh viªn ngµnh gi¸o dôc tiÓu häc”. 2. Môc ®Ých nghiªn cøu X©y dùng quy tr×nh h×nh thµnh kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt trong viÖc thiÕt kÕ bµi d¹y ph©n m«n vÏ tranh cho sinh viªn ngµnh gi¸o dôc tiÓu häc, n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông s¸ch gi¸o viªn gãp phÇn n©ng cao chÊt lîng d¹yhäc vÏ tranh ë TiÓu häc. 3. Kh¸ch thÓ vµ ®èi tîng nghiªn cøu NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 8 Líp 46A - Kho¸ luËn tèt nghiÖp 3.1. Kh¸ch thÓ nghiªn cøu: Qu¸ tr×nh häc tËp vµ thùc tËp s ph¹m cña sinh viªn qua c¸c k× häc. 3.2. §èi tîng nghiªn cøu: Néi dung quy tr×nh h×nh thµnh kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt trong viÖc thiÕt bµi d¹y ph©n m«n vÏ tranh cho sinh viªn ngµnh gi¸o dôc tiÓu häc. 4. NhiÖm vô nghiªn cøu - T×m hiÓu c¬ së lÝ luËn cña vÊn ®Ò nghiªn cøu. - T×m hiÓu thùc tr¹ng cña vÊn ®Ò nghiªn cøu. - X©y dùng quy tr×nh h×nh thµnh kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt trong viÖc thiÕt kÕ bµi d¹y ph©n m«n vÏ tranh ë TiÓu häc. 5. Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu §Ó tiÕn hµnh nghiªn cøu ®Ò tµi nµy chóng t«i ®· sö dông c¸c ph¬ng ph¸p sau: 5.1. Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu lÝ luËn §Ó cã c¬ së lÝ luËn vÒ nghiªn cøu ®Ò tµi nµy chóng t«i ®· tiÕn hµnh nghiªn cøu ch¾t läc c¸c tµi liÖu liªn quan nh : Gi¸o dôc häc, T©m lÝ häc tiÓu häc, Ph¬ng ph¸p d¹y- häc mÜ thuËt ë tiÓu häc, Tµi liÖu båi dìng thêng xuyªn cho gi¸o viªn tiÓu häc, Khai th¸c néi dung ch¬ng tr×nh s¸ch gi¸o khoa, s¸ch gi¸o viªn tõ líp 1 ®Õn líp 5. 5.2. Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu s¶n phÈm ho¹t ®éng Trong ho¹t ®éng cña m×nh sinh viªn ®· t¹o ra nh÷ng s¶n phÈm, c¸c s¶n phÈm nµy ®Ó l¹i dÊu Ên cña n¨ng lùc c¸ nh©n lªn ®ã. V× thÕ, ®Ó thÊy ®îc thùc tr¹ng cña kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn cña sinh viªn ngµnh gi¸o dôc tiÓu häc chóng t«i NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 9 Líp 46A - Kho¸ luËn tèt nghiÖp ®· nghiªn cøu thiÕt kÕ bµi d¹y c¸c bµi lªn líp cña sinh viªn ®Ó thu thËp th«ng tin vÒ thùc tr¹ng. 5.3. Ph¬ng ph¸p quan s¸t Chóng t«i ®· tiÕn hµnh quan s¸t, thu thËp nh÷ng t liÖu, thao t¸c biÓu hiÖn trong c¸c buæi lªn líp cña sinh viªn ë c¸c tiÕt häc vÏ tranh, bëi ®ã lµ sù thÓ hiÖn thiÕt kÕ bµi d¹y mµ sinh viªn ®· thiÕt kÕ. 5.4. Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu kinh nghiÖm. §Ó ®a ra ®îc quy tr×nh h×nh thµnh kü n¨ng, ®a ra ®îc néi dung ®Ó rÌn luyÖn c¸c kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn ph©n m«n vÏ tranh ë tiÓu häc chóng t«i ®· häc hái, tham kh¶o ý kiÕn kinh nghiÖm cña gi¸o viªn ë mét sè trêng tiÓu häc nh : S¬n Trung, S¬n LÔ…thuéc huyÖn H¬ng S¬n, gi¸o viªn trêng tiÓu häc Lª Lîi, Hµ Huy TËp – II vµ mét sè ý kiÕn cña c¸c b¹n sinh viªn líp 46A-gi¸o dôc tiÓu häc. 5.5. Ph¬ng ph¸p ®iÒu tra §Ó cã c¬ së thùc tiÔn khi nghiªn cøu ®Ò tµi nµy chóng t«i ®· x©y dùng phiÕu ®iÒu tra vµ tiÕn hµnh kh¶o s¸t lÊy ý kiÕn cña 73 sinh viªn líp 46A-gi¸o dôc tiÓu häc vµ mét sè gi¸o viªn ë c¸c trêng tiÓu häc Lª Lîi, Hµ Huy TËp-II. 5.6. Ph¬ng ph¸p thùc nghiÖm. §Ó tiÕn hµnh kiÓm nghiÖm vµ ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ cña viÖc v©n dông quy tr×nh h×nh thµnh kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn ph©n m«n vÏ tranh ®· ®Ò ra, chóng t«i trong thêi gian thùc tËp ë trêng tiÓu häc Hµ Huy TËp –II ®· cho thiÕt kÕ mét sè bµi d¹y vµ tiÕn hµnh thùc nghiÖm trªn ®èi tîng häc NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 10 Líp 46A - Kho¸ luËn tèt nghiÖp sinh líp 2, líp 4 vµ líp 5 víi c¸c sinh viªn ®i theo quy tr×nh nµy vµ sinh viªn bá qua mét sè bíc trong quy tr×nh. 6. Gi¶ thuyÕt khoa häc Tõ viÖc t×m hiÓu thùc tr¹ng kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt ph©n m«n vÏ tranh cña sinh viªn ngµnh gi¸o dôctiÓu häc chóng t«i cho r»ng: NÕu ®a ra ®îc mét quy tr×nh h×nh thµnh kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt ®¶m b¶o tÝnh hÖ thèng, kh¶ thi, cã c¬ së khoa häc th× sÏ gãp phÇn n©ng cao ®îc kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt trong viÖc thiÕt kÕ bµi d¹y ph©n m«n vÏ tranh cho sinh viªn vµ gãp phÇn n©ng cao ®îc chÊt lîng d¹y vµ häc vÏ tranh ë TiÓu häc. NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 11 Líp 46A - Kho¸ luËn tèt nghiÖp b. néi dung Ch¬ng 1 C¬ së lÝ luËn cña vÊn ®Ò nghiªn cøu 1.1. LÞch sö nghiªn cøu vÊn ®Ò Ch¬ng tr×nh m«n MÜ thuËt nãi chung vµ ph©n m«n vÏ tranh nãi riªng ®· vµ ®ang hoµn thiÖn dÇn víi nh÷ng thµnh tùu nghiªn cøu x©y dùng ch¬ng tr×nh. Víi môc tiªu: “ X©y dùng néi dung- ch¬ng tr×nh gi¸o dôc toµn diÖn thÕ hÖ trÎ, d¸p øng yªu cÇu ph¸t triÓn nh©n lùc, phôc vô c«ng nghiÖp ho¸- hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc, phï hîp víi thùc tiÔn vµ truyÒn thèng ViÖt Nam tiÕp cËn tr×nh ®é gi¸o dôc phæ th«ng ë c¸c níc ph¸t triÓn trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi”. Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o ®· t¹o nªn mét bíc ngoÆt lín kh«ng chØ víi m«n MÜ thuËt ë tiÓu häc mµ ®èi víi toµn bé ch¬ng tr×nh tiÓu häc nãi chung. V× thÕ nã ®îc nhiÒu ngêi quan t©m tõ sinh viªn, cho ®Õn häc sinh,phô huynh…§Æc biÖt lµ sù quan t©m cña sinh viªn trong ngµnh gi¸o dôc tiÓu häc. Cho ®Õn nay, viÖc nghiªn cøu ch¬ng tr×nh m«n mÜ thuËt nãi chung vµ ph©n m«n vÏ tranh nãi riªng cßn bã hÑp trong ph¹m vi cña c¸c nhµ so¹n th¶o ch¬ng tr×nh, nã míi chØ ®îc ®Ò cËp ®Õn trong c¸c tµi liÖu båi dìng gi¸o viªn, c¸c kû yÕu khoa häc vµ mét sè s¸ch tham kh¶o vÒ viÖc d¹y vµ häc m«n mÜ thuËt. Néi dung chñ yÕu cña c¸c bµi viÕt, tµi liÖu nµy míi chØ ®Ò cËp ®Õn c¸c vÊn ®Ò d¹y vµ häc vÏ tranh: KiÕn thøc c¬ NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 12 Líp 46A - Kho¸ luËn tèt nghiÖp b¶n vÒ vÏ tranh, ph¬ng ph¸p d¹y häc vÏ tranh…mµ cha thùc sù ®i s©u vµo viÖc h×nh thµnh vµ rÌn luyÖn c¸c kü n¨ng d¹y häc nh kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn cho sinh viªn ®ang theo häc trong ngµnh. Tuy vËy, ®©y chÝnh lµ nh÷ng tµi liÖu bæ Ých cho chóng t«i khi thùc hiÖn ®Ò tµi nµy, cô thÓ nh sau: - Cuèn “ MÜ thuËt vµ ph¬ng ph¸p d¹y häc mÜ thuËt ë tiÓu häc” cña t¸c gi¶ NguyÔn L¨ng B×nh- NXB Gi¸o dôc, dù ¸n ph¸t triÓn gi¸o viªn tiÓu häc cã ®Ò cËp kh¸ ®Çy ®ñ vÒ ph©n m«n vÏ tranh: KiÕn thøc vÒ vÏ tranh (Bè côc, h×nh m¨ng, mµu s¾c vµ c¸c bíc vÏ); c¸c ph¬ng ph¸p ®îc sö dông trong d¹y häc vÏ tranh (Thùc hµnh, luyÖn tËp, quan s¸t). Ngoµi ra t¸c gi¶ cßn ®a vµo vÊn ®Ò sö dông s¸ch gi¸o viªn trong qóa tr×nh thiÕt kÕ bµi d¹y song chØ dõng l¹i ë møc ®é kh¸i qu¸t, chung chung nh : “S¸ch gi¸o viªn chØ lµ nh÷ng gîi ý tham kh¶o ®Ó gióp gi¸o viªn cã chç dùa khi thÊy cÇn thiÕt trong qu¸ tr×nh thiÕt kÕ kÕ ho¹ch bµi ho¹ch. Môc tiªu ®îc x¸c ®Þnh trong s¸ch gi¸o viªn còng cã tÝnh chÊt gîi ý tham kh¶o, kh«ng nªn sö dông hoµn toµn vµo kÕ ho¹ch bµi häc cña m×nh. CÇn c¨n cø vµo néi dung bµi häc vµ kh¶ n¨ng häc tËp cña häc sinh ®Ó x¸c ®Þnh môc tiªu”. - Cuèn “Tµi liÖu båi dìng thêng xuyªn cho gi¸o viªn tiÓu häc” cã bµn vÒ c¸ch sö dông s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt sao cho cã hiÖu qu¶ nhng còng chØ dõng l¹i ë ®Ò xuÊt: Khi sö dông s¸ch gi¸o viªn mçi gi¸o viªn cÇn nghiªn cøu s¸ch gi¸o khoa ®Ó khai th¸c, bæ sung, ®ång thêi thiÕt kÕ bµi d¹y sao cho phï hîp víi ®èi tîng häc sinh vµ thùc tÕ thiÕt bÞ cña vïng miÒn. NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 13 Líp 46A - Kho¸ luËn tèt nghiÖp - Cuèn “Hái - ®¸p d¹y häc m«n mÜ thuËt ë c¸c líp 1,2,3”-NXB Gi¸o dôc còng nãi ®Õn c¸ch sö dông s¸ch NghÖ thuËt 1, 2, 3 (PhÇn mÜ thuËt) ®Ó d¹y häc cã kÕt qu¶ tèt: Gi¸o viªn cÇn nghiªn cøu toµn bé néi dung phÇn mÜ thuËt ë s¸ch gi¸o viªn v× ®©y lµ vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ d¹y häc mÜ thuËt ë tõng líp, ®ång thêi còng lµ nh÷ng ®Þnh híng ®Ó gi¸o viªn tiÕn hµnh d¹y häc víi tõng bµi cô thÓ. Trªn c¬ së híng dÉn ë s¸ch gi¸o viªn cña mçi bµi, gi¸o viªn cã thÓ t×m tßi, s¸ng t¹o nh÷ng h×nh thøc tæ chøc còng nh ph¬ng ph¸p d¹y häc linh ho¹t ®Ó ®¹t kÕt qu¶ d¹y häc cao nhÊt. Tuy nhiªn, t¸c gi¶ ®· ®a ra mét c¸ch kh¸i qu¸t , cha ®a ra ®îc mét c¸ch cô thÓ, h×nh thµnh kü n¨ng s¸t thùc h¬n cho gi¸o viªn, sinh viªn ngµnh gi¸o dôc tiÓu häc. ViÖc h×nh thµnh vµ rÌn luyÖn kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn ph©n m«n vÏ tranh ë TiÓu häc lµ mét viÖc lµm rÊt cÇn thiÕt ®èi víi sinh viªn ngµnh gi¸o dôc tiÓu häc mµ cha ®îc ®Ò cËp ®Õn nhiÒu. Kü n¨ng nµy cÇn ph¶i ®îc h×nh thµnh vµ rÌn luyÖn trong suèt c¶ qu¸ tr×nh häc tËp cña sinh viªn. Lµ sinh viªn n¨m cuèi trong ngµnh, chóng t«i muèn ®i vµo t×m hiÓu nghiªn cøu, kh¸m ph¸ nh÷ng néi dung, ®iÓm míi cña ch¬ng tr×nh vµ qua ®ã h×nh thµnh kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn ph©n m«n vÏ tranh ë TiÓu häc. 1.2. Mét sè kh¸i niÖm c¬ b¶n 1.2.1. S¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt ë TiÓu häc 1.2.1.1. S¸ch gi¸o viªn NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 14 Líp 46A - Kho¸ luËn tèt nghiÖp S¸ch gi¸o viªn lµ c«ng cô c¬ b¶n cña ngêi gi¸o viªn trong qu¸ tr×nh d¹y häc. S¸ch gi¸o viªn lµ nh÷ng tµi liÖu trong ®ã cã ®Þnh híng vÒ môc tiªu, néi dung vµ ph¬ng ph¸p, gióp gi¸o viªn n¾m ®îc yªu cÇu vÒ kiÕn thøc, kü n¨ng ®Ó tiÕn hµnh d¹y häc m«n häc. XuÊt ph¸t tõ ®Þnh híng tæng thÓ, tµi liÖu còng gîi ý gi¸o viªn chuÈn bÞ giê d¹y, híng dÉn tiÕn tr×nh cña mét tiÕt lªn líp víi c¸c ho¹t ®éng cô thÓ. S¸ch gi¸o viªn ®îc ph¸t hµnh víi môc ®Ých chñ yÕu lµ dïng lµm tµi liÖu tham kh¶o chÝnh cho gi¸o viªn trong qu¸ tr×nh d¹y häc. Cïng víi hÖ thèng s¸ch gi¸o khoa mçi bé m«n th× cã s¸ch gi¸o viªn t¬ng øng víi bé m«n ®ã. S¸ch gi¸o viªn cã mèi quan hÖ trùc tiÕp víi néi dung s¸ch gi¸o khoa, chÞ sù chi phèi cña néi dung ch¬ng tr×nh m«n häc, môc tiªu d¹y häc nãi chung còng nh môc tiªu cña m«n häc nãi riªng. 1.2.1.2. S¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt- Ph©n m«n vÏ tranh • S¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt lµ nh÷ng tµi liÖu trong ®ã cã ®Þnh híng vÒ môc tiªu, néi dung vµ ph¬ng ph¸p, gióp gi¸o viªn n¾m ®îc yªu cÇu vÒ kiÕn thøc, kü n¨ng ®Ó tiÕn hµnh d¹y- häc m«n mÜ thuËt. XuÊt ph¸t tõ ®Þnh híng tæng thÓ, tµi liÖu còng gîi ý gi¸o viªn chuÈn bÞ giê d¹y, híng dÉn tiÕn tr×nh cña mét tiÕt lªn líp víi c¸c ho¹t ®éng cô thÓ. • S¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt còng ®îc ph¸t hµnh víi môc ®Ých chñ yÕu lµ lµm tµi liÖu tham kh¶o chÝnh, hç trî cho gi¸o viªn d¹y mÜ thuËt ë tiÓu häc trong qu¸ tr×nh d¹y häc. NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 15 Líp 46A - Kho¸ luËn tèt nghiÖp • CÊu tróc s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt ph©n m«n vÏ tranh. - PhÇn 1: Mét sè vÊn ®Ò chung vÒ d¹y häc m«n mÜ thuËt Néi dung phÇn 1: §Ò cËp tíi nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ d¹y- häc mÜ thuËt. Bao gåm: Môc tiªu, néi dung, thêi lîng, kh¸i qu¸t vÒ ph¬ng ph¸p d¹y häc theo tõng néi dung d¹y häc cña m«n mÜ thuËt ë tõng líp. - PhÇn 2: Híng dÉn cô thÓ Néi dung phÇn 2: Híng dÉn d¹y häc cô thÓ tõng bµi theo ch¬ng tr×nh mÜ thuËt cña tõng líp, ë mçi bµi gåm cã: + Môc tiªu + ChuÈn bÞ (cña GV vµ HS). + C¸c ho¹t ®éng d¹y häc chñ yÕu: Giíi thiÖu bµi; t×m, chän néi dung ®Ò tµi; c¸ch vÏ tranh; thùc hµnh; nhËn xÐt®¸nh gi¸; vµ cuèi cïng lµ ý kiÕn dÆn dß HS. • Bé s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt ë TiÓu häc: - Tõ líp 1 ®Õn líp 3 kh«ng cã s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt riªng mµ ®îc biªn so¹n cïng víi m«n ¢m nh¹c vµ m«n Thñ c«ng t¹o thµnh s¸ch NghÖ thuËt 1, 2, 3. M«n MÜ thuËt ë giai ®o¹n ®Çu cña bËc TiÓu häc kh«ng cã s¸ch gi¸o khoa, häc sinh häc tËp th«ng qua viÖc gi¸o viªn tæ chøc c¸c ho¹t ®éng d¹y- häc trªn líp vµ thùc hµnh ë vë tËp vÏ. Do vËy s¸ch gi¸o viªn lµ tµi liÖu chÝnh thøc duy nhÊt ®Ó gi¸o viªn cã c¬ së ph¸p lÝ, ¸p dông trong d¹y- häc mÜ thuËt chÝnh kho¸ (kh«ng kÓ nh÷ng s¸ch, tµi liÖu kh¸c ®Ó tham kh¶o vÒ chuyªn m«n). - Líp 4, 5 cã s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt 4 vµ s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt 5. NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 16 Líp 46A - Kho¸ luËn tèt nghiÖp 1.2.2. Kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt ph©n m«n vÏ tranh. 1.2.2.1. Kü n¨ng Kü n¨ng lµ mét kh¸i niÖm phøc t¹p, xung quanh kh¸i niÖm nµy cã nhiÒu ®Þnh nghÜa kh¸c nhau. Ch¼ng h¹n theo t¸c gi¶ Lu Xu©n Míi trong cuèn “LÝ luËn d¹y häc ®¹i häc” cho r»ng: Kü n¨ng lµ sù biÓu hiÖn kÕt qu¶ thùc hiÖn hµnh ®éng trªn c¬ së kiÕn thøc ®· cã. Kü n¨ng lµ tri thøc hµnh ®éng [2;125]. Theo tõ ®iÓn tiÕng ViÖt th× kü n¨ng lµ kh¶ n¨ng øng dông tri thøc khoa häc vµo thùc tÕ [5; 265]. Kü n¨ng lµ kh¶ n¨ng vËn dông kiÕn thøc (Kh¸i niÖm, c¸ch thøc, ph¬ng ph¸p) ®Ó gi¶i quyÕt mét nhiÖm vô míi, t×nh huèng míi cã b¶n chÊt víi t×nh huèng ®iÓn h×nh nhng bÞ che lÊp bëi nh÷ng yÕu tè kh«ng b¶n chÊt, kh«ng quan träng, nãi c¸ch kh¸c kü n¨ng lµ con ®êng, c¸ch thøc ®Ó tri thøc lý thuyÕt trë l¹i víi thùc tiÔn [3; 13]. Mçi t¸c gi¶ ®a ra mét c¸ch ®Þnh nghÜa riªng vÒ kü n¨ng. Tuy nhiªn, tùu chung l¹i c¸c quan ®iÓm trªn vÒ c¬ b¶n lµ thèng nhÊt. Tæng kÕt l¹i quan niÖm cña c¸c t¸c gi¶ ta cã thÓ thÊy: Kü n¨ng lµ tr×nh ®é, kh¶ n¨ng vËn dông kiÕn thøc ®· tiÕp thu ®îc ®Ó gi¶i quyÕt mét nhiÖm vô, thùc hiÖn mét c«ng viÖc nµo ®ã ë cÊp ®é tiªu chuÈn x¸c ®Þnh. Gi÷a viÖc tiÕp thu kiÕn thøc vµ h×nh thµnh kü n¨ng cã mèi quan hÖ chÆt chÏ víi nhau. ViÖc tiÕp thu kiÕn thøc sÏ t¹o nªn c¬ së, nÒn t¶ng cho viÖc h×nh thµnh kü n¨ng. Cho nªn kü n¨ng còng cã thÓ ®îc hiÓu lµ sù thÓ hiÖn cña kiÕn thøc trong ho¹t ®éng. NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 17 Líp 46A - Kho¸ luËn tèt nghiÖp Khi xem xÐt kü n¨ng cÇn lu ý mét sè ®iÓm sau: - Kü n¨ng bao giê còng g¾n víi mét hµnh ®éng cô thÓ nµo ®ã vµ ®îc xem nh mét ®Æc ®iÓm cña hµnh ®éng. Kü n¨ng lµ mÆt kü thuËt cña hµnh ®éng, biÓu hiÖn møc ®é ®óng ®¾n vµ thµnh thôc cña hµnh ®éng. Kh«ng cã kü n¨ng chung chung, hay nãi c¸ch kh¸c kü n¨ng kh«ng ph¶i lµ mét hiÖn tîng tù th©n mµ nã lu«n lu«n g¾n víi mét hµnh ®éng cô thÓ. - BÊt cø kü n¨ng nµo còng ph¶i dùa trªn c¬ së lÝ thuyÕt. C¬ së lÝ thuyÕt ®ã chÝnh lµ kiÕn thøc. Së dÜ nh vËy lµ v×, xuÊt ph¸t tõ cÊu tróc kü n¨ng (Ph¶i hiÓu môc ®Ých, biÕt c¸ch thøc ®i ®Õn kÕt qu¶ vµ nh÷ng ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó triÓn khai c¸c c¸ch thøc ®ã). Kü n¨ng chØ cã ®îc khi con ngêi vËn dông biÕt kiÕn thøc vµo trong thùc tiÔn mét c¸ch cã kÕt qu¶. Ngîc l¹i, kü n¨ng ®îc h×nh thµnh v÷ng ch¾c sÏ lµm cho viÖc ghi nhí kiÕn thøc thªm v÷ng vµng vµ s©u s¾c h¬n. - TÝnh ®óng ®¾n, sù thµnh th¹o, linh ho¹t vµ mÒm dÎo lµ mét tiªu chuÈn quan träng ®Ó x¸c ®Þnh sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña kü n¨ng. Mét hµnh ®éng cha thÓ gäi lµ cã kü n¨ng nÕu cßn m¾c lçi hay tèn nhiÒu thêi gian, c¸c thao t¸c diÔn ra cßn rËp khu«n vµ cøng nh¾c… Kü n¨ng lµ c¸i kh«ng ph¶i sinh ra ®· cã cña mçi ngêi, nã lµ s¶n phÈm cña ho¹t ®éng thùc tiÔn, lµ kÕt qu¶ cña mét qu¸ tr×nh tËp luyÖn mµ nªn. 1.2.2.2. Kü n¨ng d¹y häc NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 18 Líp 46A - Kho¸ luËn tèt nghiÖp Kü n¨ng d¹y häc lµ: “viÖc thùc hiÖn cã kÕt qu¶ mét sè hay mét lo¹t c¸c thao t¸c phøc t¹p cña mét hay nhiÒu ho¹t ®éng d¹y häc b»ng c¸ch lùa chän vµ vËn dông nh÷ng tri thøc, nh÷ng c¸ch thøc, nh÷ng quy tr×nh ®óng ®¾n, ®¶m b¶o cho ho¹t ®éng d¹y häc cña ngêi gi¸o viªn ®¹t hiÖu qu¶ cao [4; 10]. 1.2.2.3. Kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn mÜ thuËt ph©n m«n vÏ tranh ë TiÓu häc - Kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn lµ kh¶ n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn mét c¸ch thuÇn thôc. - H×nh thµnh kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn ph©n m«n vÏ tranh ë TiÓu häc: Kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn lµ mét trong nh÷ng yªu cÇu kü n¨ng d¹y häc ®èi víi sinh viªn vµ gi¸o viªn. H×nh thµnh kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn lµ h×nh thµnh ë sinh viªn mét hÖ thèng phøc t¹p c¸c thao t¸c, c¸c hµnh ®éng ®¶m b¶o cho sinh viªn thùc hiÖn cã hiÖu qu¶ kiÕn thøc vÏ tranh ®· ®îc häc, ®Ó vËn dông vµo viÖc ph©n tÝch néi dung, ch¬ng tr×nh ph©n m«n vÏ tranh mét c¸ch tæng thÓ , còng nh tõng bµi häc vÏ tranh cô thÓ trong s¸ch gi¸o khoa, tõ ®ã sö dông ®îc s¸ch gi¸o viªn mét c¸ch thuÇn thôc, hiÖu qu¶ vµ thiÕt kÕ bµi d¹y vÏ tranh mét c¸ch râ rµng, chi tiÕt, khoa häc. - CÊu tróc cña kü n¨ng d¹y häc nãi chung vµ kü n¨ng sö dông s¸ch gi¸o viªn nãi riªng: Theo tõ ®iÓn tiÕng ViÖt th× cÊu tróc lµ toµn bé nh÷ng quan hÖ bªn trong gi÷a c¸c thµnh phÇn t¹o nªn mét chØnh thÓ còng nh mèi liªn hÖ cña chóng ®Ó t¹o nªn chØnh thÓ ®ã. NguyÔn ThÞ Gia Phó GDTH 19 Líp 46A -
- Xem thêm -