Tài liệu Giáo án vật lí lớp 11 ban cơ bản

  • Số trang: 186 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 112 |
  • Lượt tải: 0
vndoc

Đã đăng 7399 tài liệu

Mô tả:

 Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 1 PHAÀN I. ÑIEÄN HOÏC. ÑIEÄN TÖØ HOÏC Chöông I. ÑIEÄN TÍCH. ÑIEÄN TRÖÔØNG Tieát 1. ÑIEÄN TÍCH. ÑÒNH LUAÄT CU-LOÂNG I. MUÏC TIEÂU 1. Kieán thöùc - Trình baøy ñöôïc khaùi nieäm ñieän tích ñieåm, ñaëc ñieåm töông taùc giöõa caùc ñieän tích, noäi dung ñònh luaät Cu-loâng, yù nghóa cuûa haèng soá ñieän moâi. - Laáy ñöôïc ví duï veà töông taùc giöõa caùc vaät ñöôïc coi laø chaát ñieåm. - Bieát veà caáu taïo vaø hoaït ñoäng cuûa caân xoaén. 2. Kó naêng - Xaùc ñònh phöông chieàu cuûa löïc Cu-loâng töông taùc giöõa caùc ñieän tích giöõa caùc ñieän tích ñieåm. - Giaûi baøi toaùn öùng töông taùc tónh ñieän. - Laøm vaät nhieãm ñieän do coï xaùt. II. CHUAÅN BÒ 1. Giaùo vieân - Xem SGK Vaät lyù 7 vaø 9 ñeå bieát HS ñaõ hoïc gì ôû THCS. - Chuaån bò caâu hoûi hoaëc phieáu caâu hoûi. 2. Hoïc sinh: OÂn taäp kieán thöùc ñaõ hoïc veà ñieän tích ôû THCS. III. TIEÁN TRÌNH DAÏY – HOÏC Hoaït ñoäng 1 (5 phuùt) : Giôùi thieäu chöông trình, saùch giaùo khoa, saùch baøi taäp, saùch tham khaûo. Hoaït ñoäng 1 (20 phuùt) : Tìm hieåu söï nhieãm ñieän cuûa caùc vaät, ñieän tích, ñieän tích ñieåm, töông taùc giöõa caùc ñieän tích. Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung cô baûn I. Söï nhieãm ñieän cuûa caùc vaät. Ñieän tích. Töông taùc ñieän 1. Söï nhieãm ñieän cuûa caùc vaät  Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 2 Cho hoïc sinh laøm thí nghieäm veà hieän töôïng nhieãm ñieân do coï xaùt. Giôùi thieäu caùc caùch laøm vaät nhieãm ñieän. Giôùi thieäu caùch kieåm tra vaät nhieãm ñieän. Laøm thí nghieäm theo söï höôùng daãn cuûa thaày coâ. Moät vaät coù theå bò nhieãm ñieän do : coï xaùt leân vaät khaùc, tieáp xuùc vôùi moät vaät Ghi nhaän caùc caùch laøm vaät nhieãm nhieãm ñieän khaùc, ñöa laïi gaàn moät vaät ñieän. nhieãm ñieän khaùc. Neâu caùch keåm tra xem vaät coù bò nhieãm ñieän hay khoâng. Coù theå döïa vaøo hieän töôïng huùt caùc vaät nheï ñeå kieåm tra xem vaät coù bò nhieãm ñieän hay khoâng. 2. Ñieän tích. Ñieän tích ñieåm Giôùi thieäu ñieän tích. Cho hoïc sinh tìm ví duï. Vaät bò nhieãm ñieän coøn goïi laø vaät mang Tìm ví duï veà ñieän tích. Ñieän tích ñieåm laø moät vaät tích ñieän coù Giôùi thieäu ñieän tích ñieåm. Cho hoïc sinh tìm ví duï veà ñieän ñieän, vaät tích ñieän hay laø moät ñieän tích. Tìm ví duï veà ñieän tích ñieåm. kích thöôùc raát nhoû so vôùi khoaûng caùch tôùi ñieåm maø ta xeùt. tích ñieåm. 3. Töông taùc ñieän Giôùi thieäu söï töông taùc ñieän. Ghi nhaän söï töông taùc ñieän. Caùc ñieän tích cuøng daáu thì ñaåy nhau. Cho hoïc sinh thöïc hieän C1. Thöïc hieän C1. Caùc ñieän tích khaùc daáu thì huùt nhau. Hoaït ñoäng 3 (15 phuùt) : Nghieân cöùu ñònh luaät Coulomb vaø haèng soá ñieän moâi. Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung cô baûn II. Ñònh luaät Cu-loâng. Haèng soá ñieän moâi Giôùi thieäu veà Coulomb vaø thí nghieäm cuûa oâng ñeå thieát laäp ñònh luaät. Ghi nhaän ñònh luaät. 1. Ñònh luaät Cu-loâng Löïc huùt hay ñaåy giöõa hai dieän tích ñieåm ñaët trong chaân khoâng coù phöông truøng vôùi ñöôøng thaúng noái hai ñieän tích ñieåm ñoù, coù ñoä lôùn tæ leä thuaän vôùi tích  Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 3 ñoä lôùn cuûa hai ñieän tích vaø tæ leä nghòch Giôùi thieäu bieåu thöùc ñònh luaät vaø caùc ñaïi löôïng trong ñoù. Ghi nhaän bieåu thöùc ñònh luaät vaø vôùi bình phöông khoaûng caùch giöõa naém vöõng caùc ñaïi löông trong ñoù. Giôùi thieäu ñôn vò ñieän tích. Ghi nhaän ñôn vò ñieän tích. Cho hoïc sinh thöïc hieän C2. Thöïc hieän C2. chuùng. F=k | q1q2 | ; k = 9.109 Nm2/C2. r2 Ñôn vò ñieän tích laø culoâng (C). 2. Löïc töông taùc giöõa caùc ñieän tích ñieåm ñaët trong ñieän moâi ñoàng tính. Giôùi thieäu khaùi nieäm ñieän moâi. Ghi nhaän khaùi nieäm. Cho hoïc sinh tìm ví duï. Tìm ví duï. Haèng soá ñieän moâi + Ñieän moâi laø moâi tröôøng caùch ñieän. + Khi ñaët caùc ñieän tích trong moät ñieän Ghi nhaän khaùi nieäm. moâi ñoàng tính thì löïc töông taùc giöõa chuùng seõ yeáu ñi  laàn so vôùi khi ñaët noù trong chaân khoâng.  goïi laø haèng soá ñieän Cho hoïc sinh neâu bieåu thöùc tính Neâu bieåu thöùc tính löïc töông taùc löïc töông taùc giöõa hai ñieän tích giöõa hai ñieän tích ñieåm ñaët trong ñieåm ñaët trong chaân khoâng. chaân khoâng. moâi cuûa moâi tröôøng (  1). + Löïc töông taùc giöõa caùc ñieän tích ñieåm ñaët trong ñieän moâi : F = k | q1q2 | . r 2 + Haèng soá ñieän moâi ñaëc cho tính chaát Cho hoïc sinh thöïc hieän C3. Thöïc hieän C3. caùch ñieän cuûa chaát caùch ñieän. Hoaït ñoäng 4 (5 phuùt) : Cuûng coá, giao nhieäm vuï veà nhaø. Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Cho hoïc sinh ñoïc muïc Em coù bieát ? Ñoïc muïc Sôn tónh ñieän. Cho hoïc sinh thöïc hieän caùc caâu hoûi 1, 2, 3, 4 trang 9, Thöïc hieän caùc caâu hoûi trong sgk. 10. Yeâu caàu hoïc sinh veà nhaø giaû caùc baøi taäp 5, 6, 7, 8 sgk Ghi caùc baøi taäp veà nhaø.  Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 4 vaø 1.7, 1.9, 1.10 saùch baøi taäp. IV. RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY  Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 5 Tieát 2 . THUYEÁT ELECTRON. ÑÒNH LUAÄT BAÛO TOAØN ÑIEÄN TÍCH I. MUÏC TIEÂU 1. Kieán thöùc - Trình baøy ñöôïc noäi dung thuyeát eâlectron, noäi dung ñònh luaät baûo toaøn ñieän tích. - Laáy ñöôïc ví duï veà caùc caùch nhieãm ñieän. - Bieát caùch laøm nhieãm ñieän caùc vaät. 2. Kó naêng - Vaän duïng thuyeát eâlectron giaûi thích ñöôïc caùc hieän töôïng nhieãm ñieän. - Giaûi baøi toaùn öùng töông taùc tónh ñieän. II. CHUAÅN BÒ 1. Giaùo vieân - Xem SGK Vaät lyù 7 ñeå bieát HS ñaõ hoïc gì ôû THCS. - Chuaån bò phieáu caâu hoûi. 2. Hoïc sinh OÂn taäp kieán thöùc ñaõc hoïc veà ñieän tích ôû THCS. III. TIEÁN TRÌNH DAÏY – HOÏC Hoaït ñoäng 1 (5 phuùt) : Kieåm tra baøi cuõ : Phaùt bieåu, bieát bieåu thöùc cuûa ñònh luaät Cu-loâng. Hoaït ñoäng 2 (20 phuùt) : Tìm hieåu thueát electron. Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung cô baûn I. Thuyeát electron 1. Caáu taïo nguyeân töû veà phöông dieän ñieän. Ñieän tích nguyeân toá a) Caáu taïo nguyeân töû Yeâu caàu hoïc sinh neâu caáu taïo cuûa nguyeân töû. Neáu caáu taïo nguyeân töû. Goàm: haït nhaân mang ñieän tích döông naèm ôû trung taâm vaø caùc electron mang  Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 6 Nhaän xeùt thöïc hieän cuûa hoïc sinh. ñieän tích aâm chuyeån ñoäng xung quanh. Haït nhaân caáu taïo bôûi hai loaïi haït laø nôtron khoâng mang ñieän vaø proâtoân mang ñieän döông. Electron coù ñieän tích laø -1,6.10-19C vaø Giôùi thieäu ñieän tích, khoái löôïng cuûa electron, proâtoân vaø nôtron. Ghi nhaän ñieän tích, khoái löôïng khoái löôïng laø 9,1.10-31kg. Proâtoân coù cuûa electron, proâtoân vaø nôtron. ñieän tích laø +1,6.10-19C vaø khoái löôïng laø 1,67.10-27kg. Khoái löôïng cuûa nôtron xaáp xó baèng khoái löôïng cuûa proâtoân. Soá proâtoân trong haït nhaân baèng soá electron quay quanh haït nhaân neân Yeâu caàu hoïc sinh cho bieát taïi sao Giaûi thích söï trung hoaø veà ñieän bình thöôøng thì nguyeân töû trung hoaø bình thöôøng thì nguyeân töû trung hoaø cuûa nguyeân töû. veà ñieän. veà ñieän. b) Ñieän tích nguyeân toá Ñieän tích cuûa electron vaø ñieän tích cuûa proâtoân laø ñieän tích nhoû nhaát maø ta Giôùi thieäu ñieän tích nguyeân toá. Ghi nhaän ñieän tích nguyeân toá. coù theå coù ñöôïc. Vì vaäy ta goïi chuùng laø ñieän tích nguyeân toá. 2. Thuyeát electron Giôùi thieäu thuyeát electron. Ghi nhaän thuyeát electron. + Bình thöôøng toång ñaïi soá taát caû caùc ñieän tích trong nguyeân töû baèng khoâng, Yeâu caàu hoïc sinh thöïc hieän C1. Thöïc hieän C1. nguyeân töû trung hoaø veà ñieän. Neáu nguyeân töû bò maát ñi moät soá Yeâu caàu hoïc sinh cho bieát khi naøo Giaûi thích söï hình thaønh ion electron thì toång ñaïi soá caùc ñieän tích thì nguyeân töû khoâng coøn trung hoaø döông, ion aâm. trong nguyeân töû laø moät soá döông, noù laø  Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 7 veà ñieän. moät ion döông. Ngöôïc laïi neáu nguyeân töû nhaän theâm moät soá electron thì noù laø ion aâm. Yeâu caàu hoïc sinh so saùnh khoái So saùnh khoái löôïng cuûa electron + Khoái löôïng electron raát nhoû neân löôïng cuûa electron vôùi khoái löôïng vaø khoái löôïng cuûa proâtoân. chuùng coù ñoä linh ñoäng raát cao. Do ñoù cuûa proâtoân. electron deã daøng böùt khoûi nguyeân töû, di chuyeån trong vaät hay di chuyeån töø vaät naøy sang vaät khaùc laøm cho caùc vaät bò nhieãm ñieän. Yeâu caàu hoïc sinh cho bieát khi naøo Giaûi thích söï nhieãm ñieän döông, Vaät nhieãm ñieän aâm laø vaät thieáu thì vaät nhieãm ñieän döông, khi naøo ñieän aâm cuûa vaät. electron; Vaät nhieãm ñieän döông laø vaät thì vaät nhieãm ñieän aâm. thöøa electron. Hoaït ñoäng3 (10 phuùt) : Vaän duïng thuyeát electron. Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung cô baûn II. Vaän duïng 1. Vaät daãn ñieän vaø vaät caùch ñieän Giôùi thieäu vaät daãn ñieän, vaät caùch ñieän. Ghi nhaän caùc khaùi nieäm vaät daãn ñieän, vaät caùch ñieän. Yeâu caàu hoïc sinh thöïc hieän C2, C3. Thöïc hieän C2, C3. Yeâu caàu hoïc sinh cho bieát taïi sao Giaûi thích. Vaät daãn ñieän laø vaät coù chöùa caùc ñieän tích töï do. Vaät caùch ñieän laø vaät khoâng chöùa caùc electron töï do. Söï phaân bieät vaät daãn ñieän vaø vaät söï phaân bieät vaät daãn ñieän vaø vaät caùch ñieän chæ laø töông ñoái. caùch ñieän chæ laø töông ñoái. 2. Söï nhieãm ñieän do tieáp xuùc Yeâu caàu hoïc sinh giaûi thích söï nhieãm ñieän do tieáp xuùc. Giaûi thích. Neáu cho moät vaät tieáp xuùc vôùi moät vaät nhieãm ñieän thì noù seõ nhieãm ñieän  Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 8 Yeâu caàu hoïc sinh thöïc hieän C4 Thöïc hieän C4. cuøng daáu vôùi vaät ñoù. Giôùi tthieäu söï nhieãm ñieän do Veõ hình 2.3. 3. Söï nhieãm dieän do höôûng öùng höôûng öùng (veõ hình 2.3). Yeâu caàu hoïc sinh giaûi thích söï Ñöa moät quaû caàu A nhieãm ñieän döông laïi gaàn ñaàu M cuûa moät thanh Giaûi thích. kim loaïi MN trung hoaø veà ñieän thì nhieãm ñieän do höôûng öùng. Yeâu caàu hoïc sinh thöïc hieän C5. ñaàu M nhieãm ñieän aâm coøn ñaàu N Thöïc hieän C5. nhieãm ñieän döông. Hoaït ñoäng 4 (5 phuùt) : Nghieân cöùu ñònh luaät baûo toaøn ñieän tích. Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung cô baûn III. Ñònh luaät baûo toaøn ñieän tích Giôùi thieäu ñònh luaät. Ghi nhaän ñònh luaät. Trong moät heä vaät coâ laäp veà ñieän, Cho hoïc sinh tìm ví duï. Tìm ví duï minh hoaï. toång ñaïi soá caùc ñieän tích laø khoâng ñoåi. Hoaït ñoäng 5 (5 phuùt) : Cuûng coá, giao nhieäm vuï veà nhaø. Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Cho hoïc sinh toùm taét nhöõng kieát thöùc ñaõ hoïc trong baøi. Toùm taét laïi nhöõng kieán thöùc ñaõ hoïc trong baøi. Yeâu caàu hoïc sinh veà nhaø giaûi caùc baøi taäp 5, 6 sgk vaø Ghi caùc baøi taäp veà nhaø. 2.1, 2.2, 2.5, 2.6 saùch baøi taäp. IV. RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY  Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 9 Tieát 3. BAØI TAÄP I. MUÏC TIEÂU 1. Kieán thöùc : - Löïc töông taùc giöõa caùc ñieän tích ñieåm. - Thuyeát electron. Ñònh luaät baûo toaøn ñieän tích. 2. Kyõ naêng : - Giaûi ñöôïc caùc baøi toaùn lieân quan ñeán löïc töông taùc giöõa caùc ñieän tích ñieåm. - Giaûi thích ñöôùc caùc hieän töôïng lieân quan ñeán thuyeát electron vaø ñònh luaät baûo toaøn ñieän tích. II. CHUAÅN BÒ Giaùo vieân - Xem, giaûi caùc baøi taäp sgk vaø saùch baøi taäp. - Chuaån bò theâm noät soá caâu hoûi traéc nghieäm vaø baøi taäp khaùc. Hoïc sinh - Giaûi caùc caâu hoûi traéc nghieäm vaø baøi taäp thaày coâ ñaõ ra veà nhaø. - Chuaån bò saün caùc vaán ñeà maø mình coøn vöôùng maéc caàn phaûi hoûi thaày coâ. III. TIEÁN TRÌNH DAÏY – HOÏC Hoaït ñoäng 1 (10 phuùt) : Kieåm tra baøi cuõ vaø toùm taét nhöõng kieán thöùc lieân quan ñeán caùc baøi taäp caàn giaûi. - Caùc caùch laøm cho vaät nhieãm ñieän. - Hai loaïi ñieän tích vaø söï töông taùc giöõa chuùng. - Ñaëc ñieåm löïc töông taùc giöõa caùc ñieän tích ñieåm, - Löïc töông taùc giöõa nhieàu ñieän tích ñieåm leân moät ñieän tích ñieåm. - Thuyeát electron. - Ñònh luaät baûo toaøn ñieän tích. Hoaït ñoäng 2 (20 phuùt) : Giaûi caùc caâu hoûi traéc nghieäm.  Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 10 Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung cô baûn Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn D. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 5 trang 10 : D Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn C. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 6 trang 10 : C Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn D. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 5 trang 14 : D Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn A. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 6 trang 14 : A Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn B. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 1.1 : B Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn D. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 1.2 : D Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn D. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 1.3 : D Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn D. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 2.1 : D Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn D. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 2.5 : D Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn A. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 2.6 : A Hoaït ñoäng 3 (15 phuùt) : Giaûi caùc baøi taäp töï luaän. Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung cô baûn Baøi 8 trang 10 Yeâu caàu hoïc sinh vieát bieåu Vieát bieåu theùc ñònh luaät. thöùc ñònh luaät Cu-loâng. Yeâu caàu hoïc sinh suy ra ñeå | q1q2 | q2 F=k =k 2 r 2 r Suy ra vaø thay soá ñeå tính |q| tính |q|. Yeâu caàu hoïc sinh cho bieát ñieän tích cuûa moãi quaû caàu. Veõ hình Theo ñònh luaät Cu-loâng ta coù => |q| = Fr 2 9.10 3.1.(10 1 ) 2  = 10-7(C) 9 k 9.10 Baøi 1.7 Giaûi thích taïi sao quaû caàu coù ñieän tích ñoù. Xaùc ñònh caùc löïc taùc duïng leân Moãi quaû caàu seõ mang moät ñieän tích q2 Löïc ñaåy giöõa chuùng laø F = k 2 4r  moãi quaû caàu. Neâu ñieàu kieän caân baèng.   Ñieàu kieän caân baèng : F  P  T = 0 q . 2  Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 11 Ta coù : tan Tìm bieåu thöùc ñeå tính q. Suy ra, thay soá tính q.  2 => q = 2l = F kq 2  2 P 4l mg mg  tan =  3,58.10-7C k 2 IV. RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY .................................................................................................................................................................................. Tieát 4-5. ÑIEÄN TRÖÔØNG VAØ CÖÔØNG ÑOÄ ÑIEÄN TRÖÔØNG. ÑÖÔØNG SÖÙC ÑIEÄN I. MUÏC TIEÂU 1. Kieán thöùc - Trình baøy ñöôïc khaùi nieäm ñieän tröôøng. - Phaùt bieåu ñöôïc ñònh nghóa cuûa cöôøng ñoä ñieän tröôøng vaø neâu ñöôïc ñaëc ñieåm cuûa vectô cöôøng ñoä ñieän tröôøng. - Bieát caùch toång hôïp caùc vectô cöôøng ñoä ñieän tröôøng thaønh phaàn taïi moãi ñieåm. - Neâu ñöôïc khaùi nieäm ñöôøng söùc ñieän vaø caùc ñaëc ñieåm cuûa ñöôøng söùc ñieän. 2. Kó naêng - Xaùc ñònh phöông chieàu cuûa vectô cöôøng ñoä ñieän tröôøng taïi moãi ñieåm do ñieän tích ñieåm gaây ra. - Vaän duïng quy taéc hình bình haønh xaùc ñònh höôùng cuûa vectô cöôøng ñoä ñieän tröôøng toång hôïp. - Giaûi caùc Baøi taäp veà ñieän tröôøng. II. CHUAÅN BÒ 1. Giaùo vieân - Chuaån bò hình veõ 3.6 ñeán 3.9 trang 19 SGK. - Thöôùc keû, phaán maøu. - Chuaån bò phieáu caâu hoûi. 2. Hoïc sinh - Chuaån bò Baøi tröôùc ôû nhaø.  Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 12 III. TIEÁN TRÌNH DAÏY – HOÏC Tieát 1. Hoaït ñoäng 1 (5 phuùt) : Kieåm tra baøi cuõ : Neâu vaø giaûi thích hieän töôïng nhieãm ñieän do tieáp xuùc, do höôûng öùng. Hoaït ñoäng 2 (10 phuùt) : Tìm hieåu khaùi nieäm ñieän tröôøng. Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung cô baûn I. Ñieän tröôøng 1. Moâi tröôøng truyeàn töông taùc ñieän Giôùi thieäu söï taùc duïng löïc giöõa caùc vaät thoâng qua moâi tröôøng. Tìm theâm ví duï veà moâi tröôøng truyeàn töông taùc giöõa hai vaät. Moâi tröôøng tuyeàn töông taùc giöõa caùc ñieän tích goïi laø ñieän tröôøng. 2. Ñieän tröôøng Giôùi thieäu khaùi nieäm ñieän Ghi nhaän khaùi nieäm. tröôøng. Ñieän tröôøng laø moät daïng vaät chaát bao quanh caùc ñieän tích vaø gaén lieàn vôùi ñieän tích. Ñieän tröôøng taùc duïng löïc ñieän leân ñieän tích khaùc ñaët trong noù. Hoaït ñoäng 3 (30 phuùt) : Tìm hieåu cöôøng ñoä ñieän tröôøng. Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung cô baûn II. Cöôøng doä ñieän tröôøng 1. Khaùi nieäm cöôøng doä ñieän tröôøng Giôùi thieäu khaùi nieäm ñieän Ghi nhaän khaùi nieäm. tröôøng. Cöôøng ñoä ñieän tröôøng taïi moät ñieåm laø ñaïi löôïng ñaëc tröng cho ñoä maïnh yeáu cuûa ñieän tröôøng taïi ñieåm ñoù. 2. Ñònh nghóa Neâu ñònh nghóa vaø bieåu thöùc ñònh nghóa cöôøng ñoä ñieän tröôøng. Ghi nhaän ñònh nghóa, bieåu thöùc. Cöôøng ñoä ñieän tröôøng taïi moät ñieåm laø ñaïi löôïng ñaëc tröng cho taùc duïng löïc cuûa ñieän tröôøng cuûa ñieän tröôøng taïi ñieåm ñoù.  Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 13 Noù ñöôïc xaùc ñònh baèng thöông soá cuûa ñoä lôùn löïc ñieän F taùc duïng leân ñieän tích thöû q (döông) ñaët taïi ñieåm ñoù vaø ñoä lôùn cuûa q. Yeâu caàu hoïc sinh neâu ñôn vò Neâu ñôn vò cöôøng ñoä ñieän E= cöôøng ñoä ñieän tröôøng theo ñònh tröôøng theo ñònh nghóa. Ñôn vò cöôøng ñoä ñieän tröôøng laø N/C hoaëc nghóa. Giôùi thieäu ñôn vò V/m. F q Ghi nhaän ñôn vò tthöôøng duøng. ngöôøi ta thöôøng duøng laø V/m. 3. Veùc tô cöôøng ñoä ñieän tröôøng  F E q  Giôùi thieäu veùc tô cöôøng ñoä ñieän Ghi nhaän khaùi nieäm.;  Veùc tô cöôøng ñoä ñieän tröôøng E gaây bôûi tröôøng. Veõ hình bieåu dieãn veùc tô cöôøng Veõ hình. moät ñieän tích ñieåm coù : - Ñieåm ñaët taïi ñieåm ta xeùt. ñoä ñieän tröôøng gaây bôûi moät ñieän - Phöông truøng vôùi ñöôøng thaúng noái ñieän tích ñieåm. tích ñieåm vôùi ñieåm ta xeùt. Döïa vaøo hình veõ neâu caùc yeáu toá xaùc ñònh veùc tô cöôøng ñoä ñieän Yeâu caàu hoïc sinh thöïc hieän C1. tröôøng gaây bôûi moät ñieän tích ñieåm. Veõ hình 3.4. Neâu nguyeân lí choàng chaát. - Chieàu höôùng ra xa ñieän tích neáu laø ñieän tích döông, höôùng veà phía ñieän tích neáu laø ñieän tích aâm. - Ñoä lôùn : E = k |Q| r 2 4. Nguyeân lí choàng chaát ñieän tröôøng Thöïc hieän C1. Veõ hình. Ghi nhaän nguyeân lí. E  E1  E 2  ...  E n Tieát 2.  Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 14 Hoaït ñoäng 4 (35 phuùt) : Tìm hieåu ñöôøng söùc ñieän. Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung cô baûn III. Ñöôøng söùc ñieän 1. Hình aûnh caùc ñöôøng söùc ñieän Giôùi thieäu hình aûnh caùc ñöôøng söùc ñieän. Quan saùt hình 3.5. Ghi nhaän hình aûnh caùc ñöôøng söùc ñieän. Caùc haït nhoû caùch ñieän ñaët trong ñieän tröôøng seõ bò nhieãm ñieän vaø naèm doïc theo nhöõng ñöôøng maø tieáp tuyeán taïi moãi ñieåm truøng vôùi phöông cuûa veùc tô cöôøng ñoä ñieän tröôøng taïi ñieåm ñoù. 2. Ñònh nghóa Giôùi thieäu ñöôøng söùc ñieän Ghi nhaän khaùi nieäm. tröôøng. Ñöôøng söùc ñieän tröôøng laø ñöôøng maø tieáp tuyeán taïi moãi ñieåm cuûa noù laø giaù cuûa veùc tô cöôøng ñoä ñieän tröôøng taïi ñieåm ñoù. Noùi Veõ hình daïng ñöôøng söùc cuûa Veõ caùc hình 3.6 ñeán 3.8. moät soá ñieän tröôøng. caùch khaùc ñöôøng söùc ñieän tröôøng laø ñöôøng maø löïc ñieän taùc duïng doïc theo noù. 3. Hình daïng ñöôøng söùc cuûa moät doá ñieän Giôùi thieäu caùc hình 3.6 ñeán 3.9. Xem caùc hình veõ ñeå nhaän xeùt. tröôøng Xem caùc hình veõ sgk. Neâu vaø giaûi thích caùc ñaëc ñieåm Ghi nhaän ñaëc ñieåm ñöôøng söùc 4. Caùc ñaëc ñieåm cuûa ñöôøng söùc ñieän cuae ñöôøng söùc cuûa ñieän tröôøng cuûa ñieän tröôøng tónh. + Qua moãi ñieåm trong ñieän tröôøng coù moät tónh. ñöôøng söùc ñieän vaø chæ moät maø thoâi + Ñöôøng söùc ñieän laø nhöõng ñöôøng coù höôùng. Höôùng cuûa ñöôøng söùc ñieän taïi moät ñieåm laø höôùng cuûa veùc tô cöôøng ñoä ñieän  Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 15 tröôøng taïi ñieåm ñoù. + Ñöôøng söùc ñieän cuûa ñieän tröôøng tónh laø Yeâu caàu hoïc sinh thöïc hieän C2. Thöïc hieän C2. nhöõng ñöôøng khoâng kheùp kín. + Qui öôùc veõ soá ñöôøng söùc ñi qua moät dieän tích nhaát ñònh ñaët vuoâng goùc vôùi vôùi ñöôøng söùc ñieän taïi ñieåm maø ta xeùt tæ leä vôùi cöôøng ñoä ñieän tröôøng taïi ñieåm ñoù. Giôùi thieäu ñieän tröôøng ñeàu. Ghi nhaän khaùi nieäm. Veõ hình 3.10. Veõ hình. 4. Ñieän tröôøng ñeàu Ñieän tröôøng ñeàu laø ñieän tröôøng maø veùc tô cöôøng ñoä ñieän tröôøng taïi moïi ñieåm ñeàu coù cuøng phöông chieàu vaø ñoä lôùn. Ñöôøng söùc ñieän tröôøng ñeàu laø nhöõng ñöôøng thaúng song song caùch ñeàu. Hoaït ñoäng 5 (10 phuùt) : Cuûng coá, giao nhieäm vuï veà nhaø. Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Cho hoïc sinh ñoïc phaàn Em coù bieát ? Ñoïc phaàn Em coù bieát ? Yeâu caàu hoïc sinh toùm taét nhöõng kieán thöùc cô baûn ñaõ Toùm taét kieán thöùc. hoïc trong baøi. Yeâu caàu hoïc sinh veà nhaø giaû caùc baøi taäp 9, 10, 11, 12, 13 sgk 3.1, 2.2, 3.3, 3.4, 3.6, 3.7, 3.10 saùch baøi taäp. IV. RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY Ghi caùc caâu hoûi vaø baøi taäp veà nhaø.  Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 16 Tieát 6 : BAØI TAÄP I. MUÏC TIEÂU 1. Kieán thöùc : - Veùc tô cöôøng ñoä ñieän tröôøng gaây bôû moät ñieän tích ñieåm vaø nhieàu ñieän tích ñieåm. - Caùc tính chaát cuûa ñöôøng söùc ñieän. 2. Kyõ naêng : - Xaùc ñònh ñöôïc cöôøng ñoä ñieän tröôøng gaây bôûi caùc dieän tích ñieåm. - Giaûi thích ñöôïc moät soá hieän töôïng lieân quan ñeán ñieän tröôøng, ñöôøng söùc ñieän tröôøng. II. CHUAÅN BÒ Giaùo vieân - Xem, giaûi caùc baøi taäp sgk vaø saùch baøi taäp. - Chuaån bò theâm noät soá caâu hoûi traéc nghieäm vaø baøi taäp khaùc. Hoïc sinh - Giaûi caùc caâu hoûi traéc nghieäm vaø baøi taäp thaày coâ ñaõ ra veà nhaø. - Chuaån bò saün caùc vaán ñeà maø mình coøn vöôùng maéc caàn phaûi hoûi thaày coâ. III. TIEÁN TRÌNH DAÏY – HOÏC Hoaït ñoäng 1 (10 phuùt) : Kieåm tra baøi cuõ vaø toùm taét nhöõng kieán thöùc lieân quan ñeán caùc baøi taäp caàn giaûi. Hoaït ñoäng 2 (15 phuùt) : Giaûi caùc caâu hoûi traéc nghieäm. Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung cô baûn Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn B. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 9 trang 20 : B Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn D. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 10 trang 21: D Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn D. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 3.1 : D Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn D. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 3.2 : D Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn D. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 3.3 : D Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn C. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 3.4 : C  Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 17 Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn D. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 3.6 : D Hoaït ñoäng 3 (20 phuùt) : Giaûi caùc baøi taäp töï luaän. Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung cô baûn Baøi 12 trang21 Höôùng daãn hoïc sinh caùc böôùc giaûi. Veõ hình Goïi teân caùc veùc tô cöôøng ñoä ñieän tröôøng thaønh phaàn. Xaùc ñònh veùc tô cöôøng ñoä Goïi C laø ñieåm maø taïi ñoù cöôøng ñoä   ñieän tröôøng baèng 0. Goïi E 1 vaø E 2 laø cöôøng ñoä ñieän tröôøng do q1 vaø q2 gaây ra ñieän tröôøng toång hôïp taïi C.    taïi C, ta coù E = E 1 + E 2 = 0 Höôùng daãn hoïc sinh tìm vò trí cuûa C.   => E 1 = - E 2 . Laäp luaän ñeå tìm vò trí cuûa C. Hai veùc tô naøy phaûi cuøng phöông, töùc laø ñieåm C phaûi naèm treân ñöôøng thaúng AB. Hai veùc tô naøy phaûi ngöôïc chieàu, töùc laø C phaûi naèm ngoaøi ñoaïn AB. Hai veùc tô naøy phaûi coù moâñun baèng nhau, töùc laø ñieåm C phaûi gaàn A hôn B vaøi |q1| < |q2|. Do ñoù ta coù: Yeâu caàu hoïc sinh tìm bieåu thöùc ñeå xaùc ñònh AC. k | q1 | | q2 | =k 2  . AC  ( AB  AC ) 2 Tìm bieåu thöùc tính AC. 2 q 4  AB  AC    2  q1 3  AC  =>  Yeâu caàu hoïc sinh suy ra vaø thay soá tính toaùn. Höôùng daãn hoïc sinh tìm caùc ñieåm khaùc. => AC = 64,6cm. Suy ra vaø thay soá ñeå tính AC. Ngoaøi ra coøn phaûi keå taát caû caùc ñieåm naèm raát xa q1 vaø q2. Taïi ñieåm C vaø caùc Tìm caùc ñieåm khaùc coù cöôøng ñoä ñieän tröôøng baèng 0. ñieåm naøy thì cöôøng ñoä ñieän tröôøng baèng khoâng, töùc laø khoâng coù ñieän  Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 18 tröôøng. Baøi 13 trang 21   Goïi Goïi E 1 vaø E 2 laø cöôøng ñoä ñieän Goïi teân caùc veùc tô cöôøng ñoä Höôùng daãn hoïc sinh caùc böôùc giaûi. Veõ hình ñieän tröôøng thaønh phaàn. tröôøng do q1 vaø q2 gaây ra taïi C. Ta coù : Tính ñoä lôùn caùc veùc tô cöôøng ñoä ñieän tröôøng thaønh phaàn E1 = k | q1 | = 9.105V/m (höôùng theo 2  . AC phöông AC). E2 = k | q1 | = 9.105V/m (höôùng theo  .BC 2 phöông CB). Cöôøng ñoä ñieän tröôøng toång hôïp taïi C Xaùc ñònh veùc tô cöôøng ñoä    E = E1 + E 2 ñieän tröôøng toång hôïp taïi C.  E coù phöông chieàu nhö hình veõ. Höôùng daãn hoïc sinh laäp luaän ñeå tính Vì tam giaùc ABC laø tam giaùc vuoâng  ñoä lôùn cuûa E .  Tính ñoä lôùn cuûa E   neân hai veùc tô E 1 vaø E 2 vuoâng goùc  vôùi nhau neân ñoä lôùn cuûa E laø: E= IV. RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY E12  E 22 = 12,7.105V/m.  Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 19 Tieát 7. COÂNG CUÛA LÖÏC ÑIEÄN I. MUÏC TIEÂU 1. Kieán thöùc - Neâu ñöôïc ñaëc ñieåm cuûa löïc taùc duïng leân ñieän tích trong ñieän tröôøng ñeàu. - Laäp ñöôïc bieåu thöùc tính coâng thöùc cuûa löïc ñieän trong ñieän tröôøng ñeàu. - Phaùt bieåu ñöôïc ñaëc ñieåm cuûa coâng dòch chuyeån ñieän tích trong ñieän tröôøng baát kì. - Trình baøy ñöôïc khaùi nieäm, bieåu thöùc, ñaëc ñieåm cuûa theá naêng cuûa ñieän tích trong ñieän tröôøng, quan heä giöõa coâng cuûa löïc ñieän tröôøng vaø ñoä giaûm theá naêng cuûa ñieän tích trong ñieän tröôøng. 2. Kó naêng - Giaûi Baøi toaùn tính coâng cuûa löïc ñieän tröôøng vaø theá naêng ñieän tröôøng. II. CHUAÅN BÒ 1. Giaùo vieân: Veõ treân giaáy khoå lôùn hình 4.2 sgk vaø hình aûnh hoã trôï tröôøng hôïp di chuyeån ñieän tích theo moät ñöôøng cong töø M ñeán N. 2. Hoïc sinh: OÂn laïi caùch tính coâng cuûa troïng löïc vaø ñaëc ñieåm coâng troïng löïc. III. TIEÁN TRÌNH DAÏY – HOÏC Hoaït ñoäng 1 (5 phuùt) : Kieåm tra baøi cuõ : Neâu ñònh nghóa vaø caùc tính chaát cuûa ñöôøng söùc cuûa ñieän tröôøng tónh. Hoaït ñoäng 2 (20 phuùt) : Tìm hieåu coâng cuûa löïc ñieän. Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Veõ hình 4.1 leân baûng. Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Veõ hình 4.1. Noäi dung cô baûn I. Coâng cuûa löïc ñieän Xaùc ñònh löïc ñieän tröôøng taùc 1. Ñaëc ñieåm cuûa löïc ñieän taùc duïng leân duïng leân ñieän tích q > 0 ñaët trong moät ñieän tích ñaët trong ñieän tröôøng ñeàu ñieän tröôøng ñeàu coù cöôøng ñoä ñieän  tröôøng E . Veõ hình 4.2 leân baûng.   F =qE  Löïc F laø löïc khoâng ñoåi.. 2. Coâng cuûa löïc ñieän trong ñieän tröôøng Veõ hình 4.2.  Giáo án Vật Lý 11 – Ban cơ bản  Biên soạn : Dương Văn Đổng - Trường THPT Bùi Thị Xuân – Bình Thuận  Trang 20 Tính coâng khi ñieän tích q di ñeàu AMN = qEd chuyeån theo ñöôøng thaúng töø M ñeán N. Cho hoïc sinh nhaän xeùt. Ñöa ra keát luaän. Tính coâng khi ñieän tích di ñöôøng söùc ñieän. chuyeån theo ñöôøng gaáp khuùc MPN. Giôùi thieäu ñaëc ñieåm coâng cuûa löïc dieän khi ñieän tích di chuyeån Vôùi d laø hình chieáu ñöôøng ñi treân moät Coâng cuûa löïc ñieän tröôøng trong söï di chuyeån cuûa ñieän tích trong ñieän tröôøng Nhaän xeùt. ñeàu töø M ñeán N laø AMN = qEd, khoâng Ghi nhaän ñaëc ñieåm coâng. phuï thuoäc vaøo hình daïng cuûa ñöôøng ñi maø chæ phuï thuoäc vaøo vò trí cuûa ñieåm ñaàu trong ñieän tröôøng baát kì. Ghi nhaän ñaëc ñieåm coâng cuûa löïc M vaø ñieåm cuoái N cuûa ñöôøng ñi. Yeâu caàu hoïc sinh thöïc hieän C1. dieän khi ñieän tích di chuyeån trong 3. Coâng cuûa löïc ñieän trong söï di chuyeån ñieän tröôøng baát kì. cuûa ñieän tích trong ñieän tröôøng baát kì Coâng cuûa löïc ñieän trong söï di chuyeån Yeâu caàu hoïc sinh thöïc hieän C2. Thöïc hieän C1. cuûa ñieän tích trong ñieän tröôøng baát kì khoâng phuï thuoäc vaøo hình daïng ñöôøng ñi Thöïc hieän C2. maø chæ phuï thuoäc vaøo vò trí ñieåm ñaàu vaø ñieåm cuoái cuûa ñöôøng ñi. Löïc tónh ñieän laø löïc theá, tröôøng tónh ñieän laø tröôøng theá. Hoaït ñoäng 3 (15 phuùt) : Tìm hieåu theá naêng cuûa moät ñieän tích trong ñieän tröôøng. Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung cô baûn II. Theá naêng cuûa moät ñieän tích trong ñieän tröôøng 1. Khaùi nieäm veà theá naêng cuûa moät ñieän tích trong ñieän tröôøng
- Xem thêm -