Tài liệu Giáo án sinh học lớp 12 học thuyết tiến hóa tổng hợp

  • Số trang: 4 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 54 |
  • Lượt tải: 0
vndoc

Đã đăng 7399 tài liệu

Mô tả:

Học thuyết tiến hóa tổng hợp hiện đại I . Môc tiªu 1 . KiÕn thøc Sau khi häc xong bµi nµy häc sinh ph¶i:  Tãm t¾t ®­îc sù h×nh thµnh thuyÕt tiÕn ho¸ tæng hîp hiÖn ®¹i.  Nªu ®­îc nguån nguyªn liÖu cña tiÕn ho¸.  Tr×nh bµy vµ ph©n biÖt ®­îc 2 kh¸i niÖm tiÕn ho¸ nhá vµ tiÕn ho¸ lín cña thuyÕt tiÕn ho¸ tæng hîp , nªu ®­îc mèi quan hÖ gi÷a tiÕn ho¸ nhá vµ tiÕn ho¸ lín.  NÕu ®­îc kh¸i niÖm NTTH vµ c¸c NTTH: qu¸ tr×nh ®ét biÕn, qu¸ tr×nh di nhËp gen, qu¸ tr×nh CLTN, giao phối kh«ng ngÉu nhiªn vµ c¸c yÕu tè ngÉu nhiªn.  Nªu vµ ph©n tÝch ®­îc vai trß cña tõng NTTH trong ®ã CLTN lµ nh©n tè c¬ b¶n nhÊt, tõ ®ã rót ra ®­îc mèi quan hÖ gi÷a c¸c NTTH. 2 . Kü n¨ng  Kü n¨ng tæng hîp, so s¸nh th«ng qua viÖc ph©n biÕt tiÕn ho¸ nhá vµ tiÕn ho¸ lín.  Kü n¨ng lµm bµi tËp th«ng qua nh÷ng bµi tËp ®Ó thÊy ®­îc vµi trß cña c¸c NTTH.  Kü n¨ng hÖ thèng ho¸, kh¸i qu¸t ho¸ th«ng qua thiÕt lËp s¬ ®å mèi quan hÖ gi÷a c¸c NTTH. 3 . Th¸i ®é  Gi¶i thÝch ®ù¬c tÝnh ®a d¹ng vµ sù tiÕn ho¸ cña sinh giíi ngµy nay.  ThÊy ®­îc mèi quan hÖ nh©n – qu¶ th«ng qua ho¹t ®éng t×m hiÓu c¸c nh©n tè tiÕn ho¸. II . Ph­¬ng tiÖn d¹y häc  Gi¸o viªn s­u tÇm c¸c tranh ¶nh cã liªn quan. III . Néi dung vµ ph­¬ng ph¸p 1 . Träng t©m cña bµi  CÇn gi¶i thÝch cho häc sinh râ quÇn thÓ lµ ®¬n vÞ tiÕn ho¸ vµ quan niÖm vÒ tiÕn ho¸ nhá cña häc thuyÕt tiÕn ho¸ tæng hîp hiÖn ®¹i.  CÇn lµm râ cho häc sinh kh¸i niÖm nh©n tè tiÕn ho¸ lµ nh©n tè lµm thay ®æi tÇn sè alen vµ thµnh phÇn kiÓu gen cña quÇn thÓ. 1 2 . Ph­¬ng ph¸p D¹y häc theo ph­¬ng ph¸p nªu vÊn ®Ò + gi¶ng gi¶i . 3 . TiÕn tr×nh giê d¹y a) æn ®Þnh líp b) KiÓm tra bµi cò So s¸nh quan niÖm cña Lamac vµ §¸cuyn vÒ sù tiÕn ho¸? Nªu nh÷ng tån t¹i chung cña 2 thuyÕt tiÕn ho¸ nµy? c) Vµo bµi míi Quan niÖm hiÖn ®¹i ®· gi¶i quyÕt nh÷ng tån t¹i cña thuyÕt tiÕn ho¸ cæ ®iÓn, gi¶i thÝch sù tiÕn ho¸ nµy nh­ thÕ nµo? Chóng ta cïng t×m hiÓu ®iÒu nµy trong bµi h«m nay. Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß. Néi dung kiÕn thøc. I . Quan niÖm tiÕn ho¸ vµ nguån nguyªn liÖu tiÕn C¸c nhãm ®äc môc 1 trong phÇn I SGK hãa vµ cho biÕt: ThÕ nµo lµ tiÕn ho¸ nhá? 1 . TiÕn ho¸ nhá vµ tiÕn ho¸ lín Thùc chÊt cña qu¸ tr×nh tiÕn ho¸ nhá lµ g×? §¬n vÞ cña tiÕn hãa nhá? - TiÕn ho¸ nhá lµ qu¸ tr×nh biÕn ®æi cÊu tróc di C¸c nhãm th¶o luËn vµ cö ®¹i diÖn tr×nh truyÒn cña quÇn thÓ (biÕn ®æi vÒ tÇn sè alen vµ bµy theo h­íng dÉn cña gi¸o viªn. thµnh phÇn kiÓu gen cña quÇn thÓ). - Sù biÕn ®æi cÊu tróc di truyÒn cña quÇn thÓ ®Õn mét lóc lµm xuÊt hiÖn sù c¸ch li sinh s¶n víi quÇn thÓ gèc → h×nh thµnh loµi míi . NÕu tiÕn ho¸ nhá diÔn ra trong ph¹m vi - TiÕn ho¸ nhá diÔn ra trªn quy m« nhá, trong mét loµi th× tiÕn ho¸ lín diÔn ra trªn ph¹m vi mét loµi. quy m« nh­ thÕ nµo vµ thùc chÊt cña tiªn ho¸ lín lµ g×? - Thùc chÊt tiÕn ho¸ lín lµ qu¸ tr×nh biÕn ®æi trªn quy m« lín, tr¶i qua hµng triÖu n¨m, lµm xuÊt hiÖn c¸c ®¬n vÞ ph©n lo¹i trªn loµi nh­: chi, hä, KÕt qu¶ cña tiÕn ho¸ nhá lµ h×nh thµnh bé, líp, ngµnh. loµi míi. VËy nguån nguyªn liÖu cung cÊp cho qu¸ tr×nh nµy lµ g× ? Häc sinh lµm viÖc theo nhãm víi SGK 2 . Nguån biÕn dÞ di truyÒn cña quÇn thÓ th¶o luËn vµ cïng t×m c©u tr¶ lêi. Gi¸o viªn gäi mét nhãm ®¹i diÖn tr¶ lêi. - Nguån nguyªn liÖu cung cÊp cho qu¸ tr×nh tiÕn ho¸ lµ c¸c biÕn dÞ di truyÒn (BDDT) vµ do di nhËp gen. - BDDT BiÕn dÞ ®ét biÕn (biÕn dÞ s¬ cÊp) Cã nh÷ng nh© tè nµo tham gia vµo qu¸ BiÕn dÞ tæ hîp tr×nh tiÕn ho¸ trong tù nhiªn? (biÕn dÞ thø cÊp) 2 T¹i sao ®ét biÕn l¹i ®­îc coi lµ nh©n tè tiÕn ho¸? ý nghÜa cña ®ét biÕn ®èi víi II . C¸c nh©n tè tiÕn ho¸ tiÕn ho¸? Häc sinh th¶o luËn nhãm ®Ó t×m c©u tr¶ 1 . §ét biÕn lêi . TÇn sè ®ét biÕn gen tõ 10-6 – 10-4 - §ét biªn lµm thay ®æi tÇn sè alen vµ thµnh phÇn nghÜa lµ trong 104 – 106 giao tö sinh ra kiÓu gen trong quÇn thÓ → lµ nh©n tè tiÕn ho¸. míi cã mét giao tö mang ®ét biÕn vÒ - §ét biÕn ®èi víi tõng gen lµ nhá tõ 10-6 – 10-4 mét gen cô thÓ nµo ®ã . nh­ng trong c¬ thÓ cã nhiÒu gen nªn tÇn sè ®ét §ét biÕn gen cung cÊp nguån nguyªn biÒn vÒ mét gen nµo ®ã l¹i rÊt lín. liÖu s¬ cÊp (c¸c alen míi) cho qu¸ tr×nh - §ét biÕn gen cung cÊp nguån nguyªn liÖu s¬ ®ét biÕn v× vËy th«ng qua qu¸ tr×nh giao cÊp cho qu¸ tr×nh tiÕn ho¸. phèi nã ®· t¹o ra v« sè biÕn dÞ tæ hîp cung cÊp cho qu¸ tr×nh tiÕn hãa. ThÕ nµo lµ hiÖn t­îng di nhËp gen? HiÖn t­îng nµy cã ý nghÜa g× víi tiÕn ho¸? C¸c nhãm ®éc lËp lµm viÖc víi SGK 2 . Di - nhËp gen th¶o luËn vµ tr¶ lêi. Di nhËp gen Mang gen míi ®Õn qt - Di nhËp gen lµ hiÖn t­îng trao ®æi c¸c c¸ thÓ Lµm qt mÊt gen. hoÆc giao tö gi÷a c¸c quÇn thÓ. Lµm - Di nhËp gen lµm thay ®æi thµnh phÇn kiÓu gen t¨ng alen ®· cã trong qt. vµ tÇn sè alen cña quÇn thÓ, lµm xuÊt hiÖn alen míi trong quÇn thÓ. ThÕ nµo lµ chän läc tù nhiªn? Vai trß 3 . Chän läc tù nhiªn (CLTN) cña chän läc tù nhiªn trong qu¸ tr×nh tiÕn ho¸? - CLTN lµ qu¸ tr×nh ph©n ho¸ kh¶ n¨ng sèng sãt vµ sinh s¶n cña c¸c c¸ thÓ víi c¸c kiÓu gen kh¸c Qua CLTN chØ nh÷ng c¸ thÓ nµo mang nhau trong quÇn thÓ. kiÓu gen ph¶n øng thµnh kiÓu h×nh cã lîi tr­íc m«i tr­êng th× ®­îc chän läc tù nhiªn gi÷ l¹i vµ sinh s¶n ­u thÕ → con ch¸u ngµy mét ®«ng vµ ng­îc l¹i. - CLTN t¸c ®éng trùc tiÕp lªn kiÓu h×nh vµ gi¸n Khi mét m«i A biÕn ®æi thµnh m«i tiÕp lµm biÕn ®æi tÇn sè kiÓu gen, tÇn sè alen tr­êng B th× CLTN ­u tiªn gi÷ l¹i nh­ng cña quÇn thÓ. sinh vËt cã ®Æc ®iÓm nh­ thÕ nµo? CLTN ­u tiªn gi÷ l¹i c¸c sinh vËt cã kh¶ n¨ng thÝch nghi víi m«i tr­êng B. CLTN lµm thay ®æi tÊn sè alen nhanh hay chËm tuú thuéc vµo yÕu tè nµo? Chän läc chèng gen tréi: NÕu ®ét biÕn gen tréi lµ cã h¹i nã sÏ ®­îc biÓu hiÖn ngay ra kiÓu h×nh vµ nhanh chãng bÞ CLTN ®µo th¶i. Chän läc chèng gen lÆn: NÕu ®ét biÕn - CLTN quy ®Þnh chiÒu h­íng tiÕn ho¸ . CLTN lµ mét nh©n tè tiÕn ho¸ cã h­íng. - Tèc ®é thay tÇn sè alen tuú thuéc vµo. 3 gen lÆn lµ cã h¹i do chØ ®­îc biÓu hiÖn + Chän läc chèng gen tréi. ra bªn ngoµi kiÓu h×nh khi ë thÓ ®ång + Chän läc chèng gen lÆn. hîp nªn nã kh«ng bao giê bÞ lo¹i bá hÕt ra khái quÇn thÓ. Yªu cÇu häc sinh lÊy vÝ dô vÒ yÕu tè ngÉu nhiªn. C¸c yÕu tè nµy lµm biÕn ®æi thµnh phÇn kiÓu gen cña quÇn thÓ nh­ thÕ nµo ? C¸c yÕu tè ngÉu nhiªn nh­ thiªn tai, 4 . C¸c yÕu tè ngÉu nhiªn dÞch bÖnh, sù khai th¸c qu¸ møc cña con ng­êi ..... - Lµm thay ®æi tÇn sè alen theo mét h­íng kh«ng x¸c ®Þnh. - Sù biÕn ®æi ngÉu nhiªn vÒ cÊu tróc di truyÒn hay Giao phèi kh«ng ngÉu nhiªn cã ®Æc x¶y ra víi nh÷ng quÇn thÓ cã kÝch th­íc nhá. ®iÓm g×? Nã cã ý nghÜa ®èi víi tiÕn ho¸ cña sinh vËt kh«ng? 5 . Giao phèi kh«ng ngÉu nhiªn (giao phèi cã chän läc, giao phèi cËn huyÕt , tù phèi). - - Giao phèi kh«ng ngÉu nhiªn kh«nglµm thay ®æi tÇn sè alen cña quÇn thÓ nh­ng l¹i lµm thay ®æi thay ®æi thµnh phÇn kiÓu gen theo h­íng t¨ng dÇn thÓ ®ång hîp, gi¶m dÇn thÓ dÞ hîp. Giao phèi kh«ng ngÉu nhiªn còng lµ mét nh©n tè tiÕn ho¸. Giao phèi kh«ng ngÉu nhiªn lµm nghÌo vèn gen cña quÇn thÓ , gi¶m sù ®a d¹ng di truyÒn. IV . Cñng cè  Cho häc sinh ®äc phÇn kÕt luËn ë cuèi SGK.  Cho häc sinh lµm bµi tËp tr¾c nghiÖm s¸ch gi¸o khoa. V . DÆn dß  Träng t©m cña bµi lµ phÇn : TiÕn ho¸ nhá vµ tiÕn hoµ nhá vµ tiÕn ho¸ lín cïng phÇn II cña bµi.  VÒ nhµ häc theo c¸c c©u hái cuèi bµi vµ ®äc tr­íc bµi 27.  S­u tÇm tranh ¶nh vÒ c¸c ®Æc ®iÓm thÝch nghi cña sinh vËt víi m«i tr­êng ®Ó chuÈn bÞ cho bµi häc sau. 4
- Xem thêm -