Tài liệu Giáo án quê hương

  • Số trang: 6 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 140 |
  • Lượt tải: 0
vndoc

Đã đăng 7399 tài liệu

Mô tả:

GIAÙO AÙN NGÖÕ VAÊN 8 Tiết: 76 Tuần: 21 QUÊ HƯƠNG (Tế Hanh) 1. Mục tiêu: 1.1 Kiến thức: - Nguồn cảm hứng lớn trong thơ Tế Hanh nói chung và ở bài thơ này: tình yêu quê hương đằm thắm. - Hình ảnh khỏe khoắn, đầy sức sống của con người và sinh hoạt lao động; lời thơ bình dị, gợi cảm xúc trong sáng, tha thiết. 1.2 Kỹ năng: - Nhận biết được tác phẩm thơ lãng mạn. - Đọc diễn cảm tác phẩm thơ. - Phân tích được những chi tiết miêu tả, biểu cảm đặc sắc trong bài thơ. 1.3 Thái độ: GD học yêu lao động và yêu quê hương đất nước. 2. Trọng tâm: - Nguồn cảm hứng lớn trong thơ Tấ hnah nói chung và ở bài thơ này: tình yêu quê hương đằm thắm. - Hình ảnh khỏe khoắn, đầy sức sống của con người và sinh hoạt lao động; lời thơ bình dị, gợi cảm xúc trong sáng, tha thiết. - Nhận biết được tác phẩm thơ lãng mạn. - Đọc diễn cảm tác phẩm thơ. - Phân tích được những chi tiết miêu tả, biểu cảm đặc sắc trong bài thơ. 3. Chuẩn bị: 3.1 Giáo viên: Đồ dùng. Giaùo vieân: Löông Thò Phöông GIAÙO AÙN NGÖÕ VAÊN 8 3.2 Học sinh: bảng nhóm. 4. Tiến trình dạy học: 4.1.Ổn định tổ chức và kiểm diện: kiểm tra sĩ số. 4.2.Kiểm tra miệng: Không. 4.3 Giảng bài mới: Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học Hoạt động 1: Vào bài. Tác giả nhớ quê hương trong xa cách trở thành một dòng cảm xúc chảy dọc đời thơ Tế Hanh. Cái làng trài nghèo ở một cù lao trên sông Trà Bồng đã nuôi dưỡng tâm hồn thơ ông, đã trở thành 1 điểm hướng về để ông viết nên nhữnh dòng thơ tha thiết, đau đáu. Trong dòng cảm xúc ấy, “quê hương” là thành công khởi đầu rực rỡ cho nguồn cảm hứng lớn trong suet đời thơ Tế Hanh. Với thể thơ 8 chữ, Tế Hanh đã dung lên một bức tranh đẹp đẽ, tươi sáng, bình dị về cuộc sống của con người và cảnh sắc của một làng quê ven biển bằng tình cảm que hương sâu đậm, đằm thắm. Hoạt động 2: Đọc – Tìm hiểu chung. I. Đọc - Tìm hiểu chung: GV hướng dẫn học sinh đọc: Giọng thơ nhẹ nhàng, 1. Đọc: trong trẻo, nhịp : 3 – 2 – 3 , hoặc 3 – 5 GV đọc mẫu, gọi học sinh đọc. 2. Tìm hiểu chung:  Em hãy nêu vài nét về tác giả? a. Tác giả - Quê : Quảng Ngãi - Tế Hanh (1921-2009) đến với thơ mới - Ông là nhà thơ mới ở chặng cuối với những bài khi phong trào này có rất nhiều thành tựu. thơ mang nặng nổi buồn và tình yêu quê hương tha Tình yêu quê hương tha thiết là điểm nổi thiết. Quê hương là nguồn cảm hứng lớn trong suốt bật của thơ Tế Hanh. đời thơ Tế Hanh  nhà thơ quê hương.  Nêu hoàn cảnh ra đời của bài thơ? b. Tác phẩm:  Không giống phần lớn các tác phẩm đương thời, Quê hương được in trong tập Nghẹn đây là một trong số ít bài thơ lãng mạn ngân lên ngào (1939), sau in lại ở tập Hoa niên những giai điệu thật là tha thiết đối với cuộc sống (1945). cần lao. c. Thể thơ: Thơ mới (Thể thơ tám chữ  Bài thơ này thuộc thể thơ gì? hiện đại) d. Giải nghĩa từ khó: GV cho học sinh giải nghĩa một số từ khó. e. Phương thức biểu đạt.  Phương thức biểu đạt của văn bản này là gì? Biểu cảm.  Nhân vật trữ tình? f. Bố cục: - Hai câu đầu : Giới thiệu chung về “làng Giaùo vieân: Löông Thò Phöông GIAÙO AÙN NGÖÕ VAÊN 8 tôi”.  Xác định bố cục của bài thơ? - 6 câu tiếp : Cảnh đi thuyền ra khơi - 8 câu tiếp : Cảnh đi thuyền chở về bến - Khổ cuối : Tình cảm cảu tác giả đối với làng chài. II. Tìm hiểu văn bản: Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản. 1. Cảnh dân chài bơi thuyền ra khơi HS đọc 8 câu thơ đầu. đánh cá.  Đọc 2 câu thơ đầu, Tế Hanh giới thiệu gì về quê * Hai câu đầu: Tác giả giới thiệu về quê hương mình? hương thật hồn nhiên và giản dị: + Nghề: Đánh cá + Vị trí địa lí: Gần sông nước.  Toát lên tình cảm trong trẻo, thiết tha, đằm thắm bằng lời thơ bình dị. * Cảnh trai tráng bơi thuyền đi đánh cá:  Tác giả tả cảnh trai tráng bơi thuyền đi đánh cá - Không gian: Vào một buổi sớm, gió nhẹ, trong một không gian như thế nào? trời trong  thời tiết tốt, thuận lợi.  Trong khung cảnh đó hình ảnh nào được miêu + Chiếc thuyền: Hăng như tuấn mã.  Ca tả nổi bật ? ngợi vẻ đẹp dũng mãnh của con thuyền  Chiếc thuyền và cánh buồm. khi lướt sang ra khơi. + Cánh buồm: Giương như mảnh hồn Cánh buồm: Dùng phép so sánh + ẩn dụ gợi liên làng.  Con thuyền như mang linh hồn, tưởng con thuyền như mang linh hồn, sự sống của sự sống của làng chài. làng chài  bút pháp lãng mạn: Tác giả tự hào, tin yêu về quê hương mình  Hình dung của em về con thuyền từ lời thơ có sử dụng phép so sánh: Chiếc… mã. Thuyền: Phép so sánh + tính từ (hăng).  Có gì đọc đáo ở hình ảnh này?  Cánh buồm: Dùng phép so sánh + ẩn dụ gợi liên tưởng con thuyền như mang linh hồn, sự sống của làng chài  bút pháp lãng mạn: Tác giả tự hào, tin yêu về quê hương mình. Hình ảnh cánh buồm trắng căng gió ra khơi được so sánh với mãnh hồn làng sáng lên một vẽ đẹp lãng mạn. Hình ảnh quen thuộc đó bỗng trở nên lớn lao, thiêng liêng và rất thơ mộng. Tế Hanh như nhận ra đó chính là biểu tượng của linh hồn làng chài. Nhà thơ vừa vẽ ra cái hình, vừa cảm nhận được cái hồn của sự vật. Sự so sánh giữa cái cụ thể hơn nhưng lại gợi vẻ đẹp bay bổng, mang ý nghĩa lớn lao. Liệu có hình ảnh nào diễn tả được cái chính xác, giàu ý nghĩa và đẹp hơn để biểu hiện linh hồn của làng chài bằng hình ảnh buồm trắng giương to no gió biển khơi bao la đó? HS đọc diễn cảm 8 câu tiếp. 2. Cảnh thuyền cá về bến Giaùo vieân: Löông Thò Phöông GIAÙO AÙN NGÖÕ VAÊN 8  Không khí bến cá khi thuyền đánh cá trở về được tái hiện như thế nào?  Một bức tranh sinh động náo nhiệt, đầy ắp niềm vui và sự sống, toát ra từ không khí ồn ào, tấp nập, đông vui, từ những chiếc ghe đầy cá, từ những caon cá tương ngon… trắng thật thích mắt, từ lời cảm tạ chân thành trời đất đã sang yên “biển lặng” để người dân trài trở về an toàn với cá đầy ghe..  Hình ảnh dân chài và con thuyền ở đây được miêu tả như thế nào?  Dân chài… rám nắng  miêu tả chân thật: Người dân chài khoẻ mạnh, nước da nhuộm nắng, nhuộm gió.  Em hiểu, cảm nhận được gì từ hình ảnh thơ “Cả thân… xa xăm”?  Cả thân… xa xăm: Hình ảnh người dân chài vừa được miêu tả chân thực, vừa lãng mạn, mang vẻ đẹp và sức sống nồng nhiệt của biển cả : Thân hình vạm vỡ them đậm vị mặn mòi nồng toả “vị xa xăm” của biển khơi  vẻ đẹp lãng mạn.  Có gì đặc sắc về nghệ thuật trong lời thơ: “Chiếc thuyền… thớ võ”, lời thơ giúp em cảm nhận được gì?  + Nghệ thuật nhân hoá  con thuyền như một cơ thể sống, như một phần sự sống lao động ở làng chài, gắn bó mật thiết với con người nơi đây. Từ đó em cảm nhận được gì về vẻ đẹp trong tâm hồn người viết qua lời thơ trên ?  Tâm hồn nhạy cảm, tinh tế, lắng nghe được sự sống âm thầm trong những sự vật của quê hương, là người có tấm lòng sâu nặng với con người, cuộc sống dân chài ở quê hương. GV cho học sinh thảo luận nhóm nhỏ: (2 phút) Ở khổ cuối tác giả trực tiếp nói về nỗi nhớ làng quê hương khôn nguôi của mình. Vậy trong xa cách tác giả nhớ tới những điều gì nơi quê nhà? Học sinh đứng dậy trình bày.  Đến đây ta mới chợt nhận ra rằng: Tế Hanh đang ở một nơi xa quê hương viết về quê hương với tình cảm khôn nguôi.  Em có nhận xét gì về những điều mà Tế Hanh nhớ?  Có thể cảm nhận “Cái mùi nồng mặn” trong nổi nhớ quê hương của tác giả như thế nào?  Đó là hương vị làng chài – mùi vị mặn mòi của muối biển, mùi tanh rong rêu, mùi tanh của cá và Giaùo vieân: Löông Thò Phöông - Không khí: ồn ào, tấp nập, đông vui. - Hình ảnh: cá đầy ghe, cá tươi ngon. - Lời cảm tạ chân thành trời đất  Bức tranh sinh động náo nhiệt, đầy ắp niềm vui và sự sống. - Dân chài… xa xăm: Hình ảnh người dân chài mang vẻ đẹp và sức sống nồng nhiệt của biển cả.  Vẻ đẹp lãng mạn. - Hình ảnh chiếc thuyền: nằm im…thớ vỏ  con thuyền như một cơ thể sống, như một phần sự sống lao động ở làng chài, gắn bó mật thiết với con người nơi đây 3. Nỗi nhớ quê hương - Biển Nỗi nhớ chân thành - Cá tha thiết nên lời thơ - Cánh buồm giản dị, tự nhiên, - Thuyền như thốt ra từ trái - Mùi biển tim. - Mùi nồng mặn: Vừa nồng nàn, nồng hậu lại mặn mà, đằm thắm.  Đó là hương vị làng chài, là hương vị riêng đầy quyến rũ của quê hương được tác giả cảm nhận bằng tấm tình trung hiếu của người con xa quê Đó là vẻ đẹp tươi sáng, khoẻ khoắn, mang hơi thở nồng ấm của lao động của sự sống, một tình yêu gắn bó, thuỷ chung GIAÙO AÙN NGÖÕ VAÊN 8 cả mùi vị mặn mòi của những giọt mồ hôi người lao động - hương vị riêng đầy quyến rũ của quê hương được tác giả cảm nhận bằng tấm tình trung hiếu của người con xa quê Đó là vẻ đẹp tươi sáng, khoẻ khoắn, mang hơi thở nồng ấm của lao động của sự sống, một tình yêu gắn bó, thuỷ chung của tác giả đối với quê hương . Hoạt động 4: Hướng dẫn tổng kết. Nêu ý nghĩa văn bản?  Nêu vài nét nghệ thuật? của tác giả đối với quê hương . III. Tổng kết: 1. Ý nghĩa văn bản: Bài thơ là bày tỏ của tác giả về một tình yêu tha thiết đối với quê hương làng biển. 2. Nghệ thuật: - Sáng tạo nên những hình ảnh của cuộc sống lao động thơ mộng. - Tạo liên tưởng, so sánh độc đáo, lời thơ bay bổng, đầy cảm xúc. - Sử dụng thể thơ tám chữ hiện đại có những sáng tạo mới mẻ, phóng khoáng. 4.4 Củng cố và luyện tập. Thực hiện vẽ bảng đồ tư duy tổng kết bài học. 4.5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà. - Đối với bài học ở tiết học này: + Đọc và học thuộc lòng bài thơ. + Viết đoạn văn phân tích một vài chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong bài thơ. Giaùo vieân: Löông Thò Phöông GIAÙO AÙN NGÖÕ VAÊN 8 - Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Chuẩn bị bài “Khi con tu hú”. 5. Rút kinh ngiệm: Nội dung: ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... Phương pháp: ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học: ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... Giaùo vieân: Löông Thò Phöông
- Xem thêm -