Tài liệu Giáo án ngữ văn lớp 7

  • Số trang: 344 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 101 |
  • Lượt tải: 0
vndoc

Đã đăng 7399 tài liệu

Mô tả:

TuÇn 1 - Bµi 1 cæng tr­êng më ra (LÝ Lan) a/ Môc tiªu cÇn ®¹t: Gióp h/s: - C¶m nhËn vµ hiÓu ®­îc nh÷ng t×nh c¶m thiªng liªng, ®Ñp ®Ï cña cha mÑ ®èi víi con c¸i. - ThÊy ®­îc ý nghÜa lín lao cña nhµ tr­êng ®èi víi mçi con ng­êi. - TÝch hîp víi phÇn tõ ghÐp vµ liªn kÕt trong v¨n b¶n. b/ TiÕn tr×nh bµi d¹y: * æn ®Þnh líp. *KiÓm tra sù chuÈn bÞ bµi cña h/s. *Bµi míi: TÊt c¶ chóng ta ®Òu ®· tr¶i qua c¸i buæi tèi vµ ®ªm tr­íc ngµy khai gi¶ng träng ®¹i vµ thiªng liªng chuyÓn tõ mÉu gi¸o lªn líp 1. Cßn v­¬ng vÊn trong trÝ nhí cña chóng ta bao båi håi xao xuyÕn, c¶ lo l¾ng vµ sî h·i, m¬ hå. B©y giê nhí l¹i, cã lÏ chóng ta sÏ mØm c­êi vµ thÊy thËt ng©y th¬, thËt ngät ngµo. ThÕ cßn t©m tr¹ng cu¶ mÑ nh­ thÕ nµo khi cæng tr­êng më ra ®Ó ®ãn ®øa con yªu cña mÑ? I) Giíi thiÖu chung ? Tr×nh bµy hiÓu biÕt cña em vÒ Tg & Tp? 1. T¸c gi¶: Lý Lan. 2. T¸c phÈm: - lµ bµi b¸o in trªn b¸o “Yªu trΔ- 166 TPHCM - 1/9/2000. - §©y lµ 1 trong 4 v¨n b¶n nhËt dông trong CT ng÷ v¨n líp 7. II) §äc, hiÓu v¨n b¶n - Gv: §©y lµ v¨n b¶n nhËt dông ®­îc viÕt theo ph­¬ng thøc biÓu c¶m. §ã lµ dßng ch¶y c¶m xóc cña lßng mÑ ®èi víi con th¬ qua ®éc tho¹i néi t©m cña mÑ. 1. §äc, kÓ:  §äc: - §äc ®óng chÝnh t¶, giäng nhÑ nhµng, tha thiÕt, ®Çy t×nh th­¬ng yªu. - Gv ®äc, h/s ®äc, nhËn xÐt , söa:  KÓ: Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn 2 V¨n b¶n nµy kh«ng cã cèt truyÖn, kh«ng cã sù - L­u ý c¸c chó thÝch lµ tõ l¸y, tõ ghÐp (1,2, 7, viÖc, khi kÓ, cÇn chó ý diÔn biÕn t©m tr¹ng cña 10). ng­êi mÑ. 2. Chó thÝch: ? V¨n b¶n nµy viÕt vÒ viÖc g×? (th¶o luËn nhãm). 3. Bè côc: - T©m tr¹ng cña mÑ trong ®ªm kh«ng ngñ tr­íc ? VËy diÔn biÕn t©m tr¹ng ®ã nh­ thÕ nµo? ngµy khai tr­êng ®Çu tiªn cña con: - Khi mÑ ng¾m con ngñ, nghÜ vÒ con. - MÑ nhí l¹i ngµy ®i häc ®Çu tiªn cña m×nh. - MÑ nghÜ vÒ ngµy khai tr­êng ë n­íc ngoµi. - MÑ nghÜ ®Õn ngµy mai cña con. 4. Ph©n tÝch: * T©m tr¹ng cña ng­êi mÑ trong ®ªm kh«ng HS theo dâi ®o¹n ®Çu. ngñ tr­íc ngµy khai tr­êng ®Çu tiªn cña con: ? Trong ®ªm tr­íc ngµy khai tr­êng lÇn ®Çu tiªn cña con, t©m tr¹ng cña 2 mÑ con ®­îc biÓu hiÖn ntn? Trong ®ªm tr­íc ngµy khai tr­êng ®Çu tiªn cña con: - MÑ: thao thøc kh«ng ngñ, suy nghÜ triÒn miªn. Con: Thanh th¶n, nhÑ nhµng, v« t­. ? Râ rµng lµ 2 t©m tr¹ng hoµn toµn kh¸c nhau. VËy t¹i sao ng­êi mÑ l¹i kh«ng ngñ ®­îc? a)V× mÑ qu¸ lo sî cho con. b) V× mÑ b©ng khu©ng xao xuyÕn khi nhí vÒ ngµy khai tr­êng cña m×nh. c) V× mÑ qu¸ bËn dän dÑp nhµ cöa. - Ph­¬ng ¸n d. d) V× mÑ võa tr¨n trë, suy nghÜ vÒ con, võa b©ng khu©ng nhí vÒ ngµy x­a. ? MÑ ®· kh«ng ngñ vµ mÑ ®· suy nghÜ g× khi ng¾m con say giÊc? - MÑ b©ng khu©ng, xao xuyÕn ©u yÕm nh×n con th¬ ngñ víi nh÷ng phót gi©y h¹nh phóc nhÊt cña ng­êi mÑ, cña t×nh mÉu tö. - MÑ xóc ®éng nhí l¹i tuæi th¬, ®Õn th¬× c¾p s¸ch tíi tr­êng, ®Õn ngµy khai gi¶ng mµ mÑ tõng tr¶i qua. Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn 3 ? Vµ trong suy nghÜ triÒn miªn, mÑ ®· nhí vÒ - MÑ nhí ®Õn bµ ngo¹i còng nh­ mÊy chôc n¨m ®iÒu g×? sau con sÏ nhí ®Õn mÑ nh­ ®ªm nay. Vµ bao kû niÖm tuæi th¬ cø ng©n nga trong mÑ ®Ó mÑ l¹i muèn truyÒn c¸i r¹o rùc, xao xuyÕn Êy sang cho con, ®Ó trong trÝ nhí bÐ th¬ Ên t­îng niÒm vui ngµy khai tr­êng in ®Ëm suèt ®êi). - MÑ nghÜ ®Õn ngµy khai tr­êng ë n­íc NhËt. - “ Ai còng biÕt r»ng…” ? Tõ t©m tr¹ng b©ng khu©ng xao xuyÕn ®ã, bµ - §ã lµ c¸ch chuyÓn ®æi rÊt tù nhiªn t¹o sù liÒn mÑ nghÜ vÒ 1 ngµy khai tr­êng ë n­íc NhËt. m¹ch gi÷a c¸c ý trong ®o¹n v¨n. H·y t×m c©u v¨n gióp em nhËn thÊy sù chuyÓn - ¦íc m¬ trÎ em nhËn ®­îc sù ch¨m sãc, gi¸o ®æi t©m tr¹ng cña mÑ? dôc víi tÊt c¶ t×nh th­¬ng yªu cña x· héi. ? Trong niÒm mong ­íc cña mÑ vÒ quang c¶nh ngµy khai tr­êng sÏ diÔn ra ë n­íc ta, cã 1 c©u - “§i ®i con,…” v¨n nãi lªn ®­îc tÇm quan träng cña nhµ =>sù tin t­ëng, khÝch lÖ con: tr­êng ®èi víi thÕ hÖ trÎ. §ã lµ … Con mÑ sÏ tõ m¸i Êm gia ®×nh ®Õn víi m¸i ? Em hiÓu c©u v¨n ®ã nh­ thÕ nµo? tr­êng th©n yªu, sÏ ®­îc lín lªn.ThÕ giíi kú (Th¶o luËn nhãm) diÖu cña hiÓu biÕt phong phó, cña nh÷ng t/c míi, con ng­êi míi, quan hÖ míi sÏ më ra, sÏ ®Õn víi con. Con cña mÑ sÏ dÇn b­íc vµo ®êi. III) Tæng kÕt - Ghi nhí - NT: C¸ch thÓ hiÖn t©m tr¹ng nhá nhÑ, s©u l¾ng. - ND: HiÓu ®­îc tÊm lßng th­¬ng yªu s©u nÆng ? H·y nªu nh÷ng nhËn xÐt vÒ c¸ch d®, thÓ hiÖn cña ng­êi mÑ >< cuéc ®êi cña mçi con ng­êi. ? Bµi v¨n gióp em hiÓu ®­îc g×? * Ghi nhí: SGK. IV) LuyÖn tËp - RÊt nhiÒu lêi t©m sù cña ng­êi mÑ t­ëng nh­ H/s ®äc ghi nhí. lµ ®èi víi con. Nh­ng thùc ra ng­êi mÑ ®ang t©m sù víi chÝnh m×nh. => Lµm næi bËt t©m ? qua ph©n tÝch v¨n b¶n, ta ®· hiÓu nhiÒu vÒ tr¹ng n/v, kh¾c ho¹ t©m t­ t×nh c¶m, nh÷ng t©m sù cña ng­êi mÑ. Cã ph¶i ng­êi mÑ ®ang ®iÒu s©u th¼m khã nãi trùc tiÕp. trùc tiÕp nãi víi con? C¸ch viÕt nµy cã t¸c dông ntn? Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn 4 - Ph­¬ng ¸n A. ? TØm hiÓu chñ ®Ò cña v¨n b¶n, ®¸nh dÊu vµo : A.Vai trß cña nhµ tr­êng ®èi víi con ng­êi. B.T/c s©u nÆng cña mÑ >< con. C.C¶ hai ý trªn. *H­íng dÉn vÒ nhµ - ViÕt ®o¹n v¨n triÓn khai c©u chñ ®Ò: “ B­íc qua c¸nh cæng tr­êng lµ mét thÕ giíi kú diÖu sÏ më ra” - Lµm bt1 - So¹n : :MÑ T«i” - §äc thªm : “Tr­êng häc”, "§­a con vµo líp häc" - NguyÔn SÜ §¹i. - H¸t tËp thÓ: "Ngµy ®Çu tiªn ®i häc". .................................................o0o.......................................................... mÑ t«i (Etm«n®«®¬ Amixi) a/ Môc tiªu cÇn ®¹t Gióp hs: - HiÓu ®­îc t¸c dông lêi khuyªn cña bè vÒ lçi cña mét ®øa con víi mÑ. ThÊm thÝa nh÷ng t×nh c¶m thiªng liªng, s©u nÆng cña bè mÑ dµnh cho con c¸i. - Khai th¸c nghÖ thuËt cña mét bøc th­ mang tÝnh v¨n häc ®Ó thÊy ®­îc sù thuyÕt phôc cña lêi th­. - TiÕp tôc tÝch hîp víi tõ ghÐp vµ c¸ch liªn kÕt v¨n b¶n. b/ TiÕn tr×nh bµi d¹y  æn ®Þnh líp.  KiÓm tra bµi cò.  ? Bµi häc s©u s¾c nhÊt mµ em rót ra ®­îc qua v¨n b¶n “ Cæng tr­êng më ra” lµ g×?  Bµi míi. Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn 5 “Riªng mÆt trêi chØ cã mét mµ th«i Vµ mÑ em chØ cã mét trªn ®êi” §óng vËy , trong cuéc ®êi cña mçi chóng ta, ng­êi mÑ cã mét vÞ trÝ vµ ý nghÜa hÕt søc lín lao, thiªng liªng vµ cao c¶. Nh­ng kh«ng ph¶i khi nµo chóng ta còng ý thøc hÕt ®­îc ®iÒu ®ã. Cã lÏ chØ ®Õn khi m¾c lçi lÇm cta míi nhËn ra tÊt c¶. Bµi v¨n “MT” sÏ gióp chóng ta c¶m nhËn thÊy bµi häc nh­ thÕ. Hs ®äc chó thÝch * ? Em h·y nªu nh÷ng hiÓu biÕt vÒ t¸c gi¶? - 1866 lµ sÜ quan qu©n ®éi - 1868 rêi qu©n ngò ®i du lÞch tíi nhiÒu I) Giíi thiÖu chung 1. T¸c gi¶: - Etm«n ®« ®¬ Amixi (1846 - 1908) lµ nhµ v¨n, nhµ ho¹t ®éng xh, nhµ v¨n ho¸ lín cña n­íc ý. n­íc - Sù nghiÖp v¨n ch­¬ng cña «ng rÊt ®¸ng tù - 1891 gia nhËp ®¶ng x· héi ý víi m® hµo, trªn nhiÒu thÓ lo¹i. chiÕn ®Êu cho c«ng b»ng xh, v× h¹nh phóc cña ndl®. ? Nªu xuÊt xø cña v¨n b¶n? 2. V¨n b¶n “MÑ t«i”: - “Nh÷ng…” lµ cuèn nhËt ký cña Et 11 tuæi. - TrÝch trong “Nh÷ng tÊm lßng…”-1886 Trong ®ã cã 6 bøc th­ cña bè vµ 3 bøc th­ cña - Vb lµ trang nhËt ký cña Emric«. mÑ göi cËu con trai. C¸ch viÕt th­ nµy lµ c¸ch - Thuéc thÓ lo¹i vb nhËt dông. gd tÕ nhÞ, s©u s¾c, th­êng cã ë c¸c gia ®×nh trung l­u, trÝ thøc. GV HD HS ®äc: CÇn thÓ hiÖn ®­îc nh÷ng t©m t­ vµ t×nh c¶m buån, khæ cña II) §äc - hiÓu v¨n b¶n ng­êi cha trøíc lçi lÇm cña con vµ sù tr©n träng cña ng­êi cha víi mÑ cña Enric«. 1. §äc: - Chó ý c¸c chó thÝch lµ tõ ghÐp mµ dÔ nhÇm lµ tõ l¸y vµ c¸c chó thÝch lµ thµnh ng÷. 2. Chó thÝch. ? Theo em , vb cã bè côc ntn? 3. Bè côc: Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn 6 Gåm 2 phÇn: - PhÇn ®Çu : 3 c©u: M® viÕt th­ cña bè vµ c¶m xóc cña E khi ®äc th­ ®ã. ? §äc vb, c« cø b¨n kho¨n, h×nh nh­ gi÷a nhan - PhÇn sau: Toµn v¨n bøc th­ vµ ý nghÜa cña ®Ò vµ néi dung vb kh«ng phï hîp bëi néi dung bøc th­ ®ã. v¨n b¶n lµ 1 bøc th­ ng­êi bè göi cho con mµ 4. Ph©n tÝch: nhan ®Ò l¹i lµ “MÑ t«i”? (Hs th¶o luËn) - Qua bøc th­ ng­êi bè göi cho con, h×nh t­îng ng­êi mÑ hiÖn lªn thËt cao c¶. ? Vµ ë phÇn ®Çu trang nhËt ký Enric« ®· cho - Ng­êi mÑ chÝnh lµ tiªu ®iÓm mµ c¸c nh©n vËt chóng ta thÊy m® viÕt th­ cña bè lµ g×? vµ chi tiÕt ®Òu h­íng tíi ®Ó lµm s¸ng tá. ? §äc th­ cña bè E ®· cã c¶m xóc ntn? - Bè viÕt th­ cho E v× E ®· v« lÔ, thiÕu kÝnh ? Qua th­, bè béc lé th¸i ®é g× ®èi víi E? träng mÑ. Bè nghiªm kh¾c c¶nh c¸o E. (phiÕu ht). - E xóc ®éng v« cïng. a) C¨m tøc b) Ch¸n n¶n c) Lo ©u d) Nghiªm kh¾c buån b·. - d. ? T×m nh÷ng c©u v¨n thÓ hiÖn th¸i ®é cña bè? ? Cã ý kiÕn cho r»ng, qua nh÷ng lêi nãi ®ã, - Bè rÊt ®au lßng khi E m¾c lçi. (Sù … nh­ mét ng­êi bè thÓ hiÖn thiÕu ty thg E? Em suy thÕ nh¸t dao ®©m vµo tr¸i tim bè vËy). nµo? =>Bè rÊt yªu th­¬ng con, rÊt kiªn quyÕt, nghiªm kh¾c víi E vµ nãi cho E biÕt râ nçi ®au ®ín, ®¾ng cay cña m×nh. - Bè nãi víi con b»ng giäng th­ tr×u mÕn, yªu th­¬ng. ¤ng nh¾c l¹i tªn con nhiÒu lÇn vµ b»ng nh÷ng lêi thñ thØ, tha thiÕt khiÕn cho lêi gi¸o huÊn cø thÊm s©u vµo t©m hån con. §ã chÝnh lµ 1 trong nh÷ng nguyªn nh©n lµm cho E xóc ? Ngoµi viÖc béc lé th¸i ®é cña m×nh bè cßn ®éng v« cïng. dµnh phÇn lín bøc th­ ®Ó gîi nhí vÒ mÑ. T¹i -Bè gîi l¹i kû niÖm vÒ mÑ. sao l¹i nh­ vËy? -Bè chØ cho E thÊy nçi bÊt h¹nh cña tuæi th¬ ( Hs th¶o luËn) må c«i mÑ vµ nçi ©n hËn khi nhí l¹i ®· cã lóc ? Bè dïng c¸ch nãi ntn? lµm mÑ ®au lßng. - Ta thÊy nh÷ng lêi gi¸o huÊn cña ng­êi bè E thËt gÇn gòi, c¶m ®éng nh­ cña chÝnh ng­êi Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn 7 cha chóng ta vËy, bëi truyÒn thèng ®¹o lÝ ng­êi VN ta cã nhiÒu nh÷ng lêi khuyªn: “ C«ng cha…. Cho trßn ch÷ hiÕu…”còng thËt gi¶n dÞ mµ s©u s¾c. ? Qua ®ã em c¶m nhËn ®­îc nh÷ng g× vÒ h/a - §óng vËy chóng ta cÇn hiÓu ®­îc tÊm lßng ng­êi mÑ vµ ý thøc ®­îc tr¸ch nhiÖm cña kÎ ng­êi mÑ dµnh cho con, lo cho con vµ ®iÒu nµy lµm con ntn? ®· tõng ®­îc diÔn t¶ thËt c¶m ®éng qua vb “MT”. =>Lßng mÑ bao la víi ®øc hy sinh v« bê. Con c¸i k. ®­îc v« lÔ víi cha mÑ. ? Vµ h/a ng­êi mÑ cø lín dÇn trong t©m trÝ con - Bè khuyªn E xin lçi mÑ mét c¸ch kiªn quyÕt. ®Ó ®Õn cuèi th­ bè ®· khuyªn E ntn? ? §äc xong bøc th­ em nhËn thÊy ®iÒu g× ®· khiÕn E xóc ®éng v« cïng? ( C©u hái sgk, tr¶ lêi a,c,d) ? Cã ý kiÕn cho r»ng, bøc th­ lµ mét nçi ®au cña ng­êi bè, mét sù tøc giËn cùc ®é nh­ng còng lµ lêi yªu th­¬ng tha thiÕt. NÕu em ®· tõng cã lçi víi mÑ, em cã xóc ®éng bëi bøc th­ nµy ko? ? Cho ®Õn lóc nµy em ®· hiÓu v× sao bè l¹i - §¶m b¶o sù kÝn ®¸o tÕ nhÞ mµ l¹i cã thÓ nh¾c dïng h×nh thøc viÕt th­ cho em? nhë ®­îc nhiÒu lÇn. => §©y chÝnh lµ mét bµi häc vÒ c¸ch øng xö. ChÝnh bëi vËy, nhan ®Ò vb lµ "MT" mµ chóng ta vÉn c¶m nhËn ®­îc t×nh cha Êm ¸p. Bè d¹y cho biÕt nghÜ Réng l¾m lµ mÆt bÓ ? Em cã biÕt nh÷ng c©u th¬ nµo viÕt riªng ®Ó Dµi lµ… dµnh tÆng bè? (X Quúnh) III.Tæng kÕt MÑ t«i lµ bµi ca tuyÖt ®Ñp ®Ó l¹i trong chóng ta h/a cao ®Ñp th©n th­¬ng cña ng­êi mÑ ? Häc v¨n b¶n nµy em cã nh÷ng c¶m nhËn g× ? hiÒn, ng­êi cha mÉu mùc. V¨n b¶n ®· gi¸o dôc chóng ta bµi häc hiÕu th¶o, ®¹o lµm con. TÊt c¶ ®­îc thÓ hiÖn b»ng c¸ch viÕt th­ tÕ nhÞ Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn 8 mµ s©u s¾c ®¹t hiÖu qu¶ gi¸o dôc cao. * IV. LuyÖn tËp - §äc diÔn c¶m ®o¹n th­ thÓ hiÖn vai trß lín lao cña ng­êi mÑ. - KÓ l¹i sù ©n hËn cña em trong mét lÇn lì g©y lÇm lçi ®Ó bè mÑ buån. - §äc thªm: “Th­ göi mÑ”, “V× sao hoa cóc…” - H¸t: ChØ cã mét trªn ®êi. H­íng dÉn vÒ nhµ: - Lµm bµi tËp SGK - T¹i sao l¹i nãi: c©u: “ThËt ®¸ng xÊu hæ…” lµ mét c©u thÓ hiÖn sù liªn kÕt c¶m xóc lín nhÊt cña ng­êi cha víi mét lêi khuyªn dÞu dµng? C©u chuyÖn t©m tr¹ng ®ã cã hîp lý k.? - S­u tÇm nh÷ng lêi th¬, c©u h¸t nãi vÒ c«ng cha nghÜa mÑ. - ChuÈn bÞ bµi tiÕp theo. ...............................................o0o...................................................... TiÕng viÖt: tõ ghÐp A/ Môc tiªu bµi häc: Gióp häc sinh: - Trªn c¬ së «n tËp kh¸i niÖm tõ ghÐp ®· ®­îc häc ë líp d­íi, häc sinh hiÓu thªm vÒ c¸c lo¹i tõ ghÐp vµ nghÜa cña c¸c lo¹i tõ ghÐp ®ã. - LÊy c¸c vÝ dô trong c¸c v¨n b¶n ®· häc lµm ng÷ liÖu. B/ TiÕn tr×nh bµi d¹y: * æn ®Þnh líp: * KiÓm tra bµi cò: ? ë líp 6 em ®· hiÓu bvÒ tõ ghÐp. H·y nªu kh¸i niÖm vÒ lo¹i tõ nµy? * Bµi míi: Trªn c¬ së nh÷ng hiÓu biÕt vÒ tõ ghÐp, giê häc h«m nay, chóng ta sÏ cïng t×m hiÓu kÜ h¬n vÒ cÊu t¹o vµ nghÜ© cña c¸c lo¹i tõ ghÐp. Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn 9 I. c¸c loai tõ ghÐp : - Häc sinh ®äc vÝ dô 1 SGK. 1. VÝ dô : SGK 2. NhËn xÐt : ? X¸c ®Þnh c¸c tõ ghÐp cã trong 2 VD a, b thuéc phÇn 1. - bµ ngo¹i, th¬m phøc. ? C« cã thªm tõ ghÐp “bµ néi”. - bµ néi H·y so s¸nh nÐt nghÜa gièng vµ kh¸c - bµ ngo¹i nhaugi÷a 2 tõ “bµ néi”, “bµ ngo¹i”? + NÐt chung nghÜa lµ bµ. + NÐt nghÜa riªng lµ do t¸c dông bæ sung nghÜa cña c¸c tiÕng "néi", "ngo¹i". ? Qua ®ã em cã nhËn xÐt nh­ thÕ nµo vÒ vai + “bµ” – tiÕng chÝnh. trß cña 2 tiÕng trong mçi tõ ghÐp trªn? + “néi”, “ngo¹i” – tiÕng phô. ? Tõ nhËn xÐt trªn, em h·y gäi tªn cho 2 tõ ghÐp ®ã? => §ã lµ 2 tõ ghÐp CP. ? T­¬ng tù nh­ vËy, em h·y so s¸nh 2 tõ ghÐp “th¬m phøc” vµ “th¬m ng¸t”? - “th¬m phøc” ? Trong c¸c tõ ghÐp CP ®ã, em thÊy vÞ trÝ - “th¬m ng¸t” => Hai tõ ghÐp CP. cña c¸c tiÕng C, P th­êng nh­ thÕ nµo? + TiÕng chÝnh th­êng ®øng tr­íc, ? Nh­ vËy, em hiÓu thÕ nµo lµ tõ ghÐp chÝnh TiÕng phô th­êng ®øng sau. phô? ( G l­u ý tr­êng hîp mét sè tõ ghÐp CP H¸n ViÖt cã vÞ trÝ c¸c tiÕng CP ng­îc l¹i: lôc qu©n, h¶i qu©n …) - Tõ ghÐp CP: cã tiÕng chÝnh vµ tiÕng phô bæ sung nghÜa cho tiÕng chÝnh. TiÕng chÝnh ®øng tr­íc, tiÕng phô ®øng sau. - HS theo dâi phÇn 2. ? C¸c tiÕng trong 2 tõ ghÐp “quÇn ¸o”, “trÇm bæng” cã ph©n ra tiÕng C-P kh«ng? - Tõ ghÐp: ? Dùa vµo kÕn thøc ®· häc, em h·y gäi tªn 2 tõ ghÐp ®ã? ? VËy em hiÓu thÕ nµo lµ tõ ghÐp ®¼ng lËp? “quÇn ¸o”, “trÇm bæng” kh«ng ph©n ra tiÕng chÝnh, tiÕng phô mµ c¸c tiÕng b×nh ®¼ng víi nhau vÒ mÆt ng÷ ph¸p. => §ã lµ 2 tõ ghÐp ®¼ng lËp. Bµi tËp nhanh: X¸c ®Þnh tõ ghÐp §L, CP trong ®o¹n th¬: “Xu©n nµy vui TÕt l¹i vui quª * Tõ ghÐp ®¼ng lËp: cã c¸c tiÕng b×nh ®¼ng vÒ mÆt ng÷ ph¸p, kh«ng ph©n tiÕng chÝnh, tiÕng phô, Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn 10 Lai chuyÖn lµm ¨n, chuyÖn héi hÌ cã thÓ ®¶o vÞ trÝ c¸c tiÕng. Xanh biÕc ®Çu xu©n h­¬ng m¹ sím GiËu tÇm xu©n në, b­ím vµng hoe”. (NguyÔn BÝnh). ? VÏ s¬ ®å tõ ghÐp vµ nªu ®Æc ®iÓm tõ ghÐpCP, tõ ghÐp §L. ? So s¸nh nghÜa cña tõ “bµ ngo¹i” víi nghÜa 3. Ghi nhí: SGK cña tiÕng “bµ”. II. nghÜa cña tõ ghÐp : 1) VÝ dô: 2) NhËn xÐt: - “bµ ngo¹i”: Ng­êi phô n÷ sinh ra mÑ m×nh. ? Cho 1 vÝ dô tõ ghÐp C-P vµ so s¸nh nghÜa theo c¸ch trªn? ? Em cã nhËn xÐt chung vÒ nghÜa cña tõ ghÐp C-P nh­ thÕ nµo? ? Víi c¸c tõ ghÐp §L, nghÜa cña tõ ghÐp so víi nghÜa cña c¸c tiÕng t¹o nªn nã nh­ thÕ nµo? - “bµ”: ng­êi phô n÷ sinh ra bè hoÆc mÑ m×nh. => NghÜa cña tõ “bµ ngo¹i” hÑp h¬n nghÜa cña tiÕng chÝnh “bµ”. - VD: mÑ - mÑ nu«i. * NghÜa cña tõ ghÐp C-P hÑp h¬n nghÜa cña tiÕng chÝnh. C¸c tiÕng trong tõ ghÐp C-P cã t/c ph©n nghÜa. - “QuÇn”: trang phôc cho phÇn d­íi c¬ thÓ. - “¸o”: trang phôc cho phÇn trªn c¬ thÓ. §ã còng chÝnh lµ nhËn xÐt vÒ nghÜa cña tõ ghÐp §L. ? Nªu ghi nhí vÒ nghÜa cña tõ ghÐp. Nh¾c => “quÇn ¸o”: trang phôc nãi chung. => NghÜa cña tõ “quÇn ¸o” kh¸i qu¸t h¬n nghÜa cña c¸c tiÕng. l¹i néi dung chÝnh cña bµi häc. 3. Ghi nhí: SGK Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn 11 III. luyÖn tËp: Bµi tËp 1 - Ph©n cho 2 dÉy chuÈn bÞ 2 phÇn: ghÐp C-P, ghÐp §L. - Cö ®¹i diÖn lªn b¶ng. Bµi tËp 2 - Th¶o luËn theo bµn. - Trß ch¬i “c¸ mËp tÊn c«ng”. - Ph©n biÖt tr­êng hîp kh«ng ph¶i lµ tõ ghÐp C-P: “bót mùc”, “¨n uèng”, “tr¾ng xanh”, “vui t­¬i”. Bµi tËp 3 - T¹o tõ ghÐp §L. - PhiÕu häc tËp. Bµi tËp 4 - “s¸ch, vë” lµ 2 DT chØ sù vËt tån t¹i d­íi d¹ng c¸ thÓ nªn cã thÓ dïng c¸c sè tõ 1, 2 …®Ó ®Õm ®­îc. - “s¸ch vë” lµ tõ ghÐp §L chØ chung c¶ lo¹i nªn kh«ng thÓ dïng sè tõ ®Õm. Bµi tËp 5 Kh«ng ph¶i mäi thø hoa mµu hång ®Òu gäi lµ hoa hång. “hoa hång”: tõ ghÐp C-P chØ tªn gäi cña 1 lo¹i hoa. Bµi tËp 6 C¸c tõ ghÐp: “m¸t tay”, “m¸t lßng”…thuéc tr­êng nh÷ng tÝnh chÊt cßn c¸c tiÕng t¹o nªn nã l¹i cã thÓ thuéc tr­êng nh÷ng sù vËt. Bµi tËp 7 M¸y h¬i n­íc than tæ ong b¸nh ®a nem IV. h­íng dÉn vÒ nhµ : - Hoµn thµnh bµi tËp. - ViÕt ®o¹n v¨n cã sö dông tõ ghÐp. - ChuÈn bÞ bµi tiÕp theo. .......................................o0o.......................................... TiÕt 4: tËp lµm v¨n: liªn kÕt trong v¨n b¶n A/ Môc tiªu bµi häc: Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn 12 Gióp häc sinh thÊy ®­îc: - Muèn ®¹t ®­îc m® giao tiÕp th× v¨n b¶n ph¶i cã tÝnh liªn kÕt . Sù liªn kÕt Êy cßn ®­îc thÓ hiÖn trªn c¶ 2 mÆt: h×nh thøc ng÷ ©m vµ néi dung ý nghÜa. - CÇn vËn dông nh÷ng kiÕn thøc ®· häc ®Ó b­íc ®Çu x©y dùng ®­îc nh÷ng v¨n b¶n cã tÝnh liªn kÕt. B/ TiÕn tr×nh bµi d¹y: * æn ®Þnh líp: * KiÓm tra bµi cò: - Em hiÓu v¨n b¶n lµ g×? V¨n b¶n cã nh÷ng t/c nµo? ( V¨n b¶n lµ chuçi lêi nãi miÖng hay bµi viÕt cã chñ ®Ò thèng nhÊt, cã liªn kÕt, m¹ch l¹c, vËn dông pthøc biÓu ®¹t phï hîp ®Ó thùc hiÖn môc ®Ých giao tiÕp). V¨n b¶n cã tÝnh liªn kÕt, tÝnh m¹ch l¹c. * Bµi míi: Mét trong nh÷ng t/c quan träng nhÊt cña v¨n b¶n lµ tÝnh liªn kÕt. Bëi v× chóng ta sÏ kh«ng thÓ hiÓu ®­îc mét c¸ch cô thÓ vÒ vb¶n, còng nh­ khã cã thÓ tlËp ®­îc nh÷ng v¨n b¶n tèt, nÕu nh­ v¨n b¶n Êy thiÕu tÝnh liªn kÕt. VËy …. I. liªn kÕt vµ ph­¬ng tiÖn liªn kÕt trong v¨n b¶n : 1. TÝnh liªn kÕt cña v¨n b¶n : - §äc VD a (SGK). ? §äc mÊy c©u ®ã trong th­, Enric« ®· hiÓu bè muèn nãi g× víi m×nh ch­a? a, VÝ dô: SGK. b, NhËn xÐt: - ch­a. ? Enric« ch­a hiÓu th× t¹i lý do nµo? a) V× cã c©u v¨n viÕt ch­a ®óng ng÷ ph¸p. b) V× cã c©u v¨n néi dung ch­a thËt râ rµng. c) V× gi÷a c¸c c©u ch­a nèi liÒn víi nhau, g¾n bã víi nhau. + Gi¶i nghÜa: - Ph­¬ng ¸n C. Liªn kÕt”: kÕt l¹i víi nhau. (kÕt : buéc l¹i, th¾t l¹i). ? Em cã thÓ ®èi chiÕu VD a nµy víi nguyªn b¶n ®· häc ®Ó thÊy VD nµy cßn thiÕu c¸c ý Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn 13 nµo? => C¸c c©u v¨n ®· ®­îc viÕt ®óng ng÷ ph¸p, néi VËy muèn cho VD a trë thµnh ®o¹n v¨n cã dung ý nghÜa tõng c©u v¨n chÝnh x¸c, râ rµng thÓ hiÓu ®­îc th× cÇn ph¶i t¹o cho VD cã yÕu nh­ng ch­a t¹o nªn ®­îc v¨n b¶n. Bëi v× gi÷a tè liªn kÕt. c¸c c©u trong VD ®ã kh«ng nèi liÒn víi nhau, kh«ng g¾n bã chÆt chÏ víi nhau. (thiÕu tÝnh liªn ? Qua VD em hiÓu liªn kÕt lµ g×? Liªn kÕt kÕt). v¨n b¶n nghÜa lµ nh­ thÕ nµo? d. Ghi nhí: SGK. GV: ChuyÓn ý: Ng­êi viÕt cÇn ph¶i biÕt sö - Liªn kÕt lµ g¾n liÒn, g¾n chÆt víi nhau. dông ph­¬ng tiÖn g× ®Ó t¹o nªn tÝnh liªn kÕt - Liªn kÕt v¨n b¶n lµ … trong v¨n b¶n? 2. Ph­¬ng tiÖn liªn kÕt trong v¨n b¶n: a, VÝ dô: ? Trë l¹i VD a, em cã thÓ nªu râ cÇn söa VD a (SGK), VD 2b. nh÷ng ®iÓm nµo ®Ó VD a trë thµnh v¨n b¶n b, NhËn xÐt: hiÓu ®­îc? + Trong VD a: - C¸c ý víi nhau, c¸c ý víi chñ ®Ò kh«ng g¾n liÒn nhau. - C¸c diÔn biÕn, t×nh tiÕt kh«ng g¾n liÒn phôc vô Nh­ng nÕu mét v¨n b¶n chØ cã sù liªn kÕt vÒ cho chñ ®Ò. néi dung ý nghÜa ®· ®ñ ch­a. XÐt VD 2b : => ThiÕu liªn kÕt vÒ néi dung ý nghÜa. ? H·y so s¸nh nh÷ng c©u trong VD b víi nh÷ng c©u t­¬ng ®­¬ng trong v¨n b¶n “CTMR” ? + Trong VD 2b: ? C©u v¨n ë VD b thiÕu yÕu tè nµo? dïng sai ë tõ ng÷ nµo? - ThiÕu tõ ng÷ chØ tr×nh tù sù viÖc. ( tõ “b©y giê”) - Dïng tõ ng÷ ®Ó thay thÕ thiÕu chÝnh x¸c (dïng ? Em cã thÓ bæ sung vµ thay thÕ cho VD b “®øa trΔ thay “con” trong tr­êng hîp nµy lµ hoµn chØnh nh­ thÕ nµo? kh«ng phï hîp). ? VËy ®Ó v¨n b¶n cã tÝnh liªn kÕt cÇn ph¶i => ThiÕu liªn kÕt vÒ h×nh thøc. b¶o ®¶m nh÷ng yªu cÇu g× - HS ®äc. Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn 14 *) Ghi nhí: sgk III. luyÖn tËp : Bµi tËp 1 VÝ dô thiÕu tÝnh liªn kÕt vÒ h×nh thøc (thø tù c¸c c©u kh«ng hîp lý). Tõ ®ã dÉn tíi thiÕu tÝnh liªn kÕt vÒ néi dung ( dïng ý c©u nµy ®Ó t×m c©u tiÕp theo). Söa: 1- 4 - 2 - 5 - 3 Bµi tËp 2 Cã 2 ý kiÕn: + A- §o¹n v¨n ®· cã sù liªn kÕt v× c¸c c©u trong ®o¹n ®Òu cã “mÑ t«i”. + B- §o¹n v¨n ch­a cã sù liªn kÕt v× c¸c c©u trong ®o¹n kh«ng nãi cïng mét néi dung. ( Th¶o luËn nhãm). Bµi tËp 3 - X¸c ®Þnh ®o¹n v¨n thiÕu tÝnh liªn kÕt ë ph­¬ng diÖn nµo? ( Ph­¬ng diÖn h×nh thøc: ThiÕu tõ ng÷ chØ n/vËt vµ tõ ng÷ ®Ó chuyÓn ý. - C¸c tõ ng÷ ë chç tr­êng, trong nguyªn v¨n, lÇn l­ît: bµ, bµ,ch¸u ,bµ , bµ, ch¸u, thÕ lµ. Bµi tËp 4 - §äc 2 c©u v¨n: “§ªm nay mÑ kh«ng ngñ ®­îc. Ngµy mai lµ ngµy khai tr­êng cña con”. ? Cã ý kiÕn cho r»ng: Hai c©u trªn viÕt vÒ 2 kh«ng gian, thêi gian kh¸c nhau víi 2 sù viÖc, 2 nh©n vËt kh¸c nhau. Cã ph¶i sù liªn kÕt gi÷a chóng thiÕu chÆt chÏ? VËy v× sao chóng vÉn ®­îc ®Æt c¹nh nhau trong v¨n b¶n ®· häc? ( NÕu t¸ch, chØ cã 2 c©u trªn th× chóng lµ 2 c©u rêi nhau. Nh­ng 2 c©u nµy ®­îc ®Æt trong v¨n b¶n khi cßn cã c©u thø 3 ®øng tiÕp sau kÕt nèi 2 c©u trªn thµnh 1 thÓ thèng nhÊt lµm cho toµn ®o¹n v¨n trë lªn liªn kÕt chÆt chÏ víi nhau.) * H­íng dÉn vÒ nhµ: - Hoµn thµnh bµi tËp. - ViÕt ®o¹n v¨n ng¾n vµ chØ râ tÝnh liªn kÕt trong ®ã (h×nh thøc, néi dung ). - ChuÈn bÞ bµi tiÕp theo. ...................................................o0o.................................................... Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn 15 TuÇn 2 - Bµi 2 TiÕt 5, 6: v¨n b¶n: cuéc chia tay cña nh÷ng con bóp bª A/ Môc tiªu bµi häc: Gióp häc sinh: - ThÊy ®­îc nh÷ng t×nh c¶m ch©n thµnh, s©u nÆng cña 2 anh em trong c©u chuyÖn; c¶m nhËn ®­îc nçi ®au ®ín, xãt xa cña nh÷ng b¹n nhá ch¼ng may r¬i vµo hoµn c¶nh gia ®×nh bÊt h¹nh. - BiÕt th«ng c¶m vµ sÎ chiavíi nh÷ng ng­êi b¹n cã hc¶nh nh­ vËy - ThÊy ®­îc c¸i hay cña truyÖn ë c¸ch kÓ ch©n thËt, c¶m ®éng theo ng«i thø nhÊt víi c¸c chi tiÕt thÓ hiÖn t©m tr¹ng nh©n vËt còng nh­ sù s¸ng t¹o cña bè côc vµ chuyÓn m¹ch trong v¨n b¶n. B/ TiÕn tr×nh bµi d¹y: * æn ®Þnh líp: * KiÓm tra bµi cò: ? H·y nªu bµi häc mµ em c¶m nhËn ®­îc qua v¨n b¶n “ MÑ t«i”. - KiÓm tra so¹n bµi. * Bµi míi: H¹nh phóc biÕt bao khi nh÷ng trÎ th¬ ®­îc sèng yªn vui d­íi m¸i Êm gia ®×nh trong t×nh th­¬ng yªu cña bè, mÑ. Vµ ®au khæ biÕt bao ®èi víi nh÷ng ®øa con th¬. khi bè mÑ bá nhau khiÕn chóng ph¶i sèng trong c¶nh chia ly. Chóng ta sÏ cïng sÎ chia nçi ®au nµy víi 2 b¹n Thµnh vµ Thuû trong v¨n b¶n. I. giíi thiÖu chung : Häc sinh ®äc chó thÝch. 1. T¸c gi¶: Kh¸nh Hoµi ? Nªu hiÓu biÕt cña em vÒ Tg & 2. V¨n b¶n: Tp? - §­îc trao gi¶i nh× trong cuéc thi viÕt vÒ quyÒn trÎ em do ViÖn KHGD vµ Tæ chøc cøu trî trÎ em ë Thuþ §iÓn – 1992 trao. - Lµ v¨n b¶n nhËt dông nãi vÒ quyÒn trÎ em. Ii. ®äc vµ hiÓu v¨n b¶n : - GV HD HS ®äc, T2 Tp. 1. §äc, tãm t¾t v¨n b¶n: Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn 16 => §äc giäng xóc ®éng xen nh÷ng lêi béc - Bè mÑ chia tay nhau, Thµnh vµ Thuû còng ph¶i xa lé th¸i ®é th¶ng thèt, ®au ®ín cña t©m nhau. tr¹ng nh©n vËt. - §å ch¬i cña 2 anh em, trong ®ã cã 2 con bóp bª, còng ph¶i bÞ chia ®«i. - D»n vÆt, ®au khæ, 2 anh em ra tr­êng t¹m biÖt c« gi¸o vµ c¸c b¹n cña Thuû. - Thuû quyÕt ®Þnh nh­êng ®å ch¬i cho anh vµ do vËy, nh÷ng con bóp bª kh«ng bÞ chia ®«i. 2. Chó thÝch: SGK. - Chó ý c¸c chó thÝch lµ c¸c tõ ghÐp. 3. KÕt cÊu & ng«i kÓ: a, T×m hiÓu kÕt cÊu cña truyÖn: - §©y lµ c©u chuyÖn c¶m ®éng cña 2 anh em chia ? TruyÖn viÕt vÒ ai? ViÖc g×? tay nhau khi mÑ cïng em sÏ ph¶i rêi gia ®×nh sau ?Ai lµ nh©n vËt chÝnh? (Th¶o luËn nhãm). khi bè mÑ li dÞ. * Nh©n vËt chÝnh: 2 anh em. ? TruyÖn cã kÕt cÊu nh­ thÕ nµo? * Cèt truyÖn: Më truyÖn: Tõ ®Çu…lm¬ th«i. Th©n truyÖn: TiÕp… nh­ vËy. KÕt truyÖn: cßn l¹i. + Cã sù viÖc, cã t×nh tiÕt. + Cã më ®Çu, cã kÕt thóc. ? Nªu c¸c sù viÖc chÝnh? * C¸c sù viÖc chÝnh: - ChuÈn bÞ cho mét cuéc chia li, b¾t ®Çu lµ mét ®ªm mÊt ngñ cña 2 nh©n vËt chÝnh. - Chia ®å ch¬i – chia bóp bª. - LuyÕn tiÕc kû niÖm. - Chia tay c« gi¸o vµ c¸c b¹n cña Thuû. - MÑ vµ em Thuû ra ®i. - Thµnh ë l¹i trong nçi ®au khæ, mÊt m¸t. ? TruyÖn ®­îc kÓ theo ng«i nµo? b, Ng«i kÓ trong truyÖn: - TruyÖn ®­îc kÓ theo ng«i thø nhÊt vµ lµ lêi cña 1 trong 2 nh©n vËt chÝnh cña truyÖn. ? C¸ch dïng ng«i kÓ nh­ vËy cã t¸c => T¹o lªn tÝnh ch©n thùc, c¶m ®éng; diÔn t¶ s©u s¾c Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn 17 dông g×? nh÷ng ®au khæ, t×nh c¶m trong s¸ng cña Thuû vµ Thµnh tr­íc bi kÞch gia ®×nh. 4. Ph©n tÝch: a. H×nh ¶nh hai ®øa trÎ: ? C©u chuyÖn më ®Çu b»ng chi tiÕt nµo? * LÖnh chia ®å ch¬i cña mÑ: ®ã lµ mét sù viÖc hÕt søc ? C¸ch t¹o t×nh tiÕt më ®Çu c©u chuyÖn ®ét ngét, bÊt ngê. nh­ vËy cã t¸c dông g×? - Më ®Çu b»ng t×nh tiÕt g©y bÊt ngê, b¾t ng­êi ®äc ng¹c nhiªn vµ muèn dâi theo dbiÕn cña c©u chuyÖn ®Ó t×m hiÓu nguyªn nh©n. (§ã chÝnh lµ c¸ch vµo bµi ? LÖnh chia ®å ch¬i Êy ®· dÉn Thµnh ®Õn cã tÝnh nªu vÊn ®Ò). víi t©m tr¹ng nh­ thÕ nµo? - Thµnh nh×n cÆp m¾t x­ng hóp v× khãc nhiÒu cña em ? Vµ qua lêi kÓ cña Thµnh em cã thÓ vµ nhí l¹i: §ªm qua c¶ 2 anh em ®Òu khãc v× gia hdung cuéc sèng cña 2 anh em tr­íc ®ã ®×nh tan vì. nh­ thÕ nµo? - Gia ®×nh kh¸ gi¶, anh em vui vÎ yªu th­¬ng nhau. ? Hoµn c¶nh ®· ®æi thay, song t×nh c¶m * T×nh c¶m cña 2 anh em: cña 2 anh em Thuû vµ Thµnh ntn? §­îc - Th©n thiÕt, th­¬ng yªu, chia sÎ, quan t©m tíi nhau. thÓ hiÖn qua nh÷ng chi tiÕt nµo? - Kû niÖm Thuû v¸ ¸o cho anh, Thµnh gióp em häc bµi, ®ãn em ®i häc vÒ. - Trong ®ªm qua, khi nghe em g¸i khãc th× Thµnh ®au khæ, “n­íc m¾t…” . - Mê s¸ng, Thµnh rãn rÐn ra v­ên. Thuû “lÆng lÏ”, anh “kÐo em ngåi xuèng”. - Khi em nhí, mong ®­îc gÆp vµ chµo bè th× Thµnh ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ cuéc sèng cña c¸c xãt xa nh×n em. em tr­íc ®ã? => Gia ®×nh kh¸ gi¶, anh em vui vÎ yªu th­¬ng ? Th¸i ®é cña 2 em khi ®­îc lÖnh cña mÑ nhau). chia ®å ch¬i ®­îc biÓu hiÖn ntn? - Khi ®­îc lÖnh cña mÑ chia ®å ch¬i, Thµnh vµ Thuû ? Em cã c¶m xóc g× khi ®äc ®Õn ®o¹n nh­êng nhau. nµy? - Trong ngµy h«m qua, kû niÖm gi÷a 2 anh em thËt ngät ngµo, trµn ®Çy h¹nh phóc. ThÕ mµ h«m nay th«i, hai ®øa trÎ d­êng nh­ ®· “giµ” ®i rÊt nhiÒu tr­íc nçi ®au, tr­íc tai ho¹ gi¸ng xuèng ®Çu chóng – cha mÑ ? Cã ý kiÕn cho r»ng c¶nh chia ®å ch¬i ly h«n. ThËt lµ xãt xa! ®· nãi lªn t×nh anh em th¾m thiÕt cña * C¶nh chia ®å ch¬i: Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn 18 Thµnh vµ Thuû. Em cã ®ång ý ko? Chóng ta h·y cïng chøng kiÕn c¶nh nµy. _ LÇn thø hai, lÖnh chia ®å ch¬i cña mÑ l¹i vang lªn. VËy mµ t¹i sao 2 anh em vÉn kh«ng chÞu nghe lêi? - Hai anh em muèn dµnh toµn bé kû niÖm cho ng­êi m×nh th­¬ng yªu. ? Trong sù viÖc nµy, th¸i ®é cña Thuû - Chóng kh«ng chia ®å ch¬i ®ång nghÜa víi viÖc ®­îc béc lé rÊt râ. Em h·y ph©n tÝch? chóng kh«ng muèn chia tay nhau. - Thµnh nh­êng 2 bóp bª cho Thuû. Mét mÆt Thuû ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ th¸i ®é ®ã cña kh«ng muèn 2 bóp bª ph¶i xa nhau. MÆt kh¸c Thuû Thuû? l¹i sî kh«ng cã vÖ sü g¸c cho anh Thµnh. => §ã lµ th¸i ®é béc lé t©m tr¹ng ®Çy m©u thuÉn cña ? MÆc dÇu vËy, cuèi cïng Thuû ®· chän 1 trÎ th¬ khi ph¶i chÞu søc Ðp t×nh c¶m qu¸ lín. c¸ch gi¶i quyÕt ntn? - Thuû nh­êng c¶ 2 bóp bª cho anh. ? Qua ®©y em cã nhËn xÐt g× vÒ nh©n vËt nµy? => Thuû lµ em bÐ g¸i giµu lßng vÞ tha, th­¬ng anh, th­¬ng c¶ nh÷ng con bóp bª v« téi vµ thµ m×nh chÞu chia l×a chø kh«ng ®Ó bóp bª ph¶i chia tay. ? Tuy vËy anh em Thµnh vµ Thuû vÉn * Cuéc chia li ®Çy n­íc m¾t ph¶i xa nhau. H·y t×m c¸c chi tiÕt thÓ + Thuû: - run lªn bÇn bËt, kinh hoµng. hiÖn t©m tr¹ng vµ th¸i ®é cña 2 em trong - CÆp m¾t tuyÖt väng, hai bê mi s­ng mäng. cuéc chia li nµy? - nh­ ng­êi mÊt hån. - mÆt t¸i xanh nh­ tµu l¸ + Thµnh: - thao thøc. - n­íc m¾t tu«n trµo nh­ suèi. - c­êi cay ®¾ng, khãc nÊc lªn. => nçi ®au ®ín ®Õn tét cïng cña Thµnh vµ Thuû? ? Nh÷ng chi tiÕt ®ã thÓ hiÖn ®iÒu g×? + Chia tay c« gi¸o vµ c¸c b¹n: ? Mang trong lßng nçi ®au v« bê, Thµnh - C« gi¸o t¸i mÆt, n­íc m¾t giµn giôa. vµ Thuû trë l¹i tr­êng cò t¹m biÖt c« gi¸o - C¸c b¹n khãc oµ. vµ c¸c b¹n cña Thuû? Em h·y t×m chi tiÕt c¶m ®éng nhÊt trong cuéc chia tay nµy? (Th¶o luËn). ? Emcã c¶m xóc g× vÒ cuéc chia li nµy? - Cã thÓ nãi ®©y lµ mét c¶nh buån tª t¸i, g©y xóc Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn 19 ®éng m¹nh mÏ. Cha mÑ bá nhau, anh em li t¸n, cã bè th× kh«ng cã mÑ. §èi víi Thuû, hoµn c¶nh khiÕn em ph¶i bá häc gi÷a trang ®êi tuæi th¬. SÏ kh«ng cßn mét bÐ Thuû ng©y th¬ rÝu rÝt bªn anh trai sau mçi buæi tan tr­êng. Thay vµo ®ã lµ mét bÐ Thuû lang thang ®Çu ®­êng xã chî ®Ó tù kiÕm kÕ sinh nhai. Nçi ®au ®ã kh«ng chØ riªng cña Thµnh vµ Thuû mµ ®ã lµ nçi ®au cña nhiÒu trÎ th¬ hiÖn nay, nçi ®au cña toµn XH. - Lçi nµy thuéc vÒ ai? (HS th¶o luËn). - KÓ theo ng«i thø nhÊt c¸ch kÓ kÕt hîp gi÷a hiÖn t¹i ? §Ó diÔn t¶ thËt s©u s¾c nh÷ng ®iÒu ®ã, víi qu¸ khø, kÕt hîp miªu t¶ & kÓ. ng­êi viÕt ®· lùa chän c¸ch kÓ ntn? ? ViÖc ®­a vµo ®o¹n v¨n miªu t¶ c¶nh - Cuéc sèng vÉn b×nh yªn, ®êi vÉn ®Ñp víi dßng ch¶y buæi s¸ng lóc Thµnh vµ Thuû ®ang buån thêi gian, s¾c mµu, c¶nh vËt vÉn tù nhiªn. ChØ riªng vµ c¶nh ®­êng phè khi 2 anh em Thµnh gia ®×nh Thµnh vµ Thuû, chØ riªng 2 em ®ang chÞu thuû ra khái cæng tr­êng cã ý nghÜa nh­ ®ùng tÊn bi kÞch v« cïng lín. VËy c¸c em biÕt ngá thÕ nµo? cïng ai? => C¸ch t¹o h×nh ¶nh, c¶nh vËt ®èi lËp víi t©m tr¹ng con ng­êi cµng lµm kh¾c s©u t©m tr¹ng. - Mçi ng­êi cta h·y l¾ng nghe vµ chó ý h¬n n÷a ? Qua ®©y t¸c gi¶ muèn nh¾n göi ®iÒu g×? nh÷ng g× ®ang diÔn ra ®»ng sau sù hèi h¶ cña c/s th­êng ngµy ®Ó mµ cã thÓ san sÎ nçi ®au cïng ®ång lo¹i. Vµ nhÊt lµ nh÷ng ng­êi lµm cha, lµm mÑ h·y cè g¾ng tíi møc cã thÓ, ®õng ®Ó h¹nh phóc tuét khái tay nh÷ng trÎ th¬ v« téi. IiI. tæng kÕt: Trong v¨n b¶n: Lêi kÓ gi¶n dÞ, kh«ng cã xung ? Nªu ý nghÜa cña v¨n b¶n? ®ét ån µo, phï hîp t©m tr¹ng nh©n vËt. C¸ch kÓ ? Kh¸i qu¸t l¹i thµnh c«ng cña nghÖ thuËt chuyÖn kh¸ tù nhiªn, ch©n thËt, nhiÒu chi tiÕt bÊt ngê. kÓ chuyÖn. Lùa chän ng«i kÓ t¹o tÝnh ch©n thùc qua con m¾t vµ suy nghÜ cña ng­êi trong cuéc. YÕu tè miªu t¶ ®­îc khÐo lÐo gµi xen vµo gi÷a c¸c yÕu tè tù sù nh»m béc lé t©m tr¹ng, c¶m xóc, suy nghÜ cña nh©n vËt. * Ghi nhí: SGK. Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn 20 iV. luyÖn tËp : ? Trong truyÖn nh÷ng con bóp bª kh«ng chia tay, vËy ®iÒu ®ã cã m©u thuÉn víi nhan ®Ò? ? H×nh ¶nh nh÷ng con bóp bª gîi cho em suy nghÜ g×? => Bóp bª trong s¸ng, ng©y th¬, v« téi hay chÝnh lµ Thµnh vµ Thuû? Chóng kh«ng cã lçi song chóng lµ nh÷ng n¹n nh©n ph¶i chÞu ®ùng nçi khæ ®au. - §äc bµi ®äc thªm. * H­íng dÉn vÒ nhµ : - ViÕt ®o¹n v¨n dt¶ c¶m xóc cña em khi häc xong v¨n b¶n. - ChuÈn bÞ bµi tiÕp theo. ..................................................o0o.......................................... TiÕt 7: tËp lµm v¨n: bè côc trong v¨n b¶n A/ Môc tiªu bµi häc: Gióp häc sinh hiÓu: - TÇm quan träng cña bè côc trong v¨n b¶n. Trªn c¬ së ®ã cã ý thøc x©y dùng bè côc khi tlËp v¨n b¶n. - ThÕ nµo lµ mét bè côc rµnh m¹ch vµ hîp lý ®Ó b­íc ®Çu x©y dùng ®­îc nh÷ng bè côc rµnh m¹ch, hîp lý cho c¸c bµi lµm v¨n. - TÝnh hîp lý vµ phhæ biÕn cña d¹ng bè côc 3 phÇn, nhiÖm vô cña mçi phÇn trong bè côc ®Ó tõ ®ã cã thÓ lµm MB, TB, KB ®óng h­íng h¬n, ®¹t kÕt qu¶ tèt h¬n. B/ TiÕn tr×nh bµi d¹y: * æn ®Þnh líp: * KiÓm tra bµi cò: ? Em hiÓu thÕ nµo lµ liªn kÕt vµ ph­¬ng tiÖn liªn kÕt trong v¨n b¶n ? - KiÓm tra btËp. * Bµi míi: Tõ nh÷ng n¨m häc tr­íc, c¸c em ®· ®­îc lµm quen víi c«ng viÖc x©y dùng dµn bµi. Mµ dµn bµi chÝnh lµ kÕt qu¶, h×nh thøc thÓ hiÖn cña bè côc. VËy bè côc trong v¨n b¶n lµ g× vµ cÇn cã nh÷ng yªu cÇu nh­ thÕ nµo ? I. bè côc cña v¨n b¶n Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 – TrÇn ThÞ Kim Dung-THCS ThÞ TrÊn
- Xem thêm -