Tài liệu Giải pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong cho vay tại ngân hàng công thương thanh hoá

  • Số trang: 54 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 104 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 20010 tài liệu

Mô tả:

Giải pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong cho vay tại ngân hàng công thương Thanh Hoá
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Lêi nãi ®Çu ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû 21 cã nh÷ng ®æi míi ®¸ng kÓ trong ®Þnh h−íng vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ theo ®Þnh h−íng XHCN. Nh»m ph¸t triÓn vµ héi nhËp nÒn kinh tÕ thÕ giíi qua nh÷ng n¨m ®èi ®Çu ®æi míi nÒn kinh tÕ n−íc ta ®. tr¶i qua nhiÒu thö th¸ch vµ ®. ®¹t ®−îc mét sè thµnh tùu nhÊt ®Þnh ®¸ng khÝch lÖ. §Ó cã ®−îc nh÷ng thµnh tùu nh− ngµy h«m nay, nÒn kinh tÕ n−íc ta ®. cã nh÷ng thay ®æi ®¸ng kÓ vÒ ®Þnh h−íng vµ c¬ cÊu ngµnh nghÒ. Bªn c¹nh sù thay ®æi ®ã cã mét nh©n tè t¸c ®éng m¹nh mÏ tíi sù ph¸t triÓn cña c¶ nÒn kinh tÕ ®ã lµ "ng©n hµng". §©y lµ mét trong nh÷ng yÕu tè t¸c ®éng m¹nh tíi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ th«ng qua chøc n¨ng ®iÒu chuyÓn vèn cho nÒn kinh tÕ, nh»m khai th¸c triÖt ®Ó nh÷ng tiÒm lùc vèn cã cña c¶ nÒn kinh tÕ vÒ vèn vµ c¸c c«ng cô tµi chÝnh. Th«ng qua chøc n¨ng ®iÒu chuyÓn vèn cho nÒn kinh tÕ Nhµ n−íc cã thÓ dùa vµo ng©n hµng ®Ó ®iÒu chØnh nÒn kinh tÕ theo ®Þnh h−íng cña m×nh ®Ó t¹o nªn mét nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn v÷ng m¹nh vÒ mäi mÆt vµ cã ®Þnh h−íng cña XHCN. Tuy nhiªn th«ng qua chøc n¨ng ®iÒu chuyÓn vèn cña ng©n hµng nã còng cã mét sè nh−îc ®iÓm vµ g©y t¸c h¹i cho ng©n hµng, ®ã lµ rñi ro trong cho vay, ®Çu t− cña ng©n hµng cho c¸c ®èi t−îng cña nÒn kinh tÕ. V× vËy c«ng t¸c h¹n chÕ vµ phßng ngõa rñi ro cho vay lu«n ®−îc c¸c ng©n hµng th−¬ng m¹i quan t©m. XuÊt ph¸t tõ tÝnh cÊp thiÕt cña vÊn ®Ò, sau thêi gian thùc tËp t¹i Ng©n hµng c«ng th−¬ng Thanh Ho¸ t«i ®. quyÕt ®Þnh chän ®Ò tµi: "Gi¶i ph¸p phßng ngõa vµ h¹n chÕ rñi ro trong cho vay t¹i ng©n hµng c«ng th−¬ng Thanh Ho¸". SV: Ng« V¨n Tr−êng 1 Ng©n hµng 42A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Môc ®Ých nghiªn cøu cña chuyªn ®Ò nµy lµ: - Nghiªn cøu vÒ rñi ro trong cho vay trªn ph−¬ng diÖn lý thuyÕt. - Th«ng qua thùc tr¹ng ho¹t ®éng cho vay t¹i Ng©n hµng c«ng th−¬ng Thanh Ho¸ ®Ó ®¸nh gi¸ t×nh h×nh rñi ro trong cho vay cña chi nh¸nh. - §−a ra mét sè kiÕn nghÞ vµ ®Ò xuÊt c¸c biÖn ph¸p nh»m h¹n chÕ rñi ro trong cho vay. §Ó gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò nµy th× chuyªn ®Ò ®−îc tr×nh bµy lµm 3 ch−¬ng: Ch−¬ng I: Lý luËn chung vÒ cho vay vµ rñi ro trong ho¹t ®éng cho vay. Ch−¬ng II: Thùc tr¹ng cho vay vµ rñi ro cho vay t¹i Ng©n hµng c«ng th−¬ng Thanh Ho¸. Ch−¬ng III: Mét sè gi¶i ph¸p h¹n chÕ rñi ro cho vay ®èi víi Ng©n hµng c«ng th−¬ng Thanh Ho¸. Do kiÕn thøc vµ tr×nh ®é cßn h¹n chÕ, b¶n th©n l¹i ch−a tr¶i qua thùc tÕ nªn kh«ng tr¸nh ®−îc nh÷ng sai sãt. T«i rÊt mong ®−îc sù gãp ý vµ gióp ®ì cña quý vÞ. Hoµn thµnh chuyªn ®Ò nµy t«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n sù h−íng dÉn cña c« gi¸o Th¹c sÜ Lª Thanh T©m vµ c¸c c¸n bé phßng kinh doanh Ng©n hµng c«ng th−¬ng Thanh Ho¸. SV: Ng« V¨n Tr−êng 2 Ng©n hµng 42A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Ch−¬ng I Lý luËn chung vÒ cho vay vµ rñi ro trong ho¹t ®éng cho vay cña Ng©n hµng th−¬ng m¹i 1.1. Ng©n hµng vµ nghiÖp vô cho vay cña ng©n hµng 1.1.1. Kh¸i qu¸t vÒ ng©n hµng th−¬ng m¹i Trªn thÕ giíi, nghÒ ng©n hµng ®−îc h×nh thµnh tõ rÊt sím, h×nh thøc s¬ khai cña ng©n hµng xuÊt hiÖn tõ thêi kú tiÒn t− b¶n, cïng víi thêi gian c¸c h×nh thøc ho¹t ®éng cña nã ngµy cµng ®−îc thay ®æi cho phï hîp víi sù ph¸t triÓn cña s¶n xuÊt vµ trao ®æi cña hµng ho¸. Khi mµ nÒn s¶n xuÊt ph¸t triÓn hµng ho¸ ®−îc t¹o ra nhiÒu lµm n¶y sinh quan hÖ trao ®æi hµng ho¸. Khi quan hÖ trao ®æi hµng ho¸ ph¸t triÓn v−ît ra khái ranh giíi gi÷a c¸c vïng sö dông c¸c lo¹i ®ång tiÒn kh¸c nhau nã lµm n¶y sinh khã kh¨n trong thanh to¸n gi÷a c¸c ®ång tiÒn kh¸c nhau. Khi ®ã, nh÷ng th−¬ng gia giµu cã vµ th«ng minh nhÊt ®. n¾m ®−îc c¬ héi nµy vµ chuyÓn sang nghÒ bu«n tiÒn: Hä thùc hiÖn c¸c nghiÖp vô vÒ nhËn tiÒn göi, thu ®æi tiÒn vµ b¶o qu¶n tiÒn (cho kh¸ch hµng) vµ cã thu phÝ cña ng−êi göi. Cïng víi viÖc nhËn tiÒn göi c¸c nhµ ng©n hµng dÇn dÇn cßn thùc hiÖn c¶ nghiÖp vô thanh to¸n cho kh¸ch hµng (ng−êi göi tiÒn), nghiÖp vô cho vay n¶y sinh khi xuÊt hiÖn nh÷ng ng−êi cã nhu cÇu vay ®Ó më réng s¶n xuÊt kinh doanh trong khi c¸c nhµ ng©n hµng l¹i cã s½n trong kÐt nh÷ng kho¶n tiÒn lín kh«ng sinh lêi. Khi cho vay c¸c nhµ ng©n hµng ®−îc nhËn c¸c kho¶n tr¶ tiÒn l.i tõ ng−êi vay tiÒn. ChÝnh v× c¸c kho¶n thu nµy ®. khuyÕn khÝch c¸c ng©n hµng muèn nhËn ®−îc nhiÒu tiÒn göi ®Ó cho vay vµ hä ®. chuyÓn tõ viÖc thu phÝ ng−êi göi tiÒn sang viÖc miÔn phÝ tiÒn göi thËm chÝ cßn tr¶ cho ng−êi göi tiÒn mét kho¶n tiÒn gäi lµ l.i tiÒn göi. Khi mµ tån t¹i c¸c nghiÖp vô cho vay, thanh to¸n vµ nhËn tiÒn göi cã thÓ nãi ng©n hµng ®. ®−îc h×nh thµnh. SV: Ng« V¨n Tr−êng 3 Ng©n hµng 42A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 1.1.1.1. Kh¸i niÖm ng©n hµng th−¬ng m¹i (NHTM) Khi nghiªn cøu vÒ NHTM c¸c nhµ kinh tÕ ®. ®−a ra rÊt nhiÒu quan ®iÓm kh¸c nhau vÒ NHTM. Cã ý kiÐn cho r»ng: "NHTM lµ tæ chøc tµi chÝnh nhËn tiÒn göi vµ cho vay", cã ý kiÕn l¹i cho r»ng: "NHTM lµ trung gian tµi chÝnh cã giÊy phÐp kinh doanh cña chÝnh phñ ®Ó cho vay tiÒn vµ më tµi kho¶n tiÒn göi, kÓ c¶ c¸c kho¶n tiÒn göi cã thÓ dïng sÐc". Së dÜ cã nhiÒu quan ®iÓm kh¸c nhau vÒ NHTM lµ do c¸c nghiÖp vô cña ng©n hµng rÊt ®a d¹ng, c¸c thao t¸c cña tõng nghiÖp vô ng©n hµng l¹i phøc t¹p vµ vÊn ®Ò nµy lu«n biÕn ®éng theo sù thay ®æi chung cña nÒn kinh tÕ. MÆt kh¸c do tËp qu¸n, luËt ph¸p cña mçi quèc gia, mçi vïng kh¸c nhau ®. dÉn ®Õn nh÷ng quan niÖm kh¸c nhau vÒ NHTM. Cßn theo luËt ng©n hµng, hîp t¸c x. tÝn dông vµ c«ng ty tµi chÝnh cña ViÖt Nam ban hµnh ngµy 24/5/1990 th×: NHTM lµ tæ chøc kinh doanh tiÒn tÖ mµ ho¹t ®éng chñ yÕu vµ th−êng xuyªn lµ nhËn tiÒn göi cña kh¸ch hµng víi tr¸ch nhiÖm hoµn tr¶ vµ sö dông sè tiÒn ®ã ®Ó cho vay, thùc hiÖn nghiÖp vô chiÕt khÊu vµ lµm ph−¬ng tiÖn thanh to¸n". Nh− vËy, NHTM lµ mét doanh nghiÖp ®Æc biÖt kinh doanh trªn lÜnh vùc tiÒn tÖ. Th«ng qua nghiÖp vô huy ®éng vèn ®Ó cho vay, ®Çu t− vµ thùc hiÖn c¸c nghiÖp vô tµi chÝnh kh¸c. Th«ng qua c¸c nghiÖp vô NHTM ®. chøng tá ®−îc sù cÇn thiÕt cña hÖ thèng ng©n hµng trong ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng, ng©n hµng lµ ®ßn b¶y cña nÒn kinh tÕ. 1.1.1.2. C¸c nghiÖp vô chñ yÕu cña NHTM - NghiÖp vô huy ®éng vèn: §©y lµ nghiÖp vô c¬ b¶n cña NHTM. Nã quyÕt ®Þnh quy m« còng nh− hiÖu qu¶ cña c¸c ho¹t ®éng kh¸c cña NHTM. NHTM cã thÓ huy ®éng vèn nhµn rçi cña nÒn kinh tÕ b»ng nhiÒu h×nh thøc kh¸c nhau nh−: nhËn tiÒn göi cña c¸c c¸ nh©n, tæ chøc kinh tÕ, ph¸t hµnh tr¸i phiÕu, k× phiÕu vµ ph¸t hµnh c¸c chøng tõ tiÒn hay vay vèn cña NHNN hoÆc c¸c tæ chøc tÝn dông kh¸c. SV: Ng« V¨n Tr−êng 4 Ng©n hµng 42A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp NghiÖp vô huy ®éng vèn cña NHTM cßn phô thuéc ®¸ng kÓ vµo vèn tù cã cña ng©n hµng vµ nh÷ng quy ®Þnh cô thÓ cña nhµ n−íc vÒ tØ lÖ gi÷a vèn chñ së h÷u víi vèn huy ®éng th«ng qua tØ lÖ nµy NHNN ®. h¹n chÕ ®−îc mét sè rñi ro trong ho¹t ®éng cña ng©n hµng. Theo quy ®Þnh hiÖn nay cña ng©n hµng nhµ n−íc ViÖt Nam c¸c NHTM kh«ng ®−îc phÐp huy ®éng qu¸ 20 lÇn sè vèn tù cã. - NghiÖp vô cho vay vµ ®Çu t−: §©y lµ ho¹t ®éng kinh doanh chñ yÕu cña c¸c NHTM còng lµ ho¹t ®éng chñ yÕu mang l¹i thu nhËp cho c¸c NHTM. §Ó thùc hiÖn nghiÖp vô nµy NHTM sö dông phÇn lín lµ sè vèn mµ ng©n hµng huy ®éng ®−îc tõ nÒn kinh tÕ ®Ó cung cÊp cho c¸c nhu cÇu cña nÒn kinh tÕ th«ng qua h×nh thøc cho vay, chiÕt khÊu, cho thuª tµi chÝnh, ®Çu t− chøng kho¸n, gãp vèn tham gia, hay tù ®Çu t− vµo c¸c dù ¸n mang l¹i lîi nhuËn. Th«ng qua c¸c nghiÖp vô nµy NHTM ®. trë thµnh mét trung gian tµi chÝnh hoµn h¶o. Nã ®. ®iÒu chuyÓn vèn cho nÒn kinh tÕ tõ n¬i cã vèn sang n¬i cÇn vèn th«ng qua ®ã thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn nhanh h¬n vµ s©u h¬n. Th«ng qua c¸c nghiÖp vô nµy ng©n hµng lµm cho tèc ®é l−u th«ng tiÒn tÖ t¨ng m¹nh, nã gãp phÇn ®Èy nhanh qt s¶n xuÊt kinh doanh vµ l−u th«ng hµng ho¸. Bªn c¹nh ®ã nã cßn t¸c ®éng tíi l−îng tiÒn mÆt trong l−u th«ng cïng víi chi phÝ l−u th«ng gi¶m mét c¸ch ®¸ng kÓ vµ tËn dông ®−îc nh÷ng nguån vèn nhµn rçi mét c¸ch tèi ®a th«ng qua ®ã cßn thùc thi ®−îc chÝnh s¸ch tiÒn tÖ quèc gia. Cã thÓ nãi ho¹t ®éng tÝn dông lµ ho¹t ®éng quan träng cña NHTM (chñ yÕu ho¹t ®éng cho vay). Ho¹t ®éng nµy nã cã liªn quan mËt thiÕt víi c¸c ngµnh, lÜnh vùc, ®èi t−îng mµ ng©n hµng cÊp tÝn dông. Do vËy rñi ro trong ho¹t ®éng cho vay cña c¸c NHTM lµ rñi ro tiÒm Èn tõ tÊt c¶ c¸c ngµnh nghÒ c¸c lÜnh vùc mµ ng©n hµng cho vay. ChÝnh v× vËy viÖc nghiªn cøu rñi ro tÝn dông hay rñi ro trong cho vay lµ vÊn ®Ò cÊp b¸ch lu«n ®−îc c¸c NHTM quan t©m: - C¸c ho¹t ®éng dÞch vô SV: Ng« V¨n Tr−êng 5 Ng©n hµng 42A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Ngoµi c¸c nghiÖp vô c¬ b¶n trªn, NHTM cßn thùc hiÖn mét sè ho¹t ®éng dÞch vô ®Ó ®¸p øng mäi nhu cÇu cña kh¸ch hµng, nh»m thu hót kh¸ch hµng tíi víi ng©n hµng vµ ®Ó cã thªm kho¶n thu kh¸c ngoµi thu tõ l.i cho vay. C¸c dÞch vô cña ng©n hµng nh−: +DÞch vô thanh to¸n hé + DÞch vô mua b¸n vµ m«i giíi chøng kho¸n + DÞch vô t− vÊn + DÞch vô qu¶n lý tµi s¶n vµ c¸c chøng tõ cã gi¸. Cã thÓ nãi c¸c nghiÖp vô cña NHTM cã mèi quan hÖ chÆt chÏ víi nhau trong qu¸ tr×nh vËn hµnh cña c¶ bé m¸y. NghiÖp vô huy ®éng vèn lµ nghiÖp vô t¹o tiÒn ®Ò cho c¸c nghiÖp vô tÝn dông, ®Çu t−. Th«ng qua nghiÖp vô tÝn dông, ®Çu t− mang l¹i thu nhËp cho ng©n hµng ®Ó t¸i t¹o c¸c nguån vèn kh¸c. Cßn c¸c dÞch vô kh¸c cña ng©n hµng nh»m thu hót kh¸ch hµng ®Õn víi ng©n hµng t¹o ®iÒu kiÖn cho viÖc më réng huy ®éng vèn vµ më réng thÞ tr−êng kinh doanh cña NHTM. Tuy nhiªn nghiÖp vô tÝn dông vÉn lµ nghiÖp vô quan träng nhÊt. V× nghiÖp vô nµy nã quyÕt ®Þnh ®Õn c¶ mét qt kinh doanh cña ng©n hµng ®ã lµ lîi nhuËn. 1.1.2. NghiÖp vô cho vay cña NHTM 1.1.2.1. Kh¸i niÖm vÒ cho vay Cho vay lµ mét quan hÖ giao dÞch gi÷a hai chñ thÓ trong ®ã mét bªn chuyÓn giao tiÒn cho bªn kia sö dông trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh, ®ång thêi bªn nhËn tiÒn cam kÕt hoµn tr¶ c¶ gèc vµ l.i khi ®Õn h¹n. Cho vay lµ mét trong nh÷ng nghiÖp vô chñ yÕu cña ng©n hµng khi thùc hiÖn tÝn dông ng©n hµng. §©y lµ nghiÖp vô chñ yÕu khi ng©n hµng quyÕt ®Þnh cÊp tÝn dông cho kh¸ch hµng vµ còng lµ nghiÖp vô mang vÒ thu nhËp chñ yÕu cho ng©n hµng. Tuy nhiªn, ®©y còng lµ ho¹t ®éng chøa ®ùng nhiÒu rñi ro tiÒm Èn cã thÓ x¶y ra víi ng©n hµng. Do vËy c¸c NHTM lu«n ph¶i quan t©m tíi rñi ro trong cho vay nh»m h¹n chÕ tèi ®a rñi ro tÝn dông x¶y ra ®èi víi ng©n hµng. SV: Ng« V¨n Tr−êng 6 Ng©n hµng 42A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 1.1.2.2. Ph©n lo¹i cho vay - Cho vay thÇu chi: lµ nghiÖp vô cho vay qua ®ã ng©n hµng cho phÐp ng−êi vay ®−îc chi v−ît trªn sè d− tiÒn göi thanh to¸n cña m×nh ®Õn mét giíi h¹n x¸c ®Þnh trong kho¶ng thêi gian x¸c ®Þnh, giíi h¹n nµy gäi lµ h¹n møc thÇu chi. H×nh thøc cho vay nµy t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho nh÷ng kh¸ch hµng cã kho¶n thu chi kh«ng phï hîp vÒ thêi gian vµ quy m« thuËn lîi trong qu¸ tr×nh thanh to¸n nhanh vµ gióp kh¸ch hµng kÞp thêi. H×nh thøc thÇu chi lµ h×nh thøc tÝn dông ng¾n h¹n, thñ tôc ®¬n gi¶n, th−êng nh÷ng kho¶n vay thÇu chi lµ kh«ng cã tµi s¶n ®¶m b¶o. H×nh thøc nµy cho vay chØ víi c¸c kh¸ch hµng cã ®é tin cËy cao, thu nhËp ®Òu ®Æn. - Cho vay trùc tiÕp tõng lÇn: Lµ h×nh thøc cho vay t−¬ng ®èi phæ biÕn cña ng©n hµng ®èi víi c¸c kh¸ch hµng kh«ng cã nhu cÇu vay vèn th−êng xuyªn, kh«ng cã ®iÒu kiÖn ®Ó ®−îc cÊp h¹n møc thÇu chi. H×nh thøc cho vay nµy t−¬ng ®èi ®¬n gi¶n vÒ thñ tôc vµ cã thÓ kiÓm so¸t ®−îc c¸c kho¶n cho vay. H×nh thøc nµy an toµn h¬n h×nh thøc thÇu chi. - Cho vay theo h¹n møc tÝn dông: §©y lµ h×nh thøc cho vay theo ®ã ng©n hµng tho¶ thuËn cÊp cho kh¸ch hµng h¹n møc tÝn dông. H¹n møc nµy cã thÓ tÝnh cho c¶ k× hoÆc cuèi k×. §ãlµ sè d− tèi ®a t¹i thêi ®iÓm tÝnh. H×nh thøc cho vay nµy t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho kh¸ch hµng vÒ nhu cÇu vèn khi cÇn thiÕt sÏ ®−îc ng©n hµng gi¶i quyÕt cho vay mét c¸ch nhanh chãng gióp kh¸ch hµng chíp ®−îc thêi c¬ trong kinh doanh. Ng©n hµng dùa vµo c¬ së kÕ ho¹ch s¶n xuÊt kinh doanh vµ nhu cÇu vèn cña kh¸ch hµng ®Ó cÊp cho kh¸ch hµng nh÷ng h¹n møc phï hîp. SV: Ng« V¨n Tr−êng 7 Ng©n hµng 42A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Bªn c¹nh nh÷ng thuËn lîi cho kh¸ch hµng th× vÒ phÝa ng©n hµng gÆp mét sè khã kh¨n trong kh©u qu¶n lý nguån vèn vµ hiÖu qu¶ sö dông vèn cña tõng lÇn vay. - Cho vay lu©n chuyÓn Lµ nghiÖp vô cho vay dùa trªn lu©n chuyÓn hµng ho¸. Ng©n hµng cÊp tÝn dông cho kh¸ch hµng khi cã nhu cÇu vÒ vèn ®Ó mua hµng ho¸, vµ sÏ thu vèn vÒ khi kh¸ch hµng b¸n ®−îc hµng. H×nh thøc cho vay nµy ®¬n gi¶n thuËn lîi cho kh¸ch hµng vÒ thêi gian vµ thñ tôc. - Cho vay tr¶ gãp: Lµ h×nh thøc tÝn dông theo ®ã ng©n hµng cho phÐp kh¸ch hµng tr¶ gèc lµm nhiÒu lÇn trong thêi h¹n tÝn dông ®. tho¶ thuËn. H×nh thøc nµy th−êng ®−îc ¸p dông ®èi víi c¸c kho¶n vay trung vµ dµi h¹n, tµi trî cho tµi s¶n cè ®Þnh. Cho vay tr¶ gãp chøa ®ùng rñi ro cao do kh¸ch hµng th−êng thÕ chÊp b»ng hµng ho¸ mua tr¶ gãp. Kh¶ n¨ng tr¶ nî phô thuéc vµo thu nhËp cña ngêi vay do ®ã l.i suÊt cña h×nh thøc nµy th−êng cao h¬n l.i suÊt th«ng th−êng. - Cho vay gi¸n tiÕp: §©y lµ h×nh thøc cho vay th«ng qua c¸c tæ chøc trung gian. C¸c tæ chøc cã thÓ ®øng ra b¶o l.nh cho c¸c thµnh viªn trong nhãm vay khi mµ c¸c thµnh viªn kh«ng cã tµi s¶n thÕ chÊp. Qua h×nh thøc cho vay nµy ng©n hµng cã thÓ më réng thÞ tr−êng vµ qua h×nh thøc nµy ng©n hµng hç trî ph¸t triÓn kinh tÕ cho c¸c hé nghÌo kh«ng cã ®iÒu kiÖn vay vèn cña ng©n hµng trùc tiÕp. 1.1.2.3. Vai trß cña hµng ho¸ cho vay ®èi víi nÒn kinh tÕ Ho¹t ®éng cho vay cña ng©n hµng cã vai trß rÊt quan träng ®èi víi nÒn kinh tÕ. Nã lµ ®ßn b¶y kinh tÕ phôc vô cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ l−u th«ng hµng ho¸ bëi ®Æc tr−ng c¬ b¶n cña tÝn dônglµ sù vËn ®éng dùa trªn c¬ së hoµn tr¶ vµ cã lîi tøc. Th«ng qua nghiÖp vô nµy nhµ n−íc cã thÓ ®iÒu chØnh sù ph¸t SV: Ng« V¨n Tr−êng 8 Ng©n hµng 42A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp triÓn c¬ cÊu ngµnh nghÒ cña c¶ nÒn kinh tÕ vµ thóc ®Èy sù ra ®êi cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ theo ®Þnh h−íng cña ®Êt n−íc. Th«ng qua nghiÖp vô cho vay cña c¸c NHTM nã ®. thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn c¶ vÒ chiÒu s©u vµ chiÒu réng. Nã t¸c ®éng trùc tiÕp tíi tõng ngµnh nghÒ tíi c«ng nghÖ, m¸y mãc trang thiÕt bÞ phôc vô cho qu¸ tr×nh c«ng nghiªp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n−íc. Trong lÜnh vùc l−u th«ng, ®Ó ®¶m b¶o ®−a ®−îc hµng ho¸ tõ ng−êi s¶n xuÊt ®Õn ng−êi tiªu dïng, c¸c doanh nghiÖp cÇn cã vèn ®Ó dù tr÷ khèi l−îng hµng ho¸ cÇn thiÕt ®Ó trang tr¶i c¸c chi phÝ. H¬n n÷a ®Ó më réng s¶n xuÊt kinh doanh c¸c doanh nghiÖp cÇn ph¶i dù tr÷ khèi l−îng hµng ho¸ lín víi chñng lo¹i phong phó, nh−ng th«ng th−êng c¸c doanh nghiÖp nµy kh«ng cã nhiÒu vèn l−u ®éng v× vËy ®Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn c¸c doanh nghiÖp nµy cÇn cã sù hç trî cña tÝn dông ng©n hµng. Cßn víi c¸c doanh nghiÖp dÞch vô nh− vËn t¶i, kh¸ch s¹n, du lÞch sÏ ho¹t ®éng ra sao khi kh«ng cã vèn cña ng©n hµng tham gia vµo ®Çu t− x©y dùng trang thiÕt bÞ vËt chÊt ph−¬ng tiÖn vËn t¶i. Do ®ã hÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp ®Òu cÇn tíi tÝn dông ng©n hµng. Nãi chung mét trong nh÷ng nguån vèn quan träng ®Ó bæ xung vèn l−u ®éng vµ vèn cè ®Þnh cho c¸c doanh nghiÖp lµ vèn vay tõ ng©n hµng v× nÕu chØ dùa vµo vèn tù cã th× qu¸ Ýt ái, kh«ng ®ñ søc c¹nh tranh vµ ph¸t triÓn trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng. Bªn c¹nh c¸c yÕu tè trªn tÝn dông ng©n hµng cßn lµ mét c«ng cô tµi trî cho c¸c dù ¸n t¹o viÖc lµm, t¨ng thu nhËp, thùc hiÖn c¸c ch−¬ng tr×nh dù ¸n mang tÝnh x. héi. MÆt kh¸c tõ ho¹t ®éng tÝn dông nhµ n−íc cã thÓ kiÓm so¸t c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trong nÒn kinh tÕ ®Ó ®−a ra c¸c biÖn ph¸p chÝnh s¸ch qu¶n lý kinh tÕ vµ ph¸p lý phï hîp. Nhµ n−íc cã thÓ ®iÒu chØnh nÒn kinh tÕ theo chÝnh s¸ch tÝn dông nh− chÝnh s¸ch −u ®.i vÒ l.i suÊt vµ c¸c ®iÒu kiÖn SV: Ng« V¨n Tr−êng 9 Ng©n hµng 42A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp cho vay kh¸c cho c¸c doanh nghiÖp ®Çu t− s¶n xuÊt theo môc tiªu cña nhµ n−íc. - §Ó ph¸t huy tèt nh÷ng −u ®iÓm cña tÝn dông ®èi víi nÒn kinh tÕ quèc d©n th× c¸c ng©n hµng lu«n ph¶i ®¶m b¶o an toµn trong ho¹t ®éng tÝn dông. 1.2. Rñi ro trong ho¹t ®éng cho vay cña NHTM 1.2.1. Kh¸i niÖm vÒ rñi ro Rñi ro cho vay lµ kh¶ n¨ng x¶y ra nh÷ng tæn thÊt mµ ng©n hµng ph¶i chÞu do kh¸ch hµng vay kh«ng tr¶ ®óng h¹n, kh«ng tr¶, hoÆc kh«ng tr¶ ®Çy ®ñ vèn vµ l.i. Khi ng©n hµng thùc hiÖn ho¹t ®éng cho vay cô thÓ th× trong ho¹t ®éng ®ã lu«n hµm chøa rñi ro tiÒm Èn, rñi ro nµy nã sÏ lµm gi¶m kho¶n thu nhËp cña ng©n hµng. Do ®ã trong ho¹t ®éng qu¶n lý toµn bé ng©n hµng lu«n x¸c ®Þnh mét tû lÖ tæn thÊt dù kiÕn nh»m h¹n chÕ møc tèi thiÓu c¸c thiÖt h¹i vÒ tµi s¶n do c¸c rñi ro cho vay g©y ra. 1.2.2. C¸c h×nh thøc rñi ro cho vay Theo kh¸i niÖm vÒ rñi ro tÝn dông th× rñi ro tÝn dông ®−îc chia thµnh c¸c h×nh thøc sau: - Kh«ng thu ®−îc l.i ®óng h¹n Lóc nµy ng©n hµng sÏ chuyÓn sè l.i ®ã vµo kho¶n môc l.i treo ph¸t sinh. H×nh thøc rñi ro nµy ®−îc xÕp vµo møc rñi ro thÊp. - Kh«ng thu ®−îc vèn ®óng h¹n Khi kh«ng thu ®−îc vèn ®óng h¹n th× t×nh h×nh sö dông vèn bÞ ¶nh h−ëng vµ ¶nh h−ëng tíi tÝnh thanh kho¶n cña tµi s¶n. H×nh thøc nµy g©y rñi ro lín trong nhiÖm vô ®¶m b¶o thanh kho¶n vµ t×nh h×nh sinh lêi cña tµi s¶n. - Kh«ng thu ®ñ l.i Khi ng©n hµng kh«ng thu ®−îc ®ñ l.i th× t×nh h×nh ®. trë nªn nghiªm träng. T×nh h×nh kinh doanh cña kh¸ch hµng cã thÓ ®. gÆp khã kh¨n kh«ng SV: Ng« V¨n Tr−êng 10 Ng©n hµng 42A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp hiÖu qu¶ trong viÖc sö dông vèn. Lóc nµy ng©n hµng cÇn cã nh÷ng biÖn ph¸p hç trî kh¸ch hµng nh− gi¶m l.i, t− vÊn cho kh¸ch hµng hoÆc cã thÓ cung cÊp thªm nh÷ng kho¶n tÝn dông cÇn thiÕt cho kh¸ch hµng nÕu dù ¸n ®ang ®Çu t− lµ kh¶ thi. - Kh«ng thu ®ñ vèn cho vay Khi ng©n hµng kh«ng thu ®ñ vèn cho vay t¹i thêi ®iÓm nµy, ng©n hµng sÏ chuyÓn kho¶n nî vµo môc nî kh«ng cã kh¶ n¨ng thu håi hoÆc ph¶i xo¸ nî. Trªn ®©y lµ bèn h×nh thøc rñi ro cho vay cã thÓ x¶y ra ®èi víi c¸c ng©n hµng. Qua nghiªn cøu ®Ó nhËn biÕt vµ c¸c biÖn ph¸p xö lý rñi ro mét c¸ch cã hiÖu qu¶ nhÊt. 1.2.3 C¸c chØ tiªu ®o l−êng rñi ro trong cho vay - Nî qu¸ h¹n vµ tØ lÖ nî qu¸ h¹n trªn tæng d− nî Nî qu¸ h¹n lµ kho¶n nî mµ kh¸ch hµng kh«ng tr¶ ®−îc khi ®. ®Õn h¹n tho¶ thuËn ghi trªn hîp ®ång tÝn dông. ChØ tiªu nµy ¶nh h−ëng ®¸ng kÓ tíi tÝnh thanh kho¶n vµ rñi ro thanh kho¶n cña ng©n hµng, ¶nh h−ëng tíi chi phÝ gia t¨ng lµm gi¶m thu nhËp cña ng©n hµng. - Nî khã ®ßi vµ tû lÖ nî khã ®ßi trªn tæng d− nî Nî khã ®ßi lµ kho¶n nî qu¸ h¹n ®. qua mét kú gia h¹n nî. Nh÷ng kho¶n nî nµy ng©n hµng ph¶i cã nh÷ng biÖn ph¸p thÝch hîp ®Ó thu l¹i tiÒn vay sao cho hîp lý nhÊt. Bëi v× c¸c kho¶n nî nµy hi väng thu l¹i tiÒn vay lµ khã, lóc nµy kh¶ n¨ng chi tr¶ cña kh¸ch hµng h¹n hÑp. Lo¹i nî nµy chøa ®ùng rñi ro cao vµ th−êng mang l¹i tæn thÊt cho ng©n hµng. 1.2.4. ¶nh h−ëng cña rñi ro cho vay ®èi víi ng©n hµng 1.2.4.1. Rñi ro cho vay lµm gi¶m doanh thu cña ng©n hµng Nh÷ng kho¶n cho vay gÆp rñi ro g©y cho ng©n hµng nh÷ng thiÖt h¹i vÒ mÆt tµi s¶n khi kh«ng thu ®−îc vèn vµ l.i trùc tiÕp lµm gi¶m doanh thu cña SV: Ng« V¨n Tr−êng 11 Ng©n hµng 42A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp ng©n hµng. Cßn trong tr−êng hùop ng©n hµng thu ®−îc l.i treo hay nî qu¸ h¹n th× còng ¶nh h−ëng tíi tÝnh thanh to¸n vµ rñi ro thanh kho¶n cña ng©n hµng do ®ã ¶nh h−ëng tíi doanh thu cña ng©n hµng. 1.2.4.2. Rñi ro cho vay lµm gi¶m kh¶ n¨ng thanh to¸n cña ng©n hµng Rñi ro cho vay nã ®. ¶nh h−ëng tíi viÖc hoµn tr¶ tiÒn göi cña ng©n hµng gÆp nhiÒu khã kh¨n. C¸c kho¶n ®Çu t−, cho vay thu håi chËm hoÆc kh«ng thu håi ®−îc trong khi ®ã ng©n hµng vÉn ph¶i tr¶ vèn huy ®éng mét c¸ch ®Òu ®Æn c¶ vèn, l.i ®óng kú h¹n. ChÝnh v× thÕ nã ®. lµm h¹n chÕ kh¶ n¨ng thanh to¸n cña ng©n hµng. 1.2.4.3. Rñi ro cho vay lµm gi¶m uy tÝn cña ng©n hµng Rñi ro cho vay lµm gi¶m uy tÝn cña ng©n hµng vµ kh¶ n¨ng kinh doanh cña ng©n hµng. Ng©n hµng nµo gÆp nhiÒu rñi ro lµ ng©n hµng ho¹t ®éng kÐm hiÖu qu¶. §iÒu nµy t¸c ®éng m¹nh tíi uy tÝn cña ng©n hµng lµm cho lßng tin cña kh¸ch hµng vµo ng©n hµng bÞ gi¶m. Nã sÏ ¶nh h−ëng trùc tiÕp tíi l−îng kh¸ch hµng tíi ng©n hµng ®Ó göi tiÒn còng nh− sö dông c¸c dÞch vô cña ng©n hµng do ®ã quy m« ho¹t ®éng cña ng©n hµng bÞ ¶nh h−ëng vµ g©y ra nh÷ng tæn thÊt vÒ tµi chÝnh. MÆt kh¸c nÕu ng©n hµng nµo gÆp nhiÒu rñi ro trong cho vay th× kh¶ n¨ng ph¸ s¶n cña c¸c ng©n hµng ®ã lµ rÊt cao. Bëi v× khi mµ ng©n hµng gÆp nhiÒu rñi ro trong kinh doanh th× kh¶ n¨ng thanh to¸n hay tÝnh thanh kho¶n cña ng©n hµng lµ kh«ng cao. Mµ khi ng©n hµng ho¹t ®éng kh«ng hiÖu qu¶ sÏ g©y t©m lý bÊt æn cho ng−êi göi tiÒn vÒ kh¶ n¨ng chi tr¶ cñann dÉn tíi hä rót tiÒn hµng lo¹t th× kh¶ n¨ng chi tr¶ cña ng©n hµng sÏ gÆp nhiÒu khã kh¨n nã cã thÓ sÏ bÞ ph¸ s¶n. HËu qu¶ ph¸ s¶n cña mét ng©n hµng kh«ng chØ m×nh b¶n th©n ng©n hµng ®ã g¸nh chÞu mµ nã cßn t¸c ®éng tíi nh÷ng ng©n hµng cã quan hÖ víi ng©n hµng nµy. §iÒu nµy g©y ra sù ph¶n øng d©y chuyÒn g©y ra sù ph¸ s¶n hµng lo¹t cña c¸c ng©n hµng ¶nh h−ëng tíi toµn bé nÒn kinh tÕ. ChÝnh v× nh÷ng hËu qu¶ khã l−êng khi mµ rñi ro tÝn dông g©y ra nh− c¸c cuéc khñng SV: Ng« V¨n Tr−êng 12 Ng©n hµng 42A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp ho¶ng tµi chÝnh n¨m 1997. Nã ®. lµm nÒn kinh tÕ c¸c n−íc khu vùc ch©u ¸ l©m vµo khñng ho¶ng nÆng nÒ. V× vËy mçi ng©n hµng ph¶i lu«n quan t©m tíi rñi ro trong cho vay còng nh− rñi ro tÝn dông ®Ó ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh ho¹t ®éng kinh doanh cña ng©n hµng thùc sù lµ ®ßn b¶y cho nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn. 1.3. C¸c nh©n tè ¶nh h−ëng tíi rñi ro cho vay 1.3.1. Nguyªn nh©n thuéc vÒ ng©n hµng - Trong qu¸ tr×nh cho vay, c¸n bé ng©n hµng lµm sai quy t¾c tÝn dông, hoÆc tr×nh ®é yÕu kÐm kh«ng ®ñ kh¶ n¨ng thÈm ®Þnh nh÷ng dù ¸n phøc t¹p, tr×nh ®é chuyªn m«n cßn h¹n chÕ ch−a b¾t kÞp víi nh÷ng thay ®æi cña thÞ tr−êng, chÝnh nh÷ng yÕu ®iÓm nµy ®. t¹o ra khe hë cho kh¸ch hµng chiÕm ®o¹t vèn cña ng©n hµng. - Bªn c¹nh ®ã yÕu tè c¹nh tranh trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng. C¸c ng©n hµng ®. quªn nhiÖm vô ®¶m b¶o an toµn mµ ch¹y theo chÝnh s¸ch lîi nhuËn. Bá qua c¸c quy t¾c phßng ngõa rñi ro, lµm sai lÖch c¸c nguyªn t¾c co vay, trong thÈm ®Þnh dù ¸n. §©y lµ chÝnh s¸ch m¹o hiÓm trong kinh doanh nã sÏ mang l¹i tæn thÊt lín nÕu x¶y ra rñi ro trong ho¹t ®éng kinh doanh. - C«ng t¸c ®µo t¹o c¸n bé ng©n hµng ch−a ®ång bé, ch−a ®¸p øng ®−îc yªu cÇu nhiÖm vô kinh doanh trong thêi kú míi, tr×nh ®é c¸n bé tÝn dông cßn h¹n chÕ c¶ nghiÖp vô vµ hiÓu biÕt n¾m b¾t nh÷ng thay ®æi cña thÞ tr−êng. - Ng©n hµng kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng tèt c¸c ®¶m b¶o tÝn dông, ng−êi bay kh«ng ®¸p øng ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn vÒ tµi s¶n thÕ chÊp, cÇm cè, b¶o l.nh nh−ng NHTM vÉn cho vay. Bªn c¹nh ®ã cã mét sè c¸n bé tÝn dông biÕn chÊt ®. th«ng ®ång víi kh¸ch hµng n©ng gi¸ trÞ tµi s¶n nh»m nh»m môc ®Ých vay ®−îc nhiÒu tiÒn. Tuy tµi s¶n thÕ chÊp lµ tiªu chuÈn thø yÕu nh−ng chÝnh nã lµ nguån ®¶m b¶o thu nî thø hai khi kh¸ch hµng kh«ng cã kh¶ n¨ng tr¶ nî b»ng nguån thu thø nhÊt. ChÝnh v× vËy viÖc ®Þnh gi¸ tµi s¶n ®¶m b¶o còng lµ mét yÕu tè t¸c ®éng tíi rñi ro ng©n hµng. SV: Ng« V¨n Tr−êng 13 Ng©n hµng 42A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 1.3.2. Nguyªn nh©n tõ phÝa kh¸ch hµng Nguyªn nh©n dÉn tíi rñi ro cho vay cña NHTM tõ phÝa kh¸ch hµng cã thÓ chia lµm hai tr−êng hîp sau: 1.3.2.1. Nguyªn nh©n do chñ quan cña ng−êi vay Trong ho¹t ®éng cho vay 1.3.2.2. Nguyªn nh©n do kh¸ch quan mang l¹i Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng, c¸c doanh nghiÖp ph¶i chÞu sù c¹nh tranh gay g¾t vµ ®Ó tån t¹i th× c¸c doanh nghiÖp ph¶i nç lùc hÕt m×nh trong nh÷ng quan hÖ phøc t¹p cña x. héi. Tuy nhiªn, rñi ro vÉn lu«n lµ ®iÒu kh«ng thÓ tr¸nh khái nh− trªn ®. nªu: nguån thu chñ yÕu cña c¸c ng©n hµng lµ tõ c¸c doanh nghiÖp th«ng qua ho¹t ®éng tÝn dông; chÝnh v× vËy ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp cã ¶nh h−ëng rÊt lín tíi ho¹t ®éng cña ng©n hµng vµ rñi ro trong kinh doanh cña doanh nghiÖp nã còng ¶nh h−ëng trùc tiÕp tíi rñi ro tÝn dông cña ng©n hµng. Rñi ro cña doanh nghiÖp x¶y ra nh−: + Doanh nghiÖp bÞ rñi ro kh¸ch quan: thiªn tai ho¶ ho¹n, ®éng ®Êt… §©y lµ tr−êng hîp bÊt kh¶ kh¸ng khã mµ l−êng tr−íc ®−îc. + B¶n th©n doanh nghiÖp bÞ lõa ®¶o hoÆc bÞ ¶nh h−ëng tõ phÝa kh¸ch hµng cña doanh nghiÖp. Ngoµi c¸c tr−êng hîp nªu trªn cßn cã rñi ro xuÊt ph¸t tõ chÝnh sù yÕu kÐm cña b¶n th©n doanh nghiÖp. Sù c¹nh tranh kh¾c nghiÖt cña thÞ tr−êng lu«n ®Æt doanh nghiÖp trong t×nh tr¹ng ph¶i cã sù nç lùc cao ®é v× bÊt k× mét sù sai sãt nµo trong ph−¬ng thøc qu¶n lý kinh tÕ còng nh− qu¶n lý tµi chÝnh ®Òu dÉn ®Õn thua lç, ph¸ s¶n doanh nghiÖp ¶nh h−ëng ®Õn kh¶ n¨ng tr¶ nî cña doanh nghiÖp 1.3.3. Nguyªn nh©n tõ m«i tr−êng kinh doanh - M«i tr−êng kinh tÕ: M«i tr−êng kinh tÕ t¸c ®éng m¹nh mÏ ®Õn lÜnh vùc kinh doanh cña ng©n hµng còng nh− cña doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ. SV: Ng« V¨n Tr−êng 14 Ng©n hµng 42A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Khi nÒn kinh tÕ ®ang t¨ng tr−ëng æn ®Þnh th× c¸c doanh nghiÖp lµm ¨n cã hiÖu qu¶ vµ cã nhiÒu kh¶ n¨ng tr¶ nî ®−îc cho ng©n hµng. Ng−îc l¹i khi nÒn kinh tÕ r¬i vµo suy tho¸i, mÊt æn ®Þnh ®. lµm cho c¸c doanh nghiÖp gÆp nhiÒu khã kh¨n trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh bÞ ®×nh trÖ, søc mua bÞ gi¶m sót, hµng ho¸ bÞ ø ®äng ®iÒu nµy ¶nh h−ëng tíi c¸c kho¶n nî cña c¸c ng©n hµng. Ngoµi ra, c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ vÜ m« nã t¸c ®éng tíi ho¹t ®éng cña ng©n hµng. ChÝnh phñ sÏ −u tiªn h¬n vÒ luËt ph¸p, ®iÒu kiÖn kinh doanh trong lÜnh vùc chÝnh phñ khuyÕn khÝch ®Çu t− ph¸t triÓn vµ ng−îc l¹i. Do nh÷ng chÝnh s¸ch kinh tÕ cña chÝnh phñ nã ®. lµm gi¶m bít kh¸ch hµng ®Õn víi ng©n hµng tõ c¸c lÜnh vùc mµ nhµ n−íc kh«ng khuyÕn khÝch ph¸t triÓn. - M«i tr−êng chÝnh trÞ, x. héi M«i tr−êng chÝnh trÞ, x. héi æn ®Þnh sÏ t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c nhµ ®Çu t− ph¸t triÓn. §©y còng lµ ®iÒu kiÖn ®Ó thu hót ®Çu t− cña c¸c doanh nghiÖp. Ng−îc l¹i nÕu m«i tr−êng chÝnh trÞ, x. héi kh«ng æn ®Þnh th× c¸c doanh nghiÖp kh«ng thÓ yªn t©m mµ ph¸t triÓn vµ lu«n ®Æt trong rñi ro cã thÓ Ëp tíi bÊt k× lóc nµo ®èi víi doanh nghiÖp còng nh− ng©n hµng. - M«i tr−êng ph¸p lý: NÕu nh− mét ®Êt n−íc x©y dùng ®−îc mét hµnh lang ph¸p lý th«ng tho¸ng vµ cã hiÖu lùc sÏ thu htó ®−îc ®«ng ®¶o c¸c nhµ ®Çu t− vµo ®Çu t− ph¸t triÓn ®©y lµ ®iÒu tÊt yÕu cña nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng. Vµ ng−îc l¹i nÕu hµnh lang ph¸p lý láng lÎo t¹o ra nhiÒu khe hë, g©y nªn t×nh tr¹ng m¸nh khoÐ, lõa ®¶o vµ g©y thiÖt h¹i lÉn nhau tõ ®ã nã ¶nh h−ëng tíi kh¶ n¨ng thanh to¸n cho ng©n hµng, thËm chÝ trùc tiÕp lõa ®¶o chiÕm dông vèn cña ng©n hµng. Nh− vËy trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng, do nh÷ng biÕn ®éng cña thÞ tr−êng, nh÷ng nguyªn nh©n kh¸c nhau cña nÒn kinh tÕ t¸c ®éng tíi ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp vµ chÝnh b¶n th©n ng©n hµng lµm n¶y sinh c¸c biÕn cè trong quan hÖ tÝn dông lµm cho c¸c quan hÖ tÝn dông vËn ®éng theo nh÷ng chiÒu h−íng xÊu, kh«ng cã lîi cho ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c ng©n hµng th−¬ng SV: Ng« V¨n Tr−êng 15 Ng©n hµng 42A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m¹i lµ ®iÒu kh«ng thÓ tr¸nh khái hay nãi c¸ch kh¸c: Rñi ro x¶y ra lµ ®iÒu tÊt yÕu kh¸ch quan trong ho¹t ®éng kinh doanh tÝn dông cña ng©n hµng th−¬ng m¹i, rñi ro th−êng xuyªn ®−a ng©n hµng gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n c¶ vÒ tµi chÝnh lÉn c¸c dÞch vô mµ ng©n hµng cung cÊp. V× vËy cÇn ph¶i phßng tr¸nh rñi ro. Lo¹i bá rñi ro lµ ®iÒu kh«ng thÓ cã nh−ng phßng ngõa vµ h¹n chÕ nã th× c¸c nhµ kinh doanh Ng©n hµng hoµn toµn cã thÓ lµm ®−îc. ViÖc phßng ngõa vµ h¹n chÕ rñi ro gióp cho Ng©n hµng Th−¬ng m¹i hoµn toµn ®−îc vèn, t¨ng nguån vèn, më réng kinh doanh vµ t¨ng thu nhËp, ho¹t ®éng kinh doanh cña Ng©n hµng cã hiÖu qu¶ sÏ n©ng cao ®−îc uy tÝn cña Ng©n hµng ®èi víi kh¸ch hµng, nhê ®ã Ng©n hµng cã thÓ më réng kinh doanh vµ ph¸t huy ®−îc vai trß cña m×nh ®èi víi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ. SV: Ng« V¨n Tr−êng 16 Ng©n hµng 42A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Ch−¬ng II Thùc tr¹ng cho vay vµ rñi ro trong cho vay t¹i Ng©n hµng C«ng th−¬ng - Thanh Ho¸ 2.1. Kh¸i qu¸t vÒ Ng©n hµng - C«ng th−¬ng Thanh Ho¸. Ng©n hµng c«ng th−¬ng Thanh Ho¸ ®−îc thµnh lËp theo quyÕt ®Þnh sè 258/Q§ - NH5 ngµy 21.9.1996 cña thèng ®èc Ng©n hµng Nhµ n−íc ViÖt Nam trªn c¬ së Ng©n hµng C«ng th−¬ng ®. ®−îc thµnh lËp tr−íc ®©y theo quyÕt ®Þnh sè 67/Q§ - NH5 ngµy 27.3.1993 cña Thèng ®èc Ng©n hµng Nhµ n−íc ViÖt Nam. Lµ mét chi nh¸nh trùc thuéc Ng©n hµng C«ng th−¬ng ViÖt Nam bao gåm cã héi së chÝnh t¹i Thµnh PhèThanh Ho¸ vµ hai ®¬n vÞ phô thuéc lµ Ng©n hµng c«ng th−¬ng BØm S¬n vµ Ng©n hµng C«ng th−¬ng SÇm S¬n. Ng©n hµng C«ng th−¬ng Thanh Ho¸ cã sè biªn chÕ 295 c¸n bé víi m¹ng l−íi ho¹t ®éng. - Héi së chÝnh gåm cã 7 phßng ban trong ®ã phßng giao dÞch vµ mét kh¸ch s¹n. - Chi nh¸nh Ng©n hµng C«ng th−¬ng BØm S¬n bao gåm 4 phßng ban vµ 2 phßng giao dÞch. - Chi nh¸nh Ng©n hµng C«ng th−¬ng SÇm S¬n bao gåm: 4 phßng ban vµ mét phßng giao dÞch. Thanh tho¸ lµ mét tØnh n»m trªn trôc giao th«ng chÝnh B¾c Nam víi d©n sè kho¶ng 3,5 triÖu ng−êi sinh sèng réng kh¾p trªn bèn vïng kinh tÕ lín c¸c tØnh ®ã lµ ®ång b»ng vïng biÓn, miÒn nói vµ trung du vµ miÒn nói nªn cã nhiÒu thuËn lîi trong ph¸t triÓn kinh tÕ nh− nguån nh©n lùc dåi dµo, sè lao ®éng phæ th«ng ®«ng ®¶o ®ñ ®Ó ph¸t triÓn n«ng l©m, ng− nghiÖp. Nh−ng nÒn kinh tÕ cã xu©t ph¸t ®iÓm thÊp kÐm nhÞp ®é t¨ng tr−ëng cßn chËm so víi tèc ®é t¨ng tr−ëng b×nh qu©n cña c¶ n−íc, kh¶ n¨ng tÝch luü tõ SV: Ng« V¨n Tr−êng 17 Ng©n hµng 42A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp néi bé nÒn kinh tÕ cßn thÊp, nguy c¬ tôt hËu kinh tÕ lín. Kinh tÕ quèc doanh víi thiÕt bÞ c«ng nghÖ l¹c hËu, chÊt l−îng s¶n phÈm hµng ho¸ cßn thÊp, hiÖu qu¶ kinh tÕ ch−a cao, thiÕu n¨ng ®éng, ch−a x©y dùng ®−îc nhiÒu dù ¸n kh¶ thi ®Ó ®Çu t− vµ gäi vèn n−íc ngoµi. C¬ cÊu kinh tÕ chuyÓn dÞch cßn chËm tõ nh÷ng ®iÓm c¬ b¶n nµy nã ¶nh h−ëng tíi ho¹t ®éng kinh doanh cña hÖ thèng Ng©n hµng nãi chung trong ®ã cã Ng©n hµng C«ng th−¬ng. Trong nh÷ng n¨m qua Ng©n hµng C«ng th−¬ng - Thanh Ho¸ ®. gãp phÇn tÝch cùc cho sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ tØnh nhµ b»ng viÖc më réng ®Çu t− tÝn dông cho c¸c ngµnh c¸c lÜnh vùc ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ tØnh nhµ mét c¸ch c©n ®èi trong c¬ cÊu ngµnh. Trong nh÷ng n¨m qua Ng©n hµng C«ng th−¬ng kh«ng ngõng t¨ng tr−ëng vÒ vèn gãp phÇn kh«ng nhá trong viÖc gi¶i quyÕt t×nh tr¹ng thiÕu vèn t¨ng s¶n xuÊt kinh doanh cña nÒn kinh tÕ, gãp phÇn vµo quan träng c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n−íc. 2.2. T×nh h×nh huy ®äng vèn vµ sö dông vèn t¹i Ng©n hµng C«ng th−¬ng Thanh Ho¸. Trong ho¹t ®éng cña Ng©n hµng Th−¬ng m¹i th× viÖc huy ®éng vèn nã sö dông vèn lµ hai ho¹t ®éng chñ yÕu quyÕt ®Þnh hiÖu qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña Ng©n hµng. §Ó cã mét c¸i nh×n t−¬ng ®èi kh¸i qu¸t vÒ ho¹t ®éng kinh doanh cña Ng©n hµng C«ng th−¬ng - Thanh Ho¸ ta sÏ nghiªn cøu t×nh h×nh huy ®éng vµ sö dông vèn cña Ng©n hµng trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y. 2.2.1. T×nh h×nh huy ®éng vèn: X¸c ®Þnh ®−îc tÇm quan träng cña c«ng t¸c huy ®éng vèn lµ kh©u ®Çu tiªn quyÕt ®Þnh qui m« vµ c¬ cÊu ho¹t ®éng tÝn dông Ng©n hµng. Trong nh÷ng n¨m qua Ng©n hµng C«ng th−¬ng Thanh Ho¸ ®. lu«n chó träng ®Õn c«ng t¸c huy ®éng vèn b»ng c¸ch sö dông nhiÒu h×nh thøc huy ®éng vèn víi l.i suÊt hîp lý ®. khuyÕn khÝch ng−êi göi tiÒn ®Õn víi Ng©n hµng hä göi bõng nhiÒu h×nh thøc nh− TGTK kh«ng kú h¹n, TGTK cã kú h¹n, kú phiÕu cã kú h¹n... b»ng nhiÒu biÖn ph¸p c¶i tiÕn nghiÖp vô, ®æi míi phong c¸ch Ng©n hµng C«ng th−¬ng Thanh Ho¸ giao dÞch ®. tõng b−íc lÊy ®−îc lßng tin cña ng−êi göi SV: Ng« V¨n Tr−êng 18 Ng©n hµng 42A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp tiÒn. Nhê vËy mµ nh÷ng n¨m qua nguån vèn huy ®éng cña Ng©n hµng C«ng th−¬ng - Thanh Ho¸ lu«n t¨ng tr−ëng cao vµ æn ®Þnh. B¶ng 1: Thùc tr¹ng huy ®éng vèn ë Ng©n hµng C«ng th−¬ng - Thanh Ho¸ ph©n tÝch theo tèc ®é t¨ng tr−ëng §¬n vÞ: TriÖu ®ång N¨m 2001 N¨m 2002 N¨m 2003 ChØ tiªu Sè tiÒn %/2000 Sè tiÒn %/2000 Sè tiÒn %/2000 Tæng vèn huy ®éng 515522 112 600178 116 615165 102 TGTCKT 57030 110 68363 120 80890 118 TiÒn göi d©n c− 432119 109 450220 104 483670 107 Kp - tp 23669 102 41294 174 24506 60 Nguån: B¸o c¸o vÒ t×nh h×nh nguån vèn vµ sö dông vèn toµn tØnh Ng©n hµng C«ng th−¬ng - Thanh Ho¸ Qua sè liÖu b¶ng trªn cho ta thÊy tæng nguån vèn huy ®éng cña Ng©n hµng C«ng th−¬ng - Thanh Ho¸ trong ba n¨m gÇn ®©y liªn tôc t¨ng tr−ëng æn ®Þnh víi tèc ®é cao. Trong sè c¸c nguån vèn huy ®éng nguån tiÒn göi c¸c TCKT vµ TG d©n c− liªn tôc t¨ng trong ba n¨m tõ 2001 - 2003. Nguån tiÒn göi cña TCKT t¨ng tr−ëng víi møc ®é b×nh qu©n tõ 18% - 20% trªn mét n¨m. Cßn nguån tiÒn göi cña d©n c− còng t¨ng nh−ng kÐm h¬n nã t¨ng kho¶ng 4% - 7% trªn mét n¨m. §iÒu nµy chøng tá uy tÝn cña Ng©n hµng C«ng th−¬ng Thanh Ho¸ ngµy cµng cao ®−îc nhiÒu ng−êi tÝn nhiÖm vµ qua tèc ®é t¨ng tr−ëng vèn cña tiÒn göi cña TCKT t¨ng hµng n¨m vµo kho¶ng 20% vµo n¨m 2002 18% vµo n¨m 2003. Chøng tá Ng©n hµng C«ng th−¬ng Thanh Ho¸ ®. t¹o ®−îc lßng tin cho kh¸ch hµng vµ ho¹t ®éng dÞch vô cña Ng©n hµng phôc vô cho kh¸ch hµng ngµy cµng ®−îc n©ng cao. SV: Ng« V¨n Tr−êng 19 Ng©n hµng 42A Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y Ng©n hµng C«ng th−¬ng Thanh Ho¸ ®. n¾m b¾t ®−îc ®Æc ®iÓm cña t×nh, ®a sè ng−êi d©n trong tØnh lµ d©n lao ®éng nªn l−îng tiÒn nhµn rçi trong d©n t−¬ng ®èi lín, triÖt ®Ó khai th¸c nguån vèn nµy lµ mét chñ tr−¬ng ®óng ®¾n cña Ng©n hµng C«ng th−¬ng nh»m n©ng cao chÊt l−îng nguån vèn huy ®éng ®−îc trong hai n¨m gÇn ®©y nguån tiÒn göi d©n c− liªn tôc t¨ng tõ 4% 2002 tíi 7% 2003. So víi c¸c n¨m tr−íc víi nh÷ng chÝnh ®óng ®¾n nhÊt l.i suÊt, ph¸t triÓn c¸c dÞch vô ng©n hµng. Ng©n hµng C«ng th−¬ng Thanh Ho¸ ®. ®¹t ®−îc mét sè thµnh tùu ®¸ng kÓ trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y víi tèc ®é t¨ng tr−ëng nguån vèn cao. Huy ®éng ®−îc phÇn lín nguån tiÒn nhµn rçi tõ d©n c− vµo s¶n xuÊt kinh doanh. 2.2.2. T×nh h×nh sö dông vèn. Nhê nguån vèn huy ®éng dåi dµi, Ng©n hµng C«ng Th−¬ng - Thanh Ho¸ ®. tiÕn hµnh ®a d¹ng ho¸ c¸c mÆt nghiÖp vô kinh doanh dÞch vô Ng©n hµng nh− cho vay ®Çu t−, b¶o l.nh,... trong ®ã chñ yÕu lµ ho¹t ®éng cho vay. Ho¹t ®éng nµy nã t¸c ®éng trùc tiÕp tíi kÕt qu¶ kinh doanh cña Ng©n hµng. V× thÕ Ng©n hµng C«ng th−¬ng - Thanh Ho¸ lu«n ®Æt ra môc tiªu më réng cho vay ®ång th× h¹n chÕ rñi ro ë møc thÊp nhÊt. Trong nh÷ng n¨m qua, víi quyÕt t©m cao chi nh¸nh ®. vËn dông kÞp thêi, linh ho¹t c¸c chñ tr−¬ng chÝnh s¸ch cña nhµ n−íc, cña ngµnh, b¸m s¸t víi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ vµ cã nh÷ng gi¶i ph¸p tÝch cùc nªn kÕt qu¶ ho¹t ®éng tÝn dông cña Ng©n hµng C«ng th−¬ng Thanh Ho¸ ®. ®¹t ®−îc nh÷ng kÕt qu¶ tèt c¶ vÒ tèc ®é t¨ng tr−ëng lÉn chÊt l−îng cña c¸c kho¶n cho vay. Ng©n hµng ®. thùc hiÖn cho vay víi c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c nhau ho¹t ®éng trong nhiÒu lÜnh vùc cña c¸c nÒn kinh tÕ, trong ®ã t¨ng c−êng ®Çu t− cho khu vùc kinh tÕ quèc, c¸c ngµnh kinh tÕ träng ®iÓm, kinh tÕ mòi nhän cã ®Þnh h−íng cña Nhµ n−íc n−íc nh−: Xi m¨ng, mÝa ®−êng, c«ng nghiÖp, dÞch vô giao th«ng vËn t¶i −u tiªn cho c¸c dù ¸n lín cã tÝnh kh¶ thi cao. Cïng víi ho¹t ®éng cho vay ®¬n thuÇn, Ng©n hµng C«ng th−¬ng - Thanh Ho¸ cßn thùc hiÖn mét sè t−êng tr×nh cho vay −u ®.i ®èi víi nh÷ng hé ®ãi nghÌo, cho SV: Ng« V¨n Tr−êng 20 Ng©n hµng 42A
- Xem thêm -