Tài liệu Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng tại ngân hàng ngoại thương hà nội

  • Số trang: 83 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 122 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 20010 tài liệu

Mô tả:

Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng Ngoại thương Hà Nội
LuËn V¨n tèt nghiÖp Môc lôc Ch−¬ng I: C¸c vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ chÊt l−îng tÝn dông cña Ng©n Hµng th−¬ng m¹i...............................................................................................................................3 1.1. Ho¹t ®éng tÝn dông cña Ng©n hµng Th−¬ng m¹i................................ 3 1.1.1. Kh¸i niÖm ho¹t ®éng tÝn dông .............................................................. 3 1.1.2. C¸c h×nh thøc tÝn dông cña Ng©n hµng ................................................. 4 1.1.3. Vai trß cña ho¹t ®éng tÝn dông Ng©n hµng ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ 8 1.2. ChÊt l−îng tÝn dông cña Ng©n hµng Th−¬ng m¹i............................... 10 1.2.1. Kh¸i niÖm chÊt l−îng tÝn dông ............................................................. 10 1.2.2. C¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ chÊt l−îng tÝn dông ............................................ 11 1.3. C¸c nh©n tè ¶nh h−ëng ®Õn chÊt l−îng tÝn dông ............................... 16 1.3.1. C¸c nh©n tè tõ phÝa Ng©n hµng ............................................................. 16 1.3.2. C¸c nh©n tè tõ phÝa kh¸ch hµng ........................................................... 20 1.3.3. C¸c nh©n tè kh¸c ................................................................................... 22 Ch−¬ng II: Thùc tr¹ng chÊt l−îng tÝn dông t¹i Ng©n hµng Ngo¹i th−¬ng Hµ Néi .......................................................................................................................24 2.1. Kh¸i qu¸t vÒ Ng©n hµng Ngo¹i th−¬ng Hµ Néi .................................. 24 2.1.1. LÞch sö h×nh thµnh vµ chøc n¨ng nhiÖm vô cña Ng©n hµng Ngo¹i th−¬ng Hµ Néi ............................................................................................................ 24 2.1.2. C¬ cÊu tæ chøc cña Ng©n hµng Ngo¹i Th−¬ng Hµ Néi ........................ 25 2.2. C¸c kÕt qu¶ kinh doanh chñ yÕu cña Ng©n hµng Ngo¹i Th−¬ng Hµ Néi ............................................................................................................ 28 2.2.1. VÒ huy ®éng vèn .................................................................................. 29 2.2.2. VÒ sö dông vèn...................................................................................... 32 2.2.3. c¸c c«ng t¸c kh¸c ................................................................................. 36 2.3. C¸c nh©n tè kinh tÕ x· héi t¸c ®éng tíi ho¹t ®éng cña Ng©n hµng Ngo¹i th−¬ng Hµ Néi .................................................................................... 38 2.3.1. M«i tr−êng kinh tÕ ................................................................................ 39 2.3.2. Nh÷ng nh©n tè thuéc vÒ vÜ m« cña Nhµ n−íc ...................................... 42 2.3.3. M«i tr−êng xI héi ................................................................................. 42 2.3.4. M«i tr−êng tù nhiªn .............................................................................. 43 2.4. Thùc tr¹ng vÒ chÊt l−îng tÝn dông t¹i Ng©n hµng ngo¹i th−¬ng 1 LuËn V¨n tèt nghiÖp Hµ Néi ........................................................................................................... 43 2.4.1. C¸c v¨n b¶n nghiÖp vô tÝn dông mµ Ng©n hµng Ngo¹i th−¬ng Hµ Néi ®ang ¸p dông ................................................................................................... 45 2.4.2.§¸nh gi¸ chÊt l−îng tÝn dông t¹i ng©n hµng ngo¹i th−¬ng Hµ Néi theo c¸c chØ tiªu ®Þnh tÝnh ............................................................................................. 45 2.4.3. §¸nh gi¸ chÊt l−îng tÝn dông t¹i Ng©n hµng Ngo¹i th−¬ng Hµ Néi theo c¸c chØ tiªu ®Þnh l−îng ................................................................................... 46 2.5. C¸c biÖn ph¸p mµ Ng©n hµng Ngo¹i th−¬ng Hµ Néi ®· ®Ò ra nh»m n©ng cao chÊt l−îng tÝn dông ...................................................................... 53 2.6. §¸nh gi¸ chÊt l−îng tÝn dông t¹i Ng©n hµng Ngo¹i th−¬ng Hµ Néi 54 2.6.1. Nh÷ng kÕt qu¶ ®¹t ®−îc ....................................................................... 54 2.6.2. Nh÷ng h¹n chÕ vµ nguyªn nh©n ............................................................ 55 Ch−¬ng III: Gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt l−îng t¹i Ng©n hµng Ngo¹i th−¬ng Hµ Néi .......................................................................................................................60 3.1. §Þnh h−íng ho¹t ®éng tÝn dông cña Ng©n hµng Ngo¹i th−¬ng Hµ Néi .... 60 3.1.1. Dù b¸o c¸c yÕu tè t¸c ®éng tíi ho¹t ®éng tÝn dông trong thêi gian tíi 60 3.1.2. Ph−¬ng h−íng vµ nhiÖm vô cña tÝn dông n¨m 2003 ............................. 63 3.2. Sù cÇn thiÕt n©ng cao chÊt l−îng tÝn dông t¹i Ng©n hµng Ngo¹i th−¬ng Hµ Néi ............................................................................................................ 63 3.3. Gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt l−îng tÝn dông t¹i ng©n hµng Ngo¹i th−¬ng Hµ Néi ............................................................................................................ 65 3.3.1. ChÝnh s¸ch tÝn dông .............................................................................. 65 3.3.2. VÒ quy tr×nh tÝn dông ........................................................................... 69 3.3.3. Chøng kho¸n ho¸ c¸c kho¶n nî ........................................................... 76 3.3.4. N©ng cao tr×nh ®é c¸n bé c«ng nh©n viªn,cã ®Þnh h−íng ph¸t triÓn nguån nh©n lùc .......................................................................................................... 76 3.4. KiÕn nghÞ ................................................................................................. 77 3.4.1. KiÕn nghÞ ®èi víi Ng©n hµng Ngo¹i th−¬ng ViÖt Nam ........................ 77 3.4.2. KiÕn nghÞ ®èi víi Ng©n hµng Nhµ n−íc ............................................... 78 3.4.3. KiÕn nghÞ ®èi víi Ng©n hµng Nhµ n−íc ............................................... 81 2 LuËn V¨n tèt nghiÖp Lêi nãi ®Çu Trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay, khi khu vùc ho¸, toµn cÇu ho¸ ®ang trë thµnh xu h−íng phæ biÕn th× bªn c¹nh qu¸ tr×nh hîp t¸c theo nguyªn t¾c hai bªn cïng cã lîi, gi÷a c¸c quèc gia lu«n kÌm theo qu¸ tr×nh c¹nh tranh gay g¾t, khèc liÖt. §Ó cã thÓ vùc dËy vµ ph¸t triÓn mét nÒn kinh tÕ víi mét c¬ së h¹ tÇng yÕu kÐm vÒ mäi mÆt, ®Ó cã thÓ th¾ng ®−îc trong c¹nh tranh, chóng ta cÇn cã rÊt nhiÒu vèn. Kªnh dÉn vèn trong n−íc quan träng nhÊt cho nÒn kinh tÕ lµ hÖ thèng ng©n hµng. §Ó cã thÓ thu hót ®−îc nhiÒu vèn th× mét trong nh÷ng ®iÒu cÇn ph¶i lµm lµ lµm tèt c«ng t¸c t¹o ®Çu ra, tøc lµ cÊp tÝn dông cho nÒn kinh tÕ. TÝn dông Ng©n hµng ®−îc coi lµ ®ßn bÈy quan träng cho nÒn kinh tÕ. NghiÖp vô nµy kh«ng chØ cã ý nghÜa víi nÒn kinh tÕ mµ nã cßn lµ nghiÖp vô hµng ®Çu, cã ý nghÜa quan träng, quyÕt ®Þnh ®èi víi sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña tõng ng©n hµng. ChÝnh v× vËy, lµm thÕ nµo ®Ó cñng cè vµ n©ng cao chÊt l−îng tÝn dông lµ ®iÒu mµ tr−íc ®©y, b©y giê vµ sau nµy ®Òu ®−îc c¸c nhµ qu¶n lý Ng©n hµng, c¸c nhµ chÝnh s¸ch vµ c¸c nhµ nghiªn cøu quan t©m. Víi Ng©n hµng Ngo¹i th−¬ng Hµ Néi, ho¹t ®éng tÝn dông trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y lµ kh¸ tèt, d− nî qua c¸c n¨m t¨ng cao, tû lÖ nî qu¸ h¹n gi¶m. Tuy nhiªn, kÕt qu¶ ho¹t ®éng tÝn dông vÉn ch−a cao nh− mong muèn. Chóng ta sÏ thÊy râ ®iÒu ®ã trong phÇn thùc tr¹ng chÊt l−îng tÝn dông cña Ng©n hµng Ngo¹i th−¬ng Hµ Néi ®−îc ®Ò cËp ë ch−¬ng 2 cña chuyªn ®Ò nµy. Tr−íc xu thÕ héi nhËp vµ c¹nh tranh Ng©n hµng cÇn n©ng cao h¬n n÷a chÊt l−îng tÝn dông. XuÊt ph¸t tõ thùc tiÔn ®ã, em ®I chän ®Ò tµi “Gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt l−îng tÝn dông t¹i Ng©n hµng Ngo¹i th−¬ng Hµ Néi” nh»m môc ®Ých ®−a ra nh÷ng gi¶i ph¸p cã c¨n cø khoa häc vµ thùc tiÔn, gãp phÇn gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò cßn h¹n chÕ ®Ó n©ng cao h¬n n÷a chÊt l−îng tÝn dông t¹i Ng©n hµng Ngo¹i th−¬ng Hµ Néi. Theo luËt c¸c tæ chøc tÝn dông cña ViÖt Nam, ho¹t ®éng tÝn dông bao gåm nhiÒu ho¹t ®éng nh− chiÕt khÊu, b¶o lInh, cho vay, cho thuª... Song trong b¶n ®Ò ¸n nµy em chØ ®Ò cËp tíi chÊt l−îng tÝn dông ë gãc ®é cho vay. 3 LuËn V¨n tèt nghiÖp B¶n chuyªn ®Ò ®−îc chia lµm 3 ch−¬ng Ch−¬ng I: C¸c vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ chÊt l−îng l−îng tÝn dông cña Ng©n hµng th−¬ng m¹i. Ch−¬ng II: Thùc tr¹ng chÊt l−îng tÝn dông t¹i Ng©n Hµng Ngo¹i Th−¬ng Hµ Néi. Ch−¬ng III: Gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt l−îng tÝn dông t¹i Ng©n Hµng Ngo¹i Th−¬ng Hµ Néi. 4 LuËn V¨n tèt nghiÖp ch−¬ng i C¸c vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ chÊt l−îng tÝn dông cña ng©n hµng th−¬ng m¹i 1.1. Ho¹t ®éng tÝn dông cña Ng©n hµng th−¬ng m¹i 1.1.1. Kh¸i niÖm ho¹t ®éng tÝn dông Ng©n hµng lµ n¬i biÓu hiÖn tËp trung nhÊt mäi ho¹t ®éng kinh tÕ cña ®Êt n−íc. Nh÷ng th«ng tin cã liªn quan ®Õn ho¹t ®éng ng©n hµng lu«n lµ mèi quan t©m hµng ®Çu cña c¸c doanh nghiÖp, chÝnh phñ vµ c¸c tÇng líp d©n c−. Ng©n hµng th−¬ng m¹i lµ mét tæ chøc kinh tÕ, ho¹t ®éng trªn lÜnh vùc tiÒn tÖ. Trong ®ã, ho¹t ®éng tµi trî cho kh¸ch hµng trªn c¬ së tÝn nhiÖm (tÝn dông) lµ ho¹t ®éng chñ yÕu ®em l¹i lîi nhuËn cho Ng©n hµng th−¬ng m¹i. Qui m«, chÊt l−îng tÝn dông ¶nh h−ëng quyÕt ®Þnh ®Õn sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña ng©n hµng. TÝn dông ng©n hµng lµ mét kh¸i niÖm dïng ®Ó chØ mèi quan hÖ kinh tÕ gi÷a bªn cho vay (ng©n hµng vµ c¸c ®Þnh chÕ tµi chÝnh kh¸c) vµ bªn ®i vay. Trong ®ã bªn cho vay chuyÓn giao cho bªn ®i vay sö dông mét l−îng gi¸ trÞ (th−êng d−íi h×nh th¸i tiÒn) trong mét thêi gian nhÊt dÞnh theo nh÷ng ®iÒu kiÖn mµ hai bªn ®I tho¶ thuËn (thêi gian, ph−¬ng thøc thanh to¸n lIi- gèc, thÕ chÊp...) Qua ®ã ta thÊy: TÝn dông lµ sù cung cÊp mét l−îng gi¸ trÞ dùa trªn c¬ së lßng tin- ng−êi cho vay tin t−ëng ng−êi ®i vay sö dông vèn vay cã hiÖu qu¶ sau mét thêi gian nhÊt ®Þnh vµ do ®ã cã kh¶ n¨ng tr¶ ®−îc nî. Víi ng©n hµng, ®Ó cã thÓ tin ®−îc vµo kh¸ch hµng, ng©n hµng lu«n thÈm ®Þnh ®Þnh gi¸ kh¸ch hµng tr−íc khi cho vay. NÕu kh©u nµy thùc hiÖn mét c¸ch kh¸ch quan, chÝnh x¸c th× viÖc cho vay cña ng©n hµng gÆp Ýt rñi ro vµ ng−îc l¹i. TÝn dông lµ sù chuyÓn nh−îng mét l−îng gi¸ trÞ cã thêi h¹n. §Æc tr−ng nµy cña tÝn dông xuÊt ph¸t tõ tÝnh chuyÓn nh−îng t¹m thêi. §Ó ®¶m b¶o thu håi nî ®óng h¹n, ng©n hµng x¸c ®Þnh thêi h¹n cho vay dùa vµo qu¸ tr×nh lu©n chuyÓn vèn cña kh¸ch hµng vµ tÝnh chÊt vèn cña ng©n hµng. NÕu ng©n hµng 5 LuËn V¨n tèt nghiÖp ®Þnh kú h¹n nî mét c¸ch phï hîp víi kh¸ch hµng th× kh¶ n¨ng tr¶ nî ®óng h¹n cao vµ ng−îc l¹i. TÝn dông dùa trªn nguyªn t¾c hoµn tr¶ c¶ gèc vµ lIi. Së dÜ nh− vËy lµ v× vèn ho¹t ®éng cña ng©n hµng chñ yÕu lµ huy ®éng tõ bªn ngoµi, vèn chñ së h÷u Ýt khi ®−îc sö dông ®Ó s¶n xuÊt kinh doanh mµ ®−îc sö dông chñ yÕu ®Ó ®Çu t− vµo tµi s¶n cè ®Þnh. ChÝnh v× vËy, sau mét thêi gian nhÊt ®Þnh ng©n hµng ph¶i tr¶ l¹i cho ng−êi göi ng©n hµng. MÆt kh¸c ng©n hµng cÇn ph¶i cã nguån ®Ó bï ®¾p chi phÝ nh− tr¶ l−¬ng, khÊu hao… Do ®ã, ng−êi vay ngoµi viÖc tr¶ gèc cßn ph¶i tr¶ cho ng©n hµng mét kho¶n lIi. §ã lµ nguån thu nhËp chÝnh cña ng©n hµng, lµ c¬ së ®Ó ng©n hµng tån t¹i vµ ph¸t triÓn. Khi cho vay, c¸i mµ ng©n hµng thu ®−îc lµ lîi nhuËn sau khi ®I trõ ®i tÊt c¶ c¸c kho¶n phÝ. §ång thêi ®i kÌm víi lîi nhuËn dù kiÕn cã rñi ro. Rñi ro tÝn dông sÏ x¶y ra khi kh¸ch hµng kh«ng thùc hiÖn ®Çy ®ñ nh÷ng cam kÕt trong hîp ®ång tÝn dông (Kh«ng tr¶ ®óng h¹n hoÆc kh«ng tr¶). Ng©n hµng lu«n ph¶i xem xÐt mèi quan hÖ gi÷a lîi nhuËn vµ rñi ro ®Ó ®Þnh ra mét møc lIi suÊt phï hîp. Râ rµng, víi mét dù ¸n cã ®é rñi ro cao h¬n th× chi phÝ nî cña doanh nghiÖp ®ã ph¶i cao h¬n vµ ng−îc l¹i. 1.1.2. C¸c h×nh thøc tÝn dông cña Ng©n hµng Ph©n lo¹i tÝn dông lµ viÖc s¾p xÕp c¸c kho¶n vay theo nhãm dùa trªn mét sè tiªu thøc nhÊt ®Þnh. Ph©n lo¹i tÝn dông mét c¸ch khoa häc sÏ gióp cho nhµ qu¶n trÞ lËp mét quy tr×nh tÝn dông thÝch hîp, gi¶m thiÓu rñi ro tÝn dông. Trong qu¸ tr×nh ph©n lo¹i cã thÓ dïng nhiÒu tiªu thøc ®Ó ph©n lo¹i, song thùc tÕ c¸c nhµ kinh tÕ häc th−êng ph©n lo¹i tÝn dông theo c¸c tiªu thøc sau ®©y: 1.1.2.1.Theo môc ®Ých sö dông tiÒn vay vµ cña ng−êi vay C¨n cø vµo tiªu thøc nµy, ng−êi ta chia tÝn dông ra lµm hai lo¹i: - TÝn dông ®èi víi ng−êi s¶n xuÊt vµ l−u th«ng hµng ho¸: Lµ lo¹i cÊp tÝn dông cho c¸c ®¬n vÞ kinh doanh ®Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt, l−u th«ng hµng ho¸. Nguån tr¶ nî cña ho¹t ®éng nµy lµ kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh. V× vËy Ng©n hµng cÇn ph¶i cã ®Çy ®ñ c¸c th«ng tin cÇn thiÕt vÒ kh¸ch hµng cña m×nh, vÒ ph−¬ng ¸n s¶n xuÊt kinh doanh cña hä. - TÝn dông tiªu dïng: Lµ lo¹i tÝn dông cho c¸c c¸ nh©n ®Ó ®¸p øng nhu cÇu tiªu dïng nh− mua s¾m nhµ cöa, xe cé, c¸c lo¹i hµng ho¸ l©u bÒn nh− m¸y 6 LuËn V¨n tèt nghiÖp giÆt, ®iÒu hoµ, tñ l¹nh. ...ë ®©y, nguån tr¶ nî lµ thu nhËp trong t−¬ng lai cña ng−êi vay. Víi c¸ch ph©n lo¹i nµy, ng©n hµng sÏ cã quy tr×nh nghiÖp vô cô thÓ ®Ó ®¶m b¶o ng©n hµng cã ®ñ tiÒn ®Ó cho vay vµ thu håi nî theo ®¸nh gi¸ møc ®é rñi ro vµ møc lIi xuÊt ®−îc ®Æt ra cho tõng lo¹i. 1.1.2.2. Theo thêi h¹n sö dông tiÒn vay cña ng−êi vay C¨n cø vµo tiªu thøc nµy, ng−êi ta chia tÝn dông ra lµm hai lo¹i: - TÝn dông cã thêi h¹n: Lµ lo¹i tÝn dông mµ thêi ®iÓm tr¶ nî ®−îc x¸c ®Þnh cô thÓ. §ã cã thÓ lµ mét n¨m, hai n¨m,.... +TÝn dông ng¾n h¹n: Lµ lo¹i tÝn dông cã thêi h¹n d−íi mét n¨m vµ ®−îc sö dông ®Ó bæ sung sù thiÕu hôt t¹m thêi vÒ vèn l−u ®éng cña doanh nghiÖp vµ phôc vô c¸c nhu cÇu sinh ho¹t cña c¸c c¸ nh©n. Víi lo¹i tÝn dông nµy, Ýt cã rñi ro cho ng©n hµng v× trong thêi gian ng¾n Ýt cã biÕn ®éng x¶y ra vµ nÕu cã x¶y ra th× ng©n hµng cã thÓ dù tÝnh ®−îc. +TÝn dông trung h¹n: Lµ lo¹i tÝn dông cã thêi h¹n tõ mét n¨m ®Õn n¨m n¨m vµ chñ yÕu ®−îc sö dông ®Ó mua s¾m tµi s¶n cè ®Þnh, c¶i tiÕn vµ ®æi míi kü thuËt, më réng s¶n xuÊt vµ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh nhá, cã thêi h¹n thu håi vèn nhanh. Lo¹i tÝn dông nµy cã møc ®é rñi ro kh«ng cao v× ng©n hµng cã kh¶ n¨ng dù ®o¸n ®−îc nh÷ng biÕn ®éng cã thÓ x¶y ra. +TÝn dông dµi h¹n: Lµ lo¹i tÝn dông cã thêi h¹n trªn n¨m n¨m, ®−îc sö dông ®Ó cÊp vèn cho x©y dùng c¬ b¶n, ®Çu t− x©y dùng c¸c xÝ nghiÖp míi, c¸c c«ng tr×nh thuéc c¬ së h¹ tÇng( ®−êng x¸, bÕn c¶ng, s©n bay... ), c¶i tiÕn vµ më réng s¶n xuÊt víi quy m« lín. Lo¹i tÝn dông nµy cã møc ®é rñi ro rÊt lín v× trong thêi gian dµi th× cã nh÷ng biÕn ®éng x¶y ra kh«ng l−êng tr−íc ®−îc. - TÝn dông kh«ng thêi h¹n: Lµ lo¹i tÝn dông mµ thêi h¹n hoµn tr¶ tiÒn vay kh«ng ®−îc x¸c ®Þnh khi ký hîp ®ång vay mµ thay vµo ®ã lµ ®iÒu kiÖn vÒ viÖc thu håi kho¶n tiÒn cho vay cña ng©n hµng hoÆc viÖc tr¶ nî cña ng−êi vay. VÝ dô ng©n hµng kh«ng thu gèi theo thêi h¹n nhÊt ®Þnh mµ chØ thu lIi; ng−êi vay sÏ tr¶ nî cho Ng©n hµng khi nhu cÇu vay thªm kh«ng cÇn thiÕt n÷a do quy m« s¶n xuÊt gi¶m hoÆc doanh nghiÖp lÊy nguån kh¸c ®Ó tù bæ xung; ng©n hµng muèn thu håi gèc ph¶i b¸o tr−íc cho ng−êi vay. Nh− vËy khi quy m« s¶n xuÊt cña 7 LuËn V¨n tèt nghiÖp doanh nghiÖp t¨ng lªn, doanh nghiÖp sÏ ®i vay kh«ng thêi h¹n (v× hÕt tiÒn ®Çu t− cho chu kú s¶n xuÊt kinh doanh nµy l¹i cÇn tiÕp). 1.1.2.3. Theo ®iÒu kiÖn ®¶m b¶o C¨n cø vµo tiªu thøc nµy, tÝn dông ®−îc chia lµm hai lo¹i: - TÝn dông cã b¶o ®¶m: Lµ lo¹i tÝn dông dùa trªn c¬ së c¸c b¶o ®¶m nh− thÕ chÊp, cÇm cè, hoÆc cã sù b¶o lInh cña ng−êi thø ba. Ng©n hµng n¾m gi÷ tµi s¶n cña ng−êi vay ®Ó xö lý thu håi nî khi ng−êi vay kh«ng thùc hiÖn ®−îc c¸c nghÜa vô ®I ®−îc cam kÕt trong hîp ®ång tÝn dông. H×nh thøc nµy ®−îc ¸p dông ®èi víi nh÷ng kh¸ch hµng kh«ng cã uy tÝn cao víi ng©n hµng. MÆc dï lµ cã tµi s¶n ®¶m b¶o nh−ng h×nh thøc tÝn dông nµy vÉn cã ®é rñi ro cao v× tµi s¶n cã thÓ bÞ mÊt gi¸ hay ng−êi b¶o lInh kh«ng thùc hiÖn nghÜa vô cña m×nh. - TÝn dông kh«ng cã b¶o ®¶m: Lµ lo¹i tÝn dông kh«ng cã tµi s¶n thÕ chÊp, cÇm cè, hoÆc kh«ng cã sù b¶o lInh cña ng−êi thø ba. ViÖc cÊp tÝn dông chØ dùa vµo uy tÝn cña b¶n th©n kh¸ch hµng. Muèn vËy, ng©n hµng ph¶i ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông tiÒn vay cña ng−êi vay, kh¸ch hµng kh«ng ®−îc phÐp giao dÞch víi bÊt kú ng©n hµng nµo kh¸c. MÆc dï kh«ng cã tµi s¶n ®¶m b¶o nh−ng ®©y lµ mét lo¹i tÝn dông Ýt rñi ro cho ng©n hµng v× kh¸ch hµng cã uy tÝn rÊt lín vµ kh¶ n¨ng tr¶ nî rÊt cao th× míi ®−îc cÊp tÝn dông mµ kh«ng cÇn ®¶m b¶o. 1.1.2.4. Theo ®ång tiÒn ®−îc sö dông trong cho vay C¨n cø vµo tiªu thøc nµy, tÝn dông ®−îc chia lµm hai lo¹i: - Cho vay b»ng ®ång b¶n tÖ: Lµ lo¹i tÝn dông mµ ng©n hµng cÊp tiÒn cho kh¸ch hµng b»ng VND. N−íc ta quy ®Þnh, cho vay ®Ó thanh to¸n trong n−íc th× chØ ®−îc vay b»ng VND. - Cho vay b»ng ngo¹i tÖ: Lµ lo¹i tÝn dông mµ ng©n hµng cÊp tiÒn cho kh¸ch hµng b»ng ®ång ngo¹i tÖ. N−íc ta quy ®Þnh, cho vay b»ng ngo¹i tÖ chØ phôc vô cho nhËp khÈu; ®èi víi kh¸ch hµng thu mua hµng xuÊt khÈu th× Ng©n hµng cho vay b»ng ngo¹i tÖ nh−ng ph¶i b¸n lu«n cho ng©n hµng vµ dïng VND ®i mua hµng xuÊt khÈu. 1.1.2.5. Theo ®èi t−îng tÝn dông C¨n cø vµo tiªu thøc nµy, ng−êi ta chia tÝn dông ra lµm hai lo¹i: 8 LuËn V¨n tèt nghiÖp - Cho vay ®Ó ®¸p øng yªu cÇu vÒ tµi s¶n l−u ®éng: Lµ lo¹i tÝn dông ®−îc sö dông ®Ó bï ®¾p vèn l−u ®éng thiÕu hôt t¹m thêi. §©y lµ lo¹i tÝn dông cã møc ®é rñi ro thÊp v× vèn l−u ®éng cña doanh nghiÖp lµ vèn lu©n chuyÓn trong chu kú s¶n xuÊt kinh doanh nªn Ng©n hµng cã thÓ theo dâi th−êng xuyªn vµ nÕu cã biÕn ®éng x¶y ra th× kÞp thêi thu håi vèn. - Cho vay ®Ó ®¸p øng yªu cÇu vÒ tµi s¶n cè ®Þnh: Lµ lo¹i tÝn dông ®−îc sö dông ®Ó ®Çu t− mua s¾m tµi s¶n cè ®Þnh, c¶i tiÕn vµ ®æi míi kü thuËt, më réng s¶n xuÊt, x©y dùng c¸c xÝ nghiÖp vµ c¸c c«ng tr×nh míi. H×nh thøc tÝn dông nµy th−êng cã møc ®é rñi ro cao v× kh¶ n¨ng thu håi vèn chËm h¬n. 1.1.2.6. Ngoµi ra tÝn dông cßn ®−îc ph©n chia theo c¸c c¸ch sau Theo xuÊt xø cña tÝn dông cã: - TÝn dông gi¸n tiÕp. - TÝn dông trùc tiÕp. Theo ®èi t−îng ®−îc cho vay cã: - TÝn dông cho doanh nghiÖp, tæ chøc tµi chÝnh kh¸c vay. - TÝn dông cho nhµ n−íc vay. - TÝn dông cho ng−êi tiªu dïng vay. Dùa vµo c¸c c¸ch ph©n lo¹i trªn, c¸c nhµ ph©n tÝch sÏ biÕt ®−îc kÕt cÊu tÝn dông cña tõng lo¹i tÝn dông (lµ tû träng cña tõng loaÞ tÝn dông trªn tæng d− nî). Tõ kÕt cÊu tÝn dông ®ã, so s¸nh víi kÕt cÊu nguån huy ®éng, so víi nhu cÇu cña nÒn kinh tÕ, sÏ gióp cho c¸c nhµ ph©n tÝch ®¸nh gi¸, xem xÐt kÕt cÊu tÝn dông ®I phï hîp víi ng©n hµng ch−a. Tõ ®ã ®−a ra c¸c gi¶i ph¸p thÝch hîp. 1.1.3. Vai trß cña ho¹t ®éng tÝn dông Ng©n hµng ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng, c¸c quan hÖ kinh tÕ vËn ®éng theo c¸c quy luËt kh¸ch quan nh−: Quy luËt gi¸ trÞ, quy luËt cung- cÇu, quy luËt c¹nh tranh.... C¸c doanh nghiÖp ®Ó cã thÓ ®øng v÷ng trªn th−¬ng tr−êng th× cÇn ph¶i cã vèn ®Ó ®Çu t− vµ tÝn dông ng©n hµng lµ mét trong nh÷ng nguån vèn tèi −u ®Ó doanh nghiÖp cã thÓ khai th¸c. C¸c doanh nghiÖp ph¸t triÓn còng cã nghÜa lµ nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn. Nh− vËy, tÝn dông ng©n hµng lµ ®ßn bÈy m¹nh mÏ thóc 9 LuËn V¨n tèt nghiÖp ®Èy sù t¨ng tr−ëng kinh tÕ vµ gãp phÇn ®iÒu hµnh nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng. Vai trß cña tÝn dông ng©n hµng ®−îc thÓ hiÖn trªn c¸c khÝa c¹nh sau: - Thø nhÊt: TÝn dông ng©n hµng lµm t¨ng hiÖu qu¶ kinh tÕ. C¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh dùa trªn vèn chñ së h÷u vµ vèn vay. Mét trong nh÷ng nguån ®Ó vay lµ tõ ng©n hµng, ®ã lµ nguån tµi trî hiÖu qu¶ bëi v× nã tho¶ mIn nhu cÇu vèn vÒ sè l−îng vµ thêi h¹n. H¬n n÷a, ®Ó cã thÓ vay vèn ®−îc tõ ng©n hµng th× c¸c doanh nghiÖp cÇn ph¶i n©ng cao uy tÝn cña m×nh ®èi víi ng©n hµng, ®¶m b¶o ®−îc c¸c nguyªn t¾c tÝn dông. Muèn vËy, trong c¸c dù ¸n kinh doanh cña m×nh, doanh nghiÖp ph¶i chä dù ¸n cã møc sinh lIi cao nhÊt. §Ó c¸c dù ¸n kh¶ thi, doanh nghiÖp ph¶i t×m hiÓu thÞ tr−êng khai th¸c th«ng tin ®Ó ®Þnh l−îng ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh sao cho cã hiÖu qu¶. §iÒu ®ã lµm t¨ng hiÖu qu¶ kinh tÕ cña dù ¸n, ph−¬ng ¸n. MÆt kh¸c, mét trong nh÷ng quy ®Þnh tÝn dông cña ng©n hµng lµ kh©u gi¸m s¸t sö dông vèn vay. Víi viÖc gi¸m s¸t nµy cña ng©n hµng, b¾t buéc doanh nghiÖp ph¶i sö dông vèn vay ®óng môc ®Ých, ph¶i nh¹y bÐn víi nh÷ng thay ®æi cña thÞ tr−êng, tõ ®ã gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ. Bªn c¹nh ®ã, vai trß t− vÊn cña c¸n bé tÝn dông sÏ gióp cho doanh nghiÖp l−êng tr−íc ®−îc nh÷ng khã kh¨n, v−ît qua khã kh¨n ®Ó ®øng v÷ng, ®iÒu nµy còng gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ. - Thø hai: TÝn dông ng©n hµng gãp phÇn vµo qu¸ tr×nh vËn ®éng liªn tôc cña nguån vèn, lµm t¨ng tèc ®é chu chuyÓn tiÒn tÖ trong nÒn kinh tÕ t¹o c¬ chÕ ph©n phèi vèn mét c¸ch cã hiÖu qu¶. Do ®Æc ®iÓm tuÇn hoµn vèn nªn trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp lu«n cã sù kh«ng ¨n khíp vÒ thêi gian vµ khèi l−îng gi÷a l−îng tiÒn cÇn thiÕt ®Ó dù tr÷ vËt t− hµng ho¸ cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh tr−íc ®ã. V× vËy, lu©n chuyÓn tiÒn tÖ cña doanh nghiÖp cã lóc thõa, cã lóc thiÕu vèn. Nguån vèn doanh nghiÖp t¹m thêi nhµn rçi cïng víi c¸c nguån tiÕt kiÖm tõ d©n c−, nguån kÕt d− tõ ng©n s¸ch... ®−îc ng©n hµng th−¬ng m¹i huy ®éng vµ sö dông ®Ó ®Çu t− cho c¸c doanh nghiÖp ®ang t¹m thêi thiÕu vèn, cho nhu cÇu tiªu dïng t¹m thêi v−ît qu¸ thu nhËp cña d©n chóng, còng nh− cho nhu cÇu chi cña ng©n s¸ch nhµ n−íc khi ch−a cã nguån thu. 10 LuËn V¨n tèt nghiÖp Th«ng qua c¬ chÕ sµng läc, gi¸m s¸t Ng©n hµng th−¬ng m¹i sÏ chØ cho vay c¸c dù ¸n cã tÝnh kh¶ thi cao, kh¶ n¨ng thu håi vèn lín. §iÒu nµy t¹o nªn mét c¬ chÕ ph©n phèi vèn hiÖu qu¶. - Thø ba: TÝn dông ng©n hµng gãp phÇn hç trî c¸c chiÕn l−îc kinh tÕ vµ c¸c chÝnh s¸ch tiÒn tÖ. Mét trong nh÷ng ®Æc ®iÓm quan träng cña ng©n hµng th−¬ng m¹i lµ kh¶ n¨ng t¹o tiÒn th«ng qua ho¹t ®éng tÝn dông vµ thanh to¸n. Khi nhµ n−íc muèn t¨ng khèi l−îng tiÒn cung øng th× Ng©n hµng nhµ n−íc cã thÓ t¨ng h¹n møc tÝn dông cña c¸c ng©n hµng th−¬ng m¹i ®èi víi nÒn kinh tÕ vµ ng−îc l¹i. Do vËy th«ng qua h×nh thøc tÝn dông ng©n hµng nhµ n−íc cã thÓ kiÓm so¸t ®−îc khèi l−îng tiÒn cung øng trong l−u th«ng. - Thø t−: TÝn dông ng©n hµng gãp phÇn thóc ®Èy qu¸ tr×nh më réng mèi quan hÖ giao l−u kinh tÕ quèc tÕ. Tr−íc xu thÕ quèc tÕ ho¸, sù giao l−u kinh tÕ gi÷a c¸c n−íc lu«n ®−îc ®Æt ra. Trong nÒn kinh tÕ më th× c¸c doanh nghiÖp kh«ng chØ cã quan hÖ mua b¸n víi c¸c thµnh phÇn kh¸c trong nÒn kinh tÕ mµ cßn cã nh÷ng quan hÖ xuÊt nhËp khÈu víi c¸c doanh nghiÖp n−íc ngoµi. Ng©n hµng th−¬ng m¹i cã thÓ thóc ®Èy mèi quan hÖ nµy th«ng qua h×nh thøc b¶o lInh, cho vay... ®èi víi c¸c doanh nghiÖp ®Ó tõ ®ã n©ng cao uy tÝn cña doanh nghiÖp trªn tr−êng quèc tÕ. Nh− vËy, tÝn dông Ng©n hµng cã vai trß quan träng ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ xI héi cña mét ®Êt n−íc, nã thóc ®Èy nÒn kinh tÕ t¨ng tr−ëng vµ ph¸t triÓn. §Ó ®¸nh gi¸ ho¹t ®éng tÝn dông cña mét Ng©n hµng th−¬ng m¹i cã tèt hay kh«ng, cÇn xem xÐt chÊt l−îng tÝn dông. 1.2. ChÊt l−îng tÝn dông cña Ng©n hµng th−¬ng m¹i 1.2.1. Kh¸i niÖm chÊt l−îng tÝn dông ChÊt l−îng, gi¸ c¶ vµ l−îng hµng ho¸ lµ ba chØ tiªu quan träng ®Ó ®¸nh gi¸ søc m¹nh vµ kh¶ n¨ng cña doanh nghiÖp. §Ó cã thÓ ®øng v÷ng trong ho¹t ®éng kinh doanh th× viÖc c¶i thiÖn chÊt l−îng s¶n phÈm lµ ®iÒu tÊt yÕu. C¸c nhµ kinh tÕ nãi ®Õn chÊt l−îng b»ng nhiÒu c¸ch: ChÊt l−îng lµ "Sù phï hîp víi môc ®Ých vµ sù sö dông", lµ" mét tr×nh ®é dù kiÕn tr−íc vÒ ®é ®ång ®Òu vµ ®é tin 11 LuËn V¨n tèt nghiÖp cËy víi chi phÝ thÊp vµ phï hîp víi thÞ tr−êng" hay chÊt l−îng lµ" n¨ng lùc cña mét s¶n phÈm hoÆc mét dÞch vô nh»m tho¶ mIn nh÷ng nhu cÇu cña ng−êi sö dông". Víi c¸ch ®Ò cËp nh− vËy, th× chÊt l−îng tÝn dông lµ sù ®¸p øng yªu cÇu cña kh¸ch hµng, ®¶m b¶o sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña Ng©n hµng vµ phï hîp víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ xI héi. §Ó cã thÓ hiÓu râ h¬n vÒ chÊt l−îng tÝn dông, ta xem xÐt sù thÓ hiÖn chÊt l−îng tÝn dông trªn c¸c khÝa c¹nh sau: - §èi víi kh¸ch hµng: ChÊt l−îng tÝn dông ®−îc thÓ hiÖn ë chç sè tiÒn mµ Ng©n hµng cho vay ph¶i cã lIi xuÊt vµ kú h¹n hîp lý, thñ tôc ®¬n gi¶n, thuËn lîi, thu hót ®−îc nhiÒu kh¸ch hµng nh−ng vÉn ®¶m b¶o nguyªn t¾c tÝn dông. - §èi víi Ng©n hµng th−¬ng m¹i: ChÊt l−îng tÝn dông ®−îc thÓ hiÖn ë ph¹m vi, møc ®é, giíi h¹n tÝn dông ph¶i phï hîp víi thùc lùc cña b¶n th©n ng©n hµng vµ ®¶m b¶o ®−îc tÝnh c¹nh tranh trªn thÞ tr−êng víi nguyªn t¾c hoµn tr¶ ®óng h¹n vµ cã lIi. §èi víi mét ng©n hµng nhá th× nªn cÊp tÝn dông víi møc ®é vµ trong ph¹m vi nhÊt ®Þnh ®Ó tho¶ mIn mét c¸ch tèt nhÊt kh¸ch hµng cña m×nh. - §èi víi ChÝnh phñ, víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ xI héi: ChÊt l−îng tÝn dông ®−îc thÓ hiÖn ë viÖc tÝn dông phôc vô s¶n xuÊt vµ l−u th«ng hµng ho¸, gãp phÇn gi¶i quyÕt c«ng ¨n viÖc lµm, khai th¸c kh¶ n¨ng tiÒm tµng trong nÒn kinh tÕ, thóc ®Èy qu¸ tr×nh tÝch tô vµ tËp trung s¶n xuÊt, gi¶i quyÕt tèt mèi quan hÖ gi÷a t¨ng tr−ëng tÝn dông víi t¨ng tr−ëng kinh tÕ. 1.2.2. C¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ chÊt l−îng tÝn dông ChÊt l−îng tÝn dông lµ mét chØ tiªu tæng hîp, nã ph¶n ¸nh ®é thÝch nghi cña Ng©n hµng th−¬ng m¹i víi sù thay ®æi cña m«i tr−êng bªn ngoµi, nã thÓ hiÖn søc m¹nh cña mét ng©n hµng trong qu¸ tr×nh c¹nh tranh ®Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn. ChÝnh v× vËy, ®Ó ®¸nh gi¸ ®−îc ng©n hµng ®ã m¹nh hay yÕu th× ph¶i ®¸nh gi¸ ®−îc chÊt l−îng tÝn dông. Cã rÊt nhiÒu chØ tiªu ®¸nh gi¸ chÊt l−îng tÝn dông, cã chØ tiªu mang tÝnh ®Þnh l−îng cã chØ tiªu mang tÝnh ®Þnh tÝnh. 12 LuËn V¨n tèt nghiÖp 1.2.2.1. ChØ tiªu ®Þnh tÝnh C¶m gi¸c an t©m cña kh¸ch hµng khi ®Õn giao dÞch víi Ng©n hµng nÕu Ng©n hµng cã b¶o vÖ, cã bIi göi xe, cã nh©n viªn tr«ng xe kh«ng thu lÖ phÝ th× Ng©n hµng sÏ t¹o ®−îc mét Ên t−îng ®Çu tiªn rÊt tèt ®Ñp trong lßng kh¸ch hµng. NÕu ng©n hµng cã s¬ ®å lµm viÖc cña c¸c phßng ban sÏ gióp kh¸ch hµng kh«ng bÞ bì ngì vµ ®ì tèn thêi gian. Tõ ®ã kh¸ch hµng sÏ cã Ên t−îng tèt vÒ Ng©n hµng. C¸ch bè trÝ s¾p sÕp trong phßng lµm viÖc cña ng©n hµng, trang phôc cña nh©n viªn, ®Æc biÖt lµ th¸i ®é cña c¸n bé tÝn dông ¶nh h−ëng rÊt lín tíi chÊt l−îng tÝn dông cña ng©n hµng. NÕu chÊt l−îng tÝn dông cao th× ch¾c ch¾n Ng©n hµng sÏ cã nhiÒu kh¸ch hµng míi. Uy tÝn cña ng©n hµng còng gãp phÇn lµm nªn chÊt l−îng tÝn dông cña Ng©n hµng. C¸c Ng©n hµng n−íc ngoµi, ng©n hµng cæ phÇn trong n−íc vµo ViÖt Nam kh«ng l©u nh−ng phong c¸ch lµm viÖc, th¸i ®é phôc vô kh¸ch hµng cña hä lµ rÊt tèt. Trong sè nµy cã thÓ kÓ ®Õn ng©n hµng ANZ, lµ mét ng©n hµng cña óc míi vµo ViÖt Nam tõ n¨m 1992. Kh¸ch hµng khi ®Õn giao dÞch víi ANZ bao giê còng rÊt yªn t©m vµ tho¶i m¸i bëi ë ®©y cã mét ®éi ngò nh©n viªn b¶o vÖ rÊt chuyªn nghiÖp, mét ban lÔ t©n niÒm në vµ h−íng dÉn kh¸ch hµng tËn t×nh, chu ®¸o, mét kh«ng khÝ lµm viÖc nghiªm tóc. TÊt c¶ nh÷ng ®iÒu ®ã ®I gãp phÇn t¹o nªn uy tÝn cña ng©n hµng ANZ ë ViÖt Nam. Nh− vËy, dùa vµo c¸c chØ tiªu ®Þnh tÝnh cã thÓ ®¸nh gi¸ ®−îc phÇn nµo chÊt l−îng tÝn dông cña c¸c ng©n hµng th−¬ng m¹i. 1.2.2.2. C¸c chØ tiªu ®Þnh l−îng 1.2.2.2.1. ChØ tiªu tæng d− nî vµ kÕt cÊu d− nî Tæng d− nî lµ mét chØ tiªu ph¶n ¸nh khèi l−îng tiÒn ng©n hµng cÊp cho nÒn kinh tÕ t¹i mét thêi ®iÓm. Tæng d− nî bao gåm d− nî cho vay ng¾n h¹n, trung h¹n, dµi h¹n. Tæng d− nî thÊp chøng tá ho¹t ®éng cña ng©n hµng yÕu kÐm, kh«ng cã kh¶ n¨ng më réng, kh¶ n¨ng tiÕp thÞ cña ng©n hµng kÐm, tr×nh ®é c¸n bé c«ng nh©n viªn thÊp. MÆc dï vËy, kh«ng cã nghÜa lµ chØ tiªu nµy 13 LuËn V¨n tèt nghiÖp cµng cao th× chÊt l−îng tÝn dông cµng cao bëi v× ®»ng sau nh÷ng kho¶n tÝn dông ®ã cßn nh÷ng rñi ro tÝn dông mµ ng©n hµng ph¶i g¸nh chÞu. ChØ tiªu tæng d− nî ph¶n ¸nh quy m« tÝn dông cña ng©n hµng, sù uy tÝn cña Ng©n hµng ®èi víi doanh nghiÖp. Tæng d− nî cña ng©n hµng khi so s¸nh víi thÞ phÇn tÝn dông cña ng©n hµng trªn ®Þa bµn sÏ cho chóng ta biÕt ®−îc d− nî cña ng©n hµng lµ cao hay thÊp. KÕt cÊu d− nî ph¶n ¸nh tû träng cña c¸c lo¹i d− nî trong tæng d− nî. Ph©n tÝch kÕt cÊu d− nî sÏ gióp ng©n hµng biÕt ®−îc g©n hµng cÇn ®Èy m¹nh cho vay theo lo¹i h×nh nµo ®Ó c©n ®èi víi thùc lùc cña ng©n hµng. KÕt cÊu d− nî khi so víi kÕt cÊu nguån huy ®éng sÏ cho biÕt rñi ro cña lo¹i h×nh cho vay nµo lµ nhiÒu nhÊt. 1.2.2.2.2. ChØ tiªu tû lÖ nî qu¸ h¹n Nî qu¸ h¹n lµ hiÖn t−îng ph¸t sinh tõ mèi quan hÖ tÝn dông kh«ng hoµn h¶o khi ng−êi ®i vay kh«ng thùc hiÖn ®−îc nghÜa vô tr¶ nî cña m×nh cho ng©n hµng ®óng h¹n. Tû lÖ nî qu¸ h¹n lµ tû lÖ phÇn tr¨m gi÷a nî qu¸ h¹n vµ tæng d− nî cña ng©n hµng th−¬ng m¹i ë mét thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh, th−êng lµ cuèi th¸ng, cuèi quý, cuèi n¨m. Tû lÖ nî Nî qu¸ h¹n = Qu¸ h¹n Tæng d− nî XÐt vÒ mÆt b¶n chÊt, tÝn dông lµ sù hoµn tr¶, do ®ã tÝnh an toµn lµ yÕu tè quan träng bËc nhÊt ®Ó cÊu thµnh chÊt l−îng tÝn dông. Khi mét kho¶n vay kh«ng ®−îc tr¶ ®óng h¹n nh− ®I cam kÕt, mµ kh«ng cã lý do chÝnh ®¸ng th× nã sÏ bÞ chuyÓn sang nî qu¸ h¹n víi lIi suÊt cao h¬n lIi suÊt b×nh th−êng. Trªn thùc tÕ, phÇn lín c¸c kho¶n nî qu¸ h¹n lµ c¸c kho¶n nî cã vÊn ®Ò cã kh¶ n¨ng mÊt vèn. Nh− vËy, tû lÖ nî qu¸ h¹n cµng cao th× ng©n hµng th−¬ng m¹i cµng gÆp khã kh¨n trong kinh doanh v× sÏ cã nguy c¬ mÊt vèn, mÊt kh¶ n¨ng thanh to¸n vµ gi¶m lîi nhuËn, tøc lµ tû lÖ nî qu¸ h¹n cµng cao, chÊt l−îng tÝn dông cµng thÊp. 14 LuËn V¨n tèt nghiÖp MÆt kh¸c, ®Ó ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c h¬n chØ tiªu nµy ng−êi ta chia tû lÖ nî qu¸ h¹n ra lµm hai lo¹i: Tû lÖ nî qu¸ h¹n Nî qu¸ h¹n cã kh¶ n¨ng thu håi = cã kh¶ n¨ng thu håi. Nî qu¸ h¹n Tû lÖ nî qu¸ h¹n Nî qu¸ h¹n kh«ng cã kh¶ n¨ng thu håi = kh«ng cã kh¶ n¨ng thu håi. Nî qu¸ h¹n Hai chØ tiªu nµy cho chóng ta biÕt ®−îc bao nhiªu phÇn tr¨m trong tæng nî qu¸ h¹n cã kh¶ n¨ng thu håi, bao nhiªu phÇn tr¨m kh«ng cã kh¶ n¨ng thu håi. Do vËy sö dông thªm chØ tiªu nµy cho phÐp ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c h¬n chÊt l−îng tÝn dông. 1.2.2.2.3. ChØ tiªu vßng quay vèn tÝn dông §©y lµ chØ tiªu th−êng ®−îc c¸c ng©n hµng th−¬ng m¹i tÝnh to¸n hµng n¨m ®Ó ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng tæ chøc qu¶n lý vèn tÝn dông vµ chÊt l−îng tÝn dông trong viÖc ®¸p øng nhu cÇu cña kh¸ch hµng. Vßng quay vèn Doanh sè thu nî = tÝn dông D− nî b×nh qu©n HÖ sè nµy ph¶n ¸nh sè vßng chu chuyÓn cña vèn tÝn dông. Vßng quay vèn tÝn dông cµng cao chøng tá nguèn vèn vay ng©n hµng ®I lu©n chuyÓn nhanh, tham gia vµo nhiÒu chu kú s¶n xuÊt vµ l−u th«ng hµng ho¸. Víi mét sè vèn nhÊt ®Þnh, nh−ng do vßng quay vèn tÝn dông nhanh nªn ng©n hµng ®I ®¸p øng ®−îc nhu cÇu vèn cho c¸c doanh nghiÖp, mÆt kh¸c ng©n hµng cã vèn ®Ó tiÕp tôc ®Çu t− vµo c¸c lÜnh vùc kh¸c. Nh− vËy, hÖ sè nµy cµng t¨ng ph¶n ¸nh t×nh h×nh qu¶n lý vèn tÝn dông cµng tèt, chÊt l−îng tÝn dông cµng cao. 15 LuËn V¨n tèt nghiÖp 1.2.2.2.4. ChØ tiªu thu nhËp tõ ho¹t ®éng tÝn dông Kh«ng thÓ nãi mét kho¶n tÝn dông cã chÊt l−îng cao khi nã kh«ng ®em l¹i mét kho¶n thu nhËp cho ng©n hµng. Nguån thu tõ ho¹t ®éng tÝn dông lµ nguån thu chñ yÕu ®Ó ng©n hµng tån t¹i vµ ph¸t triÓn. Lîi nhuËn do tÝn dông ®em l¹i chøng tá c¸c kho¶n vay kh«ng nh÷ng thu håi ®−îc gèc mµ cßn cã lIi, ®¶m b¶o ®−îc ®é an toµn cña nguån vèn cho vay. Thu nhËp tõ LIi tõ ho¹t ®éng tÝn dông = ho¹t ®éng tÝn dông Tæng thu nhËp Ta thÊy r»ng nÕu ng©n hµng th−¬ng m¹i chØ chó träng vµo viÖc gi¶m vµ duy tr× mét tû lÖ nî qu¸ h¹n thÊp mµ kh«ng t¨ng ®−îc thu nhËp tõ ho¹t ®éng tÝn dông th× tû lÖ nî qu¸ h¹n thÊp còng kh«ng cã ý nghÜa. ChÊt l−îng tÝn dông ®−îc n©ng cao chØ thùc sù cã ý nghÜa khi nã gãp phÇn n©ng cao kh¶ n¨ng sinh lêi cña ng©n hµng. 1.2.2.2.5. ChØ tiªu doanh sè cho vay Doanh sè cho vay lµ chØ tiªu ph¶n ¸nh quy m« cÊp tÝn dông cña g©n hµng ®èi víi nÒn kinh tÕ. §©y lµ chØ tiªu ph¶n ¸nh chÝnh x¸c, tuyÖt ®èi vÒ ho¹t ®éng cho vay trong mét thêi gian dµi, thÊy ®−îc kh¶ n¨ng ho¹t ®éng tÝn dông qua c¸c n¨m 1.2.2.2.6. ChØ tiªu c¸c th«ng sè quy ®Þnh Ngoµi c¸c chØ tiªu trªn th× chÊt l−îng tÝn dông cßn ®−îc ®¸nh gi¸ th«ng qua viÖc ®¶m b¶o c¸c quy chÕ thÓ lÖ tÝn dông nh− cho vay mét kh¸ch hµng, hÖ sè an toµn vèn tèi thiÓu 8%. + Giíi h¹n cho vay mét kh¸ch hµng: §Ó ®¶m b¶o kh¶ n¨ng thanh to¸n, bÊt cø mét Ng©n hµng th−¬ng m¹i nµo còng chØ ®−îc cÊp tÝn dông cho mét kh¸ch hµng kh«ng qu¸ 15% vèn tù cã. + Tû lÖ an toµn vèn tèi thiÓu (hÖ sè Cook): Tû lÖ nµy cho biÕt mét ®ång vèn tù cã b¶o vÖ cho bao nhiªu ®ång tµi s¶n cã rñi ro cña Ng©n hµng th−¬ng m¹i. Nã ®−îc tÝnh b»ng c«ng thøc sau: 16 LuËn V¨n tèt nghiÖp Tû lÖ an toµn Vèn tù cã = vèn tèi thiÓu Tµi s¶n cã rñi ro qui ®æi + D− nî cña 1 kh¸ch hµng kh«ng qu¸ 10% vèn ®iÒu lÖ vµ c¸c quü. Trªn ®©y lµ c¸c chØ tiªu c¬ b¶n ®Ó ®¸nh gi¸ chÊt l−îng tÝn dông. Dùa vµo c¸c chØ tiªu ®ã ta cã thÓ nhËn ®Þnh ®−îc chÊt l−îng tÝn dông ng©n hµng cao hay thÊp. Tuy nhiªn chÊt l−îng tÝn dông cßn chÞu t¸c ®éng cña c¸c nh©n tè kh¸c. 1.2.2.2.7. ChØ tiªu hiÖu suÊt sö dông vèn Ph©n tÝch c¬ cÊu cho vay trong tæng nguån vèn huy ®éng lµ viÖc xem xÐt ®¸nh gi¸ tû träng cho vay ®I phï hîp víi kh¶ n¨ng ®¸p øng cña b¶n th©n ng©n hµng còng nh− ®ßi hái vÒ vèn cña nÒn kinh tÕ ch−a. Trªn c¬ së ®ã, c¸c ng©n hµng th−¬ng m¹i cã thÓ biÕt ®−îc kh¶ n¨ng më réng tÝn dông cña m×nh. Tõ ®ã, cã thÓ quyÕt ®Þnh quy m«, tû träng ®Çu t− vµo c¸c lÜnh vùc mét c¸ch hîp lý ®Ó võa ®¶m b¶o an toµn vèn cho vay, võa cã thÓ thu l¹i lîi nhuËn cao nhÊt cã thÓ. ChØ tiªu nµy cã thÓ ®−îc biÓu thÞ b»ng c«ng thøc HiÖu suÊt Tæng d− nî = sö dông vèn Tæng vèn huy ®éng 1.2.2.2.8.Tû lÖ thanh to¸n nî do b¸n tµi s¶n cña ng−êi vay VÒ nguyªn t¾c, nguån tr¶ nî cho ng©n hµng chÝnh lµ tiÒn b¸n hµng (víi tÝn dông ng¾n h¹n), lµ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh cña tµi s¶n cè ®Þnh ®−îc ®Çu t− b»ng nguån vèn vay ®ã, lîi nhuËn sau thuÕ cã thÓ tõ tµi s¶n ®ã hoÆc tÊt c¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh (®èi víi tÝn dông trung vµ dµi h¹n). Tuy vËy, cã nhiÒu tr−êng hîp do sö dông vèn kÐm hiÖu qu¶, s¶n xuÊt kinh doanh thua lç, ph¸ s¶n. .. nªn ng−êi vay ph¶i b¸n tµi s¶n thÕ chÊp (cã thÓ do tù nguyÖn hoÆc b¾t buéc) ®Ó tr¶ nî Ng©n hµng. Tû lÖ nµy ®−îc x¸c ®Þnh nh− sau: Tû lÖ thanh to¸n nî do Sè tiÒn thu nî do b¸n tµi s¶n thÕ chÊp = b¸n tµi s¶n cña ng−êi vay *100% Tæng doanh sè thu nî 17 LuËn V¨n tèt nghiÖp 1.2.2.2.9. L·i treo LIi treo lµ lIi tÝnh trªn nî gèc vµ c¸c kho¶n cho vay cña ng©n hµng nh−ng ch−a thu håi ®−îc. Tæng c¸c kho¶n lIi treo trªn c¸c mãn nî cµng thÊp cµng tèt. LIi treo cµng cao ph¶n ¸nh rñi ro mÊt vèn cña ng©n hµng cµng lín, ng©n hµng cã kh¶ n¨ng mÊt c¶ vèn lÉn lIi. Tõ ®ã chÊt l−îng tÝn dông gi¶m vµ ¶nh h−ëng ®Õn hiÖu qu¶ kinh doanh cña ng©n hµng. Trªn ®©y lµ c¸c chØ tiªu ®−îc sö dông ®Ó ®¸nh gi¸ chÊt l−îng tÝn dông, tuy nhiªn ®Ó ®¸nh gi¸ mét c¸ch chÝnh x¸c cÇn xem xÐt c¸c nh©n tè ¶nh h−ëng tíi chÊt l−îng tÝn dông. 1.3. C¸c nh©n tè ¶nh h−ëng ®Õn chÊt l−îng tÝn dông Ho¹t ®éng tÝn dông lµ ho¹t ®éng c¬ b¶n cña mét ng©n hµng, ho¹t ®éng tÝn dông ph¸t triÓn còng kÐo theo c¸c ho¹t ®éng kh¸c cña ng©n hµng ph¸t triÓn. N©ng cao chÊt l−îng tÝn dông ®I, ®ang, vµ sÏ lµ c¸i ®Ých mµ tÊt c¶ c¸c ng©n hµng th−¬ng m¹i h−íng tíi. Cã nhiÒu nh©n tè ¶nh h−ëng ®Õn chÊt l−îng tÝn dông. Bªn c¹nh c¸c nh©n tè tõ chÝnh ng©n hµng, cßn cã nh÷ng nh©n tè tõ kh¸ch hµng cña ng©n hµng vµ c¸c nh©n tè kh¸ch quan kh¸c. 1.3.1.C¸c nh©n tè tõ phÝa Ng©n hµng 1.3.1.1. ChÝnh s¸ch tÝn dông cña Ng©n hµng ChÝnh s¸ch tÝn dông cña lµ mét trong nh÷ng chÝnh s¸ch trong chiÕn l−îc kinh doanh cña doanh nghiÖp. §ã lµ yÕu tè ®Çu tiªn t¸c ®éng dÕn viÖc cung øng vèn cho nÒn kinh tÕ. ChÝnh s¸ch tÝn dông ®−îc hiÓu lµ ®−êng lèi, chñ tr−¬ng ®¶m b¶o cho ho¹t ®éng tÝn dông ®i ®óng quü ®¹o, liªn quan ®Õn viÖc më réng hay thu hÑp tÝn dông. ChÝnh s¸ch tÝn dông bao gåm: h¹n møc tÝn dông, kú h¹n cña c¸c kho¶n vay, lIi suÊt cho vay vµ møc lÖ phÝ, c¸c lo¹i cho vay ®−îc thùc hiÖn. C¸c ®iÒu kho¶n cña chÝnh s¸ch tÝn dông ®−îc x©y dùng dùa trªn nhiÒu yÕu tè kh¸c nhau nh− c¸c ®iÒu kiÖn kinh tÕ, chÝnh s¸ch tiÒn tÖ vµ tµi chÝnh cña ng©n hµng Nhµ n−íc, kh¶ n¨ng vÒ vèn cña ng©n hµng vµ nhu cÇu tÝn dông cña kh¸ch hµng. Khi c¸c yÕu tè nµy thay ®æi, chÝnh s¸ch tÝn dông còng thay ®æi theo. §èi víi mçi kh¸ch hµng, ng©n hµng cã thÓ ®−a ra c¸c chÝnh s¸ch kh¸c nhau cho phï 18 LuËn V¨n tèt nghiÖp hîp. VÝ dô nh− víi c¸c kh¸ch hµng cã uy tÝn víi ng©n hµng th× ng©n hµng cã thÓ cho vay kh«ng cã tµi s¶n ®¶m b¶o, cã h¹n møc cao h¬n, lIi suÊt −u ®Ii h¬n; cßn ®èi víi c¸c kh¸ch hµng kh¸c, viÖc cã tµi s¶n ®¶m b¶o lµ cÇn thiÕt. Mét chÝnh s¸ch tÝn dông ®óng ®¾n sÏ thu hót nhiÒu kh¸ch hµng, ®¶m b¶o kh¶ n¨ng sinh lêi tõ ho¹t ®éng tÝn dông trªn c¬ së h¹n chÕ rñi ro, tu©n thñ ph−¬ng ph¸p, ®−êng lèi chÝnh s¸ch cña Nhµ n−íc vµ ®¶m b¶o c«ng b»ng xI héi. §iÒu ®ã còng cã nghÜa chÊt l−îng tÝn dông tuú thuéc vµo viÖc x©y dùng chÝnh s¸ch tÝn dông cña ng©n hµng th−¬ng m¹i cã ®óng ®¾n hay kh«ng. BÊt cø Ng©n hµng nµo muèn cã chÊt l−îng tÝn dông tèt còng ®Òu ph¶i cã chÝnh s¸ch tÝn dông khoa häc, phï hîp víi thùc tÕ cña ng©n hµng còng nh− cña thÞ tr−êng. 1.3.1.2. Quy tr×nh tÝn dông Quy tr×nh tÝn dông lµ tËp hîp nh÷ng néi dung, nghiÖp vô c¬ b¶n, c¸c b−íc tiÕn hµnh trong qu¸ tr×nh cho vay, thu nî nh»m ®¶m b¶o an toµn vèn tÝn dông. Nã bao gåm c¸c b−íc b¾t ®Çu tõ kh©u chuÈn bÞ cho vay, ph¸t tiÒn vay, kiÓm tra trong qu¸ tr×nh cho vay cho ®Õn khi thu håi ®−îc nî. Trong quy tr×nh tÝn dông, b−íc chuÈn bÞ cho vay rÊt quan träng (kh¸ch hµng nhËp hå s¬ vay vèn ). Bao gåm 3 giai ®o¹n: khai th¸c vµ t×m kiÕm kh¸ch hµng; h−íng dÉn kh¸ch hµng vÒ ®iÒu kiÖn tÝn dông vµ thµnh lËp hå s¬ vay; ph©n tÝch thÈm ®Þnh kh¸ch hµng vµ ph−¬ng ¸n, dù ¸n vay vèn. ChÊt l−îng tÝn dông tuú thuéc nhiÒu vµo chÊt l−îng c«ng t¸c thÈm ®Þnh vµ quy ®Þnh vÒ ®iÒu kiÖn, thñ tôc cho vay cña tõng ng©n hµng th−¬ng m¹i. KiÓm tra qu¸ tr×nh sö dông vèn vay gióp cho ng©n hµng n¾m ®−îc diÔn biÕn cña kho¶n tÝn dông ®I cung cÊp cho kh¸ch hµng ®Ó cã nh÷ng hµnh ®éng ®iÒu chØnh can thiÖp khi cÇn thiÕt, sím ng¨n ngõa rñi ro cã thÓ x¶y ra. ViÖc lùa chän vµ ¸p dông cã hiÖu qu¶ c¸c h×nh thøc kiÓm tra sÏ thiÕt lËp ®−îc mét hÖ thèng phßng ngõa h÷u hiÖu, gi¶m rñi ro tÝn dông, nãi c¸ch kh¸c sÏ n©ng cao chÊt l−îng tÝn dông. Thu håi vµ gi¶i quyÕt nî lµ kh©u quyÕt ®Þnh ®Õn chÊt l−îng tÝn dông. Sù nh¹y bÐn cña ng©n hµng trong viÖc kÞp thêi ph¸t hiÖn nh÷ng biÓu hiÖn bÊt lîi x¶y ra ®èi víi kh¸ch hµng còng nh− nh÷ng biÖn ph¸p xö lý kÞp thêi, t− vÊn cho kh¸ch hµng sÏ gi¶m thiÓu ®−îc nh÷ng kho¶n nî qu¸ h¹n vµ ®iÒu ®ã sÏ cã t¸c dông tÝch cùc ®èi víi ho¹t ®éng tÝn dông. 19 LuËn V¨n tèt nghiÖp §ång thêi víi c¸c b−íc trong quy tr×nh tÝn dông lµ c«ng t¸c thu thËp th«ng tin. Th«ng tin tÝn dông cµng nhanh, cµng chÝnh x¸c vµ toµn diÖn th× kh¶ n¨ng phßng chèng rñi ro tÝn dông cµng tèt. Th«ng tin tÝn dông cã thÓ thu thËp ®−îc tõ rÊt nhiÒu nguån: tõ trung t©m tÝn dông cña Ng©n hµng Nhµ n−íc, tõ phßng th«ng tin tÝn dông cña c¸c ng©n hµng th−¬ng m¹i, qua b¸o chÝ, c¸c tæ chøc nghÒ nghiÖp, qua viÖc c¸n bé tÝn dông trùc tiÕp thu thËp t¹i c¬ së s¶n xuÊt kinh doanh cña kh¸ch hµng, qua b¸o c¸o tµi chÝnh cña kh¸ch hµng. Quy tr×nh tÝn dông cña ng©n hµng th−¬ng m¹i kh«ng mang tÝnh cøng nh¾c. §èi víi mçi kh¸ch hµng kh¸c nhau, ng©n hµng cã thÓ chñ ®éng, linh ho¹t,thùc hiÖn c¸c b−íc trong quy tr×nh tÝn dông cho phï hîp. VÝ dô nh− ®èi víi c¸c dù ¸n lín, b−íc ph©n tÝch lµ rÊt quan träng. ThËm chÝ cã tr−êng hîp qu¸ phøc t¹p, ng©n hµng ph¶i thµnh lËp tæ thÈm ®Þnh riªng. §èi víi nh÷ng mãn vay tiªu dïng, viÖc gi¸m s¸t môc ®Ých sö dông vèn cÇn ®−îc chó träng nhiÒu h¬n. 1.3.1.3. C«ng t¸c tæ chøc ng©n hµng Tæ chøc cña ng©n hµng cÇn cô thÓ ho¸ vµ s¾p xÕp cã khoa häc, cã tÝnh linh ho¹t trªn c¬ së t«n träng c¸c nguyªn t¾c ®I quy ®Þnh. Ng©n hµng ®−îc tæ chøc mét c¸ch cã khoa häc sÏ ®¶m b¶o ®−îc sù phèi hîp chÆt chÏ, nhÞp nhµng gi÷a c¸c phßng ban, gi÷a c¸c ng©n hµng víi nhau trong toµn hÖ thèng còng nh− víi c¸c c¬ quan liªn quan kh¸c. Qua ®ã sÏ t¹o ®iÒu kiÖn ®¸p øng kÞp thêi c¸c yªu cÇu cña kh¸ch hµng, qu¶n lý cã hiÖu qu¶ c¸c kho¶n vèn tÝn dông, ph¸t hiÖn vµ gi¶i quyÕt kÞp thêi c¸c kho¶n tÝn dông cã vÊn ®Ò, tõ ®ã n©ng cao chÊt l−îng tÝn dông. 1.3.1.4. PhÈm chÊt vµ tr×nh ®é c¸n bé ChÊt l−îng ®éi ngò c¸n bé ng©n hµng lµ nh©n tè quyÕt ®Þnh ®Õn sù thµnh b¹i trong ho¹t ®éng kinh doanh cña ng©n hµng nãi chung vµ trong ho¹t ®éng tÝn dông nãi riªng. Sì dÜ nh− vËy lµ v× c¸n bé tÝn dông lµ ng−êi tham gia trùc tiÕp vµo mäi kh©u cña quy tr×nh tÝn dông, tõ b−íc ®Çu tiªn ®Õn b−íc cuèi cïng. C¸n bé tÝn dông mµ kh«ng cã ®¹o ®øc nghÒ nghiÖp, lµm viÖc thiÕu tinh thÇn tr¸ch nhiÖm, cè ý lµm tr¸i ph¸p luËt sÏ lµm ¶nh h−ëng ®Õn chÊt l−îng tÝn dông. Tr×nh ®é chuyªn m«n nghiÖp vô còng quyÕt ®Þnh ®Õn sù thµnh c«ng cña c«ng t¸c tÝn dông. C¸n bé tÝn dông giái vÒ chuyªn m«n nghiÖp vô, cã kü n¨ng, 20
- Xem thêm -