Tài liệu đồ án tốt nghiệp máy ép cám viên

  • Số trang: 53 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 23 |
  • Lượt tải: 0

Mô tả:

Lời mở đầu Phần I: vài nét về thức ăn gia súc I. Sự ra đời của thức ăn hỗn hợp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .5 II. Lợi ích của việc sử dụng thực ăn hỗn hợp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .6 III. ý nghĩa của việc chế biến thức ăn gia súc. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .7 IV. thức ăn hỗn hợp và nguyên liệu dùng để chế biến chúng. . . . . . . . . . . . . .9 V. ép viên và đóng bánh. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 1. Sơ lược lý thuyết về quá trình nén. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .11 2. Ép viên thức ăn gia súc. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 3. Đóng bánh thức ăn gia súc. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 VI. Các khâu kỹ thuật cơ bản trong dây truyền sản xuất thức ăn gia súc. . . .15 1. Làm sạch các tạp chất trong nguyên liệu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 2. Nghiền nguyên liệu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .16 3. Trộn các cấu tử thành phần thức ăn hỗn hợp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 3.1. Chuẩn bị các thành phần vi lượng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 3.2. Trộn mật rỉ thức ăn hỗn hợp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 3.3. Đóng bánh thức ăn hỗn hợp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 3.4. Đóng viên thức ăn hỗn hợp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 Phần II : Tính toán thiết kế máy ép trục vít I. Tính chọn các thông số kỹ thuật của máy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 II. Công suất động cơ và hộp giảm tốc - bộ truyền đai. . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 1. Công suất động cơ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 2. Hộp giảm tốc. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .28 3. Bộ truyền đai thang. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 III. Tính toán vít đẩy máy ép. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .31 IV. Tính toán sức bền trục vít ép. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .38 V. Tính toán sức bền vòng vít ép. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .41 VI. Tính toán khuôn cối và bulông kẹp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 1. Tính khuôn cối. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .46 2. Bulông kẹp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .47 VII. Tính chọn ổ lăn trục vít. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 VIII. Tính toán bộ phận cắt. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .51 Tài liệu tham khảo LỜI NÓI ĐẦU Nhiều nước trên thế giới đặc biệt là các nước đang phát triển, nhu cầu tối thiểu của con người về thực phẩm chưa thỏa mãn hoàn toàn. Nhiều tổ chức quốc tế đã và đang tìm cách giải quyết nhanh chóng vấn đề lương thực, thực phẩm toàn cầu. Trên con đường thực hiện mục tiêu đó có một khâu rất quan trọng là phải phát triển hơn nữa về ngành chăn nuôi. Thành công của ngành nông nghiệp này phần lớn tùy thuộc vào mức dinh dưỡng của gia súc, gia cầm, vào việc tạo ra nguồn cung cấp thức ăn vững chắc. Từ xưa ngành trồng trọt đã cung cấp các loại thức ăn gia súc. Tuy nhiên trong các điều kiện của một nền chăn nuôi phát triển với khuynh hướng tập trung và chuyên biệt hóa cao độ như hiện nay đã tạo ra những tiền đề để tách ngành công nghiệp độc lập. Công việc sản xuất thức ăn bao gồm tổ hợp những biện pháp, tổ chức quản lý và kỹ thuật công nghiệp nhằm bảo đảm cung cấp đầy đủ thức ăn cho vật nuôi từ các nguồn trồng trọt, công nghiệp chế biến nông sản thực phẩm, từ công nghệ vi sinh học . kể cả nguồn thức ăn tự nhiên, trong đó thức ăn có nguồn gốc thực vật là quan trong nhất. Ngày nay, do các cuộc cách mạng về khoa học kỹ thuật của nhân loại đã tạo ra nhiều bước đột phá trong tất cả những lĩnh vực, kể cả trong lịnh vực thức ăn gia súc, dây truyền thức ăn gia súc ngày càng hiện đại và cho năng suất cao hơn. Thức ăn gia súc ngày nay với thành phần chính vẫn là thực vật, nhưng còn các thành phần phụ khác đã được bổ xung một cách hợp lý để sao cho gia súc có thể hấp thụ được thức ăn là tốt nhất làm tăng sản lượng và chất lượng chăn nuôi. Mặt khác sản xuất thức ăn gia súc không còn là công việc thủ công. Máy móc và các trang bị đã cho phép chúng ta tự động hóa thức ăn gia súc với quy mô lớn, nhanh chóng và hiệu quả. Chúng ta đã có nhiều dây truyền sản xuất thức ăn khác cho nhiều loại vật nuôi khác nhau. Và cho các quy mô sản xuất khác nhau.
§å ¸n tèt nghiÖp ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi Lêi c¸m ¬n Víi lßng biÕt ¬n s©u s¾c Em xin göi sù biÕt ¬n ch©n thµnh vµ s©u s¾c nhÊt tíi, thÇy gi¸o “TS. T«n Anh Minh”. thÇy ®· trùc tiÕp híng dÉn tËn t×nh, chu ®¸o, t¹o mäi ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho Em trong suèt qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®å ¸n. Vµ Em còng xin ch©n thµnh c¸m ¬n c¸c thÇy trong bé m«n M¸y thùc phÈm thuéc viÖn c«ng nghÖ sinh häc – c«ng nghÖ thùc phÈm cïng b¹n bÌ trong vµ ngoµi líp ®· gãp ý, gióp Em hoµn thµnh ®å ¸n. Hµ néi, ngµy 29 th¸ng 04 n¨m 2006 Sinh viªn thùc hiÖn : NguyÔn TiÕn V¬ng Môc lôc Trang Lêi më ®Çu Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 1 §å ¸n tèt nghiÖp ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi PhÇn I: vµi nÐt vÒ thøc ¨n gia sóc I. Sù ra ®êi cña thøc ¨n hçn hîp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .5 II. Lîi Ých cña viÖc sö dông thùc ¨n hçn hîp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .6 III. ý nghÜa cña viÖc chÕ biÕn thøc ¨n gia sóc. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .7 IV. thøc ¨n hçn hîp vµ nguyªn liÖu dïng ®Ó chÕ biÕn chóng. . . . . . . . . . . . . .9 V. Ðp viªn vµ ®ãng b¸nh. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 1. S¬ lîc lý thuyÕt vÒ qu¸ tr×nh nÐn. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .11 2. Ðp viªn thøc ¨n gia sóc. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 3. §ãng b¸nh thøc ¨n gia sóc. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 VI. C¸c kh©u kü thuËt c¬ b¶n trong d©y truyÒn s¶n xuÊt thøc ¨n gia sóc. . . .15 1. Lµm s¹ch c¸c t¹p chÊt trong nguyªn liÖu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 2. NghiÒn nguyªn liÖu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .16 3. Trén c¸c cÊu tö thµnh phÇn thøc ¨n hçn hîp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 3.1. ChuÈn bÞ c¸c thµnh phÇn vi lîng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 3.2. Trén mËt rØ thøc ¨n hçn hîp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 3.3. §ãng b¸nh thøc ¨n hçn hîp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 3.4. §ãng viªn thøc ¨n hçn hîp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 PhÇn II : TÝnh to¸n thiÕt kÕ m¸y Ðp trôc vÝt I. TÝnh chän c¸c th«ng sè kü thuËt cña m¸y. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 II. C«ng suÊt ®éng c¬ vµ hép gi¶m tèc - bé truyÒn ®ai. . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 1. C«ng suÊt ®éng c¬ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 2. Hép gi¶m tèc. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .28 3. Bé truyÒn ®ai thang. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 III. TÝnh to¸n vÝt ®Èy m¸y Ðp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .31 IV. TÝnh to¸n søc bÒn trôc vÝt Ðp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .38 V. TÝnh to¸n søc bÒn vßng vÝt Ðp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .41 VI. TÝnh to¸n khu«n cèi vµ bul«ng kÑp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 1. TÝnh khu«n cèi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .46 2. Bul«ng kÑp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .47 VII. TÝnh chän æ l¨n trôc vÝt. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 VIII. TÝnh to¸n bé phËn c¾t. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .51 Tµi liÖu tham kh¶o Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 2 §å ¸n tèt nghiÖp ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi Lêi nãi ®Çu NhiÒu níc trªn thÕ giíi ®Æc biÖt lµ c¸c níc ®ang ph¸t triÓn, nhu cÇu tèi thiÓu cña con ngêi vÒ thùc phÈm cha tháa m·n hoµn toµn. NhiÒu tæ chøc quèc tÕ ®· vµ ®ang t×m c¸ch gi¶i quyÕt nhanh chãng vÊn ®Ò l¬ng thùc, thùc phÈm toµn cÇu. Trªn con ®êng thùc hiÖn môc tiªu ®ã cã mét kh©u rÊt quan träng lµ ph¶i ph¸t triÓn h¬n n÷a vÒ ngµnh ch¨n nu«i. Thµnh c«ng cña ngµnh n«ng nghiÖp nµy phÇn lín tïy thuéc vµo møc dinh dìng cña gia sóc, gia cÇm, vµo viÖc t¹o ra nguån cung cÊp thøc ¨n v÷ng ch¾c. Tõ xa ngµnh trång trät ®· cung cÊp c¸c lo¹i thøc ¨n gia sóc. Tuy nhiªn trong c¸c ®iÒu kiÖn cña mét nÒn ch¨n nu«i ph¸t triÓn víi khuynh híng tËp trung vµ chuyªn biÖt hãa cao ®é nh hiÖn nay ®· t¹o ra nh÷ng tiÒn ®Ò ®Ó t¸ch ngµnh c«ng nghiÖp ®éc lËp. C«ng viÖc s¶n xuÊt thøc ¨n bao gåm tæ hîp nh÷ng biÖn ph¸p, tæ chøc qu¶n lý vµ kü thuËt c«ng nghiÖp nh»m b¶o ®¶m cung cÊp ®Çy ®ñ thøc ¨n cho vËt nu«i tõ c¸c nguån trång trät, c«ng nghiÖp chÕ biÕn n«ng s¶n thùc phÈm, tõ c«ng nghÖ vi sinh häc . kÓ c¶ nguån thøc ¨n tù nhiªn, trong ®ã thøc ¨n cã nguån gèc thùc vËt lµ quan trong nhÊt. Ngµy nay, do c¸c cuéc c¸ch m¹ng vÒ khoa häc kü thuËt cña nh©n lo¹i ®· t¹o ra nhiÒu bíc ®ét ph¸ trong tÊt c¶ nh÷ng lÜnh vùc, kÓ c¶ trong lÞnh vùc thøc Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 3 §å ¸n tèt nghiÖp ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi ¨n gia sóc, d©y truyÒn thøc ¨n gia sóc ngµy cµng hiÖn ®¹i vµ cho n¨ng suÊt cao h¬n. Thøc ¨n gia sóc ngµy nay víi thµnh phÇn chÝnh vÉn lµ thùc vËt, nhng cßn c¸c thµnh phÇn phô kh¸c ®· ®îc bæ xung mét c¸ch hîp lý ®Ó sao cho gia sóc cã thÓ hÊp thô ®îc thøc ¨n lµ tèt nhÊt lµm t¨ng s¶n lîng vµ chÊt lîng ch¨n nu«i. MÆt kh¸c s¶n xuÊt thøc ¨n gia sóc kh«ng cßn lµ c«ng viÖc thñ c«ng. M¸y mãc vµ c¸c trang bÞ ®· cho phÐp chóng ta tù ®éng hãa thøc ¨n gia sóc víi quy m« lín, nhanh chãng vµ hiÖu qu¶. Chóng ta ®· cã nhiÒu d©y truyÒn s¶n xuÊt thøc ¨n kh¸c cho nhiÒu lo¹i vËt nu«i kh¸c nhau. Vµ cho c¸c quy m« s¶n xuÊt kh¸c nhau. PhÇn I Vµi nÐt vÒ thøc ¨n gia sóc hçn hîp Thøc ¨n hçn hîp lµ mét lo¹i hçn hîp ®ång nhÊt cña nhiÒu lo¹i thøc ¨n kh¸c nhau ®îc phèi hîp theo c¸c c«ng thøc lËp ®îc tõ c¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu khoa häc nh»m ®¶m b¶o dinh dìng hoµn chØnh cho vËt nu«i. I - Sù ra ®êi cña thùc ¨n hçn hîp Sau thÓ giíi thø II, thÞ hiÕu cña ngêi ch¨n nu«i ®èi víi viÖc sö dông ngò cèc lµm thøc ¨n gia sóc cã thay ®æi. Trong lý luËn nu«i dìng ®éng vËt nu«i còng cã nhiÒu quan ®iÓm míi. Ngêi ta ®· nghÜ ®Õn viÖc dïng c¸c s¶n phÈm hãa häc, sinh hãa häc vµ vi sinh vËt nh»m thùc hiÖn ý muèn vÒ mét lo¹i thøc ¨n chøa ®Çy ®ñ c¸c dinh dìng chÊt cÇn thiÕt vµ cã thÓ sö dông nh lµ mét chÕ phÈm cã t¸c dông bæ sung vµ hoµn thiÖn gi¸ trÞ dinh dìng cña c¸c s¶n phÈm trång trät rÎ tiÒn. ViÖc nu«i dìng gia sóc, gia cÇm giê ®©y ®ßi hái mét thøc ¨n hoµn chØnh, tøc lµ mét hçn hîp c¸c thøc ¨n cã nguån gèc thùc vËt, ®éng vËt vi sinh vËt, kho¸ng vËt vµ c¸c s¶n phÈm tæng hîp kh¸c nh»m ®¸p øng ®Çy ®ñ nhÊt cho nhu cÇu dinh dìng cña vËt nu«i, c¶ vÒ sè lîng lÉn chÊt lîng. ViÖc chÕ biÕn mét lo¹i thøc ¨n nh vËy víi quy m« c«ng nghiÖp ®· h×nh thµnh nªn ngµnh s¶n xuÊt chÕ biÕn thøc ¨n hçn hîp. Mét ngµnh s¶n xuÊt ®éc lËp vµ chuyªn m«n hãa, c¸c lo¹i thøc ¨n hçn hîp ®îc s¶n xuÊt ra lµ nh÷ng s¶n phÈm phøc t¹p, lµ nh÷ng c«ng tr×nh tËp thÓ cña nh÷ng chuyªn gia thuéc c¸c ngµnh kh¸c nh sinh vËt häc, ch¨n nu«i hçn hîp, to¸n häc vµ kinh tÕ häc. Nghiªn cøu t×m ra ®îc Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 4 §å ¸n tèt nghiÖp ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi thøc ¨n hçn hîp lµ mét trong nh÷ng thµnh tùu khoa häc kü thuËt lín nhÊt cña ngµnh ch¨n nu«i trong nh÷ng n¨m sau chiÕn tranh. ë níc ta, viÖc sö dông thøc ¨n hçn hîp còng ®îc phæ biÕn kh¸ sím. Sù ph¸t triÓn cña nÒn n«ng nghiÖp t s¶n ë miÒn nam còng ®· h×nh thµnh hµng lo¹t c¸c xÝ nghiÖp chÕ biÕn thøc ¨n hçn hîp víi phÇn lín thùc liÖu nhËp tõ c¸c níc, chñ yÕu lµ Mü. Tõ sau 1975 ®Õn nay, chóng ta ®· thiÕt lËp ®îc hµng lo¹t c¸c xÝ nghiÖp, nhµ m¸y chÕ biÕn thøc ¨n gia sóc tõ trung ¬ng ®Õn cÊp tØnh. Mét sè huyÖn, thËm trÝ mét sè x·, còng ®· x©y dùng ®îc c¸c vïng chuyªn m«n hãa thøc ¨n gia sóc ®Ó ®¶m b¶o cung cÊp ®Çy ®ñ vµ thêng xuyªn cho viÖc chÕ biÕn, mÆt kh¸c lµ do cha chñ ®éng c©n ®èi ®îc c¸c thùc liÖu bæ sung, c¸c dìng chÊt vi lîng nh axit, amin, vitamin, c¸c chÊt kh¸c nh kh¸ng sinh, hormon, chÊt kho¸ng «xi hãa . . . GÇn ®©y theo khuynh híng chung, c«ng nghiÖp thøc ¨n gia sóc cña níc ta còng chó ý ®Õn viÖc chÕ biÕn thøc ¨n hçn hîp thµnh thøc ¨n viªn . . .MÆc dÇu vËy, bªn c¹nh ®ã viÖc nghiªn cøu c¸c lo¹i thùc ¨n hçn hîp hoµn chØnh cho tõng vïng sinh th¸i n«ng nghiÖp ë níc ta cha ®îc quan t©m ®Çu t ®Õn. II - Lîi Ých cña viÖc sö dông thøc ¨n hçn hîp. §iÓm c¬ b¶n nhÊt lµ sù ra ®êi cña thøc ¨n hçn hîp cho phÐp c«ng nghiÖp hãa ngµnh ch¨n nu«i. Sù xuÊt hiÖn cña thøc ¨n hçn hîp ®· kh¾c phôc ®îc t×nh tr¹ng cung cÊp s¶n phÈm ch¨n nu«i theo mïa vµ lµ cho chÊt lîng s¶n phÈm ®éng ®Òu h¬n. Ngoµi ra, thøc ¨n hçn hîp cho phÐp ¸p dông nhanh chãng trong thùc tiÔn nh÷ng thµnh tùu míi nhÊt cña dinh dìng häc, cho phÐp thùc hiÖn viÖc réng r·i c¬ giíi ho¸, tù ®éng ho¸ viÖc cho ¨n tiÕt kiÖm c«ng lao ®éng vµ rót ng¾n thêi gian chuÈn bÞ thøc ¨n. Do ®ã, thøc ¨n hçn hîp cã ý nghÜa rÊt lín, ë níc ta n«ng nghiÖp ph¸t triÓn, nhÊt lµ ph¸t triÓn cã kÕ ho¹ch. Ph¸t triÓn c«ng nghiÖp thøc ¨n gia sóc kh«ng nh÷ng cã thÓ sö dông tèt nhÊt tÊt c¶ c¸c nguån thøc ¨n gia sóc, kÓ c¶ c¸c phô phÈm cña c«ng nghiÖp chÕ biÕn n«ng s¶n thùc phÈm, mµ cßn cho phÐp ph¸t triÓn s¶n xuÊt ch¨n nu«i theo c¸c ®Þnh híng cÇn thiÕt. Thøc ¨n gia sóc cã chÊt lîng cao cã vÞ trÝ rÊt quan träng dinh dìng ®éng vËt, nhÊt lµ ®èi víi heo vµ gia cÇm. Thøc ¨n ®· trë thµnh mét yÕu tè quyÕt ®Þnh t¨ng n¨ng suÊt ch¨n nu«i trong nh÷ng n¨m sau thÕ chiÕn thø II. Chi phÝ thøc ¨n ®Ó s¶n xuÊt mét ®¬n vÞ s¶n phÈm trong ngµnh ch¨n nu«i heo vµ gia cÇm thêi kú 1930 - 1960 dïng thøc ¨n tinh ®· gi¶m 1,5-2 lÇn, trong ngµnh Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 5 §å ¸n tèt nghiÖp ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi ch¨n nu«i bß thÞt ®· gi¶m 1/3. Vµ hiÖn nay ®· ®¹t ®îc mét tiÕn bé vît bËc trong viÖc tiÕt kiÖm thøc ¨n trªn mét ®în vÞ s¶n phÈm trong tÊt c¶ c¸c ngµnh ch¨n nu«i, ®Æc biÖt lµ ngµnh ch¨n nu«i heo vµ gµ. Theo c¸c th«ng sè gÇn ®©y nhÊt, nhiÒu c¬ së ch¨n nu«i tËp trung ®· ®¹t ®îc møc tiªu tèn díi 2,5kg thøc ¨n hçn hîp cho 1kg trøng, díi 2kg thøc ¨n, cho 1kg t¨ng träng cña gµ thÞt vµ díi 3kg thøc ¨n cho 1kg t¨ng träng cña heo thÞt. N«ng d©n ë c¸c níc kinh tÕ ph¸t triÓn vµ c¶ ë c¸c níc ®ang ph¸t triÓn nh Th¸i lan, ngµy cµng u chuéng thøc ¨n hçn hîp. Hä ®· s¶n xuÊt ngò cèc, khoai cñ (®· s¬ chÕ) ®Ó cung cÊp cho nhµ m¸y vµ mua l¹i thøc ¨n hçn hîp díi d¹ng viªn. NhiÒu n«ng d©n sÏ kh«ng nghÜ ®Õn viÖc kinh doanh ch¨n nu«i nÕu kh«ng mua ®îc thøc ¨n hçn hîp (mét sè n«ng tr¹i lín thÓ trén). Thøc ¨n hçn hîp ®· trë thµnh mét thø t liÖu s¶n xuÊt cÇn thiÕt, nã chiÕm mét phÇn quan träng trong toµn bé chi phÝ hiÖn nay vµ ngµnh ch¨n nu«i. §iÒu nµy ®· dÉn ®Õn khuynh híng chung lµ tÝnh hiÖu qu¶ sö dông thøc ¨n b»ng c¸c dïng sè kg thøc ¨n tiªu tèn, thay v× sè ®¬n vÞ thøc ¨n, cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm ch¨n nu«i III - ý nghÜa cña viÖc chÕ biÕn thøc ¨n gia sóc ChÕ biÕn thøc ¨n theo nghÜa hÑp vµ nh»m thay ®æi thøc ¨n vÒ h×nh thøc, vÒ phÈm chÊt díi t¸c ®éng cña c¸c yÕu tè vËt lý, hãa häc, sinh vËt häc, vµ theo kh¸i niÖm míi th× chÕ biÕn lµ nh»m s¶n xuÊt ra nh÷ng lo¹i thøc ¨n míi b»ng ph¬ng ph¸p hãa häc, sinh häc trong c«ng nghiÖp trong qóa tr×nh x©y dùng ngµnh ch¨n nu«i hiÖn ®¹i th× vÊn ®Ò chÕ biÕn thøc ¨n gia sóc l¹i cµng quan träng, nhÊt lµ viÖc chÕ biÕn thøc ¨n hçn hîp c¸c lo¹i. Níc ta ch¨n nu«i hiÖn nay ®ang ®îc ®a lªn thµnh ngµnh chÝnh cña c«ng nghiÖp nh»m ®¹p øng nhu cÇu thùc phÈm ngµy cµng t¨ng còng nh yªu cÇu vÒ søc kÐo vµ ph©n bãn phôc vô cho trång trät. N¨ng suÊt ch¨n nu«i tríc hÕt phô thuéc vµo viÖc cung cÊp ®óng ®¾n thøc ¨n gia sóc, gia cÇm. ViÖc cung cÊp thøc ¨n ®óng ®¾n cã ý nghÜa lµ phï hîp víi nhu cÇu thøc ¨n cña gia sóc víi môc tiªu thô Ýt nhÊt, nhng l¹i cho s¶n lîng thøc ¨n cã Ých lîi nhÊt. Thøc ¨n cho gia sóc ph¶i ®¸p øng nhu cÇu dinh dìng tiªu hãa tèt, kh«ng chøa nh÷ng ®éc h¹i cho qu¸ tr×nh tiªu hãa vµ søc kháe lµm ¶nh hëng xÊu ®Õn chÊt lîng s¶n phÈm gia sóc, gia cÇm. Thøc ¨n ë d¹ng tù nhiªn cha thÓ ®¸p øng yªu cÇu dinh dìng ®a d¹ng theo chøc n¨ng vµ løa tuæi cña gia sóc, gia cÇm. Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 6 §å ¸n tèt nghiÖp ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi ViÖc chÕ biÕn thøc ¨n cã thÓ lµm t¨ng møc tiªu hãa trong c¬ thÓ gia sóc, t¨ng s¶n lîng, gi¶m møc tèn n¨ng lîng khi nhai thøc ¨n, n©ng cao chÊt lîng ngon, tr¸nh cho gia sóc khái bÞ bÖnh vµ khö ®îc nhiÒu ¶nh hëng tai h¹i cña mét sè thøc ¨n tíi s¶n phÈm cña gia sóc. Ngoµi ra viÖc chÕ biÕn thøc ¨n ph¸t triÓn t¹o nhiÒu kh¶ n¨ng tËn dông nhiÒu phÕ phÈm n«ng nghiÖp, còng nh c¸c ngµnh s¶n xuÊt kh¸c, cã thÓ chÕ biÕn nhiÒu thøc ¨n cÇn thiÕt ®¬n gi¶n vËn ®éng c¬ khÝ hãa nhiÒu qu¸ tr×nh lµm viÖc liªn quan tíi c¸c ch¨n nu«i gi÷ gia sóc. Nh vËy ph¶i tiÕn hµnh chÕ biÕn vµ phèi trén t¹o thµnh thøc ¨n hçn hîp nh»m ®¸p øng nh÷ng nhu cÇu trªn. Nh c¸c thøc ¨n h¹t cha ®îc nhiÒu chÊt dinh dìng vµ chÊt lîng ngon, nÕu nh ®Ó nguyªn cho lîn, tr©u, bß ¨n sÏ kÐm t¸c dông vµ ®«i khi g©y ra bÖnh d¹ dÇy. RÊt nhiÒu kinh nghiªm thùc tÕ chøng tá r»ng hçn hîp thøc ¨n gåm nhiÒu thµnh phÇn ®îc nghiÒn nhá ( c¨n b¶n lµ thøc ¨n h¹t ) th× cho lîn ¨n dÔ tiªu hãa tèt h¬n lµ hçn hîp gåm nhiÒu thµnh phÇn nghiÒn to, møc t¨ng träng cña lîn khi cho ¨n hçn hîp thøc ¨n nghiÒn nhá sÏ lín h¬n 1519% vµ nÕu cho ¨n hçn hîp thøc ¨n trung b×nh sÏ lín h¬n 1012% so víi møc t¨ng träng ®¹t ®îc khi cho ¨n hçn hîp nghiÒn to. Khi ®ã sÏ gi¶m bít ®îc nhu cÇu thøc ¨n rót ng¾n ®îc thêi h¹n vç bÐo lîn vµ h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm. ChÝnh v× vËy viÖc s¶n xuÊt thøc ¨n hçn hîp. Cho gia sóc, gia cÇm ngµy nay ®ang ®îc ph¸t triÓn m¹nh mÏ. ë c¸c níc ch¨n nu«i tiªn tiÕn viÖc s¶n xuÊt thøc ¨n hçn hîp ph¸t triÓn víi møc ®é cao vµ ®em l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ to lín cho ngµnh ch¨n nu«i. Ch¨n nu«i víi quy m« c«ng nghiÖp kh«ng thÓ thiÕu thøc ¨n hçn hîp cho gia sóc, gia cÇm. Thøc ¨n hçn hîp cã thÓ s¶n xuÊt ë xÝ nghiÖp, c«ng nghiÖp ®ång thêi còng cã s¶n xuÊt trùc tiÕp ë c¸c c¬ së ch¨n nu«i, n«ng trêng quèc doanh, n«ng tr¹i tËp thÓ. IV - Thøc ¨n hçn hîp vµ c¸c nguyªn liÖu dïng ®Ó chÕ biÕn chóng Thøc ¨n hçn hîp ®îc ph©n 3 lo¹i + thøc ¨n tinh hçn hîp + thøc ¨n hçn hîp hoµn chØnh + thøc ¨n bæ sung protit, kho¸ng, vitamin Thøc ¨n tinh hçn hîp lµ hçn hîp gåm thøc ¨n tinh vµ kho¸ng bæ sung. Trong thµnh phÇn thøc ¨n tinh lo¹i nµy cã thÓ trén thªm chÕ phÈm vitamin, nguyªn tè vi lîng, chÊt kh¸ng sinh vµ chÊt kh¸c. Thøc ¨n tinh hçn hîp kÕt hîp cho ¨n víi thøc ¨n nhiÒu níc vµ thøc ¨n th« theo quy ®Þnh khÈu phÇn thøc ¨n Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 7 §å ¸n tèt nghiÖp ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi hµng ngµy phï hîp víi tõng ®èi tîng ch¨n nu«i. Lo¹i thøc ¨n hçn hîp nµy s¶n xuÊt díi d¹ng bét rêi, b¸nh hoÆc viªn. Thøc ¨n hçn hîp hoµn chØnh lµ hçn hîp gåm cã thøc ¨n tinh, thøc ¨n th« (cá, r¬m, rau . . ) cïng víi muèi kho¸ng bæ sung hoÆc c¸c chÊt kh¸c víi tû lÖ phï hîp nh»m tiÕt kiÖm thøc ¨n vµ n©ng cao n¨ng suÊt gia sóc, gia cÇm. Thøc ¨n hçn hîp hoµn chØnh cung cÊp ®Çy ®ñ chÊt dinh dìng mµ gia sóc, gia cÇm cÇn thiÕt vµ chÊt ®én phï hîp ®Ó cho bé m¸y tiªu hãa ho¹t ®éng b×nh th êng. Thøc ¨n bæ sung pr«tit, kho¸ng, vitamin lµ hçn hîp gåm c¸c lo¹i thøc ¨n tinh giµu pr«tit, c¸c lo¹i vitamin, muèi kho¸ng, nguyªn tè vi lîng vµ kh¸ng sinh. Lo¹i thøc ¨n nµy dïng ®Ó phèi trén víi c¸c d¹ng thøc ¨n kh¸c nh»m ®¸p øng nhu cÇu dinh dìng theo sinh lý tõng lo¹i, tõng løa tuæi vµ tõng chøc n¨ng riªng ( lo¹i sinh s¶n, lo¹i cho s÷a, cho thÞt . . .) C«ng thøc chÕ biÕn thøc ¨n hçn hîp nu«i gia cÇm, gia sóc cho phï hîp sinh lý tõng lo¹i vµ tõng løa tuæi ë níc ta ®ang ®îc nghiªm cøu vµ hoµn chØnh. Nhng nãi chung thøc ¨n hçn hîp ®Òu ®îc s¶n xuÊt tõ nguyªn liÖu nh: c¸c lo¹i h¹t thùc vËt giµu tinh bét (lóa, ng«, lóa m¹ch, kª, cao l¬ng . . ). C¸c lo¹i h¹t thùc vËt giµu pr«tit ( ®Ëu t¬ng, ®Ëu ve, ®Ëu hµ lan, l¹c . . ), phô phÈm c¸c nhµ m¸y xay x¸t vµ chÕ biÕn bét, phô phÈm c¸c nhµ m¸y Ðp dÇu, phô phÈm cña c«ng nghiÖp ®êng, rîi, bia, thøc ¨n cã nguån gèc ®éng vËt (bét x¬ng, bét x¬ng thÞt, bét c¸, b· m¾n ), nÊm men, thøc ¨n cã nguån gèc thùc vËt nhiÒu vitamin vµ kho¸ng ( khoai lang, khoai t©y, s¾n, cá, r¬m) vµ thøc ¨n kho¸ng. Nguyªn liÖu chÕ biÕn thøc ¨n ch¨n nu«i rÊt ®a d¹ng, do ®ã viÖc chÕ biÕn mçi lo¹i thøc ¨n ch¨n nu«i ph¶i theo quy tr×nh kü thuËt. 1. Víi c¸c lo¹i cñ qu¶ ®îc röa s¹ch ®Êt bôi, th¸i l¸t, ph¬i (sÊy) kh«, nghiÒn nhá vµ phèi trén. NÕu cÇn thøc ¨n ngay th× sau khi röa, th¸i ( nÕu kÝch thíc ban ®Çu lín) nÊu (nghiÒn) vµ phèi trén. 2. Lo¹i thøc ¨n th« nh rau, cá, r¬m, c¸c lo¹i l¸ ®Ëu, l¸ c©y ®îc b¨m (th¸i), ph¬i kh« nghiÒn nhá vµ phèi trén lµm thøc ¨n hçn hîp. R¬m ngoµi b¨m, nghiÒn nhá cßn cã thÓ chÕ biÕn b»ng ph¬ng ph¸p hãa häc nh ng©m v«i, kiÒm hãa b»ng sót ¨n da . .®Ó t¨ng kh¶ n¨ng hÊp thô dinh dìng. NÕu ®Ó lµm thøc ¨n t¬i th× cÇn th¸i trén hoÆc th¸i nÊu trén. Thøc ¨n kh« nÕu ®îc chÕ biÕn sÏ gi¶m nhÑ c«ng søc nhai thøc ¨n cña gia sóc, t¹o ®iÒu kiÖn phèi chÕ ®ång ®Òu lµm t¨ng dinh dìng, g©y vÞ ngon, lµm t¨ng kh¶ n¨ng ¨n ®îc nhiÒu cho gia sóc. Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 8 §å ¸n tèt nghiÖp ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi 3. Thøc ¨n h¹t thêng ph©n lo¹i t¸ch c¸c t¹p chÊt phi dinh dìng, lµm kh«, nghiÒn nhá vµ phèi trén. Mét sè lo¹i cÇn ®îc xay x¸t, rang nghiÒn hoÆc nÊu vµ phèi trén. 4. C¸c lo¹i phô phÈm cña c¸c ngµnh c«ng nghiÖp ®êng, bia, rîi, Ðp dÇu. Xay x¸t vµ chÕ biÕn thøc phÈm thêng ®îc phèi trén cho ¨n ngay hoÆc nghiÒn s¬ bé ( nÕu cÇn), sÊy nghiÒn vµ phèi trén. Nguyªn liÖu ®Ó s¶n xuÊt thøc ¨n hçn hîp sau khi t¸ch c¸c t¹p chÊt ph¶i ®îc nghiÒn nhá ®óng kÝch thíc, c©n ®ong ®óng liÒu lîng theo tõng lo¹i c«ng thøc thøc ¨n vµ trén ®Òu trong c¸c m¸y ®¶o trén. S¶n phÈm sau khi ®¶o trén ®Òu cã thÓ ®ãng bao, ®ãng b¸nh hoÆc Ðp viªn tïy theo yªu cÇu sö dông. V- Ðp viªn vµ ®ãng b¸nh Ðp viªn vµ ®ãng b¸nh lµ dïng c¸c dông cô c¬ häc ®Ó lµm cho c¸c vËt thÓ d¹ng rêi kÕt l¹i thµnh c¸c phÇn tö cã kÝch thíc lín h¬n. Qu¸ tr×nh t¹o thµnh c¸c ph©n tö cã kÝch thíc lín h¬n ®îc gäi lµ ®ãng b¸nh, vµ t¹o thµnh c¸c phÇn tö kÝch thíc nhá lµ Ðp viªn. §ãng b¸nh vµ Ðp viªn ®îc ¸p dông cho c¸m, trÊu vµ thøc ¨n gia sóc. Khi nÐn, s¶n phÈm ®îc kÕt chÆt l¹i, khèi lîng riªng t¨ng lªn vµ lµm cho viÖc vËn chuyÓn, b¶o qu¶n dÔ dµng h¬n. Ngoµi ra Ðp viªn thøc ¨n gia sóc cßn t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho ch¨n nu«i ®éng vËt, gia cÇm, c¸ . 1 - S¬ lîc lý thuyÕt cña qóa tr×nh nÐn S¶n phÈm rêi ®îc chÆt l¹i do sù chuyÓn dÞch t¬ng ®èi cu¶ c¸c cÊu tö thµnh phÇn, còng nh do kÕt qu¶ cña sù biÕn d¹ng d ( kh«ng thuËn nghÞch ) vµ biÕn d¹ng ®µn håi (thuËn nghÞch ). Trong qu¸ tr×nh nÐn chÆt tÝnh chÊt c¬ cÊu cña vËt thÓ bÞ nÐn lu«n lu«n thay ®æi . Qu¸ tr×nh nÐn chÆt cña vËt thÓ rêi ®îc chia lµm ba giai ®o¹n : ë giai ®o¹n thø nhÊt, c¸c ph©n tö Ðp l¹i gÇn nhau, c¸c phÇn tö nµy chÌn c¸c ph©n tö kia vµ biÕn d¹ng. Tõ nh÷ng khu vùc cã ¸p suÊt cao, c¸c ph©n tö dÞch chuyÓn ®Õn c¸c khu vùc cã ¸p suÊt thÊp h¬n. Sù nÐn chÆt x¶y ra chñ yÕu do kÕt qu¶ cña sù thay ®æi ®é hæng cña c¸c ph©n tö kh«ng biÕn d¹ng nhiÒu. ë giai ®o¹n nµy ¸p suÊt t¨ng kh«ng nhiÒu l¾m còng ®· lµm cho s¶n phÈm nÐn chÆt l¹i råi. ë giai ®o¹n thø hai cña qu¸ tr×nh nÐn chÆt x¶y ra sù biÕn d¹ng kh«ng thuËn nghÞch, biÕn d¹ng dßn vµ biÕn d¹ng dÎo. BiÕn d¹ng dßn g©y ra sù ph¸ Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 9 §å ¸n tèt nghiÖp ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi huû c¸c ph©n tö, lµm cho c¸c ph©n tö ®îc s¾p xÕp l¹i chÆt h¬n cßn biÕn d¹ng dÎo th× kh«ng g©y ra sù ph¸ ho¹i ph©n tö. ë giai ®o¹n thø ba cña qu¸ tr×nh nÐn chÆt x¶y ra sù biÕn d¹ng ®µn håi, ë giai ®o¹n nµy ¸p suÊt lín ®· lµm cho ®é chÆt cña s¶n phÈm t¨ng lªn rÊt cao. TÊt nhiªn kh«ng thÓ cã giíi h¹n râ rÖt gi÷a c¸c giai ®o¹n cña qu¸ tr×nh nÐn chÆt . Sù g¾n chÆt víi nhau cña c¸c ph©n tö nÐn ®îc gi¶i thÝch theo nhiÒu thuyÕt ( mao qu¶n, keo, ph©n tö ...). Phæ biÕn h¬n c¶ lµ thuyÕt ph©n tö, thuyÕt gi¶i thÝch sù g¾n chÆt c¸c ph©n tö víi nhau lµ do xuÊt hiÖn lùc liªn kÕt gi÷a c¸c ph©n tö. Trong qu¸ tr×nh nÐn c¸c ph©n tö n»m xÝt gÇn nhau cã søc c¨ng gi÷a c¸c ph©n tö rÊt lín, do ®ã g¾n chÆt l¹i víi nhau. ThuyÕt mao qu¶n gi¶i thÝch r»ng sù g¾n chÆt cña c¸c ph©n tö lµ do t¸c dông cña lùc mao qu¶n ë c¸c mÆt låi lâm, muèn thÕ vËt thÓ ph¶i cã ®ñ ®é Èm cÇn thiÕt ®Ó chÊt ®Çy vµo c¸c mao qu¶n gi÷a bÒ mÆt c¸c ph©n tö . Ta thÊy r»ng nÐn s¶n phÈm ®Õn ®é dµy h nµo ®Êy th× kh«ng cÇn lùc Ðp lín (giai ®o¹n 1 cña qu¸ tr×nh nÐn ). Sau ®ã ¸p suÊt t¨ng lªn vµ chiÒu dµy cña líp s¶n phÈm gi¶m xuèng, qu¸ tr×nh nÐn tiÕn hµnh víi vËn tèc gi¶m dÇn (giai ®o¹n hai ). Cuèi cïng, nÐn c¸c s¶n phÈm trong mÆc dï lµ ¸p suÊt Ðp kh¸ lín, nhng chiÒu dµy cña líp s¶n phÈm gi¶m xuèng kh«ng ®¸ng kÓ. ChiÒu dµy cña líp s¶n phÈm t¨ng tõ h1 ®Õn h2 khi kh«ng tiÕp tôc nÐn, ®ã lµ do sù xuÊt hiÖn cña biÕn d¹ng ®µn håi, vµ sù në cña kh«ng khÝ bÞ nÐn trong s¶n phÈm . ChØ sè ®é chÆt cña s¶n phÈm Ðp ®îc biÓu diÔn b»ng hÖ sè nÐn, V4 lµ thÓ tÝch s¶n phÈm tríc khi nÐn, V2 lµ thÓ tÝch s¶n phÈm sau khi nÐn. Ngoµi ra, qu¸ tr×nh Ðp cßn ®îc ®Æc trng b»ng trÞ sè në t¬ng ®èi cña s¶n phÈm. V2 lµ thÓ tÝch s¶n phÈm sau khi nÐn, V 0 lµ thÓ tÝch nhá nhÊt cña s¶n phÈm khi bÞ nÐn ë ¸p suÊt cùc ®¹i. Trong qóa tr×nh nÐn ph¶i t×m c¸ch t¨ng chØ sè nÐn. C¸c chØ sè nÐn chÞu ¶nh hëng cña ®iÒu kiÖn nÐn vµ nh÷ng ®Æc tÝnh lý ho¸ cña s¶n phÈm nÐn. §iÒu kiÖn nÐn gåm cã : ¸p lùc nÐn, thêi gian nÐn, s¶n phÈm chÞu t¸c dông cña lùc nÐn, nhiÖt ®é cña bé phËn nÐn vµ nhiÖt ®é cña vËt liÖu, ®Æc tÝnh cÊu t¹o vµ t×nh tr¹ng kü thuËt cña bé phËn nÐn. Nh÷ng ®Æc tÝnh lý ho¸ cña cña s¶n phÈm gåm cã : thµnh phÇn ho¸ häc cña s¶n phÈm, ®é ph©n t¸n cña s¶n phÈm, hÖ sè ma s¸t néi vµ ma s¸t ngo¹i, tÝnh hót níc cña s¶n phÈm sè lîng vµ tÝnh chÊt cña chÊt kÕt dÝnh . Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 10 §å ¸n tèt nghiÖp ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi ¸p suÊt nÐn cµng t¨ng chØ sè ®é chÆt vµ ®é cøng cña s¶n phÈm Ðp cµng t¨ng, thêi gian nÐn dµi sÏ g©y ra sù trÔ cña lùc c¨ng trong s¶n phÈm, do ®ã hÖ sè në cña s¶n phÈm gi¶m xuèng. NhiÖt ®é cña s¶n phÈm lµ yÕu tè chñ yÕu ¶nh hëng ®Õn qu¸ tr×nh nÐn, v× nhiÖt ®é ¶nh hëng ®Õn tr¹ng th¸i cña níc vµ ®é bÒn v÷ng cña liªn kÕt gi÷a níc víi s¶n phÈm. T¨ng nhiÖt ®é sÏ t¹o kh¶ n¨ng dÞch chuyÓn Èm, lµm cho s¶n phÈm trë nªn dÎo, gi¶m hÖ sè në. T¨ng ®é Èm th× sù liªn kÕt gi÷a c¸c ph©n tö t¨ng lªn, nhng thõa níc th× t¸c dông sÏ ngîc l¹i . Thµnh phÇn ho¸ häc cña s¶n phÈm còng ¶nh hëng ®Õn ®é cøng cña s¶n phÈm nÐn. Thøc ¨n gia sóc chøa nhiÒu Xen-luloza, do ®ã khi Ðp viªn hoÆc ®ãng b¸nh sÏ kÐm v÷ng ch¾c vµ ®ßi hái ph¶i nÐn víi ¸p lùc lín. Thøc ¨n gia sóc giÇu tinh bét vµ protit th× khi Ðp viªn sÏ ®¬n gi¶n h¬n . Ngoµi ®é cøng cña s¶n phÈm, n¨ng suÊt cña m¸y nÐn vµ chi phÝ vÒ n¨ng lîng cña nh÷ng ®Æc ®iÓm c¬ b¶n cña qu¸ tr×nh nÐn . 2- Ðp viªn thøc ¨n gia sóc Viªn thøc ¨n gia sóc cã d¹ng trô nhá ®êng kÝnh tõ 2,4 ®Õn 20 mm, dµi b»ng 1,5-2,0 ®êng kÝnh. KÝch thíc cña viªn thøc ¨n phô thuéc vµ môc ®Ých sö dông nã. Viªn thøc ¨n nhá chñ yÕu dïng ®Ó nu«i gia cÇm non, cßn viªn thøc ¨n ®êng kÝnh cì 5 mm dïng ®Ó nu«i gia cÇm lín vµ c¸. Viªn thøc ¨n lín dïng ®Ó nu«i gia sóc lín. Mçi viªn thøc ¨n ®Òu chøa ®Çy ®ñ c¸c chÊt dinh dìng theo thùc ®¬n nu«i dìng gia sóc, lo¹i thøc ¨n d¹ng nµy ®îc gia cÇm rÊt a thÝch. Viªn thøc ¨n còng ®îc dïng ®Ó ch¨n nu«i gia sóc võa vµ lín. Thøc ¨n gia sóc d¹ng viªn cßn rÊt thÝch hîp cho ch¨n nu«i c¸, bëi v× viªn thøc ¨n cã thÓ n»m l©u trong níc vÉn gi÷ ®îc c¸c chÊt dinh dìng kh«ng bÞ mÊt ®i . Mét sè nhµ nghiªn cøu cho r»ng, nhê chÕ biÕn ë nhÖt ®é cao vµ lµm Èm khi hÊp, khi Ðp viªn nÐn gi¸ trÞ dinh dìng cña viªn thøc ¨n ®îc t¨ng lªn do sù dexorin ho¸ tinh bét vµ biÕn tÝnh Protit. KÕt qu¶ ch¨n nu«i gia cÇm b»ng thøc ¨n d¹ng viªn cho thÊy r»ng kÕt qu¶ còng tèt nh ch¨n nu«i b»ng thøc ¨n d¹ng bét. NhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu ®· chøng minh r»ng thøc ¨n gia sóc d¹ng viªn cã gi¸ trÞ dinh dìng cao h¬n . Thøc ¨n d¹ng viªn cã mét u ®iÓm râ rÖt nhÊt lµ khèi lîng riªng cao, thÓ tÝch kho chøa ®îc thu hÑp, dÔ vËn chuyÓn b»ng c¬ häc vµ khÝ ®éng häc, thuËn Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 11 §å ¸n tèt nghiÖp ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi tiÖn cho viÖc vËn chuyÓn ë d¹ng rêi kh«ng cÇn bao gãi vµ dÔ c¬ khÝ ho¸ viÖc cho ¨n ë c¸c chuång tr¹i . Cã hai ph¬ng ph¸p s¶n xuÊt thøc ¨n viªn : Ph¬ng ph¸p kh« vµ ph¬ng ph¸p ít. S¶n xuÊt b»ng ph¬ng ph¸p kh« khi tríc khi Ðp viªn, thøc ¨n gia sóc (d¹ng bét ) ®îc hÊp h¬i, vµ ®«i khi cã trén thªm mËt rØ, hydrol, chÊt bÐo. S¶n xuÊt b»ng ph¬ng ph¸p ít nghÜa lµ ph¶i trén vµo bét thøc ¨n mét lîng níc ( nhiÖt ®é 70 - 800c ). §ñ ®Ó t¹o thµnh bét nh·o víi ®é Èm 30-35%, sau ®ã ®a vµo t¹o viªn , sÊy, vµ lµm nguéi . 3 - ®ãng b¸nh thøc ¨n gia sóc Thµnh phÇn cña thøc ¨n khÈu phÇn ®Çy ®ñ gåm cã nh÷ng cÊu tö kÝch thíc kh« ( cá, r¬m ), cho nªn khã ®¶m b¶o ®é ®ång ®Òu vÒ thµnh phÇn dinh dìng. Trong thøc ¨n nµy cã nh÷ng ph©n tö bét nhá vµ nh÷ng ph©n tö bét lín dµi ®Õn 50mm ( R¬m, cá ). Lo¹i thøc ¨n nµy t¬i xèp, khèi lîng riªng nhá. Trong qu¸ tr×nh vËn chuyÓn (kh«ng bao gãi ) thøc ¨n nµy rÊt dÔ tù ph©n lo¹i. Khi b¶o qu¶n l¹i cÇn kho thÓ tÝch lín. §Ó kh¾c phôc c¸c nhîc ®iÓm ®ã ngêi ta nÐn thøc ¨n nµy l¹i thµnh b¸nh . §Ó t¨ng cêng ®é dÝnh cña thøc ¨n th× tríc khi nÐn cã thÓ ®un nãng, lµm Èm, hÊp h¬i hoÆc cho vµo mét vµi chÊt phô gia ®Ó lµm chÊt kÕt dÝnh. Nhng ®é Èm cña hçn hîp thøc ¨n tríc khi Ðp kh«ng vît qu¸ 15-16%. Tæn khÊu vÒ n¨ng lîng phô thuéc vµo kÝch thíc cña b¸nh thøc ¨n, ¸p suÊt nÐn, tr¹ng khèi cña s¶n phÈm, hÖ sè ma s¸t cña thøc ¨n vµo thµnh m¸y. KÝch thíc cña b¸nh thøc ¨n phô thuéc vµo cÊu t¹o cña m¸y nÐn. NÕu nÐn b»ng m¸y B-8230 th× kÝch thíc cña b¸nh thøc ¨n lµ 160 x 130 x 68 mm, nÐn b»ng m¸y C-3 th× kÝch thíc b¸nh thøc ¨n lµ 140 x 16 40 mm. VI - C¸c kh©u kü thuËt c¬ b¶n trong d©y chuyÒn s¶n xuÊt thùc ¨n hçn hîp cho gia sóc 1 - lµm s¹ch c¸c t¹p chÊt trong nguyªn liÖu Nguyªn liÖu ®a vµo xÝ nghiÖp chÕ biÕn thøc ¨n gia sóc thêng lÉn nhiÒu lo¹i t¹p chÊt kh¸c nhau, hoÆc lµ t¹p chÊt v« c¬, hoÆc lµ t¹p chÊt h÷u c¬ hay t¹p chÊt s¾t. §Ó ®¶m b¶o kh«ng ¶nh hëng ®Õn gi¸ trÞ cña thøc ¨n còng nh an toµn cho m¸y mãc, nhÊt thiÕt ph¶i lo¹i bá c¸c t¹p chÊt. Tuú theo nguyªn liÖu ®a Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 12 §å ¸n tèt nghiÖp ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi vµo xÝ nghiÖp thuéc d¹ng h¹t hay d¹ng bét mµ d©y chuyÒn lµm s¹ch t¹p chÊt ph¶i thay ®æi cho thÝch hîp . Lµm s¹ch t¹p chÊt trong d©y chuyÒn s¶n xuÊt thøc ¨n gia sóc t¬ng ®èi ®¬n gi¶n. Thêng chØ cã thiÕt bÞ sµng vµ nam ch©m. ë nh÷ng c¬ së s¶n xuÊt nhá, cã thÓ chØ bè chÝ mét líp sµng tríc khi nguyªn liÖu vµo võa chøa t¹m thêi lµ ®ñ . Nh÷ng yÕu tè ¶nh hëng ®Õn hiÖu suÊt lµm s¹ch nguyªn liÖu gåm : + §é t¹p chÊt + §Æc tÝnh cña t¹p chÊt + KÝch thíc lç sµng + N¨ng suÊt cña thiÕt bÞ + §é dèc cña mÆt sµng Sau khi lµm s¹ch , nguyªn liÖu ph¶i ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu sau ®©y : + T¹p chÊt lín : kh«ng cã + T¹p chÊt kho¸ng (c¸c lo¹i ): kh«ng qu¸ 0.25% + T¹p chÊt h÷u c¬ : kh«ng qu¸ 0.4% + S©u mät : kh«ng qu¸ 0.25% 2- NghiÒn nguyªn liÖu PhÇn lín c¸c cÊu tö dïng trong c«ng nghiÖp thøc ¨n gia sóc thêng kh¸c nhau vÒ tÝnh chÊt vËt lý, còng nh vÒ møc ®é chuÈn bÞ cho s¶n xuÊt thøc ¨n. Nguyªn liÖu ®îc chia lµm 3 lo¹i : + Nguyªn liÖu d¹ng bét ( c¸m, bét l¬ng thùc vµ c¸c lo¹i bét kh¸c ) kh«ng cÇn ph¶i tiÕp tôc nghiÒn n÷a. + Nguyªn liÖu h¹t ( h¹t l¬ng thùc, h¹t ®Ëu .....) cÇn ph¶i ®îc nghiÒn nhá thµnh bét. + Nguyªn liÖu d¹ng côc (kh« dÇu, phÊn, b¾p ng« ..) ph¶i ®îc ®Ëp s¬ bé vµ nghiÒn nhá . Møc ®é nghiÒn c¸c s¶n phÈm lµm thøc ¨n hçn hîp cho gia sóc phô thuéc vµo lo¹i vµ tuæi cña con vËt. Vµ ph¶i nghiÒn ®Õn ®é nhá cã thÓ ®¶m b¶o trén ®Òu c¸c cÊu tö thµnh phÇn. Ngoµi ra, thøc ¨n ®· nghiÒn nhá sÏ tèn Ýt n¨ng lîng khi nhµo vµ nÊu còng nhanh ( nÕu cÇn ). NghiÒn ®óng yªu cÇu vÒ ®é nhá sÏ t¹o ®iÒu kiÖn tiªu ho¸ cao nhÊt c¸c chÊt dinh dìng cã trong thøc ¨n hçn hîp. Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 13 §å ¸n tèt nghiÖp ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi Trong c«ng nghiÖp thøc ¨n gia sóc, thêng c¸c cÊu tö rêi ®îc nghiÒn b»ng m¸y nghiÒn bóa, c¸c nguyªn liÖu d¹ng côc ®îc nghiÒn b»ng m¸y nghiÒn trôc r¨ng lín, nguyªn liÖu d¹ng bét ®îc lµm nhá b»ng m¸y nghiÒn ®«i trôc hoÆc nghiÒn bóa. M¸y nghiÒn bóa ®îc coi lµ m¸y nghiÒn cã t¸c dông v¹n n¨ng v× nã cã thÓ dïng ®Ó nghiÒn c¸c lo¹i nguyªn liÖu cña c«ng nghiÖp chÕ biÕn thøc ¨n gia sóc. CÊu t¹o cña m¸y nghiÒn bóa t¬ng ®èi ®¬n gi¶n, s¶n phÈm nghiÒn bÞ nãng lªn rÊt Ýt. §é Èm cña nguyªn liÖu h¹t ¶nh hëng râ rÖt ®Õn hiÖu suÊt lµm viÖc cña m¸y nghiÒn bóa. Nguyªn liÖu Èm lµm gi¶m n¨ng suÊt cña m¸y, t¨ng tiªu hao n¨ng lîng do trë lùc cña nguyªn liÖu trong m¸y t¨ng lªn. §Ó h¹n chÕ sù gi¶m c¸c chi tiªu kinh tÕ kü thuËt cña xÝ nghiÖp th× kh«ng nªn nghiÒn lÉn c¸c c¸c nguyªn liÖu cã ®é Èm kh«ng gièng nhau. Nguyªn liÖu nµo cã ®é Èm cao cÇn ph¶i ®Ó riªng ra ®Ó lµm kh«. Sau khi nghiÒn, ®é Èm cña s¶n phÈm cã gi¶m ®i ®«i chót so víi nguyªn liÖu. NÕu ®é Èm cña h¹t kho¶ng 14,0 - 14,5% th× sau khi nghiÒn ®é Èm cña bét cßn kho¶ng 13,8 - 14.2%. NÕu ®é Èm cña h¹t kho¶ng 20% th× trong qu¸ tr×nh nghiÒn ®é Èm cña s¶n phÈm gi¶m ®i kho¶ng 1,2 - 1,4%. Trong qu¸ tr×nh nghiÒn, nhiÖt ®é cña s¶n phÈm t¨ng lªn h¹t cµng Èm thi nhiÖt ®é cµng t¨ng nhiÒu. H¹t cã ®é Èm b×nh thêng th× trong khi nghiÒn nhiÖt ®é t¨ng lªn kho¶ng 100C. §Ó n©ng cao n¨ng suÊt cña m¸y nghiÒn gi¶m tiªu hao n¨ng lîng, tr¸nh ®îc hiÖn tîng t¾c lç sµng cña m¸y, ®Èy ®îc khÝ Èm trong nguyªn liÖu ra vµ gi¶m nhiÖt ®é cña s¶n phÈm, ngêi ta thêng cho thæi kh«ng khÝ vµo m¸y nghiÒn. M¸y nghiÒn th«ng thêng. TÊt c¶ c¸c d¹ng nguyªn liÖu rêi hoÆc côc ®Òu ph¶i ®îc nghiÒn nhá ®Õn møc ®é qui ®Þnh tuú tõng lo¹i thøc ¨n . Nguyªn liÖu h¹t ®îc nghiÒn sau khi ®· lµm s¹ch s¬ bé. §Ó ®¶m b¶o sö dông hÕt c«ng suÊt cña m¸y th× ph¶i cho nguyªn liÖu vµo m¸y ®Òu vµ liªn tôc. a) Nguyªn liÖu kho¸ng ( muèi, phÊn, vá sß ....) ®îc nghiÒn th¼ng b»ng m¸y nghiÒn bóa hoÆc ph¶i ®a qua m¸y nghiÒn s¬ bé tríc tuú thuéc vµo ®é lín cña nguyªn liÖu. b) NghiÒn cá kh« cã khã kh¨n h¬n nhiÒu so víi nghiÒn c¸c lo¹i nguyªn liÖu kh¸c. HiÖu suÊt nghiÒn cña m¸y phô thuéc vµ lo¹i cá, ®é Èm, ®é ®ång ®Òu khi cho vµo m¸y .... Lo¹i cá ( r¬m ) kh«ng Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 14 §å ¸n tèt nghiÖp ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi gièng nhau th× cÊu t¹o vµ chiÒu dµi cña th©n l¸ còng kh¸c nhau, hµm lîng níc kh¸c nhau, ®é ®µn håi kh¸c nhau, trë lùc khi nghiÒn còng kh¸c nhau. c) C¸c nguyªn liÖu d¹ng côc thêng ph¶i qua nghiÒn s¬ bé tríc khi nghiÒn nhá. VËn chuyÓn s¶n phÈm nghiÒn thêng dïng vËn chuyÓn c¬ häc hoÆc khÝ ®éng häc. VËn chuyÓn b»ng ph¬ng ph¸p khÝ ®éng häc ®îc thùc hiÖn trong mét chu tr×nh kÝn. Ph¬ng ph¸p vËn chuyÖn nµy gän, n¨ng suÊt cao t¹o ®iÒu kiÖn cho m¸y nghiÒn lµm viÖc víi hiÖu suÊt cao h¬n . V¶ l¹i vËn chuyÓn nh vËy th× kh«ng g©y bôi trong ph©n xëng. Th«ng thêng th× c¸c m¸y nghiÒn ®îc ®Æt díi c¸c vùa t¹m chøa, do ®ã dÉn nguyªn liÖu vµo m¸y nghiÒn cã thÓ lµ èng trît, vÝt t¶i ..... S¶n phÈm nghiÒn xong còng do èng tù trît hoÆc vÝt t¶i .. ®a ®i. §é dèc cña èng tù trît dÉn nguyªn liÖu vµo m¸y nghiÒn thêng lµ 45-50 ®é. ë m¸y nghiÒn ra, c¸c èng tù trît cã ®é dèc vµo kho¶ng 55 - 60 ®é . 3 - Trén c¸c cÊu tö thµnh thøc ¨n hçn hîp Môc ®Ých trén c¸c cÊu tö lµ ®Ó lµ ®Ó thøc ¨n cã thµnh phÇn thèng nhÊt. §é ®ång nhÊt cña thøc ¨n hçn hîp ®¶m b¶o cho gi¸ trÞ dinh dìng ph©n bè ®ång ®Òu trong mäi phÇn cña thøc ¨n. C¸c cÊu tö trong thøc ¨n mµ kh«ng ph©n bè ®ång ®Òu th× ch¼ng nh÷ng chÊt lîng cña thøc ¨n bÞ gi¶m xuèng mµ ®«i khi cßn cã h¹i cho gia sóc do ë mét phÇn nµo ®ã tËp trung nhiÒu mét cÊu tö nµo ®ã cã ¶nh hëng ®Õn tr¹ng th¸i sinh lý cña con vËt khi hÊp thô cÊu tö nµy qu¸ ®Þnh møc. NhÊt lµ khi lµm giµu thøc ¨n b»ng c¸c chÊt bæ sung vi lîng th× l¹i cµng ph¶i trén thËt ®Òu . HiÖu suÊt cña qu¸ tr×nh trén phô thuéc vµo c¸c yÕu tè sau ®©y : + TÝnh chÊt lý ho¸ cña c¸c cÊu tö thµnh phÇn + §é Èm cña c¸c cÊu tö + T¬ng quan vÒ träng lîng riªng gi÷a c¸c cÊu tö + T¬ng quan vÒ kÝch thíc cña c¸c ph©n tö . + Møc ®é nghiÒn Nãi chung ®é Èm t¨ng th× ®é ®ång ®Òu gi¶m xuèng, thêng khi trén ph¶i ®¶m b¶o ®é Èm cña s¶n phÈm kh«ng qu¸ 14,5%. Chªnh lÖch vÒ träng lîng riªng qu¸ lín th× còng rÊt khã trén ®Òu. KÝch thíc gi÷a c¸c ph©n tö cµng xa nhau nhiÒu th× cµng khã trén ®ñ ®¶m b¶o ph©n bè ®Òu c¸c cÊu tö thµnh phÇn. Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 15 §å ¸n tèt nghiÖp ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi Tríc khi trén, c¸c cÊu tö ®Òu ph¶i ®îc ®Þnh lîng chÝnh x¸c theo ®¬n s¶n xuÊt qui ®Þnh. Cã thÓ ®Þnh lîng b»ng c©n (®Þnh lîng theo khèi lîng) hoÆc c¸c m¸y ®ong ( ®Þnh lîng theo thÓ tÝch ). Víi c¸c cÊu tö mµ lîng trén th× nhÊt thiÕt ph¶i dïng c©n ®Ó ®¶m b¶o ®é chÝnh x¸c cña tØ lÖ trén . 3.1- ChuÈn bÞ c¸c hçn hîp vi lîng Ph©n phèi ®Òu c¸c chÊt bæ sung víi liÒu lîng nhá (2-10gam trong 1 tÊn thøc ¨n hçn hîp) rÊt khã kh¨n, do ®ã ph¶i dïng ph¬ng ph¸p c©n ®ong nhiÒu lÇn vµ trén lµm nhiÒu giai ®o¹n. Tríc tiªn ph¶i chuÈn bÞ hçn hîp. Hçn hîp giÇu chÊt bæ sung ®îc chuÈn bÞ tõ c¸c chÊt bæ sung vi lîng vµ chÊt mang (thêng dïng lµ c¸m, bét l¬ng thùc, bét ®Ëu t¬ng...) S¬ ®å dïng trêng hîp chÊt bæ sung vi lîng chiÕm 50% , bét ®Ëu t¬ng chiÕm 50%. 3.2 - Trén mËt rØ vµo thøc ¨n hçn hîp MËt rØ vµo cã t¸c dông n©ng cao gi¸ trÞ dinh dìng vµ phÇn khÈu vÞ cña thøc ¨n hçn hîp. Ngoµi ra, thªm mËt rØ vµo thøc ¨n cßn cã t¸c dông h¹n chÕ g©y bôi nhá lµm cho gia sóc kh«ng bÞ h¾t h¬i vµ sÆc trong khi ¨n. Ngêi ta trén mËt rØ vµo thøc ¨n d¹ng tinh hoÆc thøc ¨n khÈu phÇn ®Çy ®ñ víi tØ lÖ kh«ng qu¸ 10%. Nhê cã mËt rØ nªn c¸c cÊu tö rêi sÏ khã tù ph©n lo¹i. NÕu s¶n xuÊt thøc ¨n d¹ng viªn hoÆc d¹ng b¸nh th× mËt rØ cßn lµ chÊt kÕt dÝnh tèt khi Ðp. MËt rØ lµ mét chÊt láng nhít mµu n©u tèi. §é nhít cu¶ mËt rØ phô thuéc vµo nhiÖt ®é. Khi ®é nhít thay ®æi th× c¸c chØ sè vËt lý kh¸c cña mËt rØ còng thay ®æi. 3.3 - §ãng b¸nh thøc ¨n hçn hîp Nhîc ®iÓm cña thøc ¨n rêi lµ khèi lîng riªng nhá ®é hót níc lín, dÔ tù ph©n lo¹i ..... Do ®ã ®Ó kh¾c phôc c¸c nhîc ®iÓm nãi trªn, ngêi ta ®ãng thøc ¨n thµnh tõng b¸nh. Tríc khi cho gia sóc ¨n, b¸nh thøc ¨n ph¶i ®îc nghiÒn ra. B¸nh thøc ¨n ®îc ®ãng trong bao giÊy (3 hay 4 líp giÊy) kÝch thíc bao thêng dïng lµ 80 x 43,5 x ; 82 x 42 ; 96 x 40 ; 100 x 42 mm. Khi s¶n xuÊt thøc ¨n khÈu phÇn ®Çy ®ñ, ngêi ta dïng cá kh« hoÆc r¬m ®· nghiÒn ®Õn kÝch thøc 2 - 5 mm trén vµo. Cã thÓ trén 40 -50 % cá kh« hoÆc r¬m. B¸nh thøc ¨n ph¶i ®¶m b¶o c¸c chØ tiªu sau ®©y : + Trong 100 kg b¸nh thøc ¨n ph¶i ®¶m b¶o cã trªn 70 ®¬n vÞ T.A. + Hµm lîng Protit dÔ tiªu trong 1 kg thøc ¨n ph¶i trªn 65 gam . Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 16 §å ¸n tèt nghiÖp ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi + Hµm lîng Xenluloza 14 - 18% + §é axit ph¶i díi 5 ®é + §é Èm ph¶i díi 15% + Hµm lîng c¸t díi 0,3% + §é chÆt cña b¸nh (tØ lÖ khèi lîng trªn thÓ tÝch ) B¸nh thøc ¨n ®îc s¶n xuÊt theo d©y chuyÒn nªu trªn : 3.4 - §ãng viªn thøc ¨n hçn hîp So víi thøc ¨n d¹ng rêi th× thøc ¨n d¹ng viªn cã nh÷ng u ®iÓm: Kh¾c phôc ®îc hiÖn tîng tù ph©n lo¹i cña c¸c cÊu tö thµnh phÇn, khèi lîng riªng t¨ng, gi¶m bôi khi cho ¨n ®Æc khi ®ãng bao vËn chuyÓn, dÔ c¬ giíi ho¸ qu¸ tr×nh cho ¨n. Thøc ¨n viªn ®ång nhÊt vÒ thµnh phÇn vµ ®é lín cho nªn rÊt thuËn tiÖn cho viÖc nu«i gia cÇm. Thøc ¨n viªn còng còng ®îc dïng ®Ó ch¨n nu«i gia sóc lín vµ nhÊt lµ nu«i c¸. Tuú theo lo¹i vµ tuæi cña con vËt mµ kÝch thíc viªn thøc ¨n yªu cÇu kh¸c nhau : Thøc ¨n cã : + 1- 3 mm dïng cho gµ, vÞt, ngan, ngçng + 3 - 5 mm dïng cho gia cÇm trëng thµnh vµ c¸ + 5 - 8 mm dïng cho lîn míi cai s÷a + 8- 10 mm dïng cho lîn trëng thµnh Th«ng thêng tØ lÖ gi÷a chiÒu dµi viªn thøc ¨n vµ ®êng kÝnh ®¶m b¶o kh«ng qu¸ 1,5 ®èi víi gia cÇm vµ 2,0 ®èi víi gia sóc lín. So víi ph¬ng ph¸p ít th× s¶n xuÊt viªn thøc ¨n theo ph¬ng ph¸p kh« kinh tÕ h¬n, nhng viªn thøc ¨n sÏ kÐm bÒn vµ kh«ng nh½n. ChÊt lîng cña viªn thøc ¨n ph¶i ®¶m b¶o c¸c chØ tiªu sau ®©y : + Mµu s¾c vµ mïi vÞ ph¶i t¬ng øng víi c¸c cÊu tö ®· trén kh«ng ®îc cã mïi nÊm mèc vµ mïi thèi r÷a. + §é Èm kh«ng ®îc qu¸ 14,5% + Hµm lîng c¸t ph¶i díi 0,5 % nÕu lµ thøc ¨n cho gia cÇm nhá vµ díi 0,7 % nÕu lµ thøc ¨n cho gia cÇm trëng thµnh. + T¹p chÊt kim lo¹i (kÝch thíc lín nhÊt lµ 2 mm ) kh«ng vît qu¸ 25 gam / tÊn thøc ¨n nÕu dïng ®Ó nu«i gia cÇm nhá vµ kh«ng qu¸ 50 gam / tÊn thøc ¨n nÕu dïng ®Ó nu«i gia cÇm trëng thµnh (trong ®ã lo¹i t¹p chÊt kÝch thíc 0,5 - 2 mm kh«ng cho phÐp vît qu¸ 10 gam/tÊn ) Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 17 §å ¸n tèt nghiÖp ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi VÒ mÆt gi¸ trÞ dinh dìng, viªn thøc ¨n ph¶i tho¶ m·n c¸c yªu cÇu sau ®©y : + Hµm lîng protit dÔ tiªu ho¸ trong 100 gam thøc ¨n viªn ph¶i trªn 12 gam nÕu thøc ¨n cña gia cÇm non, trªn 3 gam nÕu lµ thøc ¨n cña gia cÇm trëng thµnh . + Tæng sè chÊt dinh dìng dÔ tiªu trong 100 gam ph¶i lín h¬n 55 gam nÕu thøc ¨n cho sóc vËt non, vµ trªn 57 gam nÕu lµ thøc ¨n cho sóc vËt trëng thµnh. + §é axit kh«ng qu¸ 10 ®é + Hµm lîng Xenluloza t¬i kh«ng qu¸ 7 % nÕu lµ thøc ¨n cho gia cÇm non, díi 10 % nÕu thøc ¨n ®Ó nuæi gia cÇm trëng thµnh, cßn nÕu ®Ó vç bÐo gia cÇm th× hµm lîng Xenluloza kh«ng qu¸ 5,5 %. Viªn thøc ¨n lo¹i kÝch thíc (1-2 mm) kh«ng ®îc lÉn qu¸ 10% c¸c ph©n tö lät sµng (1mm). Cßn ®èi víi tÊt c¶ c¸c lo¹i viªn kh¸c th× lîng lät sµng kh«ng ®îc qu¸ 5 % . Theo qui ®Þnh cña nhiÒu níc, hÖ sè vôn n¸t ( ®é cøng ) cña viªn thøc ¨n kh«ng ®îc qu¸ 5 %. §é në t¬i cña viªn thøc ¨n cho gia cÇm vµ lîn ph¶i trªn 3 phót, cña viªn thøc ¨n cho c¸ ph¶i trªn 15 phót. Thøc ¨n d¹ng viªn ®îc ®ãng bao vµ b¶o qu¶n ë n¬i kh« r¸o s¹ch sÏ. Cã thÓ xÕp bao ë ®é cao kho¶ng 10 - 12 bao . 4) S¬ ®å cÊu t¹o vµ ph¹m vi sö dông cña c¸c lo¹i m¸y ®ïn trôc vÝt: Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 18 §å ¸n tèt nghiÖp ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi M¸y ®ïn chÊt dÎo lo¹i trôc vÝt hay cßn gäi lµ m¸y ®ïn trôc vÝt dïng ®Ó gia c«ng c¸c vËt liÖu dÎo nh cao su, chÊt dÎo, ®Êt sÐt, than ..vv . M¸y ®ïn trôc vÝt cã thÓ cho ra s¶n phÈm ë d¹ng tÊm, thái, sîi, èng, thæi mµng máng, bäc d©y… H×nh 30- 1 S¬ ®å cÊu t¹o m¸y trôc vÝt:( tµi liÖu [2]) 1-®Çu Ðp;2- xilanh; 3- bé ®èt ;4- trôc vÝt;5-phÔu tiÕp liÖu Hình 30-1 so d? c?u t?o máy tr?c vít 1-d?u ép; 2 xilanh; 3 b? d?t; 4-tr?c vít; 5- ph?u ti?p li?u; 6 thân máy; 7-b? d?n d?ng ; 8-? d? ch?n ; 9- lu?i l?c. 6-th©n m¸y; 7-bé dÉn ®éng;8- æ ®ì chÆn ; 9- líi läc. Trªn h×nh (30-1) m« t¶ s¬ ®å cÊu t¹o m¸y trôc vÝt M¸y ®ïn cã thÓ cã mét hoÆc hai trôc vÝt Trôc vÝt cã thÓ lµ c¸nh vÝt liÒn, c¸nh vÝt ®øt; c¸nh vÝt lÖch t©m hoÆc c¸nh vÝt tam gi¸c. Trªn h×nh 30-2 tr×nh bµy c¸c d¹ng trôc vÝt. Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 19 ViÖn CN Sinh Häc – CN Thùc PhÈm - §HBK Hµ néi §å ¸n tèt nghiÖp a b c d Các D?ng Tr?c Vít a -tr?c vít li?n; b tr?c vít d?t ; c-tr?c vít l?ch ; d - tr?c vít tam giác H×nh 30-2. C¸c d¹ng trôc vÝt a- trôc vÝt liÒn; b- trôc vÝt ®øt; c- trôc vÝt lÖch t©m ; d-trôc vÝt tam gi¸c ChiÒu dµi trôc vÝt cã ¶nh hëng lín ®Õn chÊt lîng s¶n phÈm , ngêi ta thêng chän chiÒu dµi lín gÊp 10-20 lÇn ®êng kÝnh trôc vÝt . Bíc vÝt ë trªn trôc võa lµm chøc n¨ng vËn chuyÓn vËt liÖu võa nÐn Ðp vËt liÖu vµ ®¶m b¶o vËt liÖu ®îc ®ïn ®i mét c¸ch liªn tôc th× gãc n©ng cña vÝt ph¶i nhá h¬n gãc ma s¸t cña vËt liÖu víi trôc vÝt, ngêi ta thêng lÊy bíc vÝt S=(0,81,0)D. §Ó nÐn Ðp vËt liÖu cã thÓ chÕ t¹o bíc vÝt gi¶m dÇn tõ cöa tiÕp liÖu ®Õn ®Çu Ðp hoÆc chÕ t¹o bíc vÝt kh«ng ®æi nhng thay ®æi chiÒu s©u cña r·nh nhá dÇn tõ cöa n¹p liÖu ®Õn ®Çu Ðp. §Çu cuèi cña trôc vÝt cã thÓ chÕ t¹o ë d¹ng ph¼ng, d¹ng c«n hoÆc d¹ng cÇu nh trªn h×nh 30-3. H×nh 30-3 §èi víi m¸y lín vµ cã gia nhiÖt cho s¶n phÈm th× trôc vÝt ®îc chÕ t¹o rçng vµ ®îc dÉn níc lµm nguéi trôc vµ t¨ng tuæi thä cho trôc. Sinh viªn: NguyÔn TiÕn V¬ng – M¸y Thùc PhÈm K4 20
- Xem thêm -