Tài liệu Công nghiệp tỉnh thanh hoá từ năm 1975 2005

  • Số trang: 175 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 47 |
  • Lượt tải: 0
tructuyentailieu

Tham gia: 25/05/2016

Mô tả:

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Trêng §¹i häc Vinh -----------š œ ----------- NguyÔn ThÞ thuý C«ng nghiÖp tØnh thanh hãa tõ n¨m 1975 ®Õn n¨m 2005 LuËn v¨n th¹c sÜ lÞch sö Vinh - 2007 1 Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Trêng §¹i häc Vinh -----------š œ ----------- NguyÔn ThÞ thuý C«ng nghiÖp tØnh thanh hãa tõ n¨m 1975 ®Õn n¨m 2005 Chuyªn ngµnh: lÞch sö viÖt nam M· sè: 602254 LuËn v¨n th¹c sÜ lÞch sö Ngêi híng dÉn khoa häc: tS. NguyÔn quang hång Lêi c¶m ¬n ! Vinh - 2007 2 LuËn v¨n Th¹c sü Khoa häc LÞch Sö cña t«i hoµn thµnh cã sù cè g¾ng næ lùc cña b¶n th©n vµ nhê sù gióp ®ë tËn t×nh chu ®¸o cña ThÇy híng dÉn : TiÕn sü NguyÔn Quang Hång vµ sù gióp ®ë cña c¸c thÇy c« gi¸o gi¶ng d¹y trong Chuyªn ngµnh LÞch Sö- Khoa sau §¹i Häc – Trêng §¹i Häc Vinh. Vµ c¸c ban ngµnh gåm: - TØnh uû vµ UBND TØnh Thanh Ho¸ - Côc thèng kª Thanh Ho¸ - Së c«ng nghiÖp Thanh Ho¸ - Phßng §Þa chÝ Thanh Ho¸ Cïng víi sù ®éng viªn khÝch lÖ cña gia ®×nh vµ b¹n bÌ. Tõ ®¸y lßng t«i xin bµy tá sù biÕt ¬n ch©n thµnh tíi thÇy gi¸o híng dÉn vµ c¸c thÇy c« gi¸o , C¸c ban ngµnh,gia ®×nh vµ b¹n bÌ . §· gióp ®ë t«i hoµn thµnh luËn v¨n tèt nghiÖp Th¹c Sü Khoa Häc LÞch Sö cña m×nh. Do kh¶ n¨ng vµ thêi gian cã h¹n ch¾c ch¾n luËn v¨n nµy kh«ng tr¸nh khái nh÷ng khiÕm khuyÕt . T«i hy väng nhËn ®îc sù chØ b¶o tËn t×nh cña thÇy c« vµ sù gãp ý ch©n thµnh cña c¸c b¹n bÌ. Vinh , Th¸ng 12 n¨m 2007 T¸c gi¶ : NguyÔn ThÞ Thuý 3 Ch¬ng 1:Kh¸i qu¸t t×nh h×nh c«ng nghiÖp Thanh ho¸ tríc 1975 1.1. C¸c ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn c«ng nghiÖp 1.1.1. C¸c yÕu tè tù nhiªn ¶nh hëng ®Õn ph¸t triÓn c«ng nghiÖp 1.1.1.1.VÞ trÝ ®Þa lý 1.1.1.2. §Þa h×nh – khÝ hËu 1.1.1.3. §Êt ®ai – S«ng ngßi 1.1.1.4. Tµi nguyªn kho¸ng s¶n 1.1.2. §iÒu kiÖn kinh tÕ – x· héi t¸c ®éng ®Õn c«ng nghiÖp 1.1.2.1. D©n c vµ lao ®éng 1.1.2.2. H¹ tÇng c¬ së kû thuËt 1.1.2.3. VÒ tiÒm lùc kinh tÕ – th¬ng m¹i. 1.1.2.4. VÒ gi¸o dôc , ®µo t¹o 1.1.2.5. VÒ th«ng tin liªn l¹c 1.2C«ng nghiÖp Thanh Ho¸ tríc 1975 1.2.1.Thêi dùng níc ®Õn 1885 1.2.2. Thêi Ph¸p thuéc. 1.2.3. Thêi kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p 1.2.4. C«ng nghiÖp Thanh Ho¸ tõ 1954 – 1975 4 1.2.4.1. C«ng nghiÖp Thanh Ho¸ tõ 1955 – 1964 1.2.4.1.1. Chñ tr¬ng cña §¶ng vµ tØnh Thanh Ho¸. 1.2.4.1.2.Nh÷ng thµnh tùu c«ng nghiÖp trong giai ®o¹n nµy 1.2.4.2. C«ng nghiÖp Thanh Ho¸ 1965 – 1975 1.2.5. NhËn xÐt . Ch¬ng 2: C«ng nghiÖp Thanh Ho¸ tõ 1975 – 1990 2.1. Chñ tr¬ng cña §¶ng vµ tØnh Thanh Ho¸ vÒ ph¸t triÓn c«ng nghiÖp. 2.2. C«ng nghiÖp Thanh Ho¸ trong 10 n¨m x©y dùng chñ nghÜa x· héi ( 1976 –1986) 2.2.1 . C«ng nghiÖp Thanh Ho¸ trong giai ®o¹n ( 1976 – 1980) 2.2.1.1. §¶ng bé Thanh Ho¸ chñ tr¬ng ph¸t triÓn c«ng nghiÖp 2.2.1.2. Nh÷ng thµnh tùu cña c«ng nghiÖp Thanh Ho¸. 2.2.1.3. Nh÷ng khã kh¨n 2.2.1.4. T¸c ®éng cña c«ng nghiÖp ®èi víi kinh tÕ – x· héi . 2.2.2. C«ng nghiÖp Thanh Ho¸ giai ®o¹n 1981 –1986 2.2. 2.1.Nh÷ng khã kh¨n thö th¸ch ®Ó ph¸t triÓn c«ng nghiÖp 5 2.2.2.2. Mét sè gi¶i ph¸p cña tØnh thóc ®Èy c«ng nghiÖp ph¸t triÓn 2.2.2.3. NhËn xÐt. 2.3. C«ng nghiÖp Thanh Ho¸ trong thêi kú b¾t ®Çu sù nghiÖp ®æi míi vµ më cöa ( 1986 –1990). 2.3.1. C«ng nghiÖp Thanh Ho¸ ®øng tríc thêi c¬ míi 2.3.2. Nh÷ng khã kh¨n vµ thuËn lîi ®Ó ph¸t triÓn c«ng nghiÖp thêi kú (1986 –1990) 2.3.2.1. Nh÷ng khã kh¨n 2.3.2.2. Nh÷ng thuËn lîi 2.3.2.3. Mét sè kÕt qu¶ c«ng nghiÖp Thanh Ho¸ ®¹t ®îc( 1986 – 1990). 2.4. NhËn xÐt chung c«ng nghiÖp Thanh Ho¸ ( 1975 – 1990) Ch¬ng 3: C«ng nghiÖp Thanh Ho¸ trong xu thÕ héi nhËp vµo khu vùc vµ quèc tÕ (1991 - 2005) 3.1. Khã kh¨n vµ thuËn lîi ®Ó x©y dùng vµ ph¸t triÓn c«ng nghiÖp Thanh Ho¸ trong xu thÕ héi nhËp khu vùc vµ quèc tÕ. 3.1.1. Khã Kh¨n 3.1.2. ThuËn lîi 3.1.2.1. §êng lèi cña ®¶ng vµ chñ tr¬ng cña TØnh Thanh Ho¸. 6 3.1.2.2. TiÒm n¨ng con ngêi. 3.1.2.3. TiÒm n¨ng tµi nguyªn kho¸ng s¶n. 3.2. Nh÷ng thµnh tùu C«ng nghiÖp Thanh Ho¸ tõ 1991 – 2000. 3.2.1.. C«ng nghiÖp khai má. 3.2.2. C«ng nghiÖp vËt liÖu x©y dùng 3.2.3. C«ng nghiÖp chÕ biÕn l¬ng thùc, thùc phÈm vµ ®å uèng . 3.2.4. C«ng nghiÖp chÕ biÕn l©m s¶n. 3.2.5. C«ng nghiÖp luyÖn kim vµ c¬ khÝ. 3.2.6. C«ng nghiÖp ho¸ chÊt. 3.2.7. C«ng nghiÖp dÖt , s¶n xuÊt trang phôc vµ s¶n phÈm b»ng da 3.3. Mét sè nhËn xÐt vÒ t×nh h×nh c«ng nghiÖp Thanh ho¸ giai ®o¹n (1991 –2000 .) 3.4. C«ng nghiÖp Thanh Ho¸ trong 5 n¨m ®Çu thÕ kû XXI ( 2001 – 2005 ) 3.4.1. Nh÷ng ®iÌu kiÖn ®Ó ph¸t triÓn c«ng nghiÖp trong thiªn nhiªn kû míi 3.4.2. M« h×nh ph¸t triÓn “ cùc t¨ng trëng” 3.4.3. KÕt qu¶ thùc hiÖn m« h×nh “ cùc t¨ng trëng ”. 3.4.3.1. C¸c khu c«ng nghiÖp tËp trung 7 3.4.3.2. Nh÷ng nhãm s¶n phÈm 3.4.3.3. Mét vµi nhËn xÐt vÒ c«ng nghiÖp Thanh Ho¸ giai ®o¹n 2000 – 2005. 3.5. C«ng nghiÖp Thanh Ho¸ ¶nh hëng ®èi víi ®êi sèng kinh tÕ – x· héi ®Þa ph¬ng ( 1991 – 2005) A. më ®Çu 1. Lý do chän ®Ò tµi 8 Chän ®Ò tµi: “C«ng nghiÖp tØnh Thanh Ho¸ tõ n¨m 1975 ®Õn n¨m 2005” nh»m gi¶i quyÕt nh÷ng nghiªn cøu cÊp thiÕt 1.1. VÒ mÆt khoa häc Thanh Ho¸ lµ mét tØnh cã diÖn tÝch réng, ®«ng d©n, n»m ë vÞ trÝ cöa ngâ nèi liÒn m¶nh ®Êt miÒn Trung víi 2 ®Çu ®Êt níc. §©y lµ mét vïng ®Êt cã lÞch sö v¨n ho¸ l©u ®êi, cã nh÷ng vÞ anh hïng d©n téc ®· tõng lµm r¹ng rì non s«ng ®Êt níc nh TriÖu ThÞ Trinh, Lª Lîi... Víi vÞ trÝ thuËn lîi vÒ ®Þa lý, cïng víi ngêi d©n cÇn cï, s¸ng t¹o trong lao ®éng s¶n xuÊt, anh dòng kiªn cêng trong c¸c cuéc ®Êu tranh dùng níc vµ gi÷ níc còng nh trong c¸c c«ng cuéc ®æi míi hiÖn nay, Thanh ho¸ ®ang tõng bíc næ lùc v¬n lªn, phÊn ®Êu trë thµnh mét tØnh c«ng nghiÖp giµu m¹nh vµo n¨m 2020. Tuy kh«ng n»m trong vïng kinh tÕ träng ®iÓm nhng trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, nhê cã nh÷ng tiÒm n¨ng vµ nguån lùc dåi dµo, Thanh Ho¸ ®îc Nhµ níc ®Çu t x©y dùng nhiÒu dù ¸n lín, ®Æc biÖt nh÷ng dù ¸n vÒ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, chóng ta cã thÓ h×nh dung mét bøc tranh toµn c¶nh kinh tÕ - x· héi Thanh Ho¸ trong t¬ng lai mµ c«ng nghiÖp lµ nh÷ng gam mµu t¬i s¸ng. - T¹i §¹i héi IV, §¶ng ta chñ tr¬ng ®a c¶ níc ®i lªn chñ nghÜa x· héi vµ kh¼ng ®Þnh “u tiªn ph¸t triÓn c«ng nghiÖp mét c¸ch hîp lý trªn c¬ së ph¸t triÓn c«ng nghiÖp nÆng vµ c«ng nghiÖp nhÑ ”. Mêi n¨m sau trong c«ng cuéc ®æi míi 9 §¶ng còng chñ tr¬ng “ph¸t triÓn c«ng nghiÖp”. Do ®ã ®Ò tµi: “C«ng nghiÖp tØnh Thanh Ho¸ tõ n¨m 1975 ®Õn n¨m 2005” gãp phÇn nghiªn cøu qu¸ tr×nh triÓn khai chñ tr¬ng, nghi quyÕt cña §¹i Héi §¶ng vµo thùc tiÔn cuéc sèng. §©y lµ vÊn ®Ò nhiÒu ngµnh, nhiÒu nhµ nghiªn cøu quan t©m. - Trong c«ng cuéc x©y dùng kinh tÕ ®Êt níc, Thanh Ho¸ ®· ®¹t ®îc nhiÒu thµnh tùu trªn lÜnh vùc kinh tÕ, chÝnh trÞ, v¨n ho¸, x· héi.Tuy nhiªn, cho ®Õn nay, Thanh Ho¸ vÉn lµ tØnh nghÌo. Bøc tranh C«ng nghiÖp Thanh Ho¸ so víi nh÷ng tØnh thµnh kh¸c cßn nhiÒu vÊn ®Ò cßn ph¶i bµn b¹c. Mét nÒn kinh tÕ c«ng nghiÖp cha t¬ng xøng víi tiÒm n¨ng. Nguyªn nh©n nµo ®Ó t×nh tr¹ng ph¸t triÓn kh«ng t¬ng xøng cña c«ng nghiÖp Thanh Ho¸? KÕt qu¶ nghiªn cøu cña ®Ò tµi sÏ ®a ra c©u tr¶ lêi cã tÝnh thuyÕt phôc. - Tuy ph¸t triÓn nhng c«ng nghiÖp Thanh Ho¸ trong 30 n¨m qua cã ¶nh hëng kh«ng nhá ®èi víi ®êi sèng kinh tÕ, chÝnh tri, v¨n ho¸, x· héi. Qua bao th¨ng trÇm C«ng nghiÖp Thanh Ho¸ ®ang t×m ra híng ®i thÝch hîp vµ chiÕm tØ träng lín trong kinh tÕ Thanh Ho¸. KÕt qu¶ nghiªn cøu cña ®Ò tµi gãp phÇn chØ ra bíc bøt ph¸ cña C«ng nghiÖp Thanh Ho¸ trong 30 n¨m qua. §ã chÝnh lµ bµi häc ®Ó Thanh Ho¸ tiÕp tôc ph¸t triÓn vµ c¸c ®Þa ph¬ng rót kinh nghiÖm. 1.2. VÒ mÆt thùc tiÔn - §Ò tµi lµ c«ng tr×nh ®Çu tiªn nghiªn cøu m«t c¸ch cã hÖ thèng vÒ c«ng nghiÖp ë TØnh Thanh Ho¸ trong 30 n¨m 10 qua. Do ®ã kªt qu¶ nghiªn cøu cña ®Ò tµi sÏ lµ tµi liÖu ®Ó biªn so¹n lÞch sö Thanh Ho¸, LÞch sö TØnh uû Thanh Ho¸. - §Ò tµi tËp hîp hÖ thèng t liÖu tiÖn cho viÖc nghiªn cøu, so s¸nh, ®èi chiÕu. - §Ò tµi cã thÓ lµm tµi liÖu gi¶ng d¹y lÞch sö ®Þa ph¬ng ë THCS, THPT. - Nh÷ng ®Ò xuÊt cña luËn v¨n sÏ lµ mét c¬ së ®¸ng tin ®Ó c¸c nhµ ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch ®Þa ph¬ng ®a ra c¸c chñ tr¬ng s¸ch lîc ph¸t triÓn kinh tÕ c«ng nghiÖp Thanh Ho¸ trong thêi gian tíi. Víi ý nghÜa khoa häc vµ ý nghÜa thùc tiÔn t«i m¹nh d¹n chän ®Ò tµi: “C«ng nghiÖp TØnh Thanh Ho¸ tõ n¨m 1975 ®Õn n¨m 2005” lµ ®Ò tµi nghiªn cøu cho luËn v¨n Th¹c sÜ khoa häc LÞch sö cña m×nh. 2. LÞch sö vÊn ®Ò §Ò tµi c«ng nghiÖp Thanh Ho¸ cha ®îc nghiªn cøu mét c¸ch cã hÖ thèng. Tuy nhiªn, trong thêi gian qua ®· cã mét sè bµi b¸o, s¸ch...®Ò cËp ®Õn thùc tr¹ng vµ thµnh tùu cña c«ng nghiÖp Thanh Ho¸. Cã thÓ nh¾c c¸c tµi liÖu sau ®©y: Cuèn “C«ng nghiÖp Thanh ho¸ - tiÒm n¨ng, hiÖn tr¹ng vµ triÓn väng ph¸t triÓn”. Nhµ xuÊt b¶n Lao ®éng – X· héi. Víi mong muèn giíi thiÖu tiÒm n¨ng, hiÖn tr¹ng vµ triÓn väng cña c«ng nghiÖp Thanh ho¸ trong tiÕn tr×nh héi nhËp. Tuy kh«ng n»m trong vïng kinh tÕ träng ®iÓm nhng trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, nhê cã tiÒm n¨ng vµ nguån nh©n lùc dåi dµo, 11 Thanh ho¸ ®îc nhµ níc ®Çu t x©y dùng nhiÒu dù ¸n lín, ®Æc biÖt lµ c¸c dù ¸n s¶n xuÊt c«ng nghiÖp. Cuèn “C«ng nghiÖp Thanh ho¸ 40 n¨m x©y dùng vµ ph¸t triÓn” – Së c«ng nghiÖp Thanh ho¸ - KÜ S: NguyÔn V¨n Khoa – 1999. Nh©n kû niÖm 40 n¨m thµnh lËp ngµnh c«ng nghiÖp Thanh ho¸ (1959 – 1999). §©y lµ tËp tµi liÖu võa mang tÝnh su tÇm ghi chÐp l¹i nh÷ng sù kiÖn vµ thµnh qu¶ mµ ngµnh ®· ®¹t ®îc trong 40 n¨m qua... ®ång thêi còng nh»m giíi thiÖu víi b¹n bÌ, c¸c doanh nghiÖp trong vµ ngoµi níc vÒ n¨ng lùc ngµnh c«ng nghiÖp Thanh Ho¸ hiÖn nay. Cuèn “kinh tÕ c«ng nghiÖp” Gi¸o tr×nh tËp I - NguyÔn Long, Hå Ph¬ng - Nxb §¹i häc vµ trung häc chuyªn nghiÖp 1986. §©y nãi vÒ kinh tÕ c«ng nghiÖp trong thêi kú ®Êt n íc bíc vµo con ®êng ®æi míi. Cuèn “Ph¸t triÓn c«ng nghiÖp hµng tiªu dïng vµ c«ng nghiÖp ®Þa ph¬ng” – NXB Sù thËt – 1986. “Mét sè v¨n kiÖn cña TW §¶ng vµ ph¸t triÓn c«ng nghiÖp” NXB Sù thËt - 1980. “Khai th¸c kh¶ n¨ng tiÒm tµng trong s¶n xuÊt c¸c xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp” NXB Lao ®éng - 1980... “B¶n th¶o ®Þa lý Thanh ho¸” tËp III - Ban chØ ®¹o viÕt ®Þa chÝ Thanh ho¸ (1 - 2007). Trong quyÓn nµy viÕt vÒ vai trß vµ ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn c«ng nghiÖp Thanh ho¸. C«ng nghiÖp lµ nghµnh cã n¨ng xuÊt lao ®éng cao, cã tèc ®é t¨ng trëng lín. “C«ng nghiÖp ho¸ XHCN lµ nhiÖm vô trung t©m cña c¶ thêi kú tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi” - Nxb Sù thËt 1983. §Ò 12 cËp tíi viÖc c«ng nghiÖp ho¸ lµ trung t©m cña c¶ níc mµ còng nh trong tõng thêi kú qu¸ ®é tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi. “Thanh Ho¸ qua b¸o chÝ Trung ¬ng” - Së v¨n ho¸ th«ng tin Thanh Ho¸- Th viÖn khoa häc tæng hîp tØnh sè 186 (12 - 2005), sè 261 (5 - 2007), sè 259 + 260 (4 - 2007). Cã nh÷ng bµi viÕt vÒ sù ph¸t triÓn cña c«ng nghiÖp Thanh ho¸ trong t¬ng lai vµ c¸c nguån vèn ®Çu t vµo trong c¸c côm c«ng nghiÖp ë tØnh Thanh Ho¸. Bªn c¹nh cßn cã rÊt nhiÒu t liÖu kh¸c, c¸c nguån th«ng tin t liÖu kh¸c nhng tÊt c¶ míi dõng l¹i ë viÖc nghiªn cøu kh¸i qu¸t mµ cha ®i vµo vÊn ®Ò cô thÓ vµ chóng t«i lÊy ®ã lµm nh÷ng t liÖu tham kh¶o quan träng trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Ò tµi. 3. §èi tîng, nhiÖm vô, ph¹m vi nghiªn cøu * §èi tîng §Ò tµi tËp trung nghiªn cøu c«ng nghiÖp Thanh Ho¸ tõ n¨m 1975 ®Õn n¨m 2005 * NhiÖm vô Nghiªn cøu ®iÒu kiÖn tù nhiªn, nguån nh©n lùc vµ c¸c nh©n tè t¸c ®éng ph¸t triÓn c«ng nghiÖp ë Thanh ho¸. NhiÖm vô träng t©m nghiªn cøu qu¸ tr×nh ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ c«ng nghiÖp Thanh ho¸ (1975 – 2005). *Ph¹m vi *Ph¹m vi thêi gian: C«ng nghiÖp Thanh Hãa tõ n¨m 1975 ®Õn n¨m 2005 - Ph¹m vi kh«ng gian: C«ng nghiÖp ë tØnh Thanh Ho¸ 13 4. C¸c nguån tµi liÖu vµ ph¬ng ph¸p * C¸c nguån tµi liÖu - Nh÷ng nghÞ quyÕt §¹i héi IV, V, VI,VII, VIII, cña §¶ng - Nh÷ng b¸o c¸o cña së C«ng nghiÖp Thanh Hãa - Nh÷ng b¸o c¸o cña UBND TØnh Thanh Hãa, cña §¶ng bé tØnh qua c¸c kú §¹i héi - S¸ch vµ c¸c bµi b¸o cã néi dung liªn quan. - Nh÷ng tranh, ¶nh, biÓu ®å,... * Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu LuËn v¨n chñ yÕu sö dông ph¬ng ph¸p lÞch sö ®Ó ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ sù kiÖn lÞch sö mét c¸ch ch©n thùc vµ kh¸ch quan. H¬n n÷a nguån t liÖu cña c«ng nghiÖp Thanh Ho¸ chñ yÕu díi d¹ng v¨n b¶n hoÆc b¸o c¸o, bµi b¸o...... do ®ã chóng t«i sö dông ph¬ng ph¸p l«gic ®Ó ®äc ®Ó ®èi chiÕu sö lý t liÖu, ph©n tÝch tæng hîp vµ suy luËn ®Ó gi¶i quyÕt nh÷ng yªu cÇu cña luËn v¨n. Ngoµi ra chóng t«i ph¶i tiÕn hµnh kh¶o s¸t thùc tÕ , t×m hiÓu thùc tÕ ®Ó hoµn thµnh luËn v¨n. 5. §ãng gãp cña luËn v¨n. - Lµ c«ng tr×nh ®Çu tiªn nghiªn cøu mét c¸ch cã hÖ thèng vÒ c«ng nghiÖp ë Thanh Ho¸ trong 30 n¨m. - T¸i hiÖn mét c¸ch sinh ®éng bøc tranh c«ng nghiÖp Thanh Ho¸ qua c¸c thêi kú, chØ râ ¶nh hëng cña c«ng nghiÖp ®èi víi kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi. Nh÷ng thµnh c«ng tån t¹i h¹n chÕ. 14 - HÖ thèng t liÖu ®¸ng tin ®Ó tiÕp tôc nghiªn cøu, so s¸nh, ®èi chiÕu. Lµ tµi liÖu tham kh¶o ®Ó biªn so¹n lÞch sö Thanh Ho¸, lÞch sö §¶ng bé Thanh Ho¸, lÞch sö ngµnh c«ng nghiÖp Thanh Ho¸ cuèi thÕ kû XX ®Çu thÕ kû XXI. - Tµi liÖu cã thÓ sö dông cho viÖc gi¶ng d¹y lÞch sö ®Þa ph¬ng ë THCS, THPT, Cao ®¼ng, §¹i häc. 6. Bè côc cña luËn v¨n Ch¬ng1: Kh¸i qu¸t c«ng nghiÖp thanh ho¸ tríc 1975 Ch¬ng 2: C«ng nghiÖp thanh ho¸ tõ ( 1976 - 1990). Ch¬ng 3: c«ng nghiÖp thanh ho¸ trong xu thÕ héi nhËp khu vùc vµ thÕ giíi ( 1991 –2005) B. NéI DUNG Ch¬ng 1: Kh¸i qu¸t t×nh h×nh c«ng nghiÖp Thanh Ho¸ tríc 1975 1.1. §iÒu kiÖn ®Ó ph¸t triÓn c«ng nghiÖp 1.1.1. §iÒu kiÖn tù nhiªn 1.1.1.1. VÞ trÝ ®Þa lý Lµ mét tØnh thuéc vïng B¾c Trung Bé, Thanh Ho¸ n¨m trªn trôc giao th«ng B¾c – Nam, ë vÞ trÝ trung chuyÓn gi÷a B¾c Bé víi Trung Bé vµ Nam Bé. DiÖn tÝch tù nhiªn:11.116,34 km2, cã 27 huyÖn, TX, TP (gåm 24 huyÖn, 1 TP lµ ®« thÞ lo¹i 2, 2 TX lµ ®« thÞ lo¹i IV), 633 phêng, x· (gåm 584 x·, 29 thÞ trÊn, 20 phêng). 15 Theo tiªu chÝ ph©n vïng kinh tÕ, chia ra 3 vïng: Vïng ven biÓn (gåm 5 huyÖn, 1 thÞ x·, chiÕm 1,1% diÖn tÝch), ®ång b»ng (8 huyÖn, 1 thµnh phè, 1 thÞ x·, chiÕm 17% diÖn tÝch), miÒn nói (11 huyÖn, chiÕm 72% diÖn tÝch). Theo ch¬ng tr×nh ph¸t triÓn c¸c vïng kinh tÕ c¶ níc, Thanh Ho¸ n»m trong khu vùc B¾c trung Bé (gåm 6 tØnh tõ Thanh Ho¸ ®Õn Thõa Thiªn – HuÕ), cïng víi 8 tØnh ven duyªn H¶i Trung Bé tõ Tp §µ N¼ng ®Õn B×nh ThuËn. TØnh Thanh Ho¸ vÒ diÖn tÝch xÕp thø 4 c¶ níc, n»m trªn trôc giao th«ng B¾c – Nam, lµ mét thÞ trßng lín, lµ ®Þa ®iÓm thuËn lîi ®Ó tiÕp nhËn, cung øng, trao ®æi c«ng nghÖ, hµng ho¸ vµ dÞch vô víi c¸c ®Þa ph¬ng kh¸c trong vµ ngoµi níc. Kh¶ n¨ng nµy ®îc c¶i thiÖn thªm sau khi hoµn thµnh n©ng cÊp QL 1 A, ®êng Hå ChÝ Minh vµ c¶ng Nghi S¬n 1,2. VÒ phÝa t©y cã thÓ më réng quan hÖ kinh tÕ víi tØnh Hña Ph¨n (Lµo) vµ khu vùc T©y b¾c (S¬n La, Hoµ B×nh). TØnh cã ®ñ 3 vïng kinh tÕ, ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó ph¸t triÓn mét nÒn kinh tÕ t¬ng ®èi hoµn chØnh, gåm ven biÓn, ®ång b»ng vµ miÒn nói. VÞ trÝ ®Þa lÝ cho phÐp Thanh Ho¸ cã thÓ x©y dùng nÒn c«ng nghiÖp ®a ngµnh ë c¶ trªn 3 miÒn ®Þa h×nh: BiÓn - §ång B»ng – MiÒn Nói. 1.1.1.2. §Þa h×nh- khÝ hËu §Þa h×nh Thanh Ho¸ phøc t¹p vµ ®a d¹ng, cã c¶ vïng nói vµ trung du, vïng ®ång b»ng vµ vïng ven biÓn, víi quü ®Êt t¬ng ®èi lín t¹o nh÷ng tiÒn ®Ò ®Ó ph¸t triÓn toµn diÖn s¶n xuÊt c«ng nghiÖp. 16 Vïng nói vµ trung du ë phÝa t©y b¾c chiÕm 2/3 l·nh thæ, bao gåm 11 huyÖn, cã ®é cao trung b×nh tõ 600 – 700 m (®èi víi vïng nói) vµ 150 – 200m (®èi víi vïng trung du) lµ n¬i tËp trung nhiÒu kho¸ng s¶n kim lo¹i. Vïng ®ång b»ng ®îc båi tô bëi c¸c hÖ thèng s«ng M·, s«ng Chu vµ s«ng Yªn bao gåm 10 huyÖn, thÞ, thµnh phè. Tuy lµ vïng ®ång b»ng, nhng ®Þa h×nh cã xen kÏ c¸c ®åi vµ nói ®¸ v«i ®éc lËp, ®©y lµ vïng ®Êt thÝch hîp cho trång lóa n¨ng suÊt cao víi diÖn tÝch trªn 100.000 ha, cã tiÒm n¨ng quan träng cho ph¸t triÓn ch¬ng tr×nh l¬ng thùc vµ ph¸t triÓn c«ng nghiÖp chÕ biÕn. Vïng ven biÓn ch¹y däc theo bê biÓn dµi h¬n 100 km bao gåm 6 huyÖn, thÞ x· ®ang cã xu thÕ lÊn dÇn ra biÓn víi diÖn tÝch hµng n¨m kh¸ lín. Thanh Ho¸ cã chÕ ®é khÝ hËu phøc t¹p: vïng ven biÓn, vïng ®ång b»ng, trung du, vïng nói cao phÝa B¾c, cã sù chªnh lÖch khÝ hËu râ rÖt. §iÒu kiÖn ma giã, lò lôt thÊt thêng còng ¶nh hëng kh«ng nhá ®Õn kinh tÕ – x· héi nãi chung, kinh tÕ c«ng nghiÖp nãi riªng ë Thanh Ho¸ nhÊt lµ c¸c ngµnh c«ng nghiÖp nhÑ, c«ng nghiÖp chÕ biÕn n«ng s¶n phÈm...... 1.1.1.3. §Êt ®ai - s«ng ngßi Thanh Ho¸ lµ mét tØnh lín, cã diÖn tÝch ®Êt tù nhiªn 11.168 km2, gåm 10 nhãm ®Êt chÝnh víi 28 lo¹i ®Êt kh¸c nhau. HiÖn t¹i, diÖn tÝch ®Êt ®· sö dông 756.669,73 ha, b»ng 68,13% diÖn tÝch tù nhiªn, trong ®ã sö dông vµo ®Êt 17 n«ng nghiÖp míi ®îc 239.842,2 ha, b»ng 21,60% diÖn tÝch ®Êt tù nhiªn vµ diÖn tÝch ®Êt cã rõng 405.713 ha. Thanh Ho¸ lµ tØnh cã kh¶ n¨ng më réng diÖn tÝch do c¸c b·i båi lÊn dÇn ra biÓn. §Êt ®ai réng cã ®iÒu kiÖn ®Ó quy ho¹ch ph¸t triÓn vïng nguyªn liÖu g¾n víi c«ng nghiÖp chÕ biÕn C¬ cÊu sö dông ®Êt theo híng t¨ng møc khai th¸c ®Êt l©m nghiÖp, ®Êt chuyªn dïng. C¸c lo¹i ®Êt: ®Êt l©m nghiÖp, ®Êt n«ng nghiÖp, ®Êt chuyªn dïng, ®Êt cha sö dông. Víi hÖ th«ng s«ng ngßi dµy ®Æc cã chiÒu dµi 881 km, tæng diÖn tÝch lu vùc lµ 39.756 km2, tæng lîng níc trung b×nh hµng n¨m lµ 19,52 tû m3, Thanh Ho¸ lµ tØnh cã lîng níc mÆt kh¸ dåi dµo. Víi lîng níc mÆt phong phó cïng víi tr÷ lîng níc ngÇm kh¸ lín qua th¨m dß ë cÊp C2 ë c¸c thÞ x· SÇm S¬n, BØm S¬n cho thÊy, tµi nguyªn ë Thanh Ho¸ cã thÓ ®¸p øng tèt nhu cÇu ph¸t triÓn c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp, giao th«ng vËn t¶i vµ ®êi sèng nh©n d©n. Ngoµi ra, víi hÖ thèng s«ng suèi ch¶y qua ®Þa h×nh phøc t¹p cã ®é rèc t¬ng ®èi lín ®· t¹o ra tiÒm n¨ng kh«ng nhá ®Ó ph¸t triÓn thuû ®iÖn Toµn tØnh cã 30 s«ng lín nhá víi tæng chiÒu dµi kho¶ng 1.609 km s«ng tù nhiªn, 280 km s«ng ®µo. S«ng ngßi ë Thanh Ho¸ cã tr÷ lîng níc lín, dßng ch¶y dèc lµ nguån thuû ®iÖn v« tËn phôc vô cho c«ng cuéc C«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ cña tØnh Thanh Ho¸ 1.1.1.4. Tµi nguyªn kho¸ng s¶n. - Kho¸ng s¶n ®¸ v«i 18 ThÕ m¹nh chÝnh vÉn lµ kho¸ng s¶n ®Ó s¶n xuÊt vËt liÖu x©y dùng (s¶n xuÊt xi m¨ng: ®¸ v«i, ®¸ sÐt, phô gia xi m¨ng c¸c lo¹i), ®¸ èp l¸t,®¸ x©y dùng, c¸t sái....). S¶n xuÊt vËt liÖu x©y dùng lµ ngµnh lín nhÊt cña c«ng nghiÖp toµn tØnh. - Kim lo¹i: Mét sè kho¸ng s¶n kh¸c: §¸ng kÓ nhÊt lµ cromÝt (tr÷ lîng lín, lµ má duy nhÊt ë ViÖt Nam ®· ®îc ph¸t hiÖn). QuÆng s¾t cã nhng quy m« nhá. Ngoµi ra cßn mét sè nguyªn liÖu kho¸ng kh¸c cã thÓ lµm nguyªn liÖu s¶n xuÊt ho¸ chÊt c¬ b¶n nh ®¸ v«i chÊt lîng cao (s¶n xuÊt s«da, bét nhÑ..), bait, dolomit, nguyªn liÖu s¶n xuÊt g¹ch chÞu löa vµ g¹ch creamic... Kho¸ng s¶n ë Thanh Ho¸ rÊt ®a d¹ng, cã tíi 250 ®iÓm vµ nhiÒu lo¹i tr÷ lîng lín so víi c¶ nø¬c nh ®¸ v«i, xi m¨ng, ®¸ èp l¸t, sÐt lµm m¨ng, sÐt g¹ch ngãi, cr«m, sªcpntin, ®«l«mit. Kho¸ng s¶n phi kim lo¹i gåm: sÐt lµm xi m¨ng cã tr÷ lîng 85 triÖu tÊn, sÐt g¹ch ngãi 20 triÖu m3, chÊt läng tèt, ®¸ èp l¸t tr÷ lîng 2-3 tû m3 chÊt lîng tèt cã nhiÒu mµu s¾c v©n hoa vµ ®éi bÒn cao, c¸t x©y dùng tr÷ läng rÊt lín vµ ph©n bè kh¾p TØnh. Kho¸ng s¶n kim lo¹i: QuÆng s¾t: §Õn nay ®· ph¸t hiÖn 23 ®iÓm quÆng s¾t, trong ®ã cã 5 má ®· ®îc th¨m dß ®¸nh gi¸ tr÷ lîng kho¶ng 3 triÖu tÊn, ph©n bè ë Quan Ho¸, B¸ Thíc, Nh Xu©n, 19 CÈm Thuû, Th¹ch Thµnh, cã nhu cÇu lín cho phô gia xi m¨ng... Cr«m (C 2 03); tr÷ lîng 21,898 triÖu, chÊt lîng tèt, ph©n bè tËp trung ë Cæ §Þnh thuéc huyÖn TriÖu S¬n, cã má thiÕc – vogram ë Thêng Xu©n. Vµ sa kho¸ng ph©n bè ë hÇu kh¾p c¸c huyÖn miÒn nói, tËp trung chñ yÕu ë c¸c huyÖn CÈm Thuû, B¸ Thíc, Thêng Xu©n... vµng gèc tËp trung chñ yÕu ë lµng NÌo ë huyÖn B¸ Thíc, x· CÈm T©n – CÈm Thuû. §¸ quý ph©n bè ë vïng T©y – Nam Thanh Ho¸. Kho¸ng s¶n lµm nguyªn liÖu ph©n bãn, trî dung vµ ho¸ chÊt, c¸c nguyªn liÖu kh¸c: phèt pho rÝt tr÷ lîng mét triÖu tÊn. Ph©n bè tËp trung ë c¸c huyÖn Ngäc LÆc, CÈm Thuû, Thêng Xu©n, TÜnh Gia, N«ng Cèng. Sªcpntin: tr÷ lîng 15 triÖu tÊn, chÊt lîng kh¸ tèt, ph©n bè tËp trung ë huyÖn N«ng Cèng. §«l«mit: tr÷ lîng 4,7 triÖu tÊn, chÊt lîng rÊt tèt, ph©n bè ë thµnh phè Thanh Ho¸, huyÖn Nga S¬n Kho¸ng s¶n than: tr÷ lîng than ®¸ ë Thanh Ho¸,chØ ph¸t hiÖn ®îc nh÷ng má nhá than non ë c¸c vïng CÈm Thuû, Th¹ch Thµnh. Tr÷ lîng than lín, cã trªn 2 triÖu tÊn, chÊt lîng thÊp, nhng ®é ®¹m vµ mïn cao, ph©n bè ë x· VÜnh An ( VÜnh Léc ), X· Hµ S¬n ( Hµ Trung, x· Thä L©m vµ Xu©n S¬n ( Thä Xu©n)..... - Tµi nguyªn rõng: Thanh Ho¸ cã diÖn tÝch rõng kh¸ lín: 405.713 ha. Rõng Thanh Ho¸ chñ yÕu lµ rõng réng vµ cã hÖ thùc vËt phong phó víi nhiÒu lo¹i gç quý hiÕm nh: l¸t, p¬ mu, trÇm h¬ng, lim xanh, tÊu sÕn vµ tr÷ lîng tre nøa, vÇu kho¶ng 1 tû c©y, 20
- Xem thêm -