Tài liệu Chính sách cổ tức và giá trị doanh nghiệp . ths. kinh doanh

  • Số trang: 161 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 61 |
  • Lượt tải: 0
nguyetha

Đã đăng 8489 tài liệu

Mô tả:

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- VŨ VĂN LÁ CHÍNH SÁCH CỔ TỨC VÀ GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG Hà Nội – 2013 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- VŨ VĂN LÁ CHÍNH SÁCH CỔ TỨC VÀ GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP Chuyên ngành: Tài chính và Ngân hàng Mã số : 60 34 20 LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. QUÁCH MẠNH HÀO Hà Nội – 2013 MỤC LỤC Trang Danh mục các chữ viết tắt .......................................................................... i Danh mục các bảng biểu ............................................................................ ii Danh mục các hình vẽ ............................................................................... iii Danh mục các sơ đồ .................................................................................. iv PHẦN MỞ ĐẦU ..........................................................................................1 CHƢƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN ................................................................8 1.1. CÁC KHÁI NIỆM ................................................................................8 1.1.1. Cổ tức..................................................................................................8 1.1.2.Chính sách cổ tức. ...............................................................................8 1.1.3.Giá trị doanh nghiệp ............................................................................8 1.2. ĐO LƢỜNG GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP. .........................................8 1.3. ĐO LƢỜNG CHÍNH SÁCH CỔ TỨC. ...............................................9 1.3.1. Tỷ lệ chi trả cổ tức. .............................................................................9 1.3.2. Tỷ suất cổ tức. ...................................................................................10 1.4 QUÁ TRÌNH TRẢ CỔ TỨC. .............................................................10 1.5. CÁC CHÍNH SÁCH CHI TRẢ CỔ TỨC .........................................12 1.5.1.Chính sách lợi nhuận giữ lại thụ động. ............................................12 1.5.2.Chính sách cổ tức tiền mặt ổn định...................................................13 1.5.3.Các chính sách chi trả cổ tức khác. ..................................................14 1.6. CÁC PHƢƠNG THỨC TRẢ CỔ TỨC ............................................14 1.6.1.Cổ tức trả bằng tiền mặt ....................................................................14 1.6.2.Cổ tức trả bằng cổ phiếu. ..................................................................15 1.6.3.Cổ tức trả bằng tài sản. .....................................................................15 1.6.4.Mua lại cổ phần. ................................................................................15 1.7. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN LỰA CHỌN CHÍNH SÁCH CỔ TỨC CỦA DOANH NGHIỆP............................................................17 1.7.1. Các hạn chế pháp lý. ........................................................................17 1.7.2. Các điều khoản hạn chế. ..................................................................18 1.7.3. Các ảnh hưởng của thuế. .................................................................18 1.7.4. Nhu cầu thanh khoản. ......................................................................20 1.7.5. Khả năng vay nợ và tiếp cận các thị trường vốn. .............................21 1.7.6. Tính ổn định của lợi nhuận. ............................................................21 1.7.7. Các cơ hội tăng trƣởng vốn. ............................................................21 1.7.8. Lạm phát. .........................................................................................22 1.7.9. Các ưu tiên của cổ đông (hiệu ứng khách hàng) .............................22 1.6.10. Bảo vệ chống loãng giá. .................................................................23 1.8. CHÍNH SÁCH CỔ TỨC VÀ GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP. ............24 1.8.1. Các lập luận về chính sách cổ tức không tác động gì đến giá trị doanh nghiệp. .............................................................................................24 1.8.2. Các lập luận về chính sách cổ tức tác động đến giá trị doanh nghiệp. ........25 1.9. BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM TRONG NGHIÊN CỨU CHÍNH SÁCH CỔ TỨC. ................................................................27 1.9.1. Chính sách cổ tức và những kết luận quan trọng. ...........................27 1.9.1.1.Cổ tức thường đi đôi với lợi nhuận. .................................................27 1.9.1.2.Cổ tức thường ổn định. ....................................................................28 1.9.1.3.Cổ tức ít biến động hơn lợi nhuận. ..................................................29 1.9.1.4.Chính sách cổ tức có xu hướng tùy thuộc vào vòng đời của công ty.........30 1.9.2.Chính sách cổ tức và các phát hiện mới. ...........................................31 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 ..........................................................................35 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH CỔ TỨC VÀ GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP TRÊN THỊ TRƢỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM 36 2.1. THỰC TRẠNG CHI TRẢ CỔ TỨC CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƢỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM THỜI GIAN QUA. ...............................................................................................36 2.1.1. Về khung pháp lý và chính sách thuế tính trên cổ tức .....................36 2.1.2. Tình hình chi trả cổ tức của các công ty niêm yết thời gian qua. ..........40 2.1.2.1. Số liệu cổ phiếu niêm yết qua các năm. ..........................................40 2.1.2.2. Số liệu chi trả cổ tức qua các năm. .................................................42 2.1.2.3. Thống kê tỷ lệ lợi nhuận trả cổ tức qua các năm .............................44 2.1.2.4. Thống kê tỷ suất cổ tức qua các năm ..............................................46 2.2. CHÍNH SÁCH CỔ TỨC VÀ GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP TRONG THỰC TẾ VIỆT NAM..............................................................................48 2.3. PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH CỔ TỨC TỚI GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP NIÊM YẾT. ........................................................49 2.4. PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG LÊN CHÍNH SÁCH CHI TRẢ CỔ TỨC CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT VIỆT NAM THỜI GIAN QUA. ...............................................................................................55 2.4.1. Các yếu tố ngoại vi............................................................................55 2.4.1.1. Các hạn chế pháp lý. ......................................................................55 2.4.1.2. Các khoản giới hạn trong hợp đồng trái phiếu công ty và các thỏa thuận tài trợ ................................................................................................57 2.4.1.3. Các ảnh hưởng của thuế .................................................................57 2.4.1.4. Các chi phí giao dịch. .....................................................................58 2.4.1.5. Các chi phí phát hành. ....................................................................59 2.4.1.6. Lạm phát.........................................................................................60 2.4.1.7. Lãi suất ngân hàng. ........................................................................61 2.4.1.8. Yếu tố thị trường. ............................................................................63 2.4.1.9. Việc sử dụng các phương pháp định giá cổ phiếu. ..........................64 2.4.1.10. Vấn đề chi phí đại diện. ................................................................65 2.4.1.11. Ưu tiên của cổ đông. .....................................................................66 2.4.1.12. Bảo vệ chống loãng giá. ...............................................................67 2.4.2. Các yếu tố nội vi. ..............................................................................70 2.4.2.1. Đặc điểm giai đoạn phát triển của doanh nghiệp. ..........................70 2.4.2.2. Khả năng tạo ra lợi nhuận,tính ổn định của lợi nhuận....................71 2.4.2.3. Các dự án đầu tư,cơ hội tăng trưởng vốn. ......................................71 2.4.2.4. Nhu cầu thanh khoản. .....................................................................73 2.4.2.5. Khả năng vay và tiếp cận thị trường vốn. .......................................73 2.4.2.6. Quy mô doanh nghiệp. ....................................................................76 2.4.2.7. Hình thức sở hữu,cấu trúc cổ đông,quyền kiểm soát công ty. ...............77 2.4.2.8. Vấn đề phát tín hiệu. .......................................................................81 2.5. PHÂN TÍCH NHỮNG BẤT CẬP TRONG VIỆC LỰA CHỌN CHÍNH SÁCH CỔ TỨC CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT VIỆT NAM HIỆN NAY. ................................................................................................82 2.5.1. Chạy theo việc thỏa mãn nhu cầu của các nhà đầu tư ngắn hạn hơn là việc phát triển bền vững giá trị doanh nghiệp. ......................................82 2.5.2. Sử dụng chính sách cổ tức như một công cụ đánh bóng hình ảnh công ty. .......................................................................................................86 2.5.3. Dựa quá nhiều vào yếu tố thị trường. ..............................................88 2.5.4. Các vấn đề phát sinh khác. ...............................................................90 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. .........................................................................94 CHƢƠNG 3: LỰA CHỌN CHÍNH SÁCH CỔ TỨC THÍCH HỢP CHO CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƢỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM. ...............................................................................................95 3.1. LỰA CHỌN CHÍNH SÁCH CỔ TỨC PHÙ HỢP VỚI CHU KỲ SỐNG CỦA DOANH NGHIỆP. ...............................................................95 3.2. CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN. .........................................................97 3.3. NHẬN THỨC CỦA BAN QUẢN LÝ. ............................................. 101 3.4. QUÁ TRÌNH RA QUYẾT ĐỊNH CHỊ TRẢ CỔ TỨC................... 104 3.5. XEM XÉT MỘT SỐ PHƢƠNG THỨC PHÂN CHIA LỢI NHUẬN KHÁC ...................................................................................................... 114 3.5.1. Mua lại cổ phần .............................................................................. 114 3.5.2. Thưởng bằng cổ phiếu quỹ. ............................................................ 115 3.5.3. Dùng lợi nhuận để phát hành cổ phiếu thưởng. ............................ 116 3.5.4. Chia nhỏ cổ phiếu và trả cổ tức bằng cổ phiếu. ............................. 118 3.6. NHỮNG GỢI Ý KHÁC. .................................................................. 119 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 ........................................................................ 123 KẾT LUẬN .............................................................................................. 123 TÀI LIỆU THAM KHẢO....................................................................... 126 PHỤ LỤC DANH MỤC VIẾT TẮT STT Số hiệu Nội dung 1 CPH Cổ phần hóa 2 EPS Thu nhập trên mỗi cổ phần (Earrning per share) 3 ESOP 4 HNX Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội 5 HSX Sở giao dịch chứng khoán Hồ Chí Minh Chƣơng trình ƣu đãi cổ phiếu cho nhân viên (Employee Stock Option Plan) 6 M&M 7 SGDCK Merton Miller và Franco Modigliani Sở giao dịch chứng khoán 8 TTCK VN Thị trƣờng chứng khoán Việt Nam 9 TTGDCK Trung tâm giao dịch chứng khoán. 10 TTLKCK Trung tâm lƣu ký chứng khoán. 11 UBCKNN Ủy ban chứng khoán nhà nƣớc 12 WTO Tổ chức thƣơng mại thế giới ii DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU STT Số hiệu Nội dung 1 Bảng 2-1 2 Bảng 2-2 Giá cổ phiếu của các công ty không chi trả cổ tức. 53 3 Bảng 2-3 Thống kê lãi suất cơ bản qua các năm 60 4 Bảng 3-1 Quan điểm của Ban quản lý về chính sách cổ tức. 101 5 Bảng 3-2 Thay đổi giá cổ phiếu của các công ty trả cổ tức ổn định Mẫu xem xét các yếu tố trong quyết định chi trả cổ tức iii Trang 52 112 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ STT Số hiệu Nội dung 1 Hình 1-1 2 Hình 1-2 Tỷ lệ các công ty trả cổ tức tại Mỹ 19 3 Hình 1-3 Quan hệ cổ tức và lợi nhuận ở Mỹ qua các năm 26 4 Hình 1-4 5 Hình 1-5 Chính sách cổ tức theo vòng đời công ty. 30 6 Hình 1-6 Tỷ lệ các công ty chi trả cổ tức các nhóm 31 Thuế suất đánh trên thu nhập thông thƣờng và thu nhập lãi vốn Thay đổi cổ tức của các công ty Mỹ từ năm 1989– 2003 Trang 18 28 Lợi nhuận điều chỉnh, tổng chi trả, cổ tức, mua lại 7 Hình 1-7 cổ phần của 345 công ty có trả cổ tức và mua lại 32 cổ phần thƣờng xuyên năm 1980-2005 Tình hình chi trả cổ tức của các công ty cổ phần 8 Hình 2-1 41 9 Hình 2-2 Cơ cấu trả cổ tức của các công ty niêm yết. 42 10 Hình 2-3 Tỷ lệ lợi nhuận trả cổ tức. 43 11 Hình 2-4 Cơ cấu tỷ lệ lợi nhuận trả cổ tức 44 12 Hình 2-5 Tỷ suất cổ tức của các công ty. 45 13 Hình 2-6 Cơ cấu tỷ suất cổ tức qua các năm. 46 14 Hình 2-7 Chỉ số CPI qua các năm 59 niêm yết iv DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ STT Số hiệu Nội dung Trang 1 Sơ đồ 1-1 Qui trình trả cổ tức 11 2 Sơ đồ 3-1 Quá trình thực hiện quyết định chi trả cổ tức 100 PHẦN MỞ ĐẦU 1.TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Trong tài chính doanh nghiệp có 3 quyết định cơ bản quan trọng : quyết định đầu tƣ, quyết định tài trợ và quyết định chị trả cổ tức. Cả ba quyết định đó đều phải nhất quán với mục tiêu nhằm tối đa hóa giá trị doanh nghiệp. Thấy rằng, các quyết định này liên quan với nhau theo một cách nào đó. Thí dụ, các đầu tƣ của một doanh nghiệp ấn định mức lợi nhuận tƣơng lai và tiềm năng cổ tức tƣơng lai ; cấu trúc vốn ảnh hƣởng đến chi phí sử dụng vốn, và đến lƣợt mình, chi phí sử dụng vốn ấn định một phần đến số cơ hội đầu tƣ có thể chấp nhận đƣợc; và chính sách cổ tức ảnh hƣởng đến số lƣợng v vốn cổ phần thƣờng trong cấu trúc vốn của một doanh nghiệp (qua lợi nhuận giữ lại), và mở rộng ra, ảnh hƣởng đến chi phí sử dụng vốn. Khi lập các quyết định tƣơng quan lẫn nhau này, mục tiêu là tối đa hóa tài sản cổ đông. Nhƣng nếu chỉ xem xét một cách cô lập thì chính sách cổ tức có tác động thế nào đến giá trị doanh nghiệp? Một doanh nghiệp lựa chọn một chính sách cổ tức dựa vào đâu? Có chính sách nào tối ƣu cho tất cả các doanh nghiệp? Trên thực tế các doanh nghiệp niêm yết ở Việt Nam lựa chọn chính sách cổ tức nào? Những chính sách cổ tức đó có nhất quán với mục tiêu tối đa hóa tài sản của cổ đông? Trong giai đoạn khó khăn các công ty có thƣờng cắt giảm cổ tức không?... Ở Việt Nam hiện nay, các công ty niêm yết nói riêng và các công ty cổ phần nói chung vẫn chƣa hình dung rõ nét chính sách cổ tức và chƣa nhận thức đúng mức độ tầm quan trọng, mức độ ảnh hƣởng của chính sách cổ tức tác động lên giá trị doanh nghiệp. Việc chi trả cổ tức của các công ty còn mang nặng tính tự phát, chƣa có tính chiến lƣợc dài hạn. Chính trong tình hình đó, chúng ta rất cần thiết phải có những công trình nghiên cứu làm rõ về chính sách cổ tức với giá trị doanh nghiệp, cách thức xây dựng chính sách cổ tức tối ƣu, cũng nhƣ việc đánh giá tầm quan trọng của nó đối với mỗi công ty. Mặt khác, đứng dƣới góc độ quản lý thì các vấn đề phát sinh trong việc chi trả cổ tức của các công ty cũng đòi hỏi các cơ quan chức năng phải hiểu rõ bản chất của những vấn đề đó để quản lý tốt và ban hành những văn bản pháp lý phù hợp. Xuất phát từ những nhu cầu cấp thiết trên, tôi xin đi vào nghiên cứu : Chính sách cổ tức và giá trị doanh nghiệp. 2.TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 2 Nhiều nghiên cứu trên thế giới đã tiến hành để xác định mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và giá trị doanh nghiệp, đáng chú ý nhất là nghiên cứu của Miller và Modigliani(1961) đã tạo nền tảng cho trƣờng phái trung dung sau này. Đã có nhiều tranh luận và những nghiên cứu chuyên sâu đƣợc tiến hành để từ đó kiểm tra lý thuyết này chẳng hạn Black và Scholes (1974), Merton và Rock (1985) và Peter (1996) có xu hƣớng hỗ trợ lý thuyết này, thì cũng có những ngƣời khác lại phản đối nó nhƣ Litzenberger và Ramswamy (1979), Ang và Peterson (1985). Trong khi đó tại Việt Nam, tuy rằng đã có nhiều nghiên cứu về chính sách cổ tức của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán, nhƣng những nghiên cứu trƣớc đây chỉ đƣa ra các phân tích về chính sách cổ tức và các nhân tố tác động lên chính sách cổ tức: Xây dựng chính sách cổ tức cho các công ty cổ phần niêm yết tại Việt Nam; Chính sách cổ tức của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam,……..Nghiên cứu này đƣa ra đánh giá rõ ràng hơn chính sách cổ tức của các doanh nghiệp niêm yết, mặt khác đánh giá tác động của nó, từ đó đƣa ra thêm một bằng chứng thực nghiệm trong những tranh luận về mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và giá trị doanh nghiệp. 3.MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU Mục đích nghiên cứu : Dựa trên các lý thuyết về mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và giá trị doanh nghiệp để xem xét phân tích chính sách cổ tức của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam.Từ đó, đề ra các phƣơng hƣớng để xây dựng chính sách cổ tức phù hợp cho các doanh nghiệp niêm yết trong thời gian tới. Nhiệm vụ nghiên cứu : 3 * Tổng hợp, xem xét thực trạng chi trả cổ tức của các công ty niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam trong thời gian qua. * Phân tích những bất cập trong việc lựa chọn chính sách cổ tức của các công ty niêm yết thời gian qua. 4. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU Đối tượng nghiên cứu của luận văn: là các công ty niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam từ năm 2007 đến năm 2012. Giới hạn nghiên cứu chính sách cổ tức chỉ ở các công ty niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam là vì chỉ có các công ty này mới có các thông tin minh bạch về báo cáo tài chính cũng nhƣ chính sách cổ tức trong thị trƣờng bất cân xứng thông tin nhƣ Việt Nam hiện nay. Hơn nữa, ta có thể thấy rằng các công ty niêm yết là những công ty tiêu biểu trong việc nhận thức đƣợc tầm quan trọng cũng nhƣ ảnh hƣởng của chính sách cổ tức đến giá trị doanh nghiệp. Phạm vi nghiên cứu của đề tài: * Chỉ tổng hợp, quan sát, phân tích dựa trên các số liệu đã công bố trên các phƣơng tiện thông tin đại chúng mà không lập bảng câu hỏi khảo sát, đo lƣờng mức độ tác động của các yếu tố lên quyết định lựa chọn chính sách cổ tức của doanh nghiệp niêm yết ở Việt Nam. * Nghiên cứu này chỉ nhằm tạo cho các công ty niêm yết nói riêng, tất cả các công ty cổ phần nói chung, một mức độ nhận thức đúng đắn và hợp lý về tầm quan trọng của chính sách cổ tức và ảnh hƣởng của nó đến giá trị doanh nghiệp nhƣ thế nào thông qua phân tích dựa trên lý thuyết của M&M và phân tích dựa trên các lý thuyết đối lập khác. Do đó, nghiên cứu này bỏ qua rất nhiều quan điểm của các lý thuyết về cổ tức khác. Ví dụ nhƣ: lý thuyết của Brennan(trên cơ sở mô hình đình giá tài sản vốn), Brennan cho rằng thu nhập trƣớc thuế của một chứng khoán có mối quan hệ tuyến tính với 4 rủi ro hệ thống và với tỷ lệ chi trả cổ tức. Mức thu nhập trƣớc thuế cao bù đắp cho việc phải chịu thuế của cổ tức mà cổ đông nhận đƣợc hoặc lý thuyết của Elton và Gruber (cho rằng mức giảm giá cổ phiếu trong ngày giao dịch không hƣởng cổ tức thấp hơn mức cổ tức trên mỗi cổ phiếu). Bài viết này rõ ràng còn rất nhiều hạn chế cần đƣợc khắc phục, bổ sung và cần những phân tích sâu sắc hơn để có thể hoàn thiện hơn, mang tính ứng dụng cao hơn nhằm một phần nào đó đóng góp vào sự phát triển chung của thị trƣờng chứng khoán Việt Nam trong tƣơng lai. 5.PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Tổng quát, phƣơng pháp nghiên cứu của luận văn đi từ cơ sở lý thuyết và thực tiễn tại Việt Nam trong năm năm qua và từ đó đƣa ra những nhận xét, đánh giá, phân tích và cuối cùng là đƣa ra những gợi ý nhằm giúp các công ty niêm yết có thể lựa chọn những chính sách cổ tức khả thi và phù hợp. Nghiên cứu được thực hiện trên cơ sở dùng các phương pháp như: * Phƣơng pháp thống kê nhằm tập hợp các số liệu và đánh giá thực trạng. * Phƣơng pháp mô tả nhằm đƣa ra cái nhìn tổng quan về những chính sách cổ tức đang đƣợc áp dụng tại các công ty niêm yết. * Phƣơng pháp lịch sử nhằm so sánh, đối chiếu các thông tin trong quá khứ để tìm hiểu nguyên nhân và có các kết luận phù hợp. Nguồn dữ liệu của luận văn bao gồm hai nguồn chính: * Số liệu sơ cấp: Các số liệu chi trả cổ tức của các công ty niêm yết đã công bố trong các bản cáo bạch cũng nhƣ trong các bản tin chứng khoán. * Số liệu thứ cấp: Các thống kê về lạm phát, lãi suất của Tổng Cục Thống Kê, Ngân Hàng Nhà Nƣớc Việt Nam, các số liệu thống kê cổ tức cũng nhƣ các phân tích về chính sách cổ tức của các tác giả, các chuyên gia trong và ngoài nƣớc, và các phân tích, tổng hợp số liệu về thị trƣờng chứng khoán Việt Nam của các công ty chứng khoán,quỹ đầu tƣ. 5 6. DỰ KIẾN NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN VĂN Tuy còn nhiều hạn chế nhƣng đề tài cũng có những điểm mới sau: * Tổng kết lại tình hình thực hiện, cách thức chi trả cổ tức, mức độ chi trả cổ tức cho cổ đông của các công ty niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam trong thời gian qua. * Đƣa ra những yếu tố và đánh giá mức độ ảnh hƣởng của những yếu tố đó lên việc lựa chọn chính sách cổ tức của các công ty niêm yết trong thời gian qua. * Đƣa ra những bất cập nổi bật trong việc lựa chọn chính sách cổ tức hiện nay của các công ty niêm yết. * Đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng trong việc xây dựng chính sách cổ tức của các công ty niêm yết đối với giá trị doanh nghiệp và đƣa ra những gợi ý cho việc lựa chọn chính sách cổ tức phù hợp. 7. KẾT CẤU ĐỀ TÀI. Luận văn đƣợc trình bày thành ba phần: 6 Chƣơng 1: Cơ Sở Lý Luận Trong phần này nêu ra các tổng quát về cổ tức và giá trị doanh nghiệp, chính sách cổ tức nhƣ khái niệm,các phƣơng thức, các chính sách cổ tức, các yếu tố ảnh hƣởng và cuối cùng là tóm tắt một số quan điểm của lý thuyết cổ tức và giá trị doanh nghiệp.  Chƣơng 2: Thực Trạng Chính Sách Cổ Tức và Giá Trị Doanh Nghiệp Trên Thị Trƣờng Chứng Khoán Việt Nam. Phần này bắt đầu bằng việc xem xét nhìn lại mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và giá trị doanh nghiệp trong thực tiễn Việt Nam. Sau đó, bằng việc xem xét thực trạng chi trả cổ tức của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam trong thời gian qua, ta đi đến phân tích các yếu tố ảnh hƣởng cùng với việc phân tích các bất cập trong việc lựa chọn chính sách cổ tức của các công ty niêm yết trong thời gian qua.  Chƣơng 3: Lựa Chọn Chính Sách Cổ Tức Thích Hợp Cho Các Công Ty Niêm Yết Trên Thị Trƣờng Chứng Khoán Việt Nam. Phần này là phần đƣa ra những gợi ý cho các công ty niêm yết có thể cân nhắc khi xây dựng chính sách cổ tức thích hợp cho mình. 7 CHƢƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN 1.1. CÁC KHÁI NIỆM 1.1.1. Cổ tức. Cổ tức đƣợc hiểu là một phần lợi nhuận sau thuế của công ty dành để chi trả cho các cổ đông của công ty (chủ sở hữu của công ty). Cổ tức còn đƣợc gọi là lợi tức cổ phần [4]. 1.1.2.Chính sách cổ tức. Chính sách cổ tức ấn định mức lợi nhuận sau thuế của công ty sẽ đƣợc đem ra phân phối nhƣ thế nào, bao nhiêu đƣợc giữ lại để tái đầu tƣ và bao nhiêu dùng để chi trả cổ tức cho cổ đông. Lợi nhuận giữ lại có thể đƣợc dùng để kích thích tăng trƣởng lợi nhuận trong tƣơng lai và do đó có thể ảnh hƣởng đến giá trị cổ phần, trong khi cổ tức cung cấp cho các cổ đông một lợi nhuận hữu hình thƣờng xuyên. Một chính sách cổ tức bao gồm hai nội dung chính là mức cổ tức và thời gian trả cổ tức. 1.1.3.Giá trị doanh nghiệp Giá trị doanh nghiệp (giá trị vốn hóa thị trƣờng của doanh nghiệp) là thƣớc đo quy mô của một doanh nghiệp, là tổng giá trị thị trƣờng của doanh nghiệp, đƣợc xác định bằng số tiền bỏ ra để mua lại toàn bộ doanh nghiệp này trong điều kiện hiện tại. Khi tính giá trị vốn hóa thị trƣờng ngƣời ta chỉ tính đến các cổ phiếu phổ thông chứ không tính đến cổ phiếu ƣu đãi, vì chỉ cổ phiếu phổ thông mới đem lại cho ngƣời sở hữu quyền tham gia điều hành kinh doanh [4]. 1.2.ĐO LƢỜNG GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP. Giá trị doanh nghiệp đƣợc đo lƣờng thông qua qui mô và tốc độ tăng giá trị vốn hóa thị trƣờng(thị giá doanh nghiệp) trên thị trƣờng. 8 Thị giá của doanh nghiệp = giá thị trường của cổ phiếu x số cổ phiếu phổ thông đang lưu hành. Do vậy,qui mô và tốc độ tăng thị giá doanh nghiệp thể hiện rằng doanh nghiệp đó đƣợc thị trƣờng định giá bao nhiêu thông qua số lƣợng cổ phiếu và giá trị cổ phiếu mà thị trƣờng chấp nhận. Rõ ràng rằng,một doanh nghiệp có giá trị cao thì sẽ đƣợc thị trƣờng chấp nhận hấp thụ một lƣợng cổ phiếu lớn hơn, giá cổ phiếu cũng sẽ cao hơn so với các doanh nghiệp khác. Tuy vậy, giá trị vốn hóa thị trƣờng của doanh nghiệp có thể tăng giảm do một số nguyên nhân không liên quan gì đến kết quả hoạt động của doanh nghiệp, ví dụ nhƣ việc mua lại một doanh nghiệp khác, bán bớt một số bộ phận của tập đoàn, hay mua lại chính cổ phiếu của mình trên thị trƣờng chứng khoán. Giá trị vốn hóa thị trƣờng phản ánh giá cổ phiếu của một công ty, trong khi giá này có thể thay đổi theo kỳ vọng của nhà đầu tƣ, vì vậy chỉ số này không phản ánh hoàn toàn chính xác giá trị thực của doanh nghiệp đó. 1.3.ĐO LƢỜNG CHÍNH SÁCH CỔ TỨC. 1.3.1.Tỷ lệ chi trả cổ tức. Tỷ lệ chi trả cổ tức phản ánh mức cổ tức mà cổ đông đƣợc hƣởng chiếm tỷ lệ bao nhiêu trong thu nhập trong kỳ do công ty tạo ra và đƣợc đo lƣờng nhƣ sau: Tỷ lệ chi trả cổ tức = Cổ tức mỗi cổ phần/thu nhập mỗi cổ phần Đây là một trong những nhân tố quyết định đến giá trị thị trƣờng của cổ phần. Xem xét thông báo chia cổ tức năm 2011 của Ngân Hàng Thƣơng Mại Á Châu (mã chứng khoán ACB) với mức thanh toán cho cổ đông là 2.700 VND. Thu nhập mỗi cổ phần trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh năm 2011 là 3.280 VND. Tỷ lệ lợi nhuận trả cổ tức = 2.700/3.280 = 82,3%. Nhận thấy, ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu đã dùng phần lớn lợi nhuận kiếm đƣợc trong năm để trả cho các cổ đông. 9 1.3.2.Tỷ suất cổ tức. Tỷ suất cổ tức phản ánh tỷ số cổ tức của cổ phiếu so với giá thị trƣờng và đƣợc đo lƣờng nhƣ sau: Tỷ suất cổ tức = Cổ tức mỗi cổ phần/Giá thị trường mỗi cổ phần Nhƣ ta đã biết, thu nhập của nhà đầu tƣ gồm hai phần cổ tức và chênh lệch giá do chuyển nhƣợng cổ phần. Nếu tỷ suất cổ tức của một cổ phần thấp điều đó chƣa hẳn đã xấu bởi vì nhà đầu tƣ có thể chấp nhận tỷ lệ chi trả cổ tức thấp để dành phần lớn lợi nhuận để tái đầu tƣ. Họ mong đợi một tăng trƣởng nhanh trong cổ tức và hƣởng đƣợc sự chênh lệch lớn của giá cổ phần. Đơn vị tính: VND Mã chứng Công ty khoán Cổ Giá thị trƣờng Tỷ suất tức 30/12/2011 cổ tức FPT Công ty cổ phần FPT 1.500 49.700 3,1% REE Công ty cổ phần Cơ Điện 1.600 11.300 14,1% Lạnh Tỷ suất cổ tức của FPT = 1.500/49.700 = 0.031 hoặc 3,1% Tỷ suất cổ tức của REE = 1.600/11.300 = 0.141 hoặc 14,1% Ta thấy, Công Ty Cổ Phần Cơ Điện Lạnh trả cổ tức cao hơn cho mỗi cổ phần. Cùng với số tiền đầu tƣ 100 triệu VND vào cổ phiếu này thì nhận đƣợc thu nhập cổ tức hàng năm là 14.100.000 VND, trong khi cùng số tiền đó đầu tƣ vào Công Ty cổ phần FPT thì số tiền nhận đƣợc hàng năm là 3.100.000 VND. Nhƣ vậy với một nhà đầu tƣ quan tâm tới thu nhập cổ tức mà không quan tâm thu nhập lãi vốn thì sẽ lựa chọn cổ phiếu REE. 1.4 QUÁ TRÌNH TRẢ CỔ TỨC. Các công ty ở Mỹ thƣờng trả cổ tức hàng quý trong khi các công ty tại quốc gia khác thì thƣờng trả cổ tức 2 lần/năm hay 1 lần/năm. 10
- Xem thêm -