Tài liệu Chìa khóa vàng ôn thi thpt quốc gia môn hóa học

  • Số trang: 109 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 224 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 20010 tài liệu

Mô tả:

Chìa khóa vàng ôn thi THPT Quốc gia môn Hóa học
H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc. Ch×a khãa vµng 1: ph−¬ng ph¸p quy ®æi I. c¬ së lý thuyÕt.. 1) Khi quy ®æi hçn hîp nhiÒu chÊt (VÝ dô: hçn hîp X gåm: Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 ...) (tõ 3 chÊt trë lªn) thµnh hçn hîp hai chÊt ( nh−: Fe, FeO hoÆc Fe, Fe2O3 hoÆc….) mét chÊt ( nh−: FexOy hoÆc…) ta ph¶i b¶o toµn sè mol nguyªn tè vµ b¶o toµn khèi l−îng hçn hîp. 2) Cã thÓ quy ®æi hçn hîp X vÒ bÊt kú cÆp chÊt nµo, thËm chÝ quy ®æi vÒ mét chÊt. Tuy nhiªn ta nªn chän cÆp chÊt nµo ®¬n gi¶n cã Ýt ph¶n øng oxi ho¸ khö nhÊt, ®Ó ®¬n gi¶n trong viÖc tÝnh to¸n. 3) Trong qu¸ tr×nh tÝnh to¸n theo ph−¬ng ph¸p quy ®æi ®«i khi ta gÆp sè ©m ( nh− sè mol ©m, khèi l−îng ©m) ®ã lµ do sù bï trõ khèi l−îng cña c¸c chÊt trong hçn hîp, trong tr−êng hîp nµy ta vÉn tÝnh to¸n b×nh th−êng vµ kÕt qu¶ cuèi cïng vÉn tho¶ mOn. 4) Khi quy ®æi hçn hîp X vÒ mét chÊt lµ FexOy th× Oxit FexOy t×m ®−îc chØ lµ oxit gi¶ ®Þnh kh«ng cã thùc( vÝ dô nh−: Fe15O16 , Fe7O8…) 5) Khi quy ®æi hçn hîp c¸c chÊt vÒ nguyªn tö th× tu©n theo c¸c b−íc nh− sau: B−íc 1: quy ®æi hçn hîp c¸c chÊt vÒ cac nguyªn tè t¹o thµnh hçn hîp ®ã B−íc 2: ®Æt Èn sè thÝch hîp cho sè mol nguyªn tö c¸c nguyªn tè trong hçn hîp. B−íc 3: LËp c¸c ph−¬ng tr×nh dùa vµo c¸c ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l−îng, b¶o toµn nguyªn tè, b¶o toµn electron… B−íc 4: lËp c¸c ph−¬ng tr×nh dùa vµo c¸c gi¶ thiÕt cña bµi to¸n nÕu cã. B−íc 5: gi¶i c¸c ph−¬ng tr×nh vµ tÝnh to¸n ®Ó t×m ra ®¸p ¸n. 6). Mét sè bµi to¸n ho¸ häc cã thÓ gi¶i nhanh b»ng ph−¬ng ph¸p b¶o toµn khèi l−îng, b¶o toµn nguyªn tè, b¶o toµn e… song ph−¬ng ph¸p quy ®æi còng t×m ra ®¸p ¸n rÊt nhanh, chÝnh x¸c vµ ®ã lµ ph−¬ng ph¸p t−¬ng ®èi −u viÖt, kÕt qu¶ ®¸ng tin cËy, cã thÓ vËn dông vµo c¸c bµi tËp tr¾c nghiÖm ®Ó ph©n lo¹i häc sinh (nh− ®Ò tuyÓn sinh §H-C§ - 2007 - 2008 mµ Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o ®O ra). 7) C«ng thøc gi¶i nhanh. Khi gÆp bµi to¸n d¹ng s¾t vµ hçn hîp s¾t ta ¸p dông c«ng thøc tÝnh nhanh sau: Khi ¸p dông c«ng thøc nµy th× chóng ta cÇn chøng minh ®Ó nhí vµ vËn dông linh ho¹t trong qu¸ ttr×nh lµm c¸c bµi to¸n tr¾c nghiÖm (c«ng thøc ®−îc chøng minh ë ph−¬ng ph¸p b¶o toµn e). a. Tr−êng hîp 1: tÝnh khèi l−îng s¾t ban ®Çu tr−íc khi bÞ «xi hãa thµnh m gam hçn hîp X gåm: Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 . m Fe = 7.m hh + 56.n e 10 (1) , b. Tr−êng hîp 2: tÝnh khèi l−îng m gam hçn hîp X gåm: Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 . m hh = 10.m Fe − 56.n e 7 (2) c. Tr−êng hîp 3: tÝnh khèi l−îng muèi t¹o thµnh khi cho m gam hçn hîp X gåm: Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 vµo dung dÞch HNO3 nãng d−. n Fe( NO3 )3 = n Fe = m Fe = ymol, m Fe( NO3 )3 = 242.y gam(3) 56 d. Tr−êng hîp 4: tÝnh khèi l−îng muèi t¹o thµnh khi cho m gam hçn hîp X gåm: Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 vµo dung dÞch H2SO4 ®Æc, nãng d−. m 1 n Fe2 (SO4 )3 = .n Fe = Fe = x mol, m Fe2 (SO4 )3 = 400.x gam(4) 2 112 Ii. Bµi to¸n ¸p dông: Bµi to¸n 1: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H C§ Khèi B- 2007) Nung m gam bét s¾t trong oxi thu ®ù¬c 3 gam hçn hîp chÊt r¾n X. Hoµ tan hÕt hçn hîp X trong dung dÞch HNO3 d− tho¸t ra 0.56 lÝt NO (®ktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m lµ: A. 2.52 gam B. 1.96 gam. C. 3.36 gam. D. 2.10 gam. Bµi gi¶i: C¸ch 1: Quy hçn hîp chÊt r¾n X vÒ hai chÊt Fe, Fe2O3 1 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc. Fe + 4HNO3 → Fe(NO3)3 + NO + 2H2O 0,025mol 0,025mol 0, 56 = 0, 025mol 22, 4 ⇒ n NO = ⇒ m Fe2O3 = 3 - 0,025 .56 = 1,6gam ⇒ n Fe(trong Fe2O3 ) = 1, 6 = 0, 02mol 160 ⇒ mFe = 56(0,025 + 0,02) = 2,52 gam ⇒ A ®óng Chó ý: NÕu n Fe(trong Fe2O3 ) = 1, 6 = 0, 01mol ⇒ mFe = 56.(0,035) = 1,96g →B sai 160 C¸ch 2: Quy hçn hîp chÊt r¾n X vÒ hai chÊt FeO, Fe2O3 3FeO + 10HNO3 → 3Fe(NO3)3 + NO + 5H2O 3.0,025 0,025 ⇒ mFeO = 3.0,025 . 72 = 5,4g ⇒ ⇒ m Fe2O3 ⇒ n Fe(Fe2O3 ) = n Fe(FeO) = 5, 4 = 0, 075mol 72 = 3 - 5,4 = -2,4g 2.(−2, 4) 4,8 =− = −0, 03mol 160 160 mFe = 56 .(0,075 + (-0,03)) = 2,52 gam → A ®óng Chó ý: + KÕt qu¶ ©m ta vÉn tÝnh b×nh th−êng v× ®©y lµ ph−¬ng ph¸p quy ®æi + NÕu n Fe(Fe O ) = −0,015mol ⇒ mFe = 56.0,06 = 3,36g → C sai 2 3 C¸ch 3: Quy hçn hîp chÊt r¾n X vÒ mÆt chÊt lµ Fex Oy 3FexOy + (12x - 2y)HNO3 → 2Fe(NO3)3 +(3x-2y)NO + (6x -y)H2O 3.0,025 3x − 2y 0,025mol 3 3.0, 025 x 3 ⇔ = = ⇒ m Fe3O2 = 200 56x + 16y 3x − 2y y 2 3.56.3 ⇒ m Fe(oxit ) = = 2, 52g → A ®óng 200 Chó ý: NÕu m Fe O = 160 ⇒ m Fe = 3.2.56 = 2,1g → D sai 2 3 160 ⇒ n Fex O y = C¸ch 4: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. m Fe = 7.m hh + 56.n e 7.3 + 56.0,025.3 = = 2,52gam => A ®óng 10 10 Bµi to¸n 2: ( TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh §H C§- Khèi A- 2008). Cho 11.36 gam hçn hîp gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 ph¶n øng hÕt víi dung dÞch HNO3 loOng d− thu ®−îc 1.344 lÝt khÝ NO (s¶n phÈm khö duy nhÊt ë đktc) vµ dung dịch X. C« c¹n dung dÞch X sau ph¶n øng ®−îc m gam muèi khan. Gi¸ trÞ m lµ: A. 34.36 gam. B. 35.50 gam. C. 49.09 gam D. 38.72 gam. Bµi gi¶i. C¸ch 1: Quy ®æi hçn hîp vÒ hai chÊt: Fe, Fe2O3 Hoµ tan hçn hîp víi HNO3 loOng d− → 1,344 lÝt NO Fe + 4HNO3 → Fe(NO3)3 + NO + 2H2O (1) 0,06mol 0,6mol 0,06mol Fe2O3 → 0,05 2Fe(NO3)3 0,1mol (2) 2 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc. ⇒ n NO = 1, 344 = 0, 06mol; 22, 4 Tõ (1) ⇒ mFe = 56 . 0,06 = 3,36 g ⇒ n Fe2O3 = ⇒ m Fe2O3 = 11, 36 − 3, 36 = 8g 8 = 0, 05mol ⇒ mX = 242 (0,06 + 0,1) = 38,72g → D ®óng 160 C¸ch 2: Quy hçn hîp vÒ hai chÊt: FeO, Fe2O3 3FeO + 10HNO3 → 3Fe(NO3)3 + NO + 5H2O 0,18 0,18mol 0,06 Fe2O3 → 2Fe(NO3)3 -0,01 -0,02 ⇒ mFeO = 12,96g; ⇒ m Fe ⇒ 2O3 = −1, 6g m Fe( NO3 )3 = 242(0,18 − 0,02) = 38,72g → D ®óng C¸ch 3: Quy hçn hîp vÒ mét chÊt FexOy 3FexOy + (12x - 2y)HNO3 → 3xFe(NO3)3 + (3x - 2y)NO + (6x-y)H2O 3.0, 06 3x − 2y 3.x.0,06 3x − 2y 0,06 11, 36 0, 06.3 x 16 ⇔ 150x = 160y ⇔ = = 56x + 16y 3x − 2y y 15 3.16.0, 06 = .242 = 38, 72g → D ®óng 3.16 − 2.15 n Fex O y = ⇒ m Fe( NO3 )3 C¸ch 4. ¸p dông ph−¬ng ph¸p quy ®æi nguyªn tö Ta xem 11.36 gam hçn hîp gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 lµ hçn hîp cña x mol Fe vµ y mol O. Ta cã: mHH =56x+16y =11,36 (1). MÆt kh¸c qu¸ tr×nh cho vµ nhËn electron nh− sau +3 0 Fe− 3e → Fe x → 3x 0 −2 O+ 2e → O y → 2y +5 +2 N + 3e → N ...0,18 ← 0,06 ¸p dông §LBT E ta ®−îc: n e = 2y + 0,18 = 3x, => 3x − 2y = 0,18 (2) Gi¶i hÖ (1) vµ (2) => x=0,16 mol, y=0,15 mol. n Fe( NO3 )3 = n Fe = x = 0,16mol, => m Fe( NO3 )3 = 0,16.242 = 38,72gam , D ®óng C¸ch 5: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. 7.m hh + 56.n e 7.11,36 + 56.0,06.3 = = 8,96gam 10 10 => D ®óng 8,96 n Fe( NO3 )3 = n Fe = = 0,16mol, m Fe( NO3 )3 = 0,16.242 = 38,72gam 56 C¸ch 6. LÊy c¸c ®¸p ¸n ®em chia cho khèi l−îng mol cña muèi lµ 242 th× c¸c sè ®Òu lÏ nh−ng chØ cã ®¸p ¸n D lµ sè kh«ng lÏ lµ 0,16 Bµi to¸n 3: Nung 8.4 gam Fe trong kh«ng khÝ, sau ph¶n øng thu ®−îc m gam X gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 . Hoµ tan m gam hçn hîp X b»ng HNO3 d−, thu ®−îc 2.24 lÝt khÝ NO2 (®ktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m lµ: A. 11.2 gam. B. 25.2 gam. C. 43.87 gam D. 6.8 gam. Bµi gi¶i. m Fe = 3 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc. - C¸ch 1: + Sö dông ph−¬ng ph¸p quy ®æi, Quy ®æi hçn hîp X vÒ hai chÊt Fe vµ Fe2O3 hoµ tan hçn hîp X vµo dung dÞch HNO3 d− ta cã: Fe + 6HNO3 → Fe(NO3)3 + 3NO2 + 3H2O: n NO = 0,1mol 2 0,1/3 ← 0,1 → Sè mol cña nguyªn tö Fe t¹o oxit Fe2O3 lµ: n Fe = 8, 4 0,1 0,35 1 0,35 − = (mol) ⇒ n Fe2O3 = n Fe = 56 3 3 2 2.3 VËy m X = m Fe + m Fe O = 0,1 .56 + 0,35 .160 = 33,6 = 11, 2g → A ®óng 2 3 3 6 3 Chó ý: + NÕu n Fe O = n Fe = 0,35 ⇒ m X = 0,35 (56 + 160) = 25, 2g → B sai 2 3 3 3 + NÕu n Fe O = 2n Fe = 2. 2 3 0,35 0,35 ⇒ mX = (56 + 320) = 43,87g → C sai 3 3 + NÕu kh«ng c©n b»ng pt : n Fe = n NO = 0,1mol ⇒ n Fe = 2 8, 4 − 0,1 = 0, 05mol 56 ⇒ mX = 0,05 (56 + 80) = 6,8 → D sai TÊt nhiªn mX > 8,4 do vËy D lµ ®¸p ¸n v« lý) - C¸ch 2: Quy ®æi hæn hîp X vÒ hai chÊt FeO vµ Fe2O3 FeO + 4HNO3 → Fe(NO3)3 + NO2 + 2H2O 0,1 0,1  2Fe + O 2 → 2FeO ⇒ n Fe = 8, 4 = 0,15mol Ta cã: 0,15mol  56 0,1mol 0,1 4Fe + 3O 2 → 2Fe2 O3   ⇒ m h 2X = 0,1.72 + 0,025.160 = 11, 2g ⇒ A ®óng 0,05 0,025mol  Chó ý: VÉn cã thÓ quy ®æi hçn hîp X vÒ hai chÊt (FeO vµ Fe3O4) hoÆc (Fe vµ FeO) hoÆc (Fe vµ Fe3O4) nh−ng viÖc gi¶i trë nªn phøc t¹p h¬n, cô thÓ lµ ta ph¶i ®Æt Èn sè mol mçi chÊt, lËp hÖ ph−¬ng tr×nh, gi¶i hÖ ph−¬ng tr×nh hai Èn sè). C¸ch 3: Quy hçn hîp X vÒ mét chÊt FexOy: FexOy + (6x - 2y) HNO3 → xFe(NO3)3 + (3x - 2y) NO2 + (3x -y) H2O 0,1 mol 3x − 2y 0,1mol ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè s¾t: ⇒ n Fe = 8, 4 = 0,1.x ⇒ x = 6 56 3x − 2y VËy c«ng thøc quy ®æi lµ: Fe6O7 (M = 448) vµ n Fe O = 6 7 y 7 0,1 = 0, 025mol 3.6 − 2.7 ⇒ mX = 0,025 . 448 = 11,2g ⇒ A ®óng NhËn xÐt: Quy ®æi hçn hîp gåm Fe, FeO, Fe3O4, Fe2O3 vÒ hçn hîp hai chÊt FeO, Fe2O3 lµ ®¬n gi¶n nhÊt. C¸ch 4: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. m Fe = 7.m hh + 56.n e 10.m Fe − 56.n e trong ®ã mFe lµ khèi l−îng s¾t, mhh lµ khèi l−îng cña hçn => m hh = 10 7 hîp c¸c chÊt r¾n s¾t vµ «xit s¾t, ne lµ sè mol e trao ®æi. C«ng thøc nµy ®−îc chøng minh trong c¸c ph−¬ng ph¸p b¶o toµn e.. Ta cã; m hh = 10.mFe − 56.n e 10.8, 4 − 56.0,1. = = 11, 2gam =>A ®óng 7 7 4 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc. Bµi to¸n 4: Nung m gam Fe trong kh«ng khÝ, sau mét thêi gian ta thu ®−îc 11,2 gam hçn hîp chÊt r¾n X gåm Fe, Fe2O3, Fe3O4, FeO. Hoµ tan hÕt 11,2g hçn hîp chÊt r¾n X vµo dung dÞch HNO3 d− thu ®−îc 2,24 lÝt khÝ NO2 (®ktc) lµ s¶n phÈm khö duy nhÊt. Gi¸ trÞ m lµ: A: 7,28gam B: 5,6gam C: 8,40gam D: 7,40gam Bµi gi¶i: C¸ch 1: T−¬ng tù nh− vÝ dô 1, ®èi víi c¸ch 1 - Quy vÒ hçn hîp X vÒ hai chÊt Fe vµ Fe2O3: Fe + 6HNO3 → Fe(NO3 )3 + 3NO 2 + 3H 2 O 0,1 0,1 3 → Sè mol cña nguyªn tö Fe t¹o oxit Fe2O3 lµ: 1  m 0,1   m 0,1  n Fe =  −  mol ⇒ n Fe2O3 =  −  2  56 3   56 3  VËy mX = mFe + m Fe O ⇔ 11, 2 = 56. 0,1 + 1  m − 0,1  .160 ⇒ m = 8,4 → C ®óng 2 3 3 2  56 3  C¸ch 2: T−¬ng tù c¸ch 2 quy ®æi hçn hîp X vÒ FeO vµ Fe2O3 ⇒ m = 8,4 g C¸ch 3: T−¬ng tù c¸ch 3 quy ®æi hçn hîp X vÒ FexOy ⇒ m = 8,4 g C¸ch 4: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. m Fe = 7.m hh + 56.n e 7.11, 2 + 56.0,1 = = 8, 4gam => C ®óng 10 10 Bµi to¸n 5: Hoµ tan hÕt m gam hçn hîp X gåm Fe, Fe2O3, Fe3O4 trong dung dÞch HNO3 ®Æc nãng thu ®−îc 4,48 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (®ktc). C« c¹n dung dÞch sau ph¶n øng thu ®−îc 145,2gam muèi khan, gi¸ trÞ m lµ: A: 78,4g B: 139,2g C: 46,4g D: 46,256g Bµi gi¶i: ¸p dông ph−¬ng ph¸p quy ®æi: Quy hçn hîp X vÒ hçn hîp hai chÊt C¸ch 1: Quy hçn hîp X vÒ 2 chÊt Fe vµ Fe2O3: Hoµ tan hçn hîp X vµo dung dÞch HNO3 ®Æc nãng d−. Ta cã: Fe + 6HNO3 → Fe(NO3)3 + 3NO2↑ + 3H2O (1) 0,2/3 0,2/3 0,2 Fe2O3 + 6HNO3 → 2Fe(NO3)3 + 3H2O Ta cã: n NO2 = (2) 4, 48 145, 2 = 0,6mol = 0, 2mol ; n muèi khan = n Fe( NO3 )3 = 22, 4 242 1 1 0, 2  0,8 n Fe( NO3 )3 =  0,6 − (mol) = 2 2 3  3 0, 2 0,8 = m Fe + n Fe2O3 = .56 + .160 = 46, 4g ⇒ C ®óng 3 3 ⇒ Tõ pt (2): n Fe O = 2 3 ⇒m 2 h X NÕu m h 2X = m Fe + n Fe2O3 = 0,66.56 + 0, 266.160 = 46, 256g ⇒ D sai C¸ch 2: Quy hçn hîp X vÒ hçn hîp 2 chÊt FeO vµ Fe2O3 ta cã: FeO + 4HNO3 → Fe(NO3 )3 + NO 2 + 2H 2 O (3) 0,2 0,2 0,2 Fe 2 O3 + 6HNO3 → 2Fe(NO3 )3 +3H 2 O 0,2mol ⇒ n Fe( NO ) = 3 3 (4) 0,4mol 145, 2 = 0, 6mol , mX = 0,2 (72 + 160) = 46,4gam → C ®óng 242 Chó ý: + NÕu tõ (4) kh«ng c©n b»ng ⇒ n Fe2O3 = 0, 4mol 5 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc. ⇒ mX = 0,2 (72 + 2 . 160) = 78,4 gam ⇒ A sai C¸ch 3: Quy hçn hîp X vÒ mét chÊt lµ FexOy: FexOy + (6x -2y) HNO3 → xFe(NO3)3 + (3x - 2y)NO2 + (3x - y) H2O 0, 2 0,6 3x − 2y 0,2 ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn nguyªn tè Fe: ⇔ 0, 2 0, 6 ⇔ 6y= 8x = 3x − 2y x 0, 2 x 3 .232 = 46, 4g → C ®óng = ⇒ Fe3O4 ⇒ m h 2 = y 4 3.3 − 4.2 Chó ý: + NÕu mhh = 0,6 × 232 = 139,2 g → B sai C¸ch 4: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. 145, 2 = 0,6mol => mFe = 0,6.56=33,6 gam 242 10.m Fe − 56.n e 10.33,6 − 56.0, 2 m hh = = = 46, 4gam => C ®óng 7 7 n Fe = n Fe( NO3 )3 = Bµi to¸n 6: Hoµ tan hoµn toµn 49.6 gam hh X gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 b»ng H2SO4 ®Æc, nãng thu ®−îc dung dÞch Y vµ 8.96 lÝt khÝ SO2(®ktc). Thµnh phÇn phÇn tr¨m vÒ khèi l−îng cña oxi trong hçn hîp X vµ khèi l−îng muèi trong dung dÞch Y lÇn l−ît lµ: A. 20.97% vµ 140 gam. B. 37.50% vµ 140 gam. C. 20.97% vµ 180 gam D.37.50% vµ 120 gam. Bµi gi¶i: C¸ch 1: + Quy hçn hîp X vÒ hai chÊt FeO vµ Fe2O3 ta cã: 2FeO + 4H 2SO 4 → Fe 2 (SO 4 )3 + SO 2 + 4H 2 O   0, 4 0, 4mol 49,6gam 0,8    Fe 2 O3 + 3H 2SO 4 → Fe 2 (SO 4 )3 + 3H 2 O  −0, 05  − 0, 05 m Fe2O3 = 49, 6 − 0,8.72 = −8g ⇒ n Fe2O3 = − 8 = −0, 05mol 160 ⇒ noxi (X) = 0,8 + 3.(-0,05) = 0,65mol ⇒ %m O = 0, 65.16.100 = 20, 97% ⇒ A vµ C 49, 6 m Fe2 (SO4 )3 = [0, 4 + (−0, 05)).400 = 140gam ⇒ A ®óng Chó ý: + NÕu m Fe (SO ) = (0, 4 + 0, 05).400 = 180g ⇒ C sai 2 4 3 + T−¬ng tù quy ®æi vÒ hai chÊt kh¸c… C¸ch 2. ¸p dông ph−¬ng ph¸p quy ®æi nguyªn tö Ta xem 49,6 gam hçn hîp gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 lµ hçn hîp cña x mol Fe vµ y mol O. Ta cã: mHH =56x+16y =49,6 (1). MÆt kh¸c qu¸ tr×nh cho vµ nhËn electron nh− sau +3 0 Fe− 3e → Fe x → 3x 0 −2 O+ 2e → O y → 2y +6 +4 S + 2e → S ...0,8 ← 0, 4 ¸p dông §LBT E ta ®−îc: n e = 2y + 0,18 = 3x, => 3x − 2y = 0,8 (2) Gi¶i hÖ (1) vµ (2) => x=0,7 mol, y=0,65 mol. 6 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc. 0,65.16 1 100% = 20,97%, n Fe2 (SO4 )3 = n Fe = 0,35mol 249,6 2 => m Fe2 (SO4 )3 = 0,35.400 = 140gam → A dung %O = C¸ch 3: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. m Fe = 49,6 − 39, 2 7.m hh + 56.n e 7.49,6 + 56.0, 4.2 .100 = 20,97% = = 39, 2gam %O = 10 10 49,6 1 39, 2 n Fe2 (SO4 )3 = n Fe = = 0,35mol, m Fe2 (SO4 )3 = 0,35.400 = 140gam => A ®óng 2 56.2 Bµi to¸n 7: §Ó khö hoàn toàn 3,04 gam hçn hîp X gåm FeO, Fe3O4, Fe2O3, cÇn 0,05 mol H2. MÆt kh¸c hoà tan hoàn toàn 3,04 gam hçn hîp X trong dung dÞch H2SO4 ®Æc nãng th× thu ®−îc thÓ tÝch V ml SO2 (®ktc). Gi¸ trÞ V(ml) là: A.112 ml B. 224 ml C. 336 ml D. 448 ml. Bµi gi¶i: C¸ch 1: Quy ®æi hçn hîp X vÒ hçn hîp hai chÊt FeO vµ Fe2O3 víi sè mol lµ x, y Ta cã: 0 t FeO + H 2  → Fe + H 2 O x x (1) x Fe2O3 + 3H2 → 2Fe + 3H2O y 3y 2y (2)  x + 3y = 0, 05  x = 0, 02mol ⇒ 72x + 160y = 3, 04  y = 0, 01mol Tõ (1) vµ (2) ta cã:  2FeO + 4 H2SO4 → Fe2(SO4)3 + SO2 + 4H2O 0,02mol 0,01mol VËy (3) VSO2 = 0,01 × 22,4 = 0,224 lÝt hay 224ml → B ®óng Chó ý: NÕu (3) kh«ng c©n b»ng: VSO2 = 0,02 × 22,4 = 0,448 lÝt = 448ml → D sai C¸ch 2: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. n O = n H = 0,05mol, mO = 0,05.16 = 0,8gam mFe = m«xit – mO =2,24 gam => ne = 10.22, 4 − 7.3,04 = 0,01mol, Vso 2 = 0,01.22, 4 = 0, 224lit = 224ml → B ®óng 56.2 Bµi to¸n 8: Hỗn hợp X gåm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 víi sè mol mçi chÊt lµ 0.1 mol hoµ tan hÕt vµo dung dÞch Y gåm ( HCl, H2SO4 loOng) d− thu ®−îc dung dÞch Z. Nhá tõ tõ dung dÞch Cu(NO3)2 1M vµo dd Z cho tíi khi ngõng tho¸t khÝ NO. ThÓ tÝch dung dÞch Cu(NO3)2 cÇn dïng vµ thÓ tÝch khÝ tho¸t ra ë ®ktc thuéc ph−¬ng ¸n nµo: A. 50 ml vµ 6.72 lÝt B. 100 ml vµ 2.24 lÝt. C. 50 ml vµ 2.24 lÝt D. 100 ml vµ 6.72 lÝt. Bµi gi¶i: Quy hçn hîp 0,1 mol Fe2O3 vµ 0,1 mol FeO thµnh 0,1 mol Fe3O4 Hçn hîp X gåm: Fe3O4 mol: Fe(0,2mol) + dung dÞch Y Fe3O4 + 8H+ → Fe2+ + 2Fe3+ + 4H2O (1) 0,2mol 0,2 0,4mol Fe + 2H+ → Fe2+ + H2↑ 0,1 0,1 (2) 7 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc. D2 Z (Fe2+: 0,3mol; Fe3+: 0,4mol) + Cu(NO3)2 (3) 3Fe 2+ + NO3− + 4H + → 3Fe3+ + NO ↑ +2H 2 O 0,3 0,1 (4) 0,1 VNO = 0,1 × 22,4 = 2,24 lÝt; n Cu ( NO ) = 1 n − = 0, 05mol 3 2 2 NO3 n d2Cu ( NO 3 )2 = 0, 05 = 0, 05 lÝt (hay 50ml) → C ®óng 1 Chó ý: + NÕu n Cu ( NO ) = n − = 0,1mol ⇒ VCu ( NO ) = 100ml → B sai 3 2 3 2 NO 3 + Tõ (4) nÕu kh«ng cÇn b»ng: VNO = 0,3 × 22,4 = 6,72 lÝt → A sai Bµi to¸n 9: Nung x mol Fe vµ 0,15 mol Cu trong kh«ng khÝ mét thêi gian thu ®−îc 63,2 gam hçn hîp chÊt r¾n. Hoµ tan hoµn toµn hçn hîp chÊt r¾n trªn b»ng H2SO4 ®Æc, nãng, d− thu ®−îc dung dÞch Y vµ 6,72 lÝt khÝ SO2(®ktc). Gi¸ trÞ cña x mol lµ: A. 0,7 mol B. 0,3 mol C. 0,45 mol D. 0,8 mol Bµi gi¶i. Xem hçn hîp chÊt r¾n lµ hçn hîp cña x mol Fe , 0,15 mol Cu vµ y mol O. Ta cã: mHH=56x + 64.0,15 +16y=63,2 56x+16y=53,6 (1) MÆt kh¸c qu¸ tr×nh cho vµ nhËn electron nh− sau +3 0 +2 0 Fe− 3e → Fe Cu − 2e → Cu x → 3x 0,15 → 0,3 0 −2 O+ 2e → O y → 2y +6 +4 S + 2e → S ...0,6 ← 0,3 ¸p dông §LBT E ta ®−îc: n e = 3x + 0,3 = 0,6 + 2y, => 3x − 2y = 0,3 (2) Gi¶i hÖ (1) vµ (2) => x=0,7 mol, y=0,9 mol. A ®óng Bµi to¸n 10. Hoµ tan hÕt m gam hçn hîp X gåm Fe, FeS , FeS2, vµ S b»ng HNO3 nãng d− thu ®−îc 9,072 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (đktc, s¶n phÈm kh− duy nhÊt ) vµ dung dÞch Y. Chia dung dÞch Y thµnh 2 phÇn b»ng nhau. PhÇn 1 cho t¸c dông víi dung dÞch BaCl2 d− thu ®−îc 5,825 gam kÕt tña tr¾ng. PhÇn 2 tan trong dung dÞch NaOH d− thu ®−îc kÕt tña Z, nung Z trong kh«ng khÝ ®Õn khèi l−îng kh«ng ®æi ®−îc a gam chÊt r¾n. Gi¸ trÞ cña m vµ a lÇn l−ît lµ: A. 5,52 gam vµ 2,8 gam. B. 3,56 gam vµ 1,4 gam. C. 2,32 gam vµ 1,4 gam D. 3,56 gam vµ 2,8 gam. Bµi gi¶i. Xem hçn hîp chÊt r¾n X lµ hçn hîp cña x mol Fe u vµ y mol S. Qu¸ tr×nh cho vµ nhËn electron nh− sau +3 0 Fe− 3e → Fe x → 3x x +6 0 S− 6e → S y → 6y → y +5 +4 N + 1e → N ...0, 405 ← 0, 405mol ¸p dông §LBT E ta ®−îc: n e = 3x + 6y = n NO2 = 9,072 = 0, 405mol, => 3x + 6y = 0, 405 22, 4 (1) MÆt kh¸c trong 1/2 dung dÞch Y: 8 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc. 3+ − 0 3OH t Fe  → Fe(OH)3 ↓ (Z)  → Fe2 O3 x mol 2 +6 x ................................ mol 4 2+ Ba S(SO24− )  → BaSO4 ↓ y y mol..................... mol 2 2 y 5,825 n BaSO4 = = = 0,025mol => y = 0,05mol 2 233 Thay vµo (1) ta ®−îc x=0,035 mol m = mX=56x+32y=56.0,035+32.0,05=3,56 gam x 0,035 a = m Fe2O3 = .160 = .160 = 1, 4gam => B ®óng. 4 4 iii. bµi tËp tù gi¶i Bµi 1: Hoµ tan hÕt m gam hçn hîp X gåm FeO, Fe2O3 và Fe3O4 b»ng HNO3 thu ®−îc 2.24 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (đktc). C« c¹n dung dÞch sau ph¶n øng ®−îc 96.8 gam muèi khan. Gi¸ trÞ m lµ: A. 55.2 gam. B. 31.2 gam. C. 23.2 gam D. 46.4 gam. Bµi 2: mét chiÕc kim b»ng s¾t l©u ngµy bÞ oxi hãa, sau ®ã ng−êi ta c©n ®−îc 8,2 gam s¾t vµ c¸c «xit s¾t cho toµn bé vµo dung dÞch HNO3 ®Æc nãng thu ®−îc 4,48 lÝt khÝ mµu n©u duy nhÊt (®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y thu ®−îc m gam muèi khan. 1. khèi l−îng chiÕc kim b»ng s¾t lµ: A. 6,86 gam. B. 3,43 gam. C. 2,42 gam D. 6.26 gam 2. gi¸ trÞ cña m gam muèi lµ: A. 29,645 gam. B. 29,5724 gam. C. 31,46 gam D. 29,04 gam Bµi 3: cho 12,096 gam Fe nung trong kh«ng khÝ thu ®−îc m1 gam chÊt r¾n X gåm Fe vµ c¸c «xit cña nã. Cho m1 gam chÊt r¾n X trªn vµo vµo dung dÞch H2SO4 ®Æc nãng thu ®−îc 1,792 lÝt khÝ SO2 duy nhÊt (®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng m2 gam chÊt r¾n khan. 1. gi¸ trÞ cña m1 lµ: A. 14 gam B. 16 gam. C. 18 gam D. 22,6 gam 2. gi¸ trÞ cña m2 lµ: A. 43,6 gam. B. 43,2 gam. C. 42,0 gam D. 46,8 gam Bµi 4: Sau khi khai th¸c quÆng b«xit nh«m cã lÉn c¸c t¹p chÊt: SiO2, Fe, c¸c oxit cña Fe. §Ó lo¹i bá t¹p chÊt ng−êi ta cho quÆng vµo dung dÞch NaOH ®Æc nãng d− thu ®−îc dung dÞch X vµ m gam chÊt r¾n kh«ng tan Y. ®Ó x¸c ®Þnh m gam chÊt r¾n kh«ng tan chiÕm bao nhiªu phÇn trÈmtng quÆng ta cho m gam chÊt r¾n ®ã vµo dung dÞch HNO3 loOng d− thu ®−îc 6,72 lÝt khÝ NO duy nhÊt(®ktc) vµ dung dÞch muèi Y, c« c¹n dung dÞch muèi Y c©n nÆng 121 gam chÊt r¾n khan. Gi¸ trÞ cña lµ m1 A. 32,8 gam B. 34,6 gam. C. 42,6 gam D. 36,8 gam Bµi 5: Nung y mol Fe trong kh«ng khÝ mét thêi gian thu ®−îc 16,08 gam hçn hîp A gåm 4 chÊt r¾n gåm Fe vµ c¸c «xit s¾t. hßa tan hÕt l−îng hçn hîp A trªn b»ng dung dÞch HNO3 loOng d− thu ®−îc 672 ml khÝ NO duy nhÊt(®ktc) vµ dung dÞch muèi. Gi¸ trÞ cña lµ y: A. 0.21 mol B. 0,232 mol. C. 0,426 mol D. 36,8 mol Bµi 6: Hßa tan m gam hçn hîp X bèn chÊt r¾n gåm Fe vµ c¸c «xit s¾t b»ng dung dÞch HNO3 d− thu ®−îc 4,48 lit khÝ NO2 duy nhÊt(®ktc) vµ 145,2 gam muèi khan. Gi¸ trÞ cña lµ m gam: A. 44 gam B. 46,4 gam. C. 58 gam D. 22 gam 9 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc. BẠN HÃY SỞ HỮU 30 CHÌA KHÓA VÀNG GIẢI NHANH VÔ CƠ VÀ HỮU CƠ NHÉ, NẾU BẠN CÒN THIẾU THÌ HÃY GỌI CHO TÔI, NẾU BAN CẦN TÔI THI HÃY GỌI CHO TÔI, NẾU BẠN THẤY HAY THI HÃY NHẮN TIN CHO TÔI, NẾU BẠN THẤY KHÔNG HAY THI HÃY NHẮN TIN GÓP Ý NHÉ: QUANG PHONG PHÚ XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN. NẾU BẠN MUỐN HỌC MỘT KHÓA ÔN THI CẤP TỐC VỀ “THỦ THUẬT DỰA VÀO DỮ KIỆN BÀI TOÁN ĐỂ CHỌN ĐÁP ÁN ĐÚNG” Ở NGHỆ AN THÌ HÃY GỌI CHO TÔI NHÉ: Ch×a khãa vµng 2. øng dông PH¦¥NG PH¸P §å THÞ trong gi¶I to¸n ho¸ häc I. c¬ së lý thuyÕt Chóng ta th−êng gÆp c¸c d¹ng bµi to¸n khi cho oxit axit CO2, SO2 t¸c dông víi dung dÞch NaOH, KOH, Ca(OH)2 hay Ba(OH)2 thu ®−îc muèi, kÕt tña, …®ã còng lµ nh÷ng d¹ng bµi to¸n khã vµ cã nhiÒu tr−êng hîp x5y ra trong bµi to¸n. 1. D¹ng bµi to¸n “cho oxit axit CO2, SO2 t¸c dông víi dung dÞch Ca(OH)2, Ba(OH)2 thu ®−îc kÕt tña”. a. §iÒu kiÖn bµi to¸n: TÝnh TÝnh n CO2 biÕt n Ca (OH)2 vµ n CaCO3 hoÆc ng−îc l¹i, cho biÕt sè mol n CO2 , n Ca (OH)2 n CaCO3 ta cã c¸c ph¶n øng x5y ra nh− sau: CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3↓ + H2O (1) CaCO3 + CO2 + H2O → Ca(HCO3)2 (2) 2CO2 + Ca(OH)2 → Ca(HCO3)2 (3) b. Ph−¬ng ph¸p vÏ ®å thÞ: Tõ trôc hoµnh(Ox) chän hai ®iÓm a vµ 2a, tõ trôc tung (Oy) chän mét ®iÓm a. T¹i ®iÓm a cña trôc x vµ y kÎ vu«ng gãc vµ chóng giao nhau t¹i ®iÓm A. Tõ A nèi víi to¹ ®é O vµ 2a ta ®−îc tam gi¸c vu«ng c©n. Víi sè mol kÕt tña tõ trôc y c¾t tam gi¸c ë mét hoÆc hai ®iÓm. T¹i ®ã kÎ vu«ng gãc víi trôc x ta ®−îc sè mol CO2 tham gia ph¶n øng cã thÓ x5y ra 2 tr−êng hîp: + Tr−êng hîp 1: n CO = n1 mol.= y mol 2 + Tr−êng hîp 2: n CO2 = n2 mol= 2a-y mol CaCO3 a n1 a n2 CO2 2a 1 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc.  n Ca (OH)2 = a mol   n CaCO3 = y mol   n CO2 = n1 = ymol  n = n = 2a − ymol 2  CO2 NÕu chóng ta gÆp mét bµi to¸n khi cho oxit axit CO2 t¸c dông víi dung dÞch Ca(OH)2 hay Ba(OH)2 thu ®−îc x mol kÕt tña vµ sau ®ã ®un nãng thu ®−îc y mol kÕt tña n÷a th× ¸p dông c«ng thøc tÝnh nhanh sau, n CO2 = x + 2y 3. bµi to¸n ¸p dông Bµi to¸n 1: ( TrÝch c©u 5 trang 119. bµi 26: kim lo¹i kiÒm thæ vµ hîp chÊt cña kim lo¹i kiÒm thæ. SGK ban c¬ b¶n). Cho 2,8 gam CaO t¸c dông víi mét l−îng n−íc d− thu ®−îc ®ung dÞch A. Sôc 1,68 lÝt khÝ CO2 (®ktc) vµo dung dÞch A: a. TÝnh khèi l−îng kÕt tña thu ®−îc. b. Khi ®un nãng dung dÞch A th× khèi l−îng kÕt tña thu ®−îc lµ bao nhiªu? Bµi gi¶i 2,8 n CaO = = 0,05mol,CaO + H 2 O ⇒ Ca(OH)2 56 1,68 ⇒ n Ca 2+ = 0,05mol, n CO2 = = 0,075mol 22, 4 Khi sôc khÝ CO2 vµo dung dÞch n−íc v«i trong Ca(OH)2 ta cã c¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng x5y ra: CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3↓ + H2O (1) 2CO2 + Ca(OH)2 → Ca(HCO3)2 (2) Khi ®un nãng dung dÞch ta cã ph−¬ng tr×nh ph¶n øng x5y ra: Ca(HCO3)2 →CaCO3 ↓ + CO2 + H2O (3) ¸p dông ph−¬ng phÊp ®å thÞ ta cã: n CaCO3 0,05 0,025 n CO2 0.025 0,05 0,075 a. Khèi l−îng kÕt tña thu ®−îc lµ: Dùa vµo ®å thÞ ta cã : n CaCO = 0,025 3 => 0,1 mol m CaCO3 = 0,025.100 = 2,5 gam b. C¸ch 1: NÕu khi ®un nãng th× x5y ra ph−¬ng tr×nh (3). Tõ (1) ta cã: n CO = n CaCO = 0,025 mol 2 3 2 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc. Tõ(2) => n CO2( pt 2) = n CO2 − n CO 2( pt1) = 0, 075 − 0, 025 = 0, 05 mol, n Ca (HCO3 )2 = 1 n CO2 = 0, 025 mol 2 Tõ(3) : n CaCO = n Ca (HCO ) = 0,025 mol => m CaCO = 100.0,025 = 2,5 gam 3 3 2 3 Nh− vËy khi ®un nãng khèi l−îng kÕt tña thu ®−îc tèi ®a lµ: m=2,5 + 2,5 = 5 gam. C¸ch 2: ¸p dông c«ng thøc tinh nhanh n CO = x + 2y 2 Sè mol khÝ CO2 vµ sè mol kÕt tña x ®5 biÕt, vÊn ®Ò b©y giê lµ t×m gi¸ trÞ y mol. Thay gi¸ trÞ vµo ta cã n CO2 = x + 2y => y = n CO2 − x 2 = 0,075 − 0,025 = 0,025mol nh− vËy tæng sè mol kÕt tña 2 n CaCO3 = x + y = 0,025 + 0,025 = 0,05mol, => m CaCO = 0,05.100 = 5 gam 3 Bµi to¸n 2: ( TrÝch c©u 2 trang 132. bµi 28: LuyÖn tËp: TÝnh chÊt cña kim lo¹i kiÒm, kim lo¹i kiÒm thæ vµ hîp chÊt cña chóng. SGK ban c¬ b¶n). Sôc 6,72 lÝt khÝ CO2 (®ktc) vµo dung dÞch cã chøa 0,25 mol Ca(OH)2 . Khèi l−îng gam kÕt tña thu ®−îc lµ: A. 10 gam B. 15 gam. C. 20 gam. D. 25 gam. Bµi gi¶i: + C¸ch 1: gi¶i th«ng th−êng: n CO2 = n − 0,5 6, 72 = 0,3mol , n Ca (OH)2 = 0, 25mol,1 < OH = <2 22, 4 n CO2 0,3  x5y ra 2 ph−¬ng tr×nh: CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3↓ + H2O (1) 2CO2 + Ca(OH)2 → Ca(HCO3)2 (2) Gäi x, y lÇn l−ît lµ sè mol CO2 cña ph−¬ng tr×nh (1) vµ (2). Ta cã hÖ ph−¬ng tr×nh:  x + y = 0,3  ⇒ y  x + 2 = 0, 25 Gi¶i hÖ ph−¬ng tr×nh ta ®−îc: x=0,2 mol, y= 0,1 mol. ⇒ mCaCO3 = 0, 2.100 = 20 gam , ®¸p ¸n ®óng lµ C. C¸ch 2: ¸p dông ph−¬ng ph¸p ®å thÞ: n CaCO3 0,25 0,2 n CO2 0,25 0,3 0,5 ⇒ mCaCO3 = 0, 2.100 = 20 gam , ®¸p ¸n ®óng lµ C. NhËn xÐt: - NÕu ¸p dông c¸ch th«ng th−êng th× häc sinh ph¶i x¸c ®Þnh ®−îc t¹o ra 1 hay 2 muèi. - NÕu 1< n OH− n CO2 <2 th× kÕt luËn t¹o 2 muèi. - NÕu häc sinh véi vµng lµm bµi mµ kh«ng t− duy th× tõ ph−¬ng tr×nh (1) 3 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc. => n CaCO 3 = n Ca (OH)2 = 0, 25 mol => m CaCO3 = 100.0, 25 = 25 gam Nh− vËy kÕt qu¶ ®¸p ¸n D lµ sai. - Do vËy häc sinh ¸p dông gi¶i c¸ch 2 rÊt phï hîp víi ph−¬ng ph¸p tr¾c nghiÖm, ®¸p ¸n chÝnh x¸c, thêi gian ng¾n h¬n. C¸ch 3: Ta cã: CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3↓ + H2O (1) 0.25mol 0,25mol  0,25mol CaCO3 + CO2 + H2O → Ca(HCO3)2 (2) 0,05mol0,05 mol => n CaCO = 0, 25 − 0,05 = 0, 2mol => m CaCO = 100.0, 2 = 20gam ®¸p ¸n ®óng lµ C. 3 3 Bµi to¸n 3: ( TrÝch c©u 6 trang 132. bµi 28: LuyÖn tËp: TÝnh chÊt cña kim lo¹i kiÒm, kim lo¹i kiÒm thæ vµ hîp chÊt cña chóng. SGK ban c¬ b¶n). Sôc a mol CO2 vµo dung dÞch Ca(OH)2 thu d−îc 3 gam kÕt tña, läc t¸ch kÕt tña dung dÞch cßn l¹i mang ®un nãng thu ®−îc 2 gam kÕt tña n÷a. Gi¸ trÞ a mol lµ: A: 0,05 mol B: 0,06 mol C: 0,07 mol D: 0,08 mol Bµi gi¶i: + C¸ch 1: ph−¬ng tr×nh ph¶n øng cã thÓ x5y ra: CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3↓ + H2O (1) 2CO2 + Ca(OH)2 → Ca(HCO3)2 (2) Ca(HCO3)2 →CaCO3 ↓ + CO2 + H2O (3) Tõ (1) => n CaCO = 0,03mol => n CO = n CaCO = 0,03mol 3 2 Tõ (3) khi ®un nãng 3 n CaCO3 = 0,02mol => n Ca (HCO3 )2 = n CaCO3 = 0,02mol Tõ (2) => n CO = 2n Ca (HCO ) = 0,02.2 = 0,04mol, ∑ n CO = 0,04 + 0,03 = 0,07mol 2 3 2 2 ®¸p ¸n ®óng lµ C. C¸ch 2: ¸p dông ph−¬ng ph¸p ®å thÞ: Gi¶ sö n Ca (OH) = x mol 2 n CaCO3 xmol 0,03 n CO2 0,03 x mol ⇒ n CO2 = 0, 03mol , khi ®un nãng 2x m n CO2 = 2n CaCO3 = 0,04mol, ∑ n CO2 = 0,04 + 0,03 = 0,07mol ®¸p ¸n ®óng lµ C. C¸ch 3: ¸p dông c«ng thøc gi¶i nhanh. NÕu chóng ta gÆp mét bµi to¸n khi cho oxit axit CO2 t¸c dông víi dung dÞch Ca(OH)2 hay Ba(OH)2 thu ®−îc x mol kÕt tña vµ sau ®ã ®un nãng thu ®−îc y mol kÕt tña n÷a th× ¸p dông c«ng thøc tÝnh nhanh sau, n CO = x + 2y thay gi¸ trÞ vµo ta ®−îc 2 n CO2 = x + 2y = 0,03 + 2.0,02 = 0,07 mol => ®¸p ¸n ®óng lµ C. Bµi to¸n 4: ( TrÝch c©u 9 trang 168. bµi 31: mét sè hîp chÊt quan trong cña kim lo¹i kiÒm thæ , SGK ban n©ng cao). 4 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc. Cho 10 lÝt (®ktc) hçn hîp khÝ gåm CO2 vµ N2 t¸c dông víi 2 lÝt dung dÞch Ca(OH)2 nång ®é 0,02M thu ®−îc 1 gam chÊt kÕt tña. H5y x¸c ®Þnh thµnh phÇn % theo thÓ tÝch cña mçi khÝ trong hçn hîp ®Çu. Bµi gi¶i: + C¸ch 1: Ph−¬ng ph¸p th«ng th−êng. Khi sôc hçn hîp khÝ chØ cã CO2 tham gia ph¶n øng, ph−¬ng tr×nh ph¶n øng x5y ra: CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3↓ + H2O (1) 2CO2 + Ca(OH)2 → Ca(HCO3)2 (2) ⇒ n Ca (OH)2 = 2.0,02 = 0,04 mol Tõ (1) n CO = n CaCO = 2 3 1 = 0,01 mol => VCO2 = 0,01.22, 4 = 0, 224 lit 100 Cã hai tr−êng hîp x5y ra: + Tr−êng hîp 1: ChØ x5y ra ph−¬ng tr×nh (1) CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3↓ + H2O (1) 0, 224 .100% = 2, 24% 10 ⇒ %VCO2 = + Tr−êng hîp 2: T¹o 2 muèi CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3↓ + H2O 2CO2 + Ca(OH)2 → Ca(HCO3)2 (1) (2) Tõ (1) vµ (2) ⇒ tu(2) => n CO2 = 2n Ca(OH)2 = 2.0,03 = 0,06mol, ∑ n CO2 = 0,06 + 0,01 = 0,07mol ⇒ %VCO2 = 0,07.22, 4 .100 = 15, 68 % 10 KÕt luËn: - NÕu %CO2=2,24 % => %N2=97,76 % - NÕu %CO2=15,68 % => %N2=84,32 % C¸ch 2: ¸p dông ph−¬ng ph¸p ®å thÞ: n CaCO3 0,04 0,01 n CO2 O 0,01 0,04 0,07 0,08 Tõ ®å thÞ ®Ó thu ®−îc sè mol CO2 cã 2 gi¸ trÞ: 0,01.2, 24  .100 = 2, 24 %  n CO2 = 0,01 mol ⇒ %VCO2 = 10 ⇒  0,07.2, 24 n .100 = 15,68 % CO 2 = 0,07 mol ⇒ %VCO 2 =  10 KÕt luËn: - NÕu %CO2=2,24 % => %N2=97,76 % 5 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc. - NÕu %CO2=15,68 % => %N2=84,32 % NhËn xÐt: - Qua 2 c¸ch gi¶i ta thÊy ph−¬ng ph¸p th«ng th−êng gi¶i phøc t¹p h¬n nhiÒu, mÊt nhiÒu thêi gian, nÕu kh«ng cÈn thËn sÏ thiÕu tr−êng hîp , dÉn tíi kÕt qu¶ sai lµ kh«ng thÓ tr¸nh khái. - Ph−¬ng ph¸p ®å thÞ gi¶i nhanh vµ gon, kh«ng ph¶i viÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng, chØ vÏ ®å thÞ ta thÊy cã 2 tr−êng hîp x5y ra, nã rÊt phï hîp víi ph−¬ng ph¸p tr¾c nghiÖm nh− hiÖn nay. Bµi to¸n 5: ( TrÝch ®Ò thi tèt nghiÖp THPT n¨m 2007). HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt SO2 (ë ®ktc) vµo dung dÞch chøa 16 gam NaOH thu ®−îc dung dÞch X. Khèi l−îng muèi tan thu ®−îc trong dung dÞch X lµ: A: 18,9 gam B: 25,2 gam C: 23 gam D: 20,8 gam Bµi gi¶i: + C¸ch 1: Th«ng th−êng: n NaOH =2 n SO2 ⇒ t¹o muèi Na2SO3 SO2 + 2NaOH → Na2SO3 + H2O 0,2 0,4 0,2 ⇒ m Na SO = 0, 2.126 = 25, 2 2 3 gam ⇒ B lµ ®¸p ¸n ®óng + C¸ch 2: ¸p dông ph−¬ng ph¸p ®å thÞ Na2SO3 0,4 0,2 n SO2 0,2 0,4 0,8 Tõ ®å thÞ: sè mol cña muèi Na2SO3 = 0,2 mol. Nªn ta cã m Na 2SO3 = 0, 2.126 = 25, 2 gam ⇒ B lµ ®¸p ¸n ®óng Bµi to¸n 6: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh Cao ®¼ng -§¹i häc Khèi A n¨m 2007). HÊp thô hoµn toµn 2,688 lÝt CO2 (®ktc) vµo 2,5 lÝt dung dÞch Ba(OH)2 nång ®é a mol/l thu ®−îc 15,76 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ cña a lµ: A: 0,032 mol/l B: 0,06 mol/l C: 0,04 mol/l D: 0,048 mol/l Bµi gi¶i: + C¸ch 1: Gi¶i b»ng ph−¬ng ph¸p th«ng th−êng: n CO 2 = 2,688 15,76 = 0,12 mol; n BaCO 3 = = 0,08 mol 22, 4 197 CO2 + Ba(OH)2 → CaCO3↓+ H2O 0,08 0,08 0,08 mol (1) 2CO2 + Ba(OH)2 → Ba(HCO3)2 0,04 0,02 mol (2) Tõ (1) vµ (2) ⇒ n Ba (OH)2 = 0,08 + 0,02 = 0,1mol 0,1 = 0,04 M ⇒ C lµ ®¸p ¸n ®óng 2 2,5 6 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com ⇒ C M Ba (OH ) = H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc. + C¸ch 2: ¸p dông ph−¬ng ph¸p ®å thÞ ta cã: n BaCO3 2,5 a 0,08 n CO2 O 0,08 2,5a 0.12 5a 2,688 15,76 = 0,12 mol, n BaCO3 = = 0,08 mol 22, 4 197 0,1 = 2,5a mol = 0,1mol ⇒ a = = 0,04 mol / lit ⇒ C lµ ®óng 2,5 n CO2 = ⇒ n Ba (OH) 2 Bµi to¸n 7: (TrÝch ®Ò thi tuyÓn sinh Cao ®¼ng -§¹i häc Khèi A n¨m 2008). HÊp thô hoµn toµn 4,48 lÝt khÝ CO2 (ë ®ktc) vµo 500 ml dung dÞch hçn hîp gåm NaOH 0,1M vµ Ba(OH)2 0,2M, sinh ra m gam kÕt tña. Gi¸ trÞ cña m gam lµ: A: 11,82 gam B: 9,85 gam C: 17,73 gam D: 19,70 gam Bµi gi¶i: + C¸ch 1: Ph−¬ng ph¸p th«ng th−êng n CO2 = 0, 2mol; n NaOH = 0,5.0,1 = 0,05mol; n Ba (OH)2 = 0,5.0, 2 = 0,1mol n OH− = 0, 05 + 0,1.2 = 0, 25mol; 1 < CO 2 + OH − → HCO3− (1)  x x x  − 2− CO 2 + 2OH → CO3 + H 2 O (2)  y 2y y  Ph−¬ng tr×nh t¹o kÕt tña lµ: n OH− n CO2 = 1, 25 < 2 ⇒ t¹o 2 muèi  x = 0,15(HCO3− )  x + y = 0, 2 ⇒ ⇒ 2−  x + 2y = 0, 25  y = 0,05(CO3 ) Ba 2+ + CO32− → BaCO3 ⇒ m BaCO3 = 0,05.197 = 9,85 gam 0,05 ⇒ B lµ ®óng 0,05 +C¸ch2: ¸p dông ph−¬ng ph¸p ®å thÞ: n CO2 = 0, 2 mol, n NaOH = 0,5.0,1 = 0,05 mol.n Ba (OH)2 = 0,5.0, 2 = 0,1 mol Ta cã: CO2 + 2NaOH → Na2CO3 + H2O 0,025 0,05 0,025mol 7 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc. n CO2d− = 0,175mol; n Na 2CO3 = 0,025mol; n Ba (OH)2 = 0,1mol Nh− vËy: n BaCO3 0,1 0,025 n CO2 O 0,1 0,175 0,2 n BaCO3 = 0,025 + 0,025 = 0,05 mol ⇒ m BaCO3 = 0,05.197 = 9,85 gam ⇒ ⇒ B lµ ®¸p ¸n ®óng Bµi to¸n 8: Cho V lÝt CO2 (®ktc) hÊp thô hÕt vµo 200ml dung dÞch Ca(OH)2 2M, kÕt thóc ph¶n øng thu ®−îc 20 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A: 4,48 lÝt B: 13,44 lÝt C: 2,24 lÝt hoÆc 6,72 lÝt D: 4,48 lÝt hoÆc 13,44 lÝt Bµi gi¶i: + C¸ch 1: Ph−¬ng ph¸p th«ng th−êng Ta cã: n Ca (OH)2 = 0, 4 mol; n CaCO3 = 20 = 0, 2 mol 100 - Tr−êng hîp 1: ChØ t¹o muèi CaCO3: CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3↓ + H2O (1) ⇒ 0,2 0,2 VCO2 = 0, 2.22, 4 = 4, 48lit 0,2 - Tr−êng hîp 2: T¹o hai muèi: CaCO3 vµ Ca(HCO3)2: 2CO2 + Ca(OH)2→ Ca(HCO3)2 (2) 0,4 0,2 ⇒ n CO2 = 0,6 mol ⇒ VCO2 = 0,6.22, 4 = 13, 44 lit ⇒ D lµ ®¸p ¸n ®óng + C¸ch 2: ¸p dông ph−¬ng ph¸p ®å thÞ n CaCO3 0,4 0,2 n CO2 8 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com 0,6 0,2 0,8 0,4 H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc. Tõ ®å thÞ ta thÊy sè mol khÝ CO2 cã 2 tr−êng hîp:  n CO2 = 0, 2 mol  VCO2 = 0, 2.22, 4 = 4, 48 lit => ⇒ D lµ ®¸p ¸n ®óng   n = 0,6 mol V = 0,6.22, 4 = 13, 44 lit  CO2  CO2 Bµi to¸n 9: Cho V lÝt khÝ CO2 (®ktc) hÊp thô hÕt vµo 100ml dung dÞch Ca(OH)2 0,7 M. KÕt thóc ph¶n øng thu ®−îc 4gam kÕt tña. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A: 4,48 lÝt B: 13,44 lÝt C: 2,24 lÝt hoÆc 0,896 lÝt D: 4,48 lÝt hoÆc 13,44 lÝt Bµi gi¶i: + C¸ch 1: Ph−¬ng ph¸p th«ng th−êng - Tr−êng hîp 1: ChØ t¹o muèi CaCO3 nªn xÉy ra ph¶n øng: CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3↓+ H2O n CO = n CaCO = 0, 04 mol; VCO = 0,04.22, 4 = 0,896 lÝt 2 3 2 + Tr−êng hîp 2: T¹o hai muèi CaCO3 vµ Ca(HCO3)2 nªn xÉy ra ph¶n øng: CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3↓ + H2O (1) 0,04 0,04 0,04mol 2CO2 + Ca(OH)2 → Ca(HCO3)2 2.0,03 0,03 0,03mol (2) n CO2 = 0,04 + 2.0,03 = 0,1 mol ⇒ VCO2 = 0,1.22, 4 = 2, 24 lÝt ⇒ C lµ ®¸p ¸n ®óng + C¸ch2: ¸p dông ph−¬ng ph¸p ®å thÞ n CaCO3 0,07 n CO2 0,04 0,07 0,1  VCO2 = 0,04.22, 4 = 0,896 lit   VCO2 = 0,1.22, 4 = 2, 24 lit 0,14 ⇒ C lµ ®¸p ¸n ®óng Bµi to¸n 10: Sôc V lÝt khÝ CO2 (®ktc)vµo 150 ml dung dÞch Ba(OH)2 1M. Sau ph¶n øng thu ®−îc 19,7 gam kÕt tña. Gi¸ trÞ V lÝt lµ: A: 3,36 lÝt hoÆc 4,48 lÝt B: 2,24 lÝt hoÆc 3,36 lÝt C: 2,24 lÝt hoÆc 4,48 lÝt D: 3,36 lÝt hoÆc 6,72 lÝt Bµi gi¶i: n Ba (OH)2 = 0,15 mol; n BaCO3 = 19,7 = 0,1 mol 197 ¸p dông ph−¬ng ph¸p ®å thÞ ta cã: n BaCO3 9 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com 0,15 H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc. Tõ ®å thÞ ®Ó thu ®−îc n CaCO3 = 0,1mol th× sè mol CO2 sÏ cã hai gi¸ trÞ n CO2 = 0,1mol hoÆc n CO2 = 0, 2mol  VCO2 = 0,1.22, 4 = 2, 24 lit ⇒   VCO2 = 0, 2.22, 4 = 4, 48 lit Chó ý: + NÕu n CO 2 ⇒ C lµ ®¸p ¸n ®óng = 0,1 hoÆc 0,5 mol ⇒ VCO2 = 2,24 lÝt hoÆc 3,36 lÝt ⇒ B sai + NÕu n CO2 = 0,15 hoÆc 0,3 mol ⇒ VCO2 + NÕu n CO2 = 0,15 hoÆc 0,2 mol ⇒ VCO2 = 3,36 lÝt hoÆc 4,48 lÝt = 3,36 lÝt hoÆc 6,72 lÝt ⇒ D sai ⇒ A sai Bµi to¸n 11: HÊp thô hoµn toµn V lÝt khÝ CO2 (®ktc) vµo 2 lÝt dung dÞch Ca(OH)2 0,01M th× ®−îc 1gam kÕt tña. Gi¸ trÞ cña V lÝt lµ: A. 0,224 lÝt hoÆc 0,448 lÝt B. 0,448 lÝt hoÆc 0,672 lÝt C. 0,448 lÝt hoÆc 1,792 lÝt D. 0,224 lÝt hoÆc 0,672 lÝt Bµi gi¶i: n Ca (OH)2 = 2.0, 01 = 0,02 mol; n CaCO3 = 1 = 0,01 mol 100 ¸p dông ph−¬ng ph¸p ®å thÞ ta cã: n CaCO3 0,02 0,01 n CO2 0,01 Tõ ®å thÞ ®Ó thu ®−îc 0,02 0,03 0,04 n CaCO3 = 0,01 mol th× sè mol CO2 sÏ cã hai gi¸ trÞ n CO2 = 0,01 mol n CO2 = 0,03 mol  VCO2 = 0,01.22, 4 = 0, 224 lit ⇒   VCO2 = 0,03.22, 4 = 0,672 lit ⇒ D lµ ®¸p ¸n ®óng Chó ý: + NÕu n CO2 = 0,01 hoÆc 0,02 mol ⇒ V = 0,224 hoÆc 0,448 lÝt ⇒ A sai + NÕu n CO2 = 0,02 hoÆc 0,03 mol ⇒ V = 0,448 hoÆc 0,672 lÝt ⇒ B sai 10 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com hoÆc H·y së h÷u”TuyÓn tËp100 ®Ò thi thö C§-§H gi¶i chi tiÕt” vµ 3 tËp “ ch×a khãa vµng” gi¶i nhanh hãa häc. + NÕu n CO2 = 0,02 hoÆc 0,04 mol ⇒ V = 0,448 hoÆc 1,792 lÝt ⇒ C sai Bµi to¸n 12: §èt ch¸y hoµn toµn 1,6 gam bét l−u huúnh råi cho s¶n phÈm ch¸y sôc hoµn toµn vµo 200ml dung dÞch Ba(OH)2 0,5M. Khèi l−îng gam kÕt tña thu ®−îc lµ: A: 21,70 gam B: 43,40 gam C: 10,85 gam D: 32,55 gam Bµi gi¶i: ¸p dông ph−¬ng ph¸p ®å thÞ: S + O2 = SO2 n SO2 = n S = 1,6 = 0,05 mol; n Ba (OH)2 = 0, 2.0,5 = 0,1 mol 32 n BaSO3 0,1 0,05 n SO2 O 0,05 0,1 0,15 Tõ ®å thÞ sè mol SO2 = 0,05 mol ⇒ n BaSO = 0, 05 mol ⇒ m BaSO 3 3 0,2 = 0,05.217 = 10,85 gam ⇒ C lµ ®¸p ¸n ®óng. Bµi to¸n 13: Sôc 4,48 lÝt khÝ (®ktc) gåm CO2 vµ N2 vµo b×nh chøa 0,08 mol n−íc v«i trong thu ®−îc 6 gam kÕt tña. PhÇn tr¨m thÓ tÝch khÝ CO2 trong hçn hîp ®Çu cã thÓ lµ: A: 30% hoÆc 40% B: 30% hoÆc 50% C: 40% hoÆc 50% D: 20% hoÆc 60% Bµi gi¶i: n Ca (OH)2 = 0, 08 mol.n CaCO3 = 6 4, 48 = 0,06 mol, n h 2khÝ = = 0, 2 mol 100 22, 4 + C¸ch 1: ¸p dông ph−¬ng ph¸p ®å thÞ: n CaCO3 0,08 0,06 n CO2 0,06 0,08 0,1 0,16 Tõ ®å thÞ ®Ó thu ®−îc 0,06 mol kÕt tña th× sè mol CO2 cã 2 gi¸ trÞ: 11 Th¹c sü: NguyÔn V¨n Phó: §T 098 92 92 117. Email: phueuro@gmail.com
- Xem thêm -