Tài liệu Báo cáo tại công ty cp – xnk hà anh

  • Số trang: 83 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 122 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34345 tài liệu

Mô tả:

Chuyên đề cuối khoá Học viện tài chính LỜI MỞ ĐẦU Trong điều kiện thực tế của nước ta hiện nay, nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hướng XHCN tiếp tục được xây dựng đồng bộ và có hiệu quả hơn. Để có thể đổi mới và phát triển kinh tế Nhà nước cần phải làm tốt vai trò chủ đạo, làm đòn bẩy đẩy mạnh sự phát triển kinh tế và giải quyết các vấn đề xã hội mở đường hướng dẫn các thành phần kinh tế khác cùng phát triển, doanh nghiệp nhà nước được xem như bộ xương sống của nền kinh tế quốc dân. Công ty CP – XNK Hà Anh là một doanh nghiệp nhà nước mới cổ phần hoá với chức năng kinh doanh xuất nhập khẩu vật tư tiêu thụ các sản phẩm trong và ngoài nước. Từ khi thành lập đến nay Công ty CP – XNK hà Anh không ngừng phát triển mạnh mẽ và luôn hoàn thành xuất sắc mọi chỉ tiêu đề ra. Nhờ vậy mà đơn vị đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế hiện nay. 1 Chuyên đề cuối khoá Học viện tài chính Chương 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 1.1. SỰ CẦN THIẾT TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI DOANH NGHIỆP KINH DOANH THƢƠNG MẠI 1.1.1 Đặc điểm hoạt động kinh doanh thƣơng mại Kinh doanh thương mại khác với hoạt động sản xuất, nó là giai đoạn sau cùng của chu trình tái sản xuất. Ngành thương mại thực hiện chức năng nối liền giữa sản xuất và tiêu dùng. Đối tượng kinh doanh thương mại là hàng hóa - đó là những sản phẩm lao động được các doanh nghiệp thương mại mua về để bán ra nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất, tiêu dùng và xuất khẩu. Hàng hoá trong kinh doanh thương mại thường được phân theo các ngành hàng như: + Hàng vật tư, thiết bị. + Hàng công nghệ phẩm tiêu dùng + Hàng lương thực - thực phẩm. Tổng hợp các hoạt động thuộc các quá trình mua bán, trao đổi và dự trữ hàng hoá trong doanh nghiệp kinh doanh thương mại được gọi là lưu chuyển hàng hoá. Quá trình bán hàng trong doanh nghiệp thường được thực hiện theo hai phương thức : bán buôn và bán lẻ. Đặc trưng của bán buôn là bán với số lượng lớn, khi chấm dứt quá trình mua bán thì hàng hoá chưa đến tay người tiêu dùng mà phần lớn hàng hoá vẫn còn trong lĩnh vực lưu thông, hoặc vào lĩnh vực sản xuất để chế biến rồi trở lại lĩnh vực lưu thông. Còn đặc trưng của bán lẻ hàng hoá là bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng, kết thúc quá trình bán lẻ là hàng hoá đó đã vào lĩnh vực tiêu dùng. Các doanh nghiệp thương mại không có các chi phí chế tạo sản phẩm như: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung, thay vào đó là chi phí của hàng mua gồm giá trị hàng mua và chi phi mua hàng. Như vậy trong các doanh nghiệp thương mại, vốn hàng hoá là vốn chủ yếu nhất và nghiệp vụ kinh doanh hàng hoá là nghiệp vụ phát sinh thường xuyên và chiếm một công việc rất lớn....và quản lý hàng hoá là nội dung quản lý quan trọng hàng đầu trong các doanh nghiệp thương mại. Chính 2 Chuyên đề cuối khoá Học viện tài chính vì thế, việc tổ chức công tác kế toán mua bán hàng hoá có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với toàn bộ công tác kế toán của doanh nghiệp. 1.1.2.2. Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả Để tạo điều kiện cung cấp thông tin kịp thời, chính xác và đầy đủ cho nhà quản lý có những quyết định đúng đắn hữu hiệu và đánh giá được chất lượng kinh doanh của doanh nghiệp, thì kế toán bán hàng và xác định kết quả phải thực hiện những nhiệm vụ cơ bản sau: - Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời, chính xác tình hình hiện có và tình hình biến động của từng loại sản phẩm, hàng hoá theo chỉ tiêu số lượng, chất lượng, chủng loại và giá trị. - Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời và chính xác các khoản doanh thu, các khoản giảm trừ doanh thu và chi phí của từng hoạt động trong doanh nghiệp. Đồng thời theo dõi và đôn đốc các khoản phải thu của khách hàng. - Phản ánh và tính toán chính xác kết quả của từng hoạt động, giám sát các tình hình thực hiện nghĩa vụ đối với nhà nước và tình hình phân phối kết quả các hoạt động. - Cung cấp các thông tin kế toán phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính và định kỳ phân tích hoạt động kinh tế liên quan đến quá trình bán hàng, xác định kết quả kinh doanh. 1.1.3.Sự cần thiết và yêu cầu quản lý đối với kế toán bán hàng và xác định kết quả Bất kỳ một doanh nghiệp nào không kể là kinh doanh thương mại hay sản xuất thì kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh là cực kỳ cần thiết, nó quyết định sự phát triển hay phá sản của doanh nghiệp. Như chúng ta đã biết mục tiêu cuối cùng của mọi doanh nghiệp là tối đa hoá lợi nhuận. Lợi nhuận là kết quả tài chính cuối cùng, là chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế của hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.Kết quả bán hàng là số chênh lệch giữa doanh thu bán hàng và các khoản chi phí đã chi ra để có được doanh thu đó.Do đó, kết quả bán hàng có ảnh hưởng rất lớn đến tình hình tài chính của doanh nghiệp. Nếu quá trình tiêu thụ gặp khó khăn, doanh nghiệp sẽ thua lỗ sẽ không có nguồn vốn để tiếp tục quá trình kinh doanh tiếp theo, tất yếu sẽ dẫn doanh nghiệp đến bờ vực của sự phá sản. Còn nếu quá trình tiêu thụ thuận lợi thì đương nhiên doanh nghiệp có nguồn thu để 3 Chuyên đề cuối khoá Học viện tài chính tiếp tục kinh doanh và mở rộng các lĩnh vực hoạt động kinh doanh của mình. Trong doanh nghiệp, kế toán là công cụ sắc bén và hiệu quả nhất để phản ánh và giám đốc toàn diện mọi hoạt động sản xuất kinh doanh. Công tác bán hàng và xác định kết quả là một nội dung chủ yếu của công tác kế toán để phản ánh hiệu quả sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp trong một thời kỳ. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là làm sao để có được các thông tin đó kịp thời, đầy đủ và chính xác. Muốn vậy thì kế toán bán hàng và xác định kết quả phải đảm bảo các yêu cầu sau: - Tổ chức chứng từ ghi chép ban đầu và trình tự luân chuyển chứng từ hợp lý. Các chứng từ ban đầu phải đầy đủ, hợp pháp, luân chuyển khoa học, tránh bỏ sót, tránh ghi chép trùng lắp, không quá phức tạp mà vẫn đảm bảo yêu càu quản lý. - Xác định đúng thời điểm hàng hoá được coi là tiêu thụ để kịp thời ghi nhận doanh thu và lập báo cáo bán hàng. báo cao thường xuyên, kịp thời tình hình bán hàng và thanh toán với khách hàng chi tiêt theo từng loại hàng,tưng hợp đồng kinh tế. - Xác định đúng và tập hợp đầy đủ các chi phí phát sinh đặc biệt là chi phi bán hàng phát sinh trong quá trình tiêu thụ hàng hoá, phân bổ chi phí còn lại cuối kỳ và kết chuyển chi phí cho hàng tiêu thụ trong kỳ để xác định kết quả kinh doanh. 1.2 Những lý luận cơ bản về bán hàng và xác định kết quả 1.2.1. Khái niệm về bán hàng, doanh thu bán hàng và điều kiện ghi nhận doanh thu Bán hàng là việc chuyển quyền sở hữu sản phẩm, hàng hoá gắn với phần lớn lợi ích hoặc rủi ro cho khách hàng, đồng thời được khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Quá trình bán hàng là quá trình chuyển hoá vốn từ hình thái hiện vật sang hình thái giá trị "tiền tệ". Doanh thu là tổng các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ hạch toán, phát sinh từ hoạt động SXKD thông thường của doanh nghiệp góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. Doanh thu được xác định bằng giá trị hợp lý của các khoản đã thu hoặc sẽ thu được sau khi đã trừ đi các khoản chiết khấu thương mại, giảm gái hàng bán và hàng bán bị trả lại. 4 Chuyên đề cuối khoá Học viện tài chính Các loại doanh thu: Doanh thu theo từng loại hình SXKD và bao gồm: - Doanh thu bán hàng - Doanh thu cung cấp dịch vụ - Doanh thu từ tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức và lợi tức được chia. - Ngoài ra còn các khoản thu nhập khác. Doanh thu bán hàng là toàn bộ số tiền thu được hoặc số thu được phải thu tính theo giá bán của số sản phẩm, hàng hoá được xác định là đã bán hay đã tiêu thụ. Hay nói cách khác đó chính là toàn bộ số tiền bán hàng. Đối với mỗi một đối tượng nộp thuế khác nhau thì nội dung của doanh thu bán hàng cũng khác nhau. Đối với doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thuế thì doanh thu bán hàng là toàn bộ số tiền bán hàng( chưa có thuế GTGT) bao gồm cả phụ thu và phí thu bên ngoài giá bán( nếu có) mà doanh nghiệp được hưởng. Đối với doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp, đối với những sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ không thuộc đối tượng nộp thuế GTGT thì doanh thu bán hàng là toàn bộ số tiền bán hàng thu được( bao gồm cả thuế) phụ thu và phí thu bên ngoài( nếu có) mà doanh nghiệp được hưởng. Ngoài việc hạch toán doanh thu bán hàng, kế toán còn phải theo dõi tình hình thực hiện nghĩa vụ tài chính với nhà nước thông qua các khoản thuế tiêu thụ như: thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu. Trong điều kiện kinh doanh hiện nay, để đẩy mạnh việc bán ra thu hồi tiền nhanh chóng tiền hàng, doanh nghiệp cần có chế độ khuyến khích đối với khách hàng. Nếu khách hàng mua với khối lượng hàng hoá lớn sẽ được doanh nghiệp giảm giá, nếu khách hàng thanh toán sớm tiền hàng sẽ được doanh nghiệp chiết khấu thanh toán, còn nếu hàng hoá của doanh nghiệp kém phẩm chất thì khách hàng có thể không chấp nhận thanh toán và trả lại hàng hoặc yêu cầu doanh nghiệp giảm giá.Do vậy kế toán hạch toán cả các khoản giảm trừ doanh thu như: chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại. Các khoản này sẽ không được hạch toán vào doanh thu. Chỉ có các khoản thoả mãn các điều kiện ghi nhận doanh thu mới được ghi nhận là doanh thu bán hàng. Theo chuẩn mực số 14 - Doanh thu và thu nhâp khác thì điều kiện ghi nhận doanh thu là: 5 Chuyên đề cuối khoá Học viện tài chính (1) Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua; (2) Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa; (3) Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn; (4) Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng. (5) Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. 1.2.2 Các phƣơng thức bán hàng Trong điều kiện nền kinh tế thị trường hiện nay, việc lựa chọn áp dụng các phương thức bán hàng và các chính sách khuyến khích tiêu thu góp phần quan trọng vào việc thực hiện kế hoạch tiêu thụ hàng hoá, đồng thời giúp cho doanh nghiệp có cơ sở mở rộng, chiếm lĩnh thị trường, Phương thức bán hàngcó ảnh hưởng trực tiếp đến việc sử dụng các tài khoản kế toán phản ánh tình hình xuất kho hàng hoá. Đồng thời nó có tính quyết định đối với việc xác định thời điểm bán hàng, hình thành doanh thu bán hàng và tiết kiệm chi phí bán hàng để tăng lợi nhuận. Hiện nay, các doanh nghiệp sản xuất thường sử dụng các phương thức bán hàng sau:  Bán hàng theo phương thức gửi hàng : Theo phương này, định kỳ doanh nghiệp gửi hàng cho khách hàngcơ sở của thoả thuận trong hợp đồng mua bán giữa hai bên và giao hàng tại địa điểm đã quy ước trong hợp đồng. Khi xuất kho gửi hàng đi, hàng vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp nên chưa xác định là đã tiêu thụ do đó chưa được hạch toán ngay vào doanh thu, chỉ hạch toán váo doanh thu khi: + Doanh nghiệp đã nhận được tiền hàng của khách hàng trả( tiền mặt, giấy báo có của ngân hàng, séc thanh toán...). + Khách hàng đã nhận được hàng và chấp nhận thanh toán. + Khách hàng đã ứng trước tiền mua hàng về số hàng gửi đi bán. + Số hàng gửi đi bán áp dụng phương thức thanh toán theo kế haọch thông qua ngân hàng.  Bán hàng theo phương thức giao hàng trực tiếp : 6 Chuyên đề cuối khoá Học viện tài chính Theo phưong thức này bên khách hàng uỷ quyền cho cán bộ nghiệp vụ đến nhận hàng tại kho của doanh nghiệp. Khi nhận hàng xong, Người nhận ký vào hoá đơn bán hàng .... Khi đó hàng mới được daonh nghiệp coi là tiêu thụ và hạch toán vào doanh thu ngay.  Bán hàng giao thẳng không qua nhập kho : Theo phương thức bán hàng này, doanh nghiệp mua hàng của người cung cấp bán thẳng cho khách hàng không qua kho của daonh nghiệp. Như vậy, nghiệp vụ mua bán diễn ra đồng thời. Phương thức này được chia làm hai trường hợp : - Mua hàng giao bán thẳng cho người mua. - Bán hàng giao tay ba - bên cung cấp, doanh nghiệp và người mua cùng giao nhận hàng. Trường hợp này khi bên mua nhận hàng và xác nhận vào hoá đơn bán hàng thì hàng đó được xác nhận là tiêu thụ. Phương thức này chủ yếu áp dụng trong các doanh nghiệp thương mại.  Bán hàng trả góp, trả chậm : Theo phương thức này, khi giao hàng cho người mua thì số hàng đó được coi là tiêu thụ và doanh nghiệp mất quyền sở hữu về số hàng đó. Người mua sẽ thanh toán lần đầu ngay tại thời điểm mua, số tiền còn lại người mua chấp nhận trả dần ở các kỳ tiếp theo và phải chịu một tỷ lệ lãi nhất định. Thông thường thì số tiền trả ở các kỳ sau phải bằng nhau bao gồm một phần tiền gốcvà một phần lãi trả chậm.  Phương thức bán hàng trao đổi hàng : Theo phương thức này, doanh nghiệp bán hàng cho khách hàng và đổi lại khách hàng giao cho doanh nghiệp vật tư, hàng hoá tương đương. Phương thức này có thể chia làm ba trường hợp : - Xuất kho lấy hàng ngay. - Xuất hàng trước lấy vật tư, hàng hoá sau . - Nhận hàng trước, xuất hàng trả sau. Tuy nhiên trong các doanh nghiệp thương mại thì phương thức bán hàng có khác đôi chút, Bán hàng trong doanh nghiệp thương mại chỉ bao gồm hai khâu : khâu bán buôn và khâu bán lẻ. 1.2.2.1. Bán buôn hàng hoá 7 Chuyên đề cuối khoá Học viện tài chính Bán buôn hàng hoá thường được hiểu là bán với khối lượng lớn. Và trong bán buôn hàng hoá thường sử dụng các phương thức bán hàng sau: - Bán buôn qua kho : Theo phương thức này, hàng hoá xuất từ kho của doanh nghiệp thương mại để bán cho người mua. Phương thức này lại phân biệt thành hai hình thức là : Bán hàng trực tiếp qua kho và bán qua kho theo hình thức chuyển hàng. + Bán trực tiếp qua kho: Theo hình thức này, doanh nghiệp xuất hàng từ kho giao bán trực tiếp cho người mua do bên mua uỷ nhiệm đến nhận hàng trực tiếp. Chứng từ bán hàngtring trường hợp này là hoá đơn hoặc phiếu suất kho do doanh nghiệp lập. Hàng hó được coi là bán khi người mua đã ký nhận hàng và ký xác nhận trên chứng từ bán hàng, còn việc thanh toán tiền hàng với bên mua tuỳ thuộc vào hợp đồng đã ký giữa hai bên. + Bán hàng qua kho theo hình thức chuyển hàng : Theo hình thức này, doanh nghiệp xuất hàng từ kho chuyển đi cho người mua theo hợp đồng bằng phương tiện vận tải tự có hoặc thuê ngoài. Hàng hoá gửi đi vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp, khi nào bên mua đã nhận được hàng và chấp nhận thanh toán thì mới chuyển quyền sở hữu và doanh nghiệp coi đó là thời điểm hàng gửi đi được coi là đã bán. Chi phí vận chuyển do doanh nghiệp chịu hoặc do bên mua phải trả tuỳ theo điều kiện quy định trong hợp đồng đã ký. Chứng từ trong hình thức này là hoá đơn GTGT hoặc hoá đơn kiêm phiếu xuất kho do doanh nghiệp lập. - Bán buôn vận chuyển thẳng: Đây là trường hợp tiêu thụ hàng hoá bán cho khách hàng không qua nhập kho của doanh nghiệp. Doanh nghiệp mua hàng hoá của bên cung cấp để bán thẳng cho người mua.Phương thức này bao gồm : Bán vận chuyển thẳng trực tiếp và bán vận chuyển theo hình thức chuyển hàng. 1.2.2.2. Bán lẻ hàng hoá Trong khâu bán lẻ,chủ yếu là bán hàng thu bằng tiền mặt, và thường thì hàng hoá xuất giao trực tiếp cho khách hàng và thu tiền trong cùng một thời điểm. Vì vậy thời điểm tiêu thụ đối với khâu bán lẻ được xác định ngay khi giao hàng hoá cho khách hàng. 8 Chuyên đề cuối khoá Học viện tài chính Bán lẻ cũng có nhiều hình thức khác nhau. Nhưng chủ yếu bao gồm hai hình thức sau: - Bán lẻ thu tiền trực tiếp : Theo phương thức bán hàng này, nhân viên bán hàng hoàn toàn chịu trách nhiệm vật chất về số hàng đã nhận để bán ở quầy hàng, trực tiếp thu tiền và hàng cho khách hàng mua đồng thời ghi chép vào thẻ quầy hàng. Nghiệp vụ bán hàng hoàn thành trực diện với người mua hàng và thường không lập chúng từ cho từng nghiệp vụ bán hàng. Tuỳ thuộc vào yêu cầu quản lý bán lẻ của từng quầy hàng, thì cuối ca, cuối ngày hoặc định kỳ ngắn, nhân viên bán hàng kiểm kê lượng hàng hoá hiện còn ở quầy hàng và dựa vào quan hệ cân đối hàng luân chuyển trong ca, trong ngày để xác định số lượng hàng bán ra của từng mặt hàng,lập báo cáo bán hàng trong ca, trong ngày. Tiền bán hàng hàng ngày nhân viên bán hàng kê vào giấy nộp tiền để nộp cho thủ quỹ của doanh nghiệp. Phương thức bán hàng giúp cho việc bán hàng được nhanh chóng hơn tuy nhiên nó lại bộc lộ nhược điểm : + Nếu quản lý không chặt chẽ thì sẽ xảy ra hiện tượng lạm dụng tiền bán hàng. + Do người bán hàng vừa thu tiền vừa bán hàng nên trong những giờ cao điểm dễ gây nhầm lẫn, mất mát. - Phương thức bán lẻ thu tiền tập trung : Theo phương thức này, nghiệp vụ thu tiền của khách hàng và giao hàng trả khách là tách rời nhau. Mỗi quầy hoặc liên quầy bố trí nhân viên thu ngân làm nhiệm vụ thu tiền của khách, viết hoá đơn hoặc giao tích kê cho khách hàng để khách hàng ra nhận hàng ở quầy hàng do nhân viên bán hàng giao. Cuối ca, cuối ngày nhân viên thu ngân làm giấy nộp tiền bán hàng, nhân viên bán hàng căn cứ vào hoá đơn và tích kê giao hàng trả khách hoặc kiểm kê hàng còn lại cuối ca, cuối ngày để xác định lượng hàng đã trả khách hàng, lập báo cáo bán hàng trong ca, trong ngày. Báo cáo bán hàng được coi là căn cứ để hạch toán doanh thu và đối chiếu với số tiền đã nộp tiền trên giấy nộp tiền. Phương pháp này tách rời giữa người bán hàng và người thu tiền do đó tránh được những nhầm lẫn, sai sót, mất mát. Tuy nhiên phương thức này có 9 Chuyên đề cuối khoá Học viện tài chính nhược điểm là gây phiền hà cho khách hàng. Do vậy hiện nay phương pháp này ít được áp dụng, chủ yếu là áp dung cho những mặt hàng có giá trị lớn. Ngoài hai phương thức trên trong bán lẻ còn có các hình thức khác như bán lẻ tự phục vụ, bán hàng tự động.... 1.2.3. Kế toán doanh thu bán hàng, thuế và các khoản giảm trừ doanh thu 1.2.3.1. Kế toán doanh thu bán hàng 1.2.3.1.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng  Chứng từ kế toán thường sử dụng để hạch toán doanh thu bán hàng - Hoá đơn GTGT MS 01/GTKT-3LL áp dụng cho các doanh nghiệp thuộc đối tượng nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ. - Hoá đơn bán hàng thông thường MS 01/GTTT-3LL áp dụng cho doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp. - Phiếu xuất kho MS 02-VT. - Bảng kê hàng gửi bán đã tiêu thụ. - Các chứng từ thanh toán : Phiếu thu, Giấy báo ngân hàng... - Thẻ quầy hàng ( mẫu 15 - BH) - Tờ khai thuế GTGT ( mẫu 07A/GTGT) và các chứng từ liên quan khác như phiếu nhập kho hàng bán bị trả lại. Tuỳ theo từng doanh nghiệp có đặc thù thì các nghiệp vụ phát sinh như điều chuyển hàng hoá tiêu thụ có thể sử dụng phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ( MS 03 PXK-3LL), bảng kê bán lẻ hàng hoá dịch vụ...  Tài khoản sử dụng : - Tài khoản 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ. Nội dung : Tài khoản này dùng để phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán của hoạt động sản xuất kinh doanh. TK 511 không có số cuối kỳ, có 4 TK cấp 2: + TK 5111 : Doanh thu bán hàng hoá + TK 5112 : Doanh thu bán thành phẩm + TK 5113 : Doanh thu cung cấp dịch vụ + TK 5114 : Doanh thu trợ cấp, trợ giá. - Tài khoản 512 - Doanh thu nội bộ 10 Chuyên đề cuối khoá Học viện tài chính Nội dung : Tài khoản này dùng để phản ánh doanh thu của số sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, lao vụ tiêu thụ trong nội bộ giữa các đơn vị trực thuộc trong cùng một công ty, tổng công ty....hạch toán toàn ngành. TK 512 có 3 TK cấp 2 : + TK 5121 : Doanh thu bán hàng hoá + TK 5122 : Doanh thu bán thành phẩm + TK 5123 : Doanh thu cung cấp dịch vụ. - Tài khoản 3331 - Thuế GTGT chi tiết 33311 - Thuế GTGT đầu ra Nội dung : Tài khoản này phản ánh số thuế GTGT mà doanh nghiệp phải nộp cho hàng hoá bán ra. Tài khoản này áp dụng chung cho đối tượng nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thuế và đối tượng nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp. - Tài khoản 3387 - Doanh thu chưa thực hiện Nội dung : Tài khoản này phản ánh các khoản doanh thu sau : + Số tiền nhận trước nhiều năm về cho thuê tài sản( cho thuê hoạt động) + Khoản chênh lệch giữa bán hàng trả chậm, trả góp theo cam kết với giá bán trả ngay. + Khoản lãi nhận trước khi cho vay vốn hoặc mua các công cụ nợ (trái phiếu, tín phiếu...) Ngoài ra còn sử dụng một số tài khoản khác như : TK 111, TK112, TK131... 1.2.3.1.2 Phƣơng pháp hạch toán - Trường hợp bán hàng trực tiếp cho khách hàng và bán hàng qua đại lý, ký gửi hàng : Căn cứ vào hoá đơn GTGT phản ánh doanh thu bán hàng: TK 911 TK 511 (4) TK 521,531,532 (3) TK 111,112,131 ( 1a & 1b ) TK 641 TK3331 11 Chuyên đề cuối khoá Học viện tài chính (2) Giải thích : 1a. Doanh thu bán hàng phát sinh ( giá chưa thuế) của trường hợp bán hàng trực tiếp. 1b. Doanh thu bán hàng của trường hợp bán cho các đại lý, ký gửi hàng.Bên đại lý thanh toán tiền hàng cho chủ hàng sau khi trừ chiết khấu được hưởng. 2. Phát sinh các khoản làm giảm trừ doanh thu như hàng bán bị trả lại, giảm giá hàng bán, chiết khấu thương mại 3. Kết chuyển các khoản giảm trừ doanh thu 4. Kết chuyển doanh thu để xác định kết quả. Trong trường hợp bán hàng qua các đại lý, kí gửi hàng, tại bên giao hàng( chủ hàng) khi phản ánh trị giá vốn hực tế xuất kho kí gửi, kế toán ghi sổ: Nợ TK 157 - Hàng gửi đi bán Có TK 156 - Hàng hoá - Trường hợp bán hàng trả góp, trả chậm: a) Đối với doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ: TK 911 TK 511 (1) TK111,112 (4) TK 131 TK 3331 TK 515 (2) TK3387 (3) 12 Chuyên đề cuối khoá Học viện tài chính Giải thích: 1. Phản ánh ghi nhận doanh thu, số tiền đã thu được và số chưa thu được và khoản lãi do bán trả góp. 2. Khi thu được tiền các kỳ tiếp theo. 3. Từng kỳ, tính toán và xác định doanh thu hoạt động tài chính do bán hàng trả chậm, trả góp. 4. Kết chuyển doanh thu để xác định kết quả. b) Đối với doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp: Trong trường hợp này chỉ khác trương hợp trên là doanh thu được ghi nhận bao gồm cả thuế GTGT trong tổng giá thanh toán trả ngay một lần, đến cuối kỳ, xác định thuế GTGT phải nộp cho số hành đã bán trả góp, trả chậm.Cụ thể: - Phản ánh ghi nhận doanh thu, số tiền đã thu và sẽ phải thu lãi do bán trả chậm, trả góp, kế toán ghi sổ : Nợ TK 111,112 ( Số tiền đã thu được) Nợ TK 131 (Số tiền còn phải thu) Có TK 511 ( Tổng giá thanh toán theo số tiền trả ngay một lần bao gồm cả thuế GTGT) Có TK 3387 ( Chênh lệch giữa tổng số tiền bán theo giá trả góp với tổng giá thanh toán bao gồm cả thuế GTGT theo số tiền trả một lần) - Cuối kỳ, xác định thuế GTGT phải nộp cho số hàng đã bán trả góp trả chậm, kế toán ghi sổ: Nợ TK 511 Có TK 3331 - Thuế GTGT đầu ra. Các bút toán phản ánh thu tiền ở kỳ tiếp theo và xác định doanh thu hoạt động tài chính cũng như bút toán ở mục a. 1.2.3.2. Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu  Chiết khấu thương mại - Chiết khấu thương mại là khoản tiền mà DN đã giảm trừ, hoặc đã thanh toán cho người mua hàng do người mua hàng đã mua hàng hoá với khối 13 Chuyên đề cuối khoá Học viện tài chính lượng lớn theo thoả thuận về chiết khấu thương mại đã ghi trên hợp đồng kinh tế mua bán hoặc các cam kết mua bán hàng. - Kế toán chiết khấu thương mại sử dụng TK 521 - Chiết khấu thương mại. Nội dung tài khoản này : Phản ánh khoản tiền mà người mua được hưởng theo đúng chính sách chiết khấu của doanh nghiệp. - Tài khoản này có 3 tài khoản cấp 2: TK 5211 - Chiết khấu hàng hoá TK 5212 - Chiết khấu thành phẩm TK 5213 - Chiết khấu dịch vụ.  Kế toán giảm giá hàng bán : - Giảm giá hàng bán là khoản giảm trừ được doanh nghiệp( bên bán) chấp thuận một cách đặc biệt trên giá đã thoả thuận trong hoá đơn, vì lí do hàng bán bị kém phẩm chất, không đúng quy cách, hoặc không đúng thời hạn ghi trên hợp đồng. - Tài khoản sử dụng: TK 532 - Giảm giá hàng bán Nội dung: Tài khoản này phản ánh các khoản giảm trừ do việc chấp thuận giảm giá ngoài hoá đơn do lỗi của doanh nghiệp ( bên bán).  Kế toán hàng bán bị trả lại: Hàng bán bị trả lại là số sản phẩm, hàng hoá doanh nghiệp đẫ xác định là tiêu thụ, nhưng bị khách hàng trả lại do vi phạm các điều kiện đã cam kết trong hợp đồngkinh tế như: hàng kém phẩm chất, sai quy cách, chủng loại: Doanh thu hàng bị = Số lượng hàng bị x Đơn giá bán đã trả lại trả lại ghi trên hoá đơn Chứng từ sử dụng: văn bản đề nghị trả lại hàng của người mua ghi rõ lý do kèm theo hoá đơn( nếu trả lại toàn bộ) hoặc bản sao hoá đơn( nếu trả lai một phần) và chứng từ nhập lại kho của doanh nghiệp số hàng trên. 1.2.3.3. Kế toán các khoản thuế phải nộp nhà nƣớc Thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu là các khoản thuế gián thu, tính trên doanh thu bán hàng. Thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu được tính trừ vào tổng doanh thu bán hàngđã thực hiện. Còn thuế GTGT thì tuỳ thuộc vào doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp nào để tính giảm trừ vào doanh thu bán hàng hay là không. Đối với doanh nghiệp nộp thuế GTGT 14 Chuyên đề cuối khoá Học viện tài chính theo phương pháp khấu trừ thì thuế GTGT được hạch toán riêng và nó không ảnh hưởng đến doanh thu bán hàng. Còn doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp thì thuế GTGT được coi là một khoản giảm trừ doanh thu.Tuỳ thuộc theo đối tượng và mục đích kinh doanh mà doanh nghiệp sẽ phải nộp một trong ba loai thuế trên. 1.2.4. Kế toán giá vốn hàng bán Giá vốn hàng bán là toàn bộ các chi phí liên quan đén quá trình bán hàng, bao gồm trị giá vốn hàng xuất kho để bán, chi phí bán hàng chi phí quản lý doanh nghiệp phân bổ cho hàng bán ra trong kỳ. Việc xác định chính xác trị giá vốn hàng bán là cơ cở để tính kết quả hoạt động kinh doanh. 1.2.4.1 Các phƣơng pháp xác định trị giá vốn của hàng xuất kho để bán Việc tính trị giá vốn của hàng xuất kho để bán được áp dụng theo 1 trong 4 phương pháp đã được qui định trong chuẩn mực số 02 - chuẩn mực hàng tồn kho : (a) Phương pháp tính theo giá đích danh: Theo phương pháp này khi xuất kho hàng hoá thì căn cứ vào số lượng xuất kho thuộc lô nào và đơn giá thực tế của lô đó để tính trị giá vốn thực tế của hàng xuất kho. Phương pháp tính theo giá đích danh được áp dụng đối với doanh nghiệp có ít loại mặt hàng hoặc mặt hàng ổn định và nhận diện được. (b) Phương pháp bình quân gia quyền: Theo phương pháp này, giá trị của từng loại hàng hoá được tính theo giá trị trung bình của từng loại hàng hoá tương tự đầu kỳ và giá trị từng loại hàng tồn kho được mua sắm trong kỳ. Giá trị trung bình có thể được tính theo thời kỳ hoặc vào mỗi khi nhập một lô hàng về, phụ thuộc vào tình hình của doanh nghiệp. Trị giá vốn thực tế hàng hóa xuất kho được tính theo công thức sau: Trị giá vốn thực tế = Số lượng hàng hoá x Đơn giá bình quân hàng hoá xuất kho xuất kho gia quyền Đơn giá bình quân = gia quyền Trị giá thực tế hàng hoá + Trị giá vốn thực tế tồn đầu kỳ hàng hoá nhập trong kỳ Số lượng hàng hóa tồn đầu kỳ 15 + Số lượng hàng hoá nhập trong kỳ Chuyên đề cuối khoá Học viện tài chính (c) Phương pháp nhập trước, xuất trước: Phương pháp này áp dụng dựa trên giả định là hàng hoá được mua trước thì được xuất trước, và hàng hoá còn lại, tồn kho cuối kỳ là hàng hoá được mua gần thời điểm cuối kỳ. Theo phương pháp này thì giá trị hàng xuất kho được tính theo giá của lô hàng nhập kho ở thời điểm đầu kỳ hoặc gần đầu kỳ, giá trị của hàng hoá tồn kho được tính theo giá của hàng nhập kho ở thời điểm cuối kỳ hoặc gần cuối kỳ. (d) Phương pháp nhập sau, xuất trước: Phương pháp này áp dụng dựa trên giả định là hàng hoá được mua sau thì được xuất trước, và hàng hoá tồn kho cuối kỳ là hàng được mua trước đó. Theo phương pháp này thì giá trị hàng xuất kho được tính theo giá của lô hàng nhập sau hoặc gần sau cùng, giá trị của hàng hoá tồn kho được tính theo giá của hàng nhập kho đầu kỳ hoặc gần đầu kỳ. Tuy nhiên, việc xác định trị giá vốn hàng xuất kho để bán còn phụ thuộc vào từng loại hình doanh nghiệp cụ thể. Đối với doanh nghiệp thương mại thì trị giá vốn của hàng xuất kho để bán bao gồm: Trị giá mua thực tế của hàng xuất kho để bán và chi phí mua hàng phân bổ cho số hàng đã bán ra. Trong đó: - Trị giá mua thực tế của hàng xuất kho để bán được xác định theo một trong bốn phương pháp đã nêu trên. - Chi phí mua hàng phân bổ cho số hàng đã bán : Do chi phí mua hàng liên quan đến nhiều chủng loại hàng hóa, liên quan cả đến khối lượng hàng hoá trong kỳ và hàng hoá đầu kỳ, cho nên cần phân bổ chi phí mua hàng cho hàng đã bán trong kỳ và hàng tồng cuối kỳ. Tiêu chuẩn để phân bổ chi phí mua hàng được lựa chọn là: số lượng, trọng lượng, trị giá mua thực tế của hàng hoá. Công thức: Chi phí mua Chi phí mua hàng của + Chi phí mua hàng Tiêu chuẩn hàng phân = HH tồn kho đầu kỳ của HH p/s trong kỳ x phân bổ bổ cho hàng Tổng tiêu chuẩn phân bổ của "HH tồn của HH đã hoá đã bán cuối kỳ và HH đã xuất bán trong kỳ xuất bán trong kỳ trong kỳ 16 Chuyên đề cuối khoá Học viện tài chính Trong đó hàng hoá tồn cuối kỳ bao gồm hàng hoá tồn trong kho; hàng hoá đã mua nhưng còn đang đi trên đường và hàng hoá gửi đi bán nhưng chưa được chấp nhận. 1.2.4.2. Kế toán giá vốn hàng bán của từng phƣơng thức bán hàng Căn cứ vào điều kiện ghi nhận doanh thu và thời điểm xác định là bán hàng, quá trình bán hàng được chia ra hai phương thức bán hàng: - Phương thức bán hàng trực tiếp. - Phương thức gửi hàng. a. Kế toán giá vốn hàng bán theo phương thức gửi hàng: - Nội dung: Theo phương thức này, định kỳ doanh nghiệp sẽ gửi hàng cho khách hàng theo những thoả thuận trong hợp đồng. Khi xuất kho hàng hoá giao cho khách hàng thì số hàng háo này vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp, bởi vì chưa thoả mãn 5 điều kiện ghi nhận doanh thu.Đến khi khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán, kế toán ghi nhận doanh thu. - Để phản ánh sự biến động và số hiện có về giá vốn của hàng hoá gửi bán, kế toán sử dụng TK 157 - Hàng gửi đi bán. Nội dung của TK 157: Phản ánh giá trị hàng hoá đã gửi cho khách hàng hoặc nhờ bán đại lý, ký gửi nhưng vẫn chưa được chấp nhận thanh toán. Trình tự hạch toán như sau:  Đối với doanh nghiệp kế toán hàng hóa tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên: TK 156 TK 157 (1) TK 632 (3) TK 156(2) (4b) TK 331, 111 TK 911 (5) (2) TK 156(1) (4a) TK 133(1) 17 Chuyên đề cuối khoá Học viện tài chính Giải thích: 1.Xuất kho hàng hoá gửi bán : ghi theo trị giá mua thực tế 2.Mua hàng hoá về không qua nhập kho mà gửi bán luôn 3.Trị giá hàng hoá gửi bán đã được xác định là tiêu thụ 4a. Hàng hoá gửi bán nhưng không bán được doanh nghiệp nhập lại kho 4b. Chi phí mua hàng hoá phân bổ cho số hàng xuất bán. 5.Cuối kỳ kết chuyển giá vốn hàng bán để xác định kết quả.  Đối với doanh nghiệp kế toán hàng tồn kho theo phương pháp kiểm kê định kỳ: TK 151, 156, 157 TK 611 TK 151, 156, 157 (1) (2) TK 632 (3) 1. 2. 3. 4. TK 911 (4) Giải thích : Đầu kỳ, kết chuyển hàng hoá đang đi đường, hàng tồn kho, hàng gửi bán. Cuối kỳ kết chuyển trị giá của hàng đang đi đường, hàng hoá tồn kho, hàng gửi bán. Kết chuyển giá vốn hàng hoá tiêu thụ trong kỳ Kết chuyển giá vốn để xác định kết quả kinh doanh . b. Kế toán giá vốn hàng hoá theo phương thức bán hàng trực tiếp: Theo phương thức này, khi doanh nghiệp giao hàng hoá cho khách hàng, đồng thời được khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thnah toán ngay, có nghĩa là quá trình chuyển giao và ghi nhận doanh diễn ra đồng thời với nhau. Để phản ánh trị giá vốn hàng bán, kế toán sử dụng TK 632 - giá vốn hàng bán. 18 Chuyên đề cuối khoá Học viện tài chính Nội dung tài khoản này phản ánh trị giá vốn của hàng hoá, các khoản chi phi phát sinh liên quan được tính vào giá vốn hàng bán cũng như trích lập và hoàn nhập dự phòng. Trình tự hạch toán:  Doanh nghiệp kế toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên: TK 156 TK 632 TK 156 (1) (6) TK 331, 111 (2) TK 159 TK 133(1) (7) TK 156(2) (3) TK 911 TK 156, 138(1) (8) (4) Tk 159 (5) Giải thích: 1.Trị giá vốn thực tế của hàng hoá xuất bán trực tiếp. 2. Mua hàng hoá không qua nhập kho xuất bán trực tiếp 3.Cuối kỳ, phân bổ chi phí mua hàng của hàng xuất bán. 4.Phản ánh các hao hụt mất mát của hàng tồn kho sau khi trừ đi phần bắt bồi thường. 5.Phần trích lập dự phòng bổ sung. 6.Trị giá hàng hoá đã bán nay bị trả lại doanh nghiệp nhập kho 7.Hoàn nhập dự phòng giảm giá hàng tồn kho. 8.Kết chuyển giá vốn hàng bán để xác định kết quả kinh doanh.  Doanh nghiệp kế toán hàng tồn kho theo phương pháp kiểm kê định kỳ: 19 Chuyên đề cuối khoá TK 156 Học viện tài chính TK 632 TK 156 (1) (2) TK 911 (3) Giải thích: 1. Kết chuyển sản phẩm tồn đầu kỳ 2. Cuối kỳ, căn cứ kết quả kiểm kê, kết chuyển hàng hoá tồn cuối kỳ. 3. Kết chuyển giá vốn hàng bán để xác định kết quả kinh doanh . 1.2.5. Kế toán chi phí bán hàng Chi phí bán hàng là toàn bộ các chi phi phát sinh trong quá trình bán hàng hoá,sản phẩm bao gồm : - Chi phi nhân viên bán hàng; - Chi phí vật liệu bao bì; - Chi phí đồ dùng, dụng cụ; - Chi phí khấu hao TSCĐ, - Chi phí bảo hành sản phẩm, - Chi phí dịch vụ mua ngoài - Chi phí bằng tiền khác. Để phản ánh chi phí bán hàng phát sinh trong kỳ và kết chuyển vào giá vốn hàng bán, kế toán sử dụng TK 641 - Chi phí bán hàng, để tập hợp và kết chuyển CPBH thực tế phát sinh trong kỳ để xác định kết quả kinh doanh. Để phục vụ yêu cầu cung cấp thông tin kế toán, CPBH thực tế phát sinh trong kỳ phải được phân loại và tập hợp theo 7 yếu tố chi phí trên. Cuối kỳ hạch toán CPBH cần được phân bổ và kết chuyển để xác định KQKD. 1.2.6.Chi phí quản lý doanh nghiệp Chi phí quản lý doanh nghiệp là toàn bộ chi phí có liên quan đến hoạt động quản lý kinh doanh, quản lý hành chính và quản lý điều hành chung toàn doanh nghiệp. Theo quy định hiện hành, chi phí quản lý doanh nghiệp bao gồm các khoản chi phí sau: - Chi phí nhân viên quản lý - Chi phí vật liệu quản lý - Chi phí đồ dùng văn phòng 20
- Xem thêm -