Tài liệu Bài tiểu luận tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp

  • Số trang: 22 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 42 |
  • Lượt tải: 0
transuma

Tham gia: 03/08/2015

Mô tả:

Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ Mục lục Lời mở đầu Trang 1 Chương 1: Tổng quan, một số vấn đề chung về tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp trong luật hình sự Trang 2 1. Khái niệm tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp Trang 2 2. Các đặc điểm cơ bản của tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp Trang 2 3. Tính hiệu quả của việc ghi nhận tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp trong luật hình sự Trang 3 Chương 2: Quy định của luật hình sự về tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp Trang 4 1. Những đặc điểm, dấu hiệu pháp lý của tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp Trang 4 2. Hình phạt đối với tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp Trang 7 3. Phân biệt tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp với một số tội phạm khác trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ Trang 9 Chương 3: nguyên nhân, thực trạng tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp hiện nay và một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp Trang 13 1. Nguyên nhân tình hình tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp 13 2. Thực trạng tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp tại tỉnh Kiên Giang Trang 16 3. Một số giải pháp góp phần phòng, chống tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp Trang 17 Kết luận Trang 19 ------------- 1 Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ LỜI MỞ ĐẦU Việt Nam đang trong quá trình hội nhập kinh tế Quốc tế, thì phát triển kinh tế có vai rò rất quan trọng; trong việc thực hiện kinh doanh, buôn bán, sản xuất hàng hóa thì sở hữu công nghiệp là việc không thể thiếu. Việc thiếu hiểu biết về sở hữu trí tuệ, sở hữu công nghiệp gây ra những thiệt hại rất lớn cho chủ thể sản xuất, buôn bán và kinh tế đất nước. Xuất phát từ nhu cầu và đòi hỏi mới phát sinh từ thực tiễn trong nền kinh tế thị trường, Nhà nước đã đặc biệt chú trọng tới công tác xây dựng, sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ tron đó có quyền sở hữu công nghiệp. Tuy nhiên, do mặt trái của nền kinh tế thị trường kết hợp nhiều nguyên nhân mà tình trạng vi phạm pháp luật về sở hữu ngày càng trở nên phổ biến, tinh vi, gây nhiều hậu quả xấu tác động đến nên kinh tế trong nước và các nhà đầu tư nước ngoài. Vì vậy, tìm hiểu cơ sở pháp lý, quy định của tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp có ý nghĩa vô cùng to lớn. Thông qua tình hình thực tế nắm bắt được, chúng ta có thể biết được xu hướng phát triển của tội phạm qua đó tìm ra được những phương pháp tuyên truyền pháp luật và đề xuất phương hướng hoàn thiện pháp luật cũng như những giải pháp đúng đắn, sát thực nhằm đấu tranh phòng, chống có hiệu quả tội phạm này. Hạn chế của đề tài: Do khi chọn đề tài đi vào nghiên cứu lý luận và sau đó mới tìm số liệu xét xử Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Kiên Giang. Do từ trước đến nay không điều tra, truy tố, xử vụ việc nào có liên quan đến Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp nên không có số liệu cho tiểu luận và trong quá trình làm bài không tránh khỏi những sai sót. Mong quý Thầy niệm tình thông cảm bỏ qua, tạo điều kiện cho em hoàn thành môn học. Xin chân thành cảm ơn quý Thầy, Cô! 2 Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ Chương 1: TỔNG QUAN, MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI XÂM PHẠM QUYỀN SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP TRONG LUẬT HÌNH SỰ 1. Khái niệm tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp là hành vi nguy hiểm cho xã hội, trái pháp luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý, xâm phạm quyền sở hữu của cá nhân, pháp nhân đối với nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ tại Việt Nam với quy mô thương mại. 2. Các đặc điểm cơ bản của tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp có bốn đặc điểm cơ bản sau: Thứ nhất, tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp là hành vi nguy hiểm cho xã hội: Đó là hành vi gây nên thiệt hại đáng kể cho các quan hệ xã hội trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp được pháp luật hình sự bảo vệ. Đây căn cứ để phân biệt hành vi là tội phạm với các hành vi vi phạm pháp luật khác. Thứ hai, tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp là hành vi bị luật hình sự cấm (còn gọi là tính trái pháp luật hình sự của tội phạm): Đặc điểm pháp lý về hình thức của tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp được quy định trong luật hình sự thể hiện ở Điều 2 Bộ luật hình sự hiện hành: "Chỉ người nào phạm một tội đã được luật hình sự quy định mới phải chịu trách nhiệm hình sự" và tại Điều 171 Bộ luật hình sự năm 1999 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009), đã áp dụng chế tài đối với người thực hiện hành vi phạm tội là phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù có thời hạn. Thứ ba, tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp do người có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự thực hiện với lỗi cố ý: Chủ thể của tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp phải là người ở trong trạng thái bình thường (không bị bệnh tâm thần hoặc bệnh lý khác làm mất hoàn toàn khả năng nhận thức hoặc điều khiển hành vi) và tại thời điểm 3 Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ thực hiện tội phạm, người này còn phải đạt đến một độ tuổi nhất định mà luật hình sự quy định tuổi chịu trách nhiệm hình sự. Cùng với năng lực trách nhiệm hình sự, chủ thể khi thực hiện tội phạm ngoài độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự thì yếu tố lỗi cũng là một đặc điểm chủ quan (lỗi cố ý) mang tính bắt buộc; gây nguy hiểm cho xã hội, thấy trước được hậu quả của hành vi do mình gây ra nhưng vẫn mong muốn hậu quả xảy ra. Thứ tư, đối tượng của tội phạm này là xâm phạm đến nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ tại Việt Nam với quy mô thương mại của quyền sở hữu công nghiệp cụ thể: Bộ luật hình sự năm 1999 khi chưa sửa đổi, bổ sung thì đối tượng tác động của tội phạm gồm rất nhiều: sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu hàng hóa, tên gọi xuất xứ hàng hóa v.v.. đang được bảo hộ tại Việt Nam). Sau khi sửa đổi năm 2009 thì thì đối tượng tác động của tội phạm này chủ yếu là nhãn hiệu gồm (nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu liên kết) và chỉ dẫn địa lý (chủ sở hữu chỉ dẫn địa lý chỉ có thể là tổ chức hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền). 3. Tính hiệu quả của việc ghi nhận tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp trong luật hình sự. Một là, tạo ra hành lang pháp lý an toàn cho các chủ thể trong xã hội, khuyến khích khả năng sáng tạo các tài sản trí tuệ, tạo động lực để phát triển kinh tế, phát triển khoa học kỹ thuật và hướng tới một môi trường kinh doanh lành mạnh. Hai là, việc quy định tội phạm này trong luật hình sự đã tạo cơ sở pháp lý vững chắc đấu tranh phòng, chống các xâm phạm về sở hữu công nghiệp nói chung và tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp nói riêng. Góp phần giáo dục ý thức tôn trọng pháp luật về sở hữu công nghiệp. Ba là, việc ghi nhận tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp trong luật hình sự còn là một bước quan trọng để tiến tới hoàn thiện hệ thống pháp luật về sở hữu trí tuệ trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. 4 Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ Chương 2: QUY ĐỊNH CỦA LUẬT HÌNH SỰ VỀ TỘI XÂM PHẠM QUYỀN SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP 1. Những đặc điểm, dấu hiệu pháp lý của tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp cũng như tất cả các tội phạm khác bao giờ cũng là sự hợp thành của bốn yếu tố: Khách thể, mặt khách quan, chủ thể, mặt chủ quan.. Bởi tính chất quyết định của chúng cho nên khi nghiên cứu về tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp nói riêng và tất cả các tội phạm khác nói chung, ta nhất thiết phải xem xét đánh giá một cách toàn diện và đầy đủ cả bốn dấu hiệu này. 1.1. Khách thể của tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp Khách thể của tội phạm là những quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ và bị tội phạm xâm hại đến. Khách thể của tội phạm này chính là quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ tại Việt Nam. Đối tượng tác động của tội phạm là nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ tại Việt Nam. Trong nhãn hiệu có một số trường hợp như: nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu liên kết và nhãn hiệu nổi tiếng. Nhãn hiệu có thể dùng được cho sản phẩm hoặc dịch vụ nhưng chỉ dẫn địa lý chỉ dùng cho sản phẩm; chủ sở hữu nhãn hiệu là tổ chức, cá nhân song chủ sở hữu chỉ dẫn địa lý lại chỉ có thể là tổ chức hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Đây chính là những điểm khác biệt dễ nhận ra giữa nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý. 1.2. Mặt khách quan của tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp Mặt khách quan của tội phạm là mặt bên ngoài của tội phạm bao gồm các biểu hiện tội phạm diễn ra như: hành vi nguy hiểm cho xã hội, hậu quả của tội phạm, mối quan hệ giữa hành vi nguy hiểm cho xã hội và hậu quả; những biểu hiện khác thuộc mặt khách quan của tội phạm như định lượng về giá trị, vật chất. Trong đó, dấu hiệu thuộc mặt khách quan của tội phạm: Là 5 Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ hành vi "xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ tại Việt Nam với quy mô thương mại". Các hành vi thuộc mặt khách quan của tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp có thể làm rõ ở đây gồm có hai dạng hành vi: - Hành vi chiếm đoạt quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ tại Việt Nam. Hành vi này là hành động, người phạm tội cố ý dịch chuyển nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý của người khác thành của mình bằng nhiều thủ đoạn như dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực, gian dối hay lén lút.v.v.. Hành vi này đồng thời làm cho chủ sở hữu nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý mất đi khả năng thực tế thực hiện đầy đủ quyền năng của mình. Hành vi chiếm đoạt này là tài sản trí tuệ (một loại tài sản vô hình), là kết quả của sự sáng tạo đã được bảo hộ và được thể hiện dưới bất kỳ hình thức nào. - Hành vi sử dụng bất hợp pháp nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ tại Việt Nam. Đây là hành vi khai thác lợi ích, công dụng của nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý của chủ thể khác mà không được sự cho phép của chủ thể đó (có thể chủ sở hữu hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý theo quy định của pháp luật). Các hành vi sử dụng bất hợp pháp có thể là: + Đối với nhẵn hiệu hàng hóa: Gắn nhãn hiệu được bảo hộ lên hàng hóa, bao bì hàng hóa, phương tiện kinh doanh, phương tiện dịch vụ, giấy tờ giao dịch trong hoạt động kinh doanh; Lưu thông, chào bán, quảng cáo để bán, tàng trữ để bán hàng hóa mang nhãn hiệu được bảo hộ mà không được phép của chủ sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu đó. + Đối với chỉ dẫn địa lý: Gắn chỉ dẫn địa lý được bảo hộ lên hàng hóa, bao bì hàng hóa, phương tiện kinh doanh, giấy tờ giao dịch trong hoạt động kinh doanh; Lưu thông, chào bán, quảng cáo nhằm để bán, tàng trữ để bán hàng hóa có mang chỉ dẫn địa lý được bảo hộ mà không được phép của chủ sở hữu công nghiệp đối với chỉ dẫn địa lý đó. 6 Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ 1.3. Chủ thể của tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp Chủ thể của của tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp là cá nhân hoặc nhóm người, có năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi mà pháp luật quy định phải chịu trách nhiệm hình sự quy định trong Bộ luật hình sự. Điều 12 Bộ luật hình sự năm 1999 được sửa đổi, bổ sung năm 2009 quy định "Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm. Người từ đủ 14 tuổi trở lên nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng". Điều 171 Bộ luật hình sự hiện hành quy định (mức phạt của tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp là từ sáu tháng đến ba năm tù) vì vậy tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp thuộc vào loại tội phạm ít nghiêm trọng. Chủ thể của tội phạm này có thể là người từ đủ 16 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự. 1.4. Mặt chủ quan của tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp Mặt chủ quan của tội phạm là mặt bên trong của tội phạm, bao gồm các dấu hiệu về lỗi, động cơ phạm tội và mục đích phạm tội. Thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội và hậu quả do hành vi đó gây ra, nó là dấu hiệu chủ quan có tính bắt buộc đối với mọi tội phạm. Đối với tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, lỗi được biểu hiện dưới hình thức lỗi cố ý trực tiếp. Cụ thể: người phạm tội biết hành vi chiếm đoạt, sử dụng bất hợp pháp nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý của người khác đang được bảo hộ tại Việt Nam mục đích với quy mô thương mại là nguy hiểm cho xã hội, nhận thức được hậu quả có thể hoặc tất yếu xảy ra do hành vi của mình gây nên song vẫn thực hiện với ý thức mong muốn cho hậu quả xảy ra. Trường hợp có hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp với lỗi cố ý gián tiếp (trường hợp người phạm tội nhận thức được hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước được hậu quả của hành vi đó, tuy không mong muốn nhưng có ý thức để mặc cho hậu quả xảy ra) hay hình thức lỗi vô ý (tức là trường hợp người phạm tội tuy thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội nhưng cho rằng hậu quả đó sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn ngừa được (lỗi vô ý vì quá tự tin) hoặc trường hợp khác là người phạm tội không thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội mặc dù bắt buộc phải thấy trước và có thể thấy trước hậu quả đó 7 Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ (lỗi vô ý do cẩu thả) thì không bị coi là tội phạm và không phải chịu trách nhiệm hình sự. 2. Hình phạt đối với tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp Theo Điều 171 Bộ luật hình sự năm 1999 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009) quy định về hình phạt đối với tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp như sau: 2.1. Hình phạt chính: Bao gồm hai khung hình phạt: + Khung 1: được áp dụng đối với trường hợp phạm tội có cấu thành quy định tại khoản 1 Điều 171 Bộ luật hình sự hiện hành: "Phạt tiền từ năm mươi triệu đồng đến năm trăm triệu đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến hai năm". Phạt tiền: Nếu phạt tiền ở khung 1 được áp dụng là hình phạt chính thì mức phạt tối đa là năm trăm triệu đồng, mức tối thiểu là năm mươi nghìn đồng. Khi Tòa án quyết định hình phạt tiền đối với người bị kết án không được vượt quá mức tối đa đã được điều luật quy định. Cải tạo không giam giữ: Mức cải tạo không giam giữ đối người phạm tội này là không quá hai năm. Khi Tòa án quyết định hình phạt cải tạo không giam giữ đối với người bị kết án không được vượt quá mức tối đa đã được điều luật quy định. Người phạm tội bị xét xử theo khoản 1 của Điều 171 Bộ luật hình sự thì chỉ bị Tòa án áp dụng hình phạt tiền hoặc là phạt cải tạo không giam giữ, không được áp dụng đồng thời cả hai loại hình phạt này. + Khung hai: được quy định tại khoản 2 của Điều 171 Bộ luật hình sự: "Phạt tiền từ bốn trăm triệu đồng đến một tỷ đồng hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm" đối với người phạm tội có một trong các tình tiết sau: a) Có tổ chức; (là hình thức đồng phạm có sự cấu kết chặt chẽ giữa những người cùng tham gia tội phạm từ hai người trở lên, cũng như có sự phân công vai trò nhiệm vụ cụ thể, tính toán chu đáo và chuẩn bị kỹ càng cho việc thực hiện tội phạm) được thể hiện dưới hai dạng: Dạng thứ nhất: Những người đồng phạm cùng tham gia một tổ chức phạm tội được hình thành với phương thức hoạt động có tính chất lâu dài, bền vững; 8 Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ Dạng thứ hai: Những người đồng phạm cùng nhau thực hiện hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp nhiều lần (mỗi lần đều đủ yếu tố cấu thành tội phạm) theo một kế hoạch đã được thống nhất vạch ra từ trước. b) Phạm tội nhiều lần (chủ thể phạm tội từ hai lần trở lên, mỗi lần phạm tội đều có đủ yếu tố cấu thành tội phạm nhưng chưa lần nào bị truy cứu trách nhiệm hình sự và khi đưa ra xét xử vẫn còn trong thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự). Phạt tiền: Tươn tự khung 1, hình phạt tiền ở khung 2 được áp dụng là hình phạt chính thì mức phạt nâng lên tối đa là năm trăm triệu đồng lên mức tối đa là một tỷ đồng, mức tối thiểu là bốn trăm triệu đồng. Khi Tòa án quyết định hình phạt tiền đối với người bị kết án không được vượt quá mức tối đa đã được điều luật quy định. Hình phạt tù: buộc người bị kết án phải cách ly khỏi xã hội trong một thời gian nhất định (tối thiểu là sáu tháng và tối đa là ba năm). Tuy nhiên Tòa án vẫn có thể áp dụng mức hình phạt thấp hơn mức tối thiểu đã được quy định trong trường hợp người bị kết án có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và đủ điều kiện để được hưởng Điều 47 Bộ luật hình sự "Quyết định hình phạt nhẹ hơn quy định của Bộ luật". 2.2. Hình phạt bổ sung: Ngoài hình phạt chính, tại khoản 3 Điều 171 còn có quy định về hình phạt bổ sung để hỗ trợ cho hình phạt chính nhằm đạt được mục đích của hình phạt. Hình phạt bổ sung không áp dụng một cách độc lập mà chỉ có thể được áp dụng đồng thời với hình phạt chính. Các hình phạt bổ sung cụ thể là: "Phạt tiền từ hai mươi triệu đồng đến hai trăm triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm". Hình phạt bổ sung là biện pháp có tính chất phòng ngừa, được Tòa án áp dụng đối với người bị kết án khi xét thấy nếu để người này tiếp tục đảm nhiệm chức vụ, tiếp tục hành nghề hoặc tiếp tục làm công việc nhất định nào đó thì họ có thể lại có điều kiện để phạm tội mới hoặc tiếp tục gây nguy hại cho xã hội. So hình phạt áp dụng đối với chủ thể của tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp nhẹ hơn hầu hết hình phạt ở các tội khác trong cùng Chương "Các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế", như: tội buôn lậu (Điều 153, mức hình 9 Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ phạt cao nhất có thể được áp dụng lên đến tù chung thân; tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới (Điều 154) mức hình phạt cao nhất là 10 năm tù; tội sản xuất, buôn bán hàng giả (Điều 156) mức hình phạt cao nhất là 15 năm tù; tội sản xuất buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh (Điều 157) mức phạt cao nhất lên đến tử hình… 3. Phân biệt tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp với một số tội phạm khác trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ 3.1 Phân biệt tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp với tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan: * Giống nhau: Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp (Điều 171) và tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan (Điều 170a) có những điểm giống nhau cơ bản là: Đều là những tội xâm phạm quyền sở hữu đối với tài sản trí tuệ và được bố trí nằm trong cùng Chương - "Các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế". Các tội phạm này thường được thực hiện có tính tổ chức cao, số lượng đồng phạm đông đảo và khả năng tái phạm nhiều. - Về mặt khách quan: Hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp hay hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan chỉ bị coi là tội phạm khi các hành vi đó xâm phạm với "quy mô thương mại". - Về chủ thể: Cả hai tội phạm đều có chủ thể là người có năng lực trách nhiệm hình sự và từ đủ 16 tuổi trở lên. - Về mặt chủ quan: Cả hai tội phạm đều được thực hiện dưới hình thức lỗi cố ý. Người phạm tội biết hành vi mình thực hiện là nguy hiểm cho xã hội, nhận thức được hậu quả nguy hại có thể hoặc tất yếu xảy ra nhưng vẫn thực hiện. - Về hình phạt: Hai tội phạm này được Bộ luật hình sự năm 1999 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009) quy định về hình phạt tương đối giống nhau ở khung hình phạt cơ bản và hình phạt bổ sung áp dụng kèm theo. * Khác nhau: 10 Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ Mỗi tội phạm đều có những đặc điểm riêng nhất định cho phép phân biệt tội phạm này với tội phạm khác. Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp và tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan có những điểm khác nhau cơ bản sau: - Về khách thể: + Quyền sở hữu công nghiệp: Chủ thể đối với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ tại Việt Nam. + Quyền tác giả, quyền liên quan: Là quyền tác giả, quyền liên quan của chủ thể đối với tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình hoặc bản sao của chúng được pháp luật bảo hộ - Về đối tượng tác động của tội phạm: + Quyền sở hữu công nghiệp: Là nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ tại Việt Nam (căn cứ để nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý được bảo hộ chủ yếu dựa trên quyết định cấp văn bằng bảo hộ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền). + Quyền tác giả, quyền liên quan: Là tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình hoặc bản sao của chúng (được mặc nhiên bảo hộ không phụ thuộc vào việc đăng ký bảo hộ hay chưa) - Về mặt khách quan + Quyền sở hữu công nghiệp: gồm hai dạng hành vi: (1) hành vi chiếm đoạt quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ tại Việt Nam; và (2) hành vi sử dụng bất hợp pháp nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ tại Việt Nam. + Quyền tác giả, quyền liên quan: gồm hai dạng hành vi: (1) hành vi sao chép tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình mà không được phép của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan; (2) hành vi phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, bản sao bản ghi âm, bản sao bản ghi hình mà không được phép của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan. + Quyền sở hữu công nghiệp: + Quyền tác giả, quyền liên quan: 11 Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ 3.2 Phân biệt tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp với tội vi phạm các quy định về cấp văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp (Điều 171) và tội vi phạm các quy định về cấp văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp (Điều 170) có những điểm giống và khác nhau cơ bản như sau: * Giống nhau: Cả hai tội phạm này đều nằm trong nhóm các tội phạm trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp, là những hành vi nguy hiểm cho xã hội, được thực hiện với lỗi cố ý và đều có khách thể bị xâm hại là trật tự quản lý kinh của Nhà nước trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp (như xác lập quyền sở hữu công nghiệp và thực thi quyền sở hữu công nghiệp...). Do cả hai tội phạm đều thuộc loại tội phạm ít nghiêm trọng (có khung hình phạt cao nhất không quá ba năm tù) nên chủ thể của hai tội này đều phải là người từ đủ 16 tuổi trở lên và có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự. * Khác nhau: - Về mặt khách quan + Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp: Hành vi thuộc mặt khách quan của tội phạm này được thực hiện bằng hành động bao gồm 02 dạng đó là: hành vi chiếm đoạt và hành vi sử dụng bất hợp pháp nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ tại Việt Nam với quy mô thương mại. + Tội vi phạm các quy định về cấp văn bằng bảo hộ quyền SHCN: được thực hiện bằng hành động hoặc không hành động, bao gồm 04 dạng hành vi: (1) không cấp văn bằng bảo hộ cho chủ thể đã có đủ điều kiện được cấp; (2) đưa những thông tin sai lệch về các vấn đề có liên quan đến việc cấp văn bằng bảo hộ; (3) cấp văn bằng bảo hộ không đúng quy định về thời gian, thủ tục; (4) cấp văn bằng bảo hộ đối tượng sở hữu công nghiệp mà trước đó đối tượng này đã được cấp văn bằng bảo hộ cho một chủ sở hữu công nghiệp khác. Ngoài ra, hành vi nêu trên chỉ cấu thành tội phạm khi đã bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, gây hậu quả nghiêm trọng. - Về chủ thể 12 Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ + Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp: Là bất kỳ người nào có năng lực trách nhiệm hình sự và từ đủ 16 tuổi trở lên. + Tội vi phạm các quy định về cấp văn bằng bảo hộ quyền SHCN: chỉ những người có thẩm quyền trong hoạt động cấp các loại văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp. 13 Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ Chương 3: NGUYÊN NHÂN, THỰC TRẠNG TỘI XÂM PHẠM QUYỀN SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP HIỆN NAY VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA CÔNG TÁC ĐẤU TRANH PHÒNG, CHỐNG TỘI PHẠM XÂM PHẠM QUYỀN SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP 1. Nguyên nhân tình hình tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp 1.1. Nguyên nhân do mặt trái của nền kinh tế thị trường. - Với quy luật cạnh tranh khốc liệt của kinh tế thị trường và khi đất nước bước vào giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế đã đem đến cho xã hội sự phân hóa. Các chủ thể trong xã hội, nhất là hoạt động trong cùng lĩnh vực cạnh tranh đã tìm nhiều cách, nhiều thủ đoạn để cạnh tranh nhau; hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ, xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp luôn tạo ra “siêu lợi nhuận” nên rất có sức hút, lôi kéo được nhiều đối tượng tham gia, trên nhiều địa bàn, nhiều lĩnh vực khác nhau, ngang nhiên xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp một cách trái pháp luật. - Ngoài ra trong quá trình hội nhập, ngoài những tác động tích cực, còn phát sinh những yếu tố tiêu cực xâm nhập vào nền kinh tế nhiều thành phần với tính cạnh tranh cao và diễn biến phức tạp của nước ta. Các mặt hàng nội địa đa dạng, phong phú nhưng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu cho người tiêu dùng, nhất là trong điều kiện thu nhập bình quân thấp, giá hàng hoá sản phẩm phục vụ sinh hoạt cao tạo nên sự bất cân đối. Vì vậy mà người tiêu dùng lựa chọn những sản phẩm nhái, giả nhưng mẫu mã, kiểu dáng công nghiệp “như thật” mà lại có giá bán thấp. Lợi dụng tình trạng này, không ít doanh nghiệp thiếu ý thức tôn trọng pháp luật, thiếu sự tôn trọng người tiêu dùng, vì mục tiêu lợi nhuận đã làm giả, làm nhái những sản phẩm được bảo hộ có uy tín, chất lượng, kiểu dáng để gây nhầm lẫn đối với người tiêu dùng. Vì vậy, việc sao chụp, mô phỏng, làm nhái các sản phẩm của nhau để giành giật thị trường trở thành hiện tượng phổ biến. Đây là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sản xuất, buôn bán hàng giả và xâm phạm sở hữu trí tuệ tồn tại và ngày càng mở rộng quy mô hoạt động. 14 Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ 1.2. Nguyên nhân thuộc về chính sách, pháp luật nhà nước. Các quy định về sở hữu trí tuệ và hành vi xâm phạm sở hữu trí tuệ còn chưa tập trung, mà rải rác trong quá nhiều văn bản từ Hiến pháp, Bộ luật Dân sự, Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Khoa học và Công nghệ, Bộ luật Hình sự và nhiều văn bản hướng dẫn, thi hành các luật trên; những quy định về sở hữu trí tuệ và hành vi xâm phạm sở hữu trí tuệ chưa thật đầy đủ, chưa đồng bộ, đặc biệt là những quy định về các biện pháp và chế tài xử lý chủ yếu là hình thức xử lý hành chính, rất ít xử lý hình sự, cụ thể là tại tỉnh Kiên Giang từ trước đến nay hoàn toàn không xử lý hình sự đối với tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp mà chủ yếu là áp dụng các biện pháp xử lý hành chính, chưa phù hợp với tình hình thực tế, chưa đủ sức răn đe đối tượng vi phạm. Chế tài về hình sự chỉ được áp dụng với cá nhân, trong khi nhóm tội về sở hữu trí tuệ chủ yếu là do tổ chức thực hiện, vì vậy, không thể truy cứu trách nhiệm hình sự với pháp nhân được. 1.3. Nguyên nhân chủ quan từ chủ sở hữu công nghiệp. Hiện nay, ít doanh nghiệp có bộ phận chuyên chăm lo về sở hữu trí tuệ, ít có doanh nghiệp nào có chiến lược về sở hữu trí tuệ, coi vấn đề sở hữu trí tuệ là bộ phận trong chiến lược phát triển của mình. Tài sản trí tuệ chưa trở thành đối tượng quản lý như quản lý tài sản thông thường nên phần lớn các chủ sở hữu trí tuệ chưa thực sự chú ý đến việc bảo vệ quyền lợi của mình, chưa có ý thức cao trong việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá, trong khi trình độ và hiểu biết về tác hại của xâm phạm sở hữu trí tuệ đối với sức khoẻ, lợi ích của cộng đồng còn rất hạn chế. Các doanh nghiệp đã có sự chú trọng vào việc xây dựng thương hiệu, kiểu dáng công nghiệp, tên gọi, chất lượng hàng hóa nhưng lại quên mất khâu đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá của mình ở những khu vực thị trường đã và sẽ phát triển. Nhiều doanh nghiệp chưa có ý thức trong việc phát hiện và ngăn ngừa việc làm giả các sản phẩm của mình, chưa chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng trong việc kiểm tra, kiểm soát. Có những doanh nghiệp do sợ bị ảnh hưởng đến doanh số và mức tiêu thụ sản phẩm, không dám công khai về sản phẩm bị làm giả. Có những sản phẩm làm giả tinh vi đến mức chính doanh nghiệp sản xuất cũng không phát hiện được, đến khi biết, tuy có một số biện pháp khắc phục nhưng không đáng kể. 15 Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ 1.4. Hoạt động và sự phối hợp của các cơ quan bảo vệ pháp luật, cơ quan quản lý nhà nước trong đấu tranh phòng chống các tội phạm xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp. Công tác phối hợp trên thực tế của các tổ chức và hoạt động của các cơ quan có trách nhiệm đấu tranh với các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ còn thiếu đồng bộ và chồng chéo, nhiều tầng nấc xử lý khiến hiệu lực thực thi bị phân tán, phức tạp. Hiện có nhiều cơ quan (UBND các cấp, thanh tra khoa học và công nghệ, thanh tra văn hóa, cảnh sát kinh tế, quản lý thị trường, hải quan) cùng có thẩm quyền xử phạt vi phạm. Theo thông lệ ở các nước trên thế giới thì tòa án phải đóng vai trò rất quan trọng trong việc xử lý các vi phạm về sở hữu trí tuệ, nhưng ở Việt Nam thì ngược lại, vai trò của tòa án rất mờ nhạt so với các cơ quan hành chính. Mỗi năm có tới hàng nghìn vụ vi phạm sở hữu trí tuệ được xử lý bởi các cơ quan hành chính, nhưng số vụ được đưa ra xét xử tại tòa án lại quá ít trường hợp, một số địa phương ở cấp tỉnh và huyện không xét xử tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp (điển hình như tại Tòa án tỉnh Kiên Giang). Chưa kể, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của phần lớn đội ngũ cán bộ làm công tác bảo vệ pháp luật còn hạn chế, đặc biệt là trong các lĩnh vực liên quan đến sở hữu trí tuệ, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, công nghệ máy tính… Ngoài ra chúng ta còn phải phối hợp công tác phòng, chống xử lý các tội về xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp với các nước trong khu vực và quốc tế. 1.5. Công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật trong đấu tranh phòng, chống tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp. Trong những năm, thời điềm sau khi mở cửa phát triển kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa và gia nhập tổ chức thương mại thế giới WTO Việt Nam thì việc xâm phạm đến quyền sở hữu trí tuê trong đó có quyền sở hữu công nghiệp diễn ra ngày một phức tạp bằng nhiều thủ đoạn tinh vi, bằng công nghệ cao nhưng công tác tuyên truyền, phồ biến giáo dục pháp luật trong đấu tranh phòng, chống hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và các tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp chưa cao, chưa rộng, chưa đi vào chiều sâu, chưa phản ảnh đúng tính chất và mức độ của loại tôi phạm này. Việc xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp vẫn đang diễn ra nhưng chúng ta chưa có biện pháp tuyên truyền giáo dục hiệu quả, chưa kèm cế được hành vi vi phạm làm cho các nhà đầu tư nước ngoài rất ngán ngại khi đầu tư vào Việt Nam. 16 Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ 1.6. Hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng chống các tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp. Song song với các nguyên nhân trên thì hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng, chống các tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp là một trong những nguyên nhân dẫn đến các tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp trong nước, như những trường hợp các công ty nước ngoài làm hàng giả, hàng kém chất lượng sử dụng bao bì, nhãn mác và chỉ dẫn địa lý nước ngoài (nhất là hàng Trung Quốc) gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng Việt Nam nhưng chưa có biện pháp phòng, chống hiệu quả trong đó có nguyên nhân từ hợp tác quốc tế trong công tác đấu tranh phòng chống và thực hiện. Xúc tiến nghiên cứu ký kết các điều ước quốc tế, hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng chống các loại tội phạm về kinh tế trong đó có tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp. 2. Thực trạng tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp tại tỉnh Kiên Giang Trong những năm qua tình hình xâm phạm quyền sở hữu trên điạ bàn tỉnh Kiên Giang diễn biến hết sức phức tạp, việc buôn bán làm hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng sử dụng bao bì nhãn mác hoặc chỉ dẫn địa lý của các công ty lớn có uy tín gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng diễn ra hàng ngày nhưng nhiều người tiêu dùng (nhất là ở nông thôn) chưa có biện pháp để hạn chế gây thiệt hại đáng kể cho kinh tế như trường hợp bán phân bón giả cho nông dân ở các huyện Hòn Đất, Tân Hiệp và Giồng Riềng những năm trước, người tiêu dùng do chưa được tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật nên không biết tố giác hành vi vi phạm như thế nào và cơ quan nào thụ lý nên dẫn đến nhiều người bị thiệt hại do hàng kém chất lượng còn Doanh nghiệp sản xuất chân chính thì bị thiệt hại do hành vi xâm phạm này gây ra còn phía người bán lãng tránh trách nhiệm nên chưa xử lý được triệt để, nếu có xử lý thì chỉ dùng lại ở hành vi hành chính, xử phạt hành chính. Hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp cả nước diễn ra đối với hầu hết các loại sản phẩm ở hầu hết các khâu sản xuất, lưu thông, xuất nhập khẩu.v.v. nhiều nhất là hành vi sao chép nhãn hiệu hàng hóa. Hàng nghìn vụ việc xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đã bị phát hiện nhưng chủ yếu được xử lý bằng biện pháp hành chính. 17 Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ Về tình trạng xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp thì số vụ việc bị xử lý bằng biện pháp hành chính tương đối nhiều song vì nhiều lý do khác nhau mà cho tới nay Việt Nam mới chỉ có một vài trường hợp được đưa ra xử lý bằng biện pháp hình sự. Về tình hình xử lý hình sự các tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Kiên Giang thì tác giả cũng đã tìm đủ mọi cách, tìm nhiều nguồn số liệu của nhiều cơ quan, theo số liệu cung cấp của Công an tỉnh, Viện kiểm sát tỉnh và Tòa án tỉnh Kiên Giang thời gian qua thì trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (đến thời điểm hiện tại) chưa truy tố, xét xử vụ việc nào liên quan đến tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp theo Điều 171 Bộ Luật hình sự năm 1999 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ Luật hình sự năm 2009, nên đề tài có phần hạn chế về việc đánh giá thực trạng, chủ yếu đánh giá nguyên nhân và giải pháp để nâng cao hiệu quả trong phòng, chống tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, rất mong được sự thông cảm của quý thầy, cô. III. Một số giải pháp góp phần phòng, chống tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp Để đáp ứng yêu cầu của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, góp phần tạo ra một môi trường lành mạnh cho các doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh, tạo sự hấp dẫn, thu hút vốn đầu tư nước ngoài, góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và quan trọng hơn là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu, trong thời gian tới cần tiến hành một số giải pháp sau: 1.1. Tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ, sở hũu công nghiệp và xử lý vi phạm cho phù hợp, đáp ứng được các yêu cầu thực tế. Hiện nay, các quy định về các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề, dẫn đến hiệu quả thực thi còn hạn chế và chưa đáp ứng được yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ nói chung (quyền sở hữu công nghiệp) nói riêng một cách đầy đủ. Đây là một trong những bất lợi của Việt Nam trong tiến trình hội nhập thương mại quốc tế. - Đối với pháp luật dân sự, pháp luật chuyên ngành về sở hữu trí tuệ, cần tiếp tục tổng kết thực tiễn thi hành những năm qua để bổ sung các quy định đầy đủ và cụ thể hơn, pháp điển hoá các quy định, các văn bản pháp luật về sở hữu trí tuệ, đơn giản hoá thủ tục, tạo điều kiện cho các chủ sở hữu tham gia bảo hộ quyền sở hữu của mình đối với tài sản sở hữu trí tuệ. 18 Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ - Đối với pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, mặc dù đã được sửa đổi, bổ sung nhưng tác giả cho rằng, các quy định về mức xử phạt vẫn còn quá nhẹ, chưa đủ sức răn đe các hành vi vi phạm. Do đó, cần nghiên cứu điều chỉnh cách tính mức phạt nghiêm khắc hơn đối với hành vi vi phạm, sao cho mức phạt tối thiểu cũng phải cao hơn lợi nhuận xác định được do hành vi vi phạm gây ra. - Đối với Luật hình sự cần ban hành văn bản pháp luật giải thích rõ như thế nào là xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý với "quy mô thương mại" cũng như giải thích rõ sự khác nhau giữa hành vi thuộc mặt khách quan của tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp quy định tại Điều 171 với hành vi thuộc mặt khách quan của các tội sản xuất, buôn bán hàng giả quy định tại các Điều 156, 157, 158 Bộ luật hình sự hiện hành; và nên coi tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp là một loại "tội phạm nghiêm trọng" chứ không phải là "tội phạm ít nghiêm trọng" như hiện nay và cần kiên quyết đấu tranh phòng, chống bằng cách đe dọa áp dụng chế tài hình sự nghiêm khắc hơn mới đủ sức răn đe đối với tội phạm này. 1.2. Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, động viên và phát huy sức mạnh toàn dân tích cực tham gia phòng ngừa và đấu tranh chống sản xuất, buôn bán hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ, xâm phạm sở hữu công nghiệp đưa nội dung giáo dục vào nhà trường, tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật về sở hữu trí tuệ trong các doanh nghiệp, cơ quan, đoàn thể, đồng thời kết hợp với các phương tiện thông tin đại chúng để tuyên truyền như thông qua các phương tiện thông tin đại chúng báo chí, đài phát thanh, truyền hình đặc biệt là mạng internet. Với phương tiện này, người dân có thể truy cập thông tin về sở hữu trí tuệ một cách dễ dàng và nhanh chóng. Thông qua các buổi nói chuyện chuyên đề, các cuộc hội nghị, hội thảo về pháp luật sở hữu công nghiệp, các sách, tạp chí, bài viết có liên quan. Các kênh truyền hình nên đưa ra các cuộc thi tìm hiểu pháp luật về sở hữu công nghiệp như một gameshow. Qua đó, đưa ra các tình huống, các câu hỏi để mọi người nhận biết được đâu là hành vi vi phạm pháp luật sở hữu công nghiệp, tác hại của nó và cần phải làm gì khi quyền sở hữu công nghiệp của mình hoặc của người khác bị xâm phạm... Từ đó xây dựng ý thức, trách nhiệm của người dân trong việc đấu tranh phòng chống tội phạm. 19 Nguyễn Tuấn Anh. Tiểu luận Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ________________________________________________________________________________________________________________ 1.3. Tăng cường hơn nữa công tác thanh tra, kiểm tra; phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và chủ sở hữu, thông qua các biện pháp nghiệp vụ để phát hiện tội phạm, kiên quyết xử lý đúng pháp luật, công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng để toàn dân được biết. Nâng cao hơn nữa vai trò của tòa án trong việc xét xử nghiêm minh các hành vi xâm phạm nghiêm trọng quyền sở hữu trí tuệ. Đồng thời, tổ chức xây dựng lực lượng chuyên trách về sở hữu trí tuệ, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tăng cường cơ sở vất chất kỹ thuật để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Tiếp tục tăng cường vai trò quản lý và điều hành của nhà nước, sửa đổi cơ chế, chính sách nhằm khuyến khích sản xuất hàng hoá trong nước đủ sức cạnh tranh đối với hàng hóa ngoại, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. 1.4. Đối với các doanh nghiệp, chủ sở hữu tài sản công nghiệp nên có một hệ thống nhân sự và kỹ thuật chuyên bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, sở hữu công nghiệp. Coi trọng vấn đề thương hiệu, nhãn hiệu sản phẩm, hàng hóa để bảo vệ quyền lợi của chính mình và quyền lợi của cộng đồng. 1.5. Mở rộng hợp tác quốc tế, tham gia xây dựng lực lượng cảnh sát chuyên trách chống tội phạm đặt trụ sở tại một số quốc gia trong khu vực nhằm phát hiện kịp thời những hành vi vi phạm, nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng chống tội phạm về xâm phạm sở hữu công nghiệp. 20
- Xem thêm -