Tài liệu Bài giảng chữ người tử tù ngữ văn 11

  • Số trang: 19 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 1472 |
  • Lượt tải: 0
vndoc

Đã đăng 7399 tài liệu

Mô tả:

Bài giảng điện tử lớp 11 NGUYỄN TUÂN Trình bày ngắn gọn ý nghĩa hình ảnh chuyến tàu đêm trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ”? Chuyến tàu đêm “đã đem một chút thế giới khác đi qua” phố huyện.  Là “cái gì tươi sáng hơn” với đèn pha sáng rực, điện sáng trên các toa.  Là tiếng ồn ào huyên náo của tiếng bánh sắt trên đường ray, tiếng cười nói của hành khách... Nó khác với cuộc sống tăm tối, đơn điệu hàng ngày. Đó là mơ ước đổi đời của những kiếp người lam lũ. (Nguyễn Tuân) I. Tìm hiểu chung: a. Tác giả: - 1910 – 1987, quê Hà Nội. Học thành chung, làm báo, viết văn. - Trước Cách mạng tháng Tám, là nhà văn lãng mạn. Sau Cách mạng, tham gia kháng chiến. - Ông nổi bật với phong cách nghệ thuật tài hoa – tài tử, sở trường về thể tuỳ bút. (Nguyễn Tuân) I. Tìm hiểu chung: a. Tác giả: b. Tác phẩm: - Viết 1938, in trong tập truyện “Vang bóng một thời”. - “Vang bóng một thời” có 11 truyện ngắn, là kết tinh tài năng của Nguyễn Tuân trước Cách mạng tháng Tám. - Nhân vật là những người tài hoa, bất đắc chí nhưng luôn giữ thiên lương. Họ lấy cái ngông – tài hoa để đối lập, phủ định xã hội phàm tục đương thời. - Tóm tắt truyện. TÓM TẮT TRUYỆN - Huấn Cao văn võ toàn tài, nổi tiếng viết chữ đẹp, phạm tội chống triều đình, bị xử án chém, bị giải về nhà giam của Quản ngục chờ ngày xử chém. - Quản ngục vốn quý trọng người tài và có sở nguyện chơi chữ, ước có được bức chữ của ông Huấn nên đã sai viên thơ lại biệt đãi rượu thịt hàng ngày cho Huấn Cao. - Huấn Cao thản nhiên nhận rượu thịt nhưng khinh bỉ bọn quan tù – tiểu nhân thị oai, thẳng thừng đuổi Quản ngục ra khỏi buồng giam. - Một chiều, trước ngày xử chém, Huấn Cao nghe viên thơ lại kể nỗi lòng của Quản ngục, ông cảm động và quyết định cho chữ Quản ngục. - Đêm đó, trong buồng giam dơ nhớp, với bó đuốc sáng rực, Huấn Cao “cổ mang gông, chân vướng xiềng” đứng hiên ngang cho chữ, hai ngục quan khúm núm đứng bên. Viết xong bức chữ, Huấn Cao khuyên Quản ngục hãy về quê mà ở để giữ tròn thiên lương. - Quản ngục cảm động, nghẹn ngào nói: “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh”. I. Tìm hiểu chung: 1. Tác giả: 2. Tác phẩm: (Nguyễn Tuân) II. Đọc – hiểu: 1. Tình huống truyện:  Là cuộc gặp gỡ đầy kịch tính giữa hai nhân vật: - Huấn Cao, một tử tù vì tội “đại nghịch” chống triều đình. - Quản ngục, đại diện cho quyền lực triều đình.  Một sự đối lập độc đáo: - Trên bình diện chính trị - xã hội, họ đối lập theo hướng Quản ngục có toàn quyền sinh sát. - Trên bình diện nhân sinh, họ lại tri âm theo hướng Quản ngục phải bái lĩnh Huấn Cao. Truyện có tình huống nghĩa của ÝÝnghĩa của độc nhưtruyện? thế nào? tìnhđáo huống truyện? tình huống  Tình huống trớ trêu có hiệu quả: - Thử thách phẩm chất các nhân vật, góp phần thể hiện chủ đề. - Tạo sự hấp dẫn. (Nguyễn Tuân) I. Tìm hiểu chung: 1. Tác giả: 2. Tác phẩm: II. Đọc – hiểu: 1. Tình huống truyện: 2. Nhân vật Huấn Cao: a. Một người tài hoa.  Là tài viết chữ nhanh và rất đẹp. “Có được chữ của Huấn Cao mà treo là có một báu vật trên đời”.  Viết chữ đẹp là nghệ thuật thư pháp. Chữ thể hiện "tài, tâm, lực" của người viết chữ và chơi chữ.  Nên Huấn Cao luôn đối đãi với chữ bằng cái "tâm" thành kính: “Chữ thì quý lắm, ta nhất sinh không vì vàng ngọc hay quyền thế mà ép mình viết câu đối bao giờ”. Huấn Cao cóhoa Huấn Cao có Biểu hiện sự tài Biểu hiện sự tài hoa những phẩm chất gì? những phẩm chất gì? của Huấn Cao? của Huấn Cao?  Chơi chữ là một truyền thống văn hoá của dân tộc. NGHỆ THUẬT THƯ PHÁP I. Tìm hiểu chung: 1. Tác giả: 2. Tác phẩm: II. Đọc – hiểu: 1. Tình huống truyện: 2. Nhân vật Huấn Cao: a. Một người tài hoa. (Nguyễn Tuân) b. Một người khí khái, kiêu bạc.  Coi thường tiền tài và quyền lực đen tối, chỉ quý trọng cái ĐẸP của tài năng, nhân cách. - Không vì vàng ngọc hay quyền thế mà viết câu đối cho ai. - “Lạnh lùng” nhìn bọn quan ngục là bọn “tiểu nhân thị oai”, thản nhiên dỗ cái gông.  Thản nhiên nhận rượu thịt biệt đãi như “cái hứng bình sinh”, nhưng khinh bỉ đuổi Quản ngục ra khỏi buồng giam: “Ta chỉ muốn có một điều. Là nhà người đừng đặt chân vào đây.”  Nói xong, ông chờ sự trả thù, “đến cảnh chết chém mà ông còn chẳng sợ”. THẢO LUẬN nghĩa khí của con Làphẩm phẩmchất chấthiên hiênngang, ngang, Là nghĩa khí của con Những biểu hiện khí khái, kiêu bạc? ngườicứng cứngcỏi, cỏi,anh anhhùng. hùng. người I. Tìm hiểu chung: 1. Tác giả: 2. Tác phẩm: II. Đọc – hiểu: 1. Tình huống truyện: 2. Nhân vật Huấn Cao: a. Một người tài hoa. b. Một người khí khái, kiêu bạc. Tấmlòng lòngthiên thiên Tấm lươngthể thểhiện hiện lương quachi chitiết tiếtnào? nào? qua (Nguyễn Tuân) c. Một người thiên lương.  Khi hiểu được tấm lòng biệt nhãn liên tài và sở nguyện cao quý của Quản ngục, Huấn Cao xúc động chân thành: “thiếu chút nữa, ta phụ mất một tấm lòng trong thiên hạ”.  Cho chữ Quản ngục, tức Huấn Cao đã xem Quản ngục là một trong ba người bạn tri âm. Huấn Cao chỉ trân trọng và nếu cần chỉ khuất phục trước cái ĐẸP: “Nhất sinh đê thủ bái mai hoa”. Qua đó, Nguyễn Tuân khẳng định: cái ĐẸP ở cuộc đờ i chỉ là TÀ I HOA, NHÂ N C Á CH và THIÊN LƯƠNG; còn danh vọng, quyền lực đen tối là vô nghĩa, làmđổi con người thaHC, hoá.tác giả Qua sự thay thái độ của Qua sự thay đổi thái độ của HC, tác giả muốnnhắn nhắngởi gởiquan quanniệm niệmnhân nhânsinh sinhgì? gì? muốn I. Tìm hiểu chung: 1. Tác giả: 2. Tác phẩm: II. Đọc – hiểu: 1. Tình huống truyện: (Nguyễn Tuân) 3. Nhân vật Quản ngục. a. Tên gọi. Gọi tên nhân vật bằng nghề quản ngục nhằm gợi ấn tượng về một con người đại diện cho cái ác của quyền lực đen tối. 2. Nhân vật Huấn Cao: b. Nội tâm. a. Một người tài hoa. Quản ngục có chiều sâu nội tâm đáng trân trọng: b. Một người khí khái, kiêu bạc.  Hình ảnh ông ngồi trong đêm, tư lự, trăn trở về lẽ sống, về công việc của “kẻ tiểu lại giữ tù ... Mình chọn nhầm nghề mất rồi” và biết tiếc cho Huấn Cao.  Tác giả xen vào lời bình về cái “tâm điển” của Chỉgọi gọinhân nhânvật vậtbằng bằng Chỉ nghềquản quảnngục ngụclàlà nghề Quản ngục có Quản ngục có nhằm ý đồ nghệ thuật gì? nhằm ý đồ nghệ thuật gì? chiều sâu nội tâm gì? chiều sâu nội tâm gì? Quản ngục: “Ông trời nhiều khi chơi ác, đem đày ải những cái thuần khiết vào giữa một đống cặn bã...” Văn miêu tả nội tâm trữ tình sâu lắng, linh hoạt. (Nguyễn Tuân) I. Tìm hiểu chung: 1. Tác giả: 2. Tác phẩm: II. Đọc – hiểu: 1. Tình huống truyện: 2. Nhân vật Huấn Cao: a. Một người tài hoa. b. Một người khí khái, kiêu bạc. 3. Nhân vật Quản ngục. a. Tên gọi. b. Nội tâm. NóiQuản Quảnngục ngụccũng cũng Nói tàihoa, hoa,kiêu kiêubạc bạc tài đượckhông? không?Vì Vìsao? sao? được c. Là người biệt nhãn liên tài.  Biết quý trọng Huấn Cao tài hoa, khí phách nên đã biệt đãi ông. Dù bị Huấn Cao đuổi bằng câu khinh thị nhưng vẫn lễ phép “xin lĩnh ý”, không oán hận.  Biết đánh giá đúng viên thơ lại “cũng là một người khá đây... Một người biết kính mến khí phách, biết tiếc người tài hẳn không phải kẻ xấu.”  Quản ngục hai lần bái lĩnh Huấn Cao và nhận mình là “kẻ mê muội” là nhân cách cứng cỏi “nhất sinh đê thủ bái mai hoa”. THẢO LUẬN Biểu hiện biệt nhãn liên tài ở Quản ngục? (Nguyễn Tuân) I. Tìm hiểu chung: 1. Tác giả: 2. Tác phẩm: II. Đọc – hiểu: 1. Tình huống truyện: 2. Nhân vật Huấn Cao: a. Một người tài hoa. b. Một người khí khái, kiêu bạc. 3. Nhân vật Quản ngục. a. Tên gọi. b. Nội tâm. c. Là người biệt nhãn liên tài.  S ở nguy ệ n ch ơ i ch ữ c ũ ng l à s ự t à i hoa tr ên phương diện biết và trân trọng cái ĐẸP.  Quản ngục sẽ về quê, từ bỏ danh vọng, quyền lực. Đó cũng là sự kiêu bạc. Quản ngục và Huấn Cao đã là tri âm. Cách xây dựng nhân vật sinh động. (Nguyễn Tuân) I. Tìm hiểu chung: 1. Tác giả: 2. Tác phẩm: II. Đọc – hiểu: 1. Tình huống truyện: 2. Nhân vật Huấn Cao: 4. Cảnh cho chữ. Được gọi là “cảnh tượng xưa nay chưa từng có”.  Được miêu tả một cách thiêng liêng, cổ kính bằng bút pháp lãng mạn đặc sắc. - Thủ pháp đối lập gay gắt: a. Một người tài hoa. b. Một người khí khái, kiêu bạc. 3. Nhân vật Quản ngục. a. Tên gọi. b. Nội tâm. c. Là người biệt nhãn liên tài. Buồng giam tối tăm, hôi hám. HOÀN CẢNH CON NGƯỜI Bó đuốc sáng rực, mùi thơm của lụa, của mực. Người tử tù đứng hiên ngang cho chữ. Hai ngục quan khúm núm nhận chữ. Vìsao sao cảnh cho chữtố được gọi nhưthế? thế? Vì cảnh cho chữ như Nêu các yếu đốigọi lập? Nêu các yếu tốđược đối lập? (Nguyễn Tuân) I. Tìm hiểu chung: 1. Tác giả: 2. Tác phẩm: II. Đọc – hiểu: 1. Tình huống truyện: 2. Nhân vật Huấn Cao: a. Một người tài hoa. - Bút pháp tượng trưng: + Bóng tối tượng trưng cho cái xấu và tội ác được xua tan bởi ánh sáng của thiên lương, tài hoa. + Hai ng ụ c quan ph ả i kh ú m n ú m tr ư ớ c t ử t ù tượng trưng cho cái thấp hèn cái ác phải khuất phục trước cái ĐẸP. b. Một người khí khái,  Lời khuyên Quản ngục hãy về quê mà ở của kiêu bạc. Huấn Cao là lời di huấn cho đời: 3. Nhân vật Quản ngục. Hãy xa lánh cái tầm thường, cái xấu, cái ác. Hãy a. Tên gọi. giữ tròn thiên lương, nhân cách. Hãy nâng niu cái b. Nội tâm. ĐẸP. c. Là người biệt nhãn Cảnh liên tài. Cảnhcho chochữ chữnơi nơitù tùngục ngụcnhằm nhằmkhẳng khẳngđịnh: định: Cái LƯƠNG ––NHÂN CÁCH CáiĐẸP ĐẸP––THIÊN THIÊN LƯƠNG NHÂN CÁCHluôn luôn 4. Cảnh cho chữ. Cảnh cho chữ nơi tù ngục cho chữ nơi tùbất ngục có mạnh sinh tồn bất diệt, chấp nơi tối tăm, Bóng tốiCảnh và ánh sáng tượng trưng cho điều cósức sức mạnh sinh tồn bất diệt, bất chấp nơi tốigì? tăm, nhằm nói lên quan niệm gì về cái ĐẸP? nhằm nói lên quan niệm gì về cái ĐẸP? tội tộilỗi. lỗi. (Nguyễn Tuân) III. Kết luận. 1. Chủ đề: Truyện ca ngợi con người tài hoa, kiêu bạc. Qua đó, thể hiện quan niệm: CÁI ĐẸP luôn bất diệt và trân trọng truyền thống văn hoá của dân tộc. 2. Đặc sắc nghệ thuật: Tình huống truyện độc đáo; tính cách nhân vật sinh động; dựng cảnh cổ kính, trang nghiêm với thủ pháp đối lập, tượng trưng; ngôn ngữ tạo hình. HƯỚNG DẪN HỌC 1) Phân tích vẻ đẹp của nhân vật Huấn Cao. 2) Phân tích vẻ đẹp của nhân vật Quản ngục. 1) Phân tích ý nghĩa cảnh cho chữ. Phátbiểu biểuchủ chủđề đềcủa củatruyện? truyện? Phát
- Xem thêm -