Xk gạo tại vn

  • Số trang: 34 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 21 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

§Ò ¸n m«n häc NguyÔn ThÞ H©n Lêi nãi ®Çu Sù nghiÖp ®æi míi kinh tÕ ViÖt Nam ®· vµ ®ang ®¹t ®îc nh÷ng th¾ng lîi rÊt kh¶ quan, tríc hÕt ph¶i kÓ ®Õn th¾ng lîi cña mÆt trËn n«ng nghiÖp. Trong n«ng nghiÖp, th¾ng lîi lín nhÊt lµ bíc ngoÆt ph¸t triÓn vÒ s¶n xuÊt vµ xuÊt khÈu lóa g¹o. Tõ mét níc n«ng nghiÖp thiÕu ®ãi kÐo dµi, ViÖt Nam kh«ng chØ tù tóc ®îc l¬ng thùc æn ®Þnh, mµ cßn v¬n lªn ®Èy m¹nh xuÊt khÈu vµ trë thµnh níc xuÊt khÈu g¹o ®øng thø hai thÕ giíi. §ã lµ mét kú tÝch mµ c¶ thÕ giíi biÕt ®Õn. Thµnh tùu ®ã chøng minh ®êng lèi ®æi míi n«ng nghiÖp cña §¶ng nãi chung, ®Þnh híng chiÕn lîc s¶n xuÊt vµ xuÊt khÈu g¹o nãi riªng lµ ®óng ®¾n. Tuy nhiªn, chuyÓn sang kinh tÕ thÞ trêng, trong ®iÒu kiÖn t×nh h×nh kinh tÕ, chÝnh trÞ thÕ giíi vµ khu vùc cã nhiÒu biÕn ®æi, cuéc ch¹y ®ua vµ c¹nh tranh kinh tÕ toµn cÇu diÔn ra hÕt søc gay g¾t, th× vÊn ®Ò s¶n xuÊt vµ xuÊt khÈu mét s¶n phÈm nµo ®ã, ®ßi hái ph¶i cã mét chiÕn lîc ph¸t triÓn kh«n ngoan, cã sù tÝnh to¸n kü cµng, cÈn träng trong mét tæng thÓ chiÕn lù¬c ph¸t triÓn chung míi dµnh ®îc th¾ng lîi vµ ®¹t ®îc hiÖu qu¶ tèi u. §èi víi níc ta xuÊt khÈu g¹o cã vai trß quan träng trong nÒn kinh tÕ quèc d©n, ngo¹i tÖ thu ®îc tõ xuÊt khÈu lµ nguån vèn cho qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc, t¨ng thu nhËp ®Æc biÖt ®èi víi ngêi n«ng d©n. Cïng víi ViÖt Nam, trªn thÞ trêng g¹o thÕ giíi cßn cã nhiÒu níc kh¸c tham gia nh:Th¸i Lan, Mü, Trung Quèc, Pakistan…®ã lµ nh÷ng ®èi thñ c¹nh tranh lín cña níc ta. Mêi bèn n¨m qua xuÊt khÈu g¹o cu¶ ViÖt Nam ®· thu ®îc nh÷ng thµnh tùu nhÊt ®Þnh nhng bªn c¹nh ®ã cßn nhiÒu bÊt cËp cÇn gi¶i quyÕt nh vÊn ®Ò thÞ trêng, gi¸ c¶, chÊt lîng g¹o, vÊn ®Ò ®Çu ra… NÕu nh÷ng vÊn ®Ò trªn ® îc gi¶i quyÕt mét c¸ch hîp lý th× xuÊt khÈu g¹o ViÖt Nam sÏ cã bíc ph¸t triÓn cao h¬n trong thêi gian tíi. Víi ®Ò tµi “ Mét sè gi¶i ph¸p ®Èy m¹nh xuÊt khÈu g¹o ë ViÖt Nam” em xin ®îc ®a ra mét vµi ®¸nh gi¸ vÒ thùc tr¹ng xuÊt khÈu g¹o vµ c¸ch gi¶i quyÕt ®Ó thóc ®Èy ho¹t ®éng xuÊt khÈu g¹o ë níc ta. Néi dung cña ®Ò ¸n gåm 3 ch¬ng: Ch¬ng I: Lý luËn vÒ xuÊt khÈu g¹o. Ch¬ng II: Thùc tr¹ng vÒ s¶n xuÊt vµ xuÊt khÈu g¹o. Ch¬ng III: Mét sè gi¶i ph¸p ®Èy m¹nh xuÊt khÈu g¹o ë ViÖt Nam. Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Ò ¸n em ®· nhËn ®îc sù gióp ®ì nhiÖt t×nh cña c¸c thÇy, c« ®Æc biÖt lµ thÇy Hoµng V¨n §Þnh, em xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c thÇy, c«. 1 §Ò ¸n m«n häc NguyÔn ThÞ H©n Do tr×nh ®é cã h¹n nªn ®Ò ¸n cña em kh«ng tr¸nh khái nh÷ng sai sãt, em rÊt mong ®îc sù gãp ý vµ gióp ®ì cña c¸c thÇy c«. Sinh viªn thùc hiÖn NguyÔn ThÞ H©n 2 §Ò ¸n m«n häc NguyÔn ThÞ H©n Néi dung Ch¬ng 1 Lý luËn chung vÒ xuÊt khÈu g¹o I.Thùc chÊt vµ vai trß cña xuÊt khÈu g¹o 1. Thùc chÊt xuÊt khÈu XuÊt khÈu lµ ho¹t ®éng trao ®æi hµng ho¸, dÞch vô víi níc ngoµi vµ víi c¸c khu chÕ xuÊt lµm gi¶m nguån vËt chÊt trong níc. Bao gåm xuÊt khÈu mËu dÞch vµ phi mËu dÞch C¬ së cña xu©t khÈu lµ ho¹t ®éng mua b¸n, trao ®æi hµng ho¸. Môc ®Ých cña ho¹t ®éng xuÊt khÈu lµ khai th¸c lîi thÕ cña tõng vïng, tõng quèc gia trong ph©n phèi lao ®éng quèc tÕ. Ho¹t ®éng khÈu diÔn ra trªn mäi lÜnh vùc, trong mäi nÒn kinh tÕ tõ xuÊt khÈu hµng ho¸ tiªu dïng cho ®Õn t liÖu s¶n xuÊt m¸y mãc thiÕt bÞ c«ng nghÖ cao. TÊt c¶ ho¹t ®éng trao ®æi ®ã ®Òu nh»m môc tiªu ®em l¹i lîi Ých cho c¸c quèc gia tham gia vµo ho¹t ®éng xuÊt khÈu. C¸c lo¹i h×ng xuÊt khÈu chÝnh: -XuÊt khÈu trùc tiÕp: C¸c nhµ s¶n xuÊt giao hµng trùc tiÕp cho ngêi tiªu dïng níc ngoµi. PhÇn lín hµng ho¸ ë thÞ trêng thÕ giíi qua xuÊt khÈu trùc tiÕp (trªn 2/3 kim ngh¹ch) -XuÊt khÈu gi¸n tiÕp lµ xuÊt khÈu qua kh©u trung gian. -T¹m xuÊt, t¸i nhËp nh hµng ®a ®i triÓn l·m, ®a ®i söa ch÷a( m¸y bay, tµu thuû ) råi l¹i mang vÒ. -T¹m nhËp, t¸i xuÊt nh hµng ®a ®i triÓn l·m, héi chî, qu¶ng c¸o sau ®a vÒ. H×nh thøc kinh doanh “t¹m nhËp, t¸i xuÊt” ®îc hiÓu lµ viÖc mua hµng cña mét níc ®Ó b¸n cho mét níc kh¸c trªn c¬ së hîp ®ång mua b¸n hµng ho¸ ngo¹i th¬ng cã lµm thñ tôc nhËp khÈu hµng ho¸ vµo ViÖt Nam råi l¹i lµm thñ tôc xuÊt khÈu mµ kh«ng qua gia c«ng chÕ biÕn. - ChuyÓn khÈu: Mua hµng cña níc nµy b¸n cho níc kh¸c, kh«ng lµm thñ tôc xuÊt nhËp khÈu - DÞch vô xuÊt khÈu 2. Vai trß cña xuÊt nhËp khÈu g¹o XuÊt khÈu ®îc thõa nhËn lµ ho¹t ®éng rÊt c¬ b¶n cña ho¹t ®éng kinh tÕ ®èi ngo¹i lµ ph¬ng tiÖn thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn.ViÖc më réng xuÊt khÈu ®Ó t¨ng thu nhËp ngo¹i tÖ cho tµi chÝnh vµ cho nhu cÇu nhËp khÈu còng nh t¹o 3 §Ò ¸n m«n häc NguyÔn ThÞ H©n c¬ së cho ph¸t triÓn h¹ tÇng lµ mét môc tiªu quan träng nhÊt cña chÝnh s¸ch th¬ng m¹i.Nhµ níc ®· vµ ®ang thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p thóc ®Èy c¸c ngµnh kinh tÕ theo híng xuÊt khÈu , khuyÕn khÝch khu vùc t nh©n më réng xuÊt khÈu ®Ó gi¶i quyÕt c«ng ¨n viÖc lµm t¨ng thu nhËp, ngo¹i tÖ cho ®Êt níc. 2.1. T¹o nguån vèn chñ yÕu cho nhËp khÈu phôc vô c«ng nghiÖp ho¸ ®Êt níc. Qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ cÇn mét lîng vèn lín ®Ó nhËp khÈu m¸y mãc, thiÕt bÞ kÜ thuËt c«ng nghÖ cao ®Ó cã thÓ theo kÞp nÒn c«ng nghiÖp hiÖn ®¹i cña c¸c níc ®· ph¸t triÓn.Nguån vèn cho nhËp khÈu ®îc h×nh thµnh tõ rÊt nhiÒu nguån vèn kh¸c nhau: - §Çu t níc ngoµi - Vay nî, viÖn trî - Thu tõ ho¹t ®éng du lÞch - XuÊt khÈu… C¸c nguån vèn kh¸c quan träng nhng råi còng ph¶i tr¶ b»ng c¸ch nµy hay c¸ch kh¸c ë thêi kú sau. Nguån vèn quan träng nhÊt vÉn lµ xuÊt khÈu , xuÊt khÈu quyÕt ®Þnh quy m« vµ tèc ®é t¨ng cña nhËp khÈu. HiÖn nay c¸c níc xuÊt khÈu g¹o víi khèi lîng lín chñ yÕu lµ c¸c níc ®ang ph¸t triÓn: Th¸i Lan, ViÖt Nam, Trung Quèc, Pakistan…ChÝnh v× thÕ nguån ngo¹i tÖ thu vÒ tõ xuÊt khÈu g¹o ®èi c¸c níc nµy lµ rÊt quan träng. 2.2. XuÊt khÈu ®ãng vai trß chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ thóc ®Èy s¶n xuÊt ph¸t triÓn. Ngµy nay víi xu thÕ héi nhËp, c¬ héi vµ th¸ch thøc rÊt nhiÒu, c¸c níc ®Òu ph¶i ph¸t triÓn kinh tÕ theo híng xuÊt khÈu nh÷ng s¶n phÈm mµ m×nh cã lîi thÕ vµ nhËp khÈu nh÷ng s¶n phÈm kh«ng cã lîi thÕ hoÆc lîi thÕ so víi c¸c s¶n phÈm kh¸c nhá h¬n. Khi g¹o ®· trë thµnh mét lîi thÕ trong xuÊt khÈu cña mét níc th× c¸c níc ®ã sÏ tËp chung vµo s¶n xuÊt lóa g¹o víi quy m« lín, tr×nh ®é th©m canh cao, khoa häc kü thuËt tiÕn bé nh»m t¨ng n¨ng xuÊt, s¶n lîng vµ chÊt lîng g¹o. Tõ sù tËp chung s¶n xuÊt ®ã sÏ kÐo theo sù ph¸t triÓn cña c¸c ngµnh cã liªn quan vµ dÉn tíi sù ph¸t triÓn cña toµn bé nÒn kinh tÕ. - XuÊt khÈu t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸c ngµnh kh¸c cã c¬ héi ph¸t triÓn. - XuÊt khÈu t¹o ®iÒu kiÖn më réng kh¶ n¨ng cung cÊp yÕu tè ®Çu vµo cho s¶n xuÊt, n©ng cao n¨ng lùc s¶n xuÊt trong níc. - T¹o tiÒn ®Ò kinh tÕ, kü thuËt nh»m n©ng cao n¨ng lùc s¶n xuÊt trong níc. 4 §Ò ¸n m«n häc NguyÔn ThÞ H©n - Th«ng qua xuÊt khÈu níc ta cã thÓ tham gia vµo c«ng cuéc c¹nh tranh trªn thÞ trêng thÕ giíi vÒ gi¸ c¶, chÊt lîng tõ ®ã h×nh thµnh c¬ cÊu s¶n xuÊt lu«n thÝch ghi víi thÞ trêng. - §ßi hái c¸c doanh nghiÖp lu«n ph¶i ®æi míi hoµn thiÖn c«ng viÖc s¶n xuÊt kinh doanh. 2.3. XuÊt khÈu cã t¸c ®éng tÝch cùc tíi gi¶i quyÕt c«ng ¨n viÖc lµm, c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n XuÊt khÈu g¹o tríc hÕt lµm t¨ng thu nhËp cña ngêi n«ng d©n ®Æc biÖt ë c¸c vïng chuyªn canh lóa níc, ®êi sèng ngêi d©n phô thuéc chñ yÕu vµo c©y lóa. Sau n÷a, xuÊt khÈu gióp gi¶i quyÕt mét lîng lín lao ®éng d thõa trong níc. Khi thùc hiÖn t¨ng cêng xuÊt khÈu th× kÐo theo nã lµ vÊn ®Ò xay x¸t, chÕ biÕn ph¸t triÓn, vÊn ®Ò vËn chuyÓn hµng ho¸ …nh÷ng c«ng t¸c trªn thu hót kh¸ nhiÒu lao ®éng tõ kh«ng cã tr×nh ®é kü thuËt, qu¶n lý ®Õn cã tr×nh ®é cao. ViÖc t¹o viÖc lµm æn ®Þnh còng chÝnh lµ mét biÖn ph¸p h÷u hiÖu ®Ó t¨ng thu nhËp, æn ®Þnh x· héi. §èi víi c¸c níc ®ang ph¸t triÓn, ®Æc biÖt lµ ViÖt Nam th× xuÊt khÈu g¹o lµ mét lîi thÕ lín. Bëi s¶n xuÊt vµ xuÊt khÈu g¹o cã nh÷ng lîi thÕ c¨n b¶n nh: ®Êt ®ai, khÝ hËu, nguån níc, nguån nh©n lùc … Vµ ®Æc biÖt yªu cÇu vÒ vèn kü thuËt trung b×nh, víi c¸c lîi thÕ nh vËy t¨ng cêng xuÊt khÈu g¹o lµ híng ®i ®óng ®¾n nhÊt. XuÊt khÈu g¹o hay xuÊt khÈu hµng ho¸ n«ng s¶n nãi chung cã t¸c ®éng to lín ®Õn nÒn kinh tÕ níc ta, gióp khai th¸c ®îc tÊt c¶ c¸c lîi thÕ t¬ng ®èi còng nh tuyÖt ®èi cña ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp. Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt lóa g¹o, ViÖt Nam ®· thu ®íc nh÷ng kÕt qu¶ to lín tõ mét níc nhËp khÈu trë thµnh mét níc xuÊt khÈu thø hai thÕ giíi. Tuy nhiªn xuÊt khÈu g¹o ViÖt Nam cßn cha t¬ng xøng víi tiÒm n¨ng s½n cã. CÇn cã gi¶i ph¸p cô thÓ cho vÊn ®Ò nµy. II. §Æc ®iÓm xuÊt khÈu g¹o 1. §Æc ®iÓm vÒ s¶n xuÊt VÒ mÆt sinh th¸i, søc ®Ò kh¸ng s©u bÖnh vµ kh¶ n¨ng chÞu ®ùng cña lóa kÐm do vËy s¶n xuÊt lóa phô thuéc nhiÒu vµo ®iÒu kiÖn tù nhiªn. §iÒu nµy cã ¶nh hëng nhÊt ®Þnh ®Õn xu híng ph¸t triÓn chung còng nh mïa mµng thu ho¹ch trong tõng thêi ®iÓm cô thÓ. Do s¶n xuÊt lóa g¹o phô thuéc nhiÒu vµo ®iÒu kiÖn tù nhiªn do ®ã lóa chØ ®îc trång phæ biÕn ë c¸c níc cã ®ång b»ng ch©u thæ, khÝ hËu nhiÖt ®íi Èm, n¾ng l¾m, ma nhiÒu, nh÷ng níc nµy chñ yÕu lµ c¸c níc ®ang ph¸t triÓn nh : Th¸i Lan, ViÖt Nam, Ên §é , Pakistan…HiÖn nay do tr×nh ®é ®« thÞ ho¸, viÖc t¨ng d©n sè qu¸ nhanh còng nh viÖc x©y dùng c¸c khu c«ng nghiÖp å ¹t nªn diÖn tÝch n«ng 5 §Ò ¸n m«n häc NguyÔn ThÞ H©n nghiÖp hay diÖn tÝch trång lóa ngµy cµng bÞ hu hÑp. Do ®ã viÖc t¨ng s¶n lîng lóa phô thuéc vµo kh¶ n¨ng t¨ng n¨ng suÊt, v× thÕ mµ yªu cÇu cÇn cã tr×nh ®é th©m canh cao, khoa häc tiÕn bé trong s¶n xuÊt lóa. ViÖt Nam n»m trong khu vùc cã khÝ hËu nhiÖt ®íi Èm víi hai ®ång b»ng ch©u thæ réng lín, víi lîng d©n sè tËp trung ë n«ng th«n kh¸ cao (80% d©n sè) do ®ã rÊt thuËn lîi cho ph¸t triÓn lóa níc. Nhng ®ång thêi víi nh÷ng thuËn lîi lµ c¸c khã kh¨n nh: b·o , lò lôt, h¹n h¸n, hay c¸c biÕn ®éng bÊt thêng cña thêi tiÕt lu«n ®e do¹ tíi ho¹t ®éng s¶n xuÊt. HiÖn nay lóa g¹o ®· trë thµnh mÆt hµng xuÊt khÈu chÝnh cña ViÖt Nam do ®ã s¶n xuÊt lóa g¹o rÊt ®îc chó träng c¶ vÒ t¨ng n¨ng suÊt vµ diÖn tÝch b»ng c¸c biÖn ph¸p nh th©m canh, xen canh, gèi vô hay ¸p dông c¸c biÖn ph¸p khoa häc trong kh©u gieo trång, ch¨m sãc, thu ho¹ch vµ t¹o gièng chÊt lîng tèt… 2. §Æc ®iÓm xuÊt khÈu lóa g¹o - TÝnh thêi vô trong trao ®æi: S¶n xuÊt lóa g¹o mang ®Æc ®iÓm cè h÷u cña s¶n xuÊt n«ng nghiÖp tÝnh thêi vô do vËy mµ h×nh thµnh tÝnh thêi vô trong trao ®æi s¶n phÈm trªn thÞ trêng. Tøc lµ sè lîng lóa g¹o cung cÊp trªn thÞ trêng lµ kh«ng ®Òu vµo mçi thêi ®iÓm trong n¨m , ®iÒu nµy phô thuéc vµo thêi gian gieo trång. §Ó kh¾c phôc ®Æc ®iÓm nµy yªu cÇu c¸c níc xuÊt khÈu ph¶i lu«n cã kÕ ho¹ch b¶o qu¶n, dù tr÷ hîp lý tr¸nh t×nh tr¹ng lóc thõa lóc thiÕu sÏ dÉn tíi bÞ Ðp gi¸. - PhÇn lín g¹o ®îc tiªu thô t¹i chç: T×nh h×nh ®ã lµ do mét mÆt, n¨ng lùc s¶n xuÊt cña c¸c níc nµy bÞ h¹n chÕ mÆt kh¸c do quy m« d©n sè vµ tèc ®é t¨ng d©n sè nhanh. V× vËy phÇn lín lóa g¹o cßn l¹i ®em trao ®æi trªn thÞ trêng g¹o thÕ giíi chØ chiÕm tû lÖ rÊt nhá. C¸c níc ®ang ph¸t triÓn s¶n xuÊt 53-55% s¶n lîng g¹o thÕ giíi, c¸c níc Ch©u ¸, Ch©u Phi s¶n xuÊt nhiÒu nhÊt chiÕm 85% s¶n lîng g¹o tiªu thô trªn thÕ giíi. Trong khi ®ã c¸c níc nµy chØ cung cÊp 4-5% lîng g¹o ®îc trao ®æi trªn thÕ giíi, Ch©u ¸ lµ khu vùc s¶n xuÊt nhiÒu nhÊt vµ còng tiªu thô lîng g¹o lín nhÊt. N¨m 1995 trõ sè lîng ®· xuÊt khÈu ®i c¸c lôc ®Þa kh¸c, møc tiªu thô g¹o cßn l¹i cña Ch©u ¸ vÉn gÊp 21,4 lÇn Ch©u Mü, 23,2 lÇn Ch©u Phi vµ 80,5 lÇn Ch©u ¢u. - Bu«n b¸n gi÷a c¸c chÝnh phñ lµ ph¬ng thøc chñ yÕu v× thÕ xuÊt khÈu s¶n phÈm lóa g¹o æn ®Þnh h¬n so víi hµng c«ng nghiÖp. Nguyªn nh©n , thø nhÊt, lµ do yÕu tè chÝnh trÞ quèc gia. Mçi níc ®Òu ph¶i ®¶m b¶o an ninh l¬ng thùc, nÕu l¬ng thùc kh«ng ®îc ®¶m b¶o sÏ cã ¶nh hëng rÊt lín tíi chÝnh trÞ quèc gia ®ã. V× thÕ buèn b¸n chñ yÕu ®îc ký kÕt gi÷a c¸c chÝnh phñvíi nhau th«ng qua c¸c hiÖp ®Þnh, c¸c hîp ®ång cã tÝnh nguyªn t¾c, dµi h¹n vµ ®Þnh lîng cô thÓ hµng n¨m vµo ®Çu c¸c niªn vô. Thø hai, mét sè níc dïng xuÊt khÈu g¹o ®Ó thùc hiÖn c¸c ý ®å chÝnh trÞ th«ng qua viÖn trî, cho 6 §Ò ¸n m«n häc NguyÔn ThÞ H©n kh«ng, b¸n chÞu dµi h¹n…®iÒu nµy ® îc thùc hiÖn gi÷a c¸c chÝnh phñ lµ chñ yÕu. - C¸c níc lín ®ãng vai trß chi phèi thÞ trêng g¹o thÕ giíi: Trªn thÕ giíi chØ mét vµi níc lµ xuÊt khÈu víi mét lîng g¹o lín vµ cã uy tÝn: Th¸i Lan, Mü, Ttung Quèc, ViÖt Nam…. NÕu lîng g¹o xuÊt khÈu cña c¸c níc nµy cã sù biÕn ®éng cã thÓ ¶nh hëng ®Õn gi¸ c¶ cña g¹o dÉn tíi nh÷ng biÕn ®éng trong cung – cÇu g¹o, hay cã thÓ ¶nh hëng ®Õn t×nh h×nh s¶n xuÊt ®Õn c¸c lo¹i hµng ho¸ kh¸c. - Trong mËu dÞch g¹o thÕ giíi, cã rÊt nhiÒu lo¹i g¹o kh¸c nhau cña c¸c níc xuÊt khÈu g¹o trªn thÞ trêng thÕ giíi. T¬ng øng víi mçi lo¹i g¹o , tuú thuéc chÊt lîng, phÈm cÊp kh¸c nhau l¹i h×nh thµnh mét møc gi¸ cô thÓ phï thuéc vµo c¸c tiªu chuÈn cô thÓ vÒ chän gi¸ quèc tÕ mµ trong nhiÒu thËp kû qua, ngêi ta vÉn lÊy gi¸ g¹o xuÊt khÈu cña Th¸i Lan lµm gi¸ g¹o quèc tÕ. V× g¹o cã rÊt nhiÒu lo¹i nªn khi nãi gi¸ g¹o xuÊt khÈu thêng nãi râ cÊp lo¹i nµo (5% tÊm, 10% tÊm…) vµo ®iÒu kiÖn giao hµng nµo (FOB. CIF,C&F…) Tuy cã gi¸ g¹o quèc tÕ nhng gi¸ g¹o cña mét cÊp g¹o cô thÓ, gi÷a c¸c níc xuÊt khÈu lµ kh«ng ®ång nhÊt: nh gi¸ g¹o cña viÖt nam thêng thÊp h¬n cña Th¸i Lan hoÆc cña mét sè níc kh¸c mÆc dï cïng cÊp. §iÒu nµy lµ do chÊt lîng cña tõng lo¹i, do uy tÝn s¶n phÈm , do ®iÒu kiÖn tù nhiªn, nguån gièng t¹o nªn lo¹i g¹o ®ã. III. C¸c nh©n tè ¶nh hëng ®Õn xuÊt khÈu g¹o. 1. Nh©n tè thÞ trêng. Nh©n tè thÞ trêng cã ¶nh hëng rÊt lín chi phèi toµn bé ho¹t ®éng xuÊt khÈu g¹o cña mçi quèc gia tham gia xuÊt khÈu. Trong ®ã co thÓ xÐt trªn c¸c yÕu tè c¬ b¶n sau: - Nhu cÇu cña thÞ trêng vÒ s¶n phÈm g¹o: G¹o lµ hµng ho¸ thiÕt yÕu, còng gièng nh c¸c lo¹i hµng ho¸ kh¸c nã còng phô thuéc vµo thu nhËp, c¬ cÊu d©n c, thÞ hiÕu… Khi thu nhËp cao th× cÇu vÒ sè l îng g¹o gi¶m nhng trong ®ã cÇu vÒ g¹o chÊt lîng cao cã xu h¬ngs t¨ng lªn (ë c¸c níc ph¸t triÓn: NhËt, Ch©u ©u, ..) ngîc l¹i cÇu ®èi víi g¹o chÊt lîng thÊp gi¶m ®i chÝnh v× thÕ tû träng tiªu dïng cho g¹o trong tæng thu nhËp vÉn t¨ng. - Cung g¹o trªn thÞ trêng lµ mét nh©n tè quan träng trong xuÊt khÈu. C¸c doanh nghiÖp tham gia xuÊt khÈu cÇn ph¶i t×m hiÓu kü vÒ kh¶ n¨ng xuÊt khÈu tõng lo¹i g¹o cña m×nh còng nh kh¶ n¨ng cña c¸c ®èi thñ c¹nh tranh. Trªn thÞ trêng thÕ giíi s¶n phÈm g¹o rÊt ®a d¹ng, phong phó, nhu cÇu vÒ g¹o co gi·n Ýt so víi møc gi¸ do ®ã nÕu lîng cung t¨ng qu¸ nhiÒu cã thÓ dÉn tíi d cung ®iÒu ®ã lµ bÊt lîi cho c¸c doanh nghiÖp tham gia xuÊt khÈu. 7 §Ò ¸n m«n häc NguyÔn ThÞ H©n - Gi¸ c¶ lµ mét yÕu tè quan träng lµ thíc ®o sù c©n b»ng cung – cÇu trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng. Tuy cÇu vÒ g¹o lµ Ýt biÕn ®éng nhng víi nh÷ng s¶n phÈm ®Æc s¶n th× g¸i cã quyÕt ®Þnh kh¸ lín. 2. Nh©n tè vÒ c¬ së vÊt chÊt – kü thuËt vµ c«ng nghÖ cña s¶n xuÊt vµ tiªu thô s¶n phÈm. - C¸c nh©n tè vÒ c¬ së vËt chÊt – kü thuËt ®ã lµ hÖ thèng vËn chuyÓn, kho tµng, bÕn b·i, hÖ thèng th«ng tin liªn l¹c… HÖ thèng nµy b¶o ®¶m viÖc l u th«ng nhanh chãng kÞp thêi, ®¶m b¶o cung cÊp nguån hµng mét c¸ch nhanh nhÊt, tiÕt kiÖm thêi gian vµ chi phÝ lu th«ng. - C¸c nh©n tè vÒ kü thuËt, c«ng nghÖ s¶n xuÊt vµ tiªu thô ®Æc biÖt quan träng trong viÖc t¨ng kh¶ n¨ng tiÕp cËn vµ më réng thÞ trêng tiªu thô g¹o. HÖ thèng chÕ biÕn víi c«ng nghÖ d©y truyÒn hiÖn ®¹i sÏ g¹p phÇn t¨ng chÊt lîng vµ gi¸ trÞ cña g¹o. 3. Nh©n tè vÒ chÝnh s¸ch vÜ m«. Nhãm nh©n tè nµy thÓ hiÖn sù t¸c ®éng cña nhµ níc tíi ho¹t ®éng xuÊt khÈu g¹o. Trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay, c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam míi tham gia thÞ trêng xuÊt khÈu rÊt cÇn tíi sù quan t©m híng dÉn cña nhµ níc. §Æc biÖt hiÖn nay kh¶ n¨ng marketinh tiÕp cËn thÞ trêng, sù am hiÓu luÊt kinh doanh, kh¶ n¨ng qu¶n lý cña doanh nghiÖp cßn h¹n chÕ, v× thÕ viÖc ®µo t¹o c¸n bé qu¶n lý, c¸n bé lµm c«ng t¸c tiªu thô lµ rÊt quan träng. H¬n n÷a hiÖn nay xuÊt khÈu g¹o gäp phÇn rÊt lín vµo ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ nhng ®êi sèng cña ngêi n«ng d©n cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n yªu cÇu nhµ níc cÇn cã sù ®iÒu tiÕt lîi Ých gi÷a nhµ níc – doanh nghiÖp – ngêi n«ng d©n sao cho tho¶ ®¸ng vµ hîp lý nhÊt. Ch¬ng 2 Thùc tr¹ng vÒ s¶n xuÊt vµ xuÊt khÈu g¹o cña ViÖt Nam I. Thùc tr¹ng vÒ s¶n xuÊt vµ chÕ biÕn lóa g¹o ë ViÖt Nam 1.S¶n xuÊt lóa g¹o Tõ sau ®æi míi s¶n xuÊt lóa g¹o cña níc ta kh«ng ngõng ph¸t triÓn c¶ vÒ diÖn tÝch, n¨ng suÊt, s¶n läng. Tõ chç thiÕu ®ãi triÒn miªn vµ ph¶i nhËp khÈu l¬ng thùc b×nh qu©n hµng n¨m trªn nöa triÖu tÊn g¹o nhng nhê ®êng lèi ®æi míi vµ quyÕt s¸ch trong n«ng nghiÖp tõ n¨m 1989 trë ®i ViÖt Nam ch¼ng nh÷ng ®· s¶n xuÊt ®ñ lóa g¹o cho nhu cÇu tiªu dïng néi ®Þa mµ cßn dµnh mét khèi lîng lín cho xuÊt khÈu. 8 §Ò ¸n m«n häc NguyÔn ThÞ H©n B¶ng: S¶n xuÊt lóa nãi chung cña c¶ níc tõ n¨m 1990-2003 N¨m 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 Tæng DiÖn tÝch(1000ha) 6042.8 6302.8 6475.3 6559.4 6598.6 6765.6 7003.8 7009.7 7362.7 7653.6 7666.3 7492.7 7504.3 7449.3 97976.9 N¨ng suÊt(t¹/ha) 31.8 31.1 33.3 34.8 35.7 36.9 37.7 38.8 39.6 41.0 42.4 42.9 45.9 46.3 S¶n lîng(1000 tÊn) 19225.1 19621.9 21590.4 22836.5 23528.2 24963.7 26396.7 27523.9 29145.5 31393.8 32529.5 32108.4 34447.2 34518.6 379829.4 Nguån: Tæng côc thèng kª 1-2001vµ Bé NN & PTNT, Vô KÕ ho¹ch vµ quy ho¹ch 2002 1.1. VÒ s¶n lîng Tõ n¨m 1990-2003 s¶n lîng lóa cã xu híng t¨ng vµ æn ®Þnh. Trung b×nh mçi n¨m t¨ng 1776.2 tÊn t¬ng øng 5.03% so víi n¨m tríc. §©y lµ møc t¨ng cña n¨m 1992 lµ kh¸ cao 10.2% so víi n¨m 1991 vÒ sè tuyÖt ®èi lµ 1986.5 ngh×n tÊn møc t¨ng nµy lµ kh¸ cao ®Æc biÖt trong thêi gian nµy níc ta míi b¾t ®Çu thùc hiÖn c¬ chÕ më cöa, nÒn kinh tÕ míi cã sù chuyÓn biÕn tÝch cùc. Tõ 1990- 2003 s¶n lîng lóa lu«n t¨ng tuy kh«ng ®Òu qua c¸c n¨m, cã n¨m t¨ng 2338.8 ngh×n tÊn(2002) cã n¨m t¨ng 71.4 ngh×n tÊn (2003) vµ ®Æc biÖt n¨m 2001 ®· bÞ gi¶m sót 421.1 ngh×n tÊn so víi n¨m 2000. Tuy nhiªn n¨m 2002 l¹i t¨ng víi lîng cao nªn s¶n lîng 2002 so víi 2000 vÉn t¨ng 1917.7 ngh×n tÊn. N¨m 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 S¶n lîng(1000tÊn) 19,225.1 19,621.9 21,590.4 22,836.5 23,528.2 24,963.7 26,396.7 27,523.9 +/- Chªnh lÖch 396.8 1968.5 1246.1 691.7 1435.5 1433.0 1127.2 % 2.06 10.03 5.77 3.03 6.10 5.74 4.27 9 §Ò ¸n m«n häc 1998 29,145.5 1999 31,393.8 2000 32,529.5 2001 32,108.4 2002 34,447.2 2003 34,518.6 Nguån: Niªn gi¸n thèng kª- 2003 NguyÔn ThÞ H©n 1621.6 2248.3 1135.7 - 421.1 2338.8 71.4 5.89 7.71 3.62 - 1.30 7.30 0.21 Nguyªn nh©n chÝnh cña viÖc t¨ng liªn tôc nh trªn lµ: - Do sù nç lùc cña hµng chôc triÖu n«ng d©n trong ®iÒu kiÖn ®æi míi, ngêi lao ®éng lµm chñ ruéng ®Êt tõ ®ã lµm chñ tÊt c¶ c¸c kh©u trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt tiªu thô, ®îc ®¶m b¶o tiÕt kiÖm vµ cã hiÖu qu¶ nhÊt. §Æc biÖt trong c¬ chÕ thÞ trêng hiÖn nay, khi xuÊt khÈu g¹o ngµy cµng t¨ng, g¹o ngµy cµng ®îc gi¸ sÏ khuyÕn khÝch trùc tiÕp nh÷ng ngêi n«ng d©n tÝch cùc s¶n xuÊt nh»m t¨ng thu nhËp c¶i thiÖn ®êi sèng. - Do nh÷ng tiÕn bé vÒ khoa häc c«ng nghÖ trong sinh häc, thuû lîi, ph©n bãn …®Æc biÖt trong lÜnh vùc sinh häc ch¼ng h¹n nh ¸p dông c¸c gièng lóa míi vµo s¶n xuÊt, lµm chuyÓn dÞch m¹nh mÏ c¬ cÊu mïa vô, ®Èy m¹nh th©m canh, t¨ng nhanh s¶n lîng. Cïng víi hµng chôc triÖu ngêi n«ng d©n trªn ®ång ruéng cßn ph¶i kÓ ®Õn sù ®ãng gãp kh«ng nhá cu¶ c¸c nhµ khoa häc ®· trùc tiÕp lµm nªn thµnh qu¶ cña mÆt trËn n«ng nghiÖp nh÷ng n¨m qua. 1.2. DiÖn tÝch Tõ 1990-2003 diÖn tÝch gieo trång kh«ng ngõng t¨ng, nhng ®îc chia lµm hai giai ®o¹n râ rÖt. Tõ 1990-2000 diÖn tÝch t¨ng vµ æn ®Þnh qua c¸c n¨m, n¨m 1991 diÖn tÝch t¨ng 260 ngh×n ha- t¬ng øng t¨ng 4.3% so víi n¨m 1990, n¨m 1998 t¨ng 263 ngh×n ha –3.7% so víi n¨m 1997. §©y lµ hai n¨m diÖn tÝch gieo trång t¨ng víi tèc ®é cao. Nguyªn nh©n lµ do nhµ níc thùc hiÖn ®æi míi qu¶n lý trong n«ng nghiÖp tõ ®ã khuyÕn khÝch ®îc s¶n xuÊt víi quy m« lín vµ sè vô trong n¨m còng t¨ng ®Ó ®¸p øng nhu cÇu g¹o hµng ho¸. Tõ n¨m 2001 –2003 diÖn tÝch cã sù biÕn ®éng kh«ng æn ®Þnh , n¨m 2001 diÖn tÝch gi¶m 173.6 ngh×n ha, ®Õn n¨m 2002 diÖn tÝch cã t¨ng 11,6 ngh×n ha so víi n¨m 2001 nhng vÉn thÊp h¬n n¨m 2000 lµ 162 ngh×n ha. §Õn n¨m 2003 diÖn tÝch l¹i gi¶m so víi n¨m 2002 lµ 55 ngh×n ha. Nguyªn nh©n do tr×nh ®é ®« thÞ hãa ngµy cµng t¨ng c¸c khu c«ng nghiÖp, d©n c chñ yÕu ®uîc x©y dùng ë vïng ®ång b»ng dÉn ®Õn diÖn tÝch trång lóa ngµy cµng bÞ thu hÑp . Do ®ã nh÷ng n¨m s¾p tíi cÇn t¨ng cêng th©m canh thùc hiÖn t¨ng s¶n lîng dùa vµo t¨ng n¨ng suÊt c©y trång chÝnh lµ chñ yÕu. 1.3.VÒ n¨ng suÊt 10 §Ò ¸n m«n häc NguyÔn ThÞ H©n Xu híng t¨ng cña n¨ng suÊt æn dÞnh h¬n so víi xu híng t¨ng cña diÖn tÝch. Tõ n¨m 1991-2003 n¨ng suÊt lu«n t¨ng trong ®ã n¨m 1992 møc t¨ng kh¸ cao 2.2 t¹ / ha – 7.07%, n¨m 2002 møc t¨ng 3 t¹/ha – 7% so víi n¨m tríc. Cã ®îc møc t¨ng liªn tôc nh trªn lµ do n«ng nghiÖp níc ta ®· cã ®îc nh÷ng ®Çu t vÒ vèn, khoa häc, kü thuËt cho s¶n xuÊt nhng møc s¶n lîng nµy cßn thÊp so víi tiÒm n¨ng vµ so víi nhiÒu níc trªn thÕ giíi. Do ®ã Viªt Nam cÇn chó ý ®Çu t vµo s¶n xuÊt h¬n. Theo t¹p chÝ con sè vµ sù kiÖn –7-2004. Trong 6 th¸ng ®Çu n¨m 2004 diÖn tÝch lóa ®«ng xu©n c¶ níc íc tÝnh ®¹t 2978,4 ngh×n ha , gi¶m 44,2 ngh×n ha vµ b»ng 98,5 % vô ®«ng xu©n n¨m 2003. C¸c ®Þa ph¬ng phÝa B¾c ®¹t 1146 ngh×n ha b»ng 98,6%. Do ®Çu vô n¨m nay ë phÝa B¾c cã rÐt ®Ëm kÐo dµi vµ h¹n h¸n trªn diÖn réng lµm ¶nh hëng ®Õn tiÕn ®é gieo cÊy. C¸c tØnh phÝa Nam ®¹t 1814,4 ngh×n ha, b»ng 98,5 % do mét phÇn diÖn tÝch lóa n¨ng suÊt thÊp ®îc chuyÓn sang nu«i trång thuû s¶n. Thêi tiÕt cuèi vô diÔn biÕn thuËn lîi h¬n t¹o ®iÒu kiÖn cho trµ lóa chÝnh vô ph¸t triÓn tèt vµ n¨ng suÊt kh¸. §Õn trung tuÇn th¸ng 6 c¸c ®Þa ph¬ng phÝa b¾c thu ho¹ch 856 ngh×n ha chiÕm 74 % diÖn tÝch gieo trång, n¨ng suÊt íc ®¹t 57,8 t¹/ha, t¨ng 1,1 t¹/ha so víi vô ®«ng xu©n n¨m 2003, trong ®ã vïng ®ång b»ng s«ng Hång ®¹t 62,2 t¹/ha t¨ng 0,8 t¹/ha ,vïng trung bé ®· thu ho¹ch xong víi 56,6 t¹/ha t¨ng 2,2 t¹/ha, miÒn nói phÝa b¾c 49,4 t¹/ha, t¨ng 0,3 t¹/ha. S¶n lîng lóa phia b¾c íc tÝnh ®¹t 6,73 triÖu tÊn, t¨ng 3,4 v¹n tÊn so víi vô ®«ng xu©n tríc. C¸c ®Þa phong phÝa nam ®· thu ho¹ch xong víi n¨ng suÊt ®¹t 56,6 t¹/ha, t¨ng 1,6 t¹/ha ,s¶n lîng íc tÝnh ®¹t 10,3 triªu t©n«ng d©n t¨ng 14 v¹n tÊn. Trong ®ã vïng §ång b»ng s«ng Cöu Long ®¹t 8,6 triÖu tÊn t¨ng 11,9 v¹n tÊn. TÝnh chung n¨ng suÊt lóa ®«ng xu©n n¨m nay c¶ níc ®¹t 57,1 t¹/ha t¨ng 1,4 t¹/ha so víi vô ®«ng xu©n n¨m 2003 vµ s¶n lîng ®¹t 17 triÖu tÊn t¨ng 17,4 v¹n tÊn. Cã thÓ nãi triÓn väng n¨ng suÊt vµ s¶n lîng sÏ ®¹t ë møc cao 2 . Thùc tr¹ng vÒ chÕ biÕn lóa g¹o Nh÷ng n¨m gÇn ®©y c«ng nghÖ sau thu ho¹ch cña níc ta ®· cã nh÷ng tiÕn bé ®¸ng kÓ. -Tæn thÊt sau thu ho¹ch gi¶m xuèng: tæn thÊt sau thu ho¹ch ( cßn gäi lµ “ mÊt mïa trong nhµ”) lµ tæn thÊt x¶y ra ë tÊt c¶ c¸c kh©u cña hÖ thèng sau thu ho¹ch tõ khi thu ho¹ch, s¬ chÕ , b¶o qu¶n, chÕ biÕn ®a n«ng s¶n ra thÞ trêng cho ®Õn khi tiªu dïng. Theo sè liÖu thèng kª vµ sè liÖu ®iÒu tra nh÷ng n¨m tríc ®©y (1990-1991) cña viÖn c«ng nghÖ sau thu ho¹ch vµ tæng côc thèng kª th× tæn thÊt sau thu ho¹ch lóa ë ViÖt Nam tõ 13%-16% trªn tæng s¶n lîng lóa thu ho¹ch , t¬ng ®¬ng 1-2% GDP hµng n¨m. Møc tæn thÊt ®îc chi tiÕt cho c¸c kh©u sau: 11 §Ò ¸n m«n häc NguyÔn ThÞ H©n +Kh©u thu ho¹ch: 1.3-1.7% +Kh©u vËn chuyÓn:1.2-1.5% +Kh©u ®Ëp, tuèt lóa: 1.4-1.8% +Kh©u ph¬i sÊy, lµm s¹ch:1.9-2.1% +Kh©u b¶o qu¶n :3.2-3.9% +Kh©u xay x¸t:4-5% Theo ®iÒu tra cña viÖn c«ng nghÖ sau thu ho¹ch, trong gÇn 10 n¨m (19922002), nhê ¸p dông c«ng nghÖ sau thu ho¹ch cña lóa gi¶m xuèng 10-12%. Nh vËy trung b×nh ®· gi¶m ®îc 3- 4% t¬ng ®¬ng 1 triÖu tÊn lóa. C¸c nhµ kinh tÕ ®· tÝnh to¸n r»ng cø 1% tæn thÊt t¬ng ®¬ng 7 triÖu USD hay 100 tû ®ång . ViÖc gi¶m tû lÖ tæn thÊt xuèng cßn 3- 4% t¬ng øng viÖc t¨ng thªm 1-28 triÖu USD hay 300- 400 tû VND cho ®Êt níc. Gi¸ trÞ s¶n lîng cña lóa g¹o t¨ng lrªn: Nhê ¸p dông c«ng nghÖ sau thu ho¹ch ®Æc biÖt c«ng nghÖ b¶o qu¶n, chÊt lîng g¹o xuÊt khÈu thay ®æi theo híng tû träng g¹o cã chÊt lîng cao t¨ng lªn , tû träng g¹o cã chÊt lîng thÊp gi¶m xuèng. N¨m 1990 tû lÖ g¹o 40% tÊm chiÕm 55% tæng khèi lîng g¹o xuÊt khÈu, g¹o phÈm chÊt cao 5% tÊm chØ chiÕm 3.3%. N¨m 1998 g¹o phÈm chÊt cao t¨ng lªn 27% tõ 1999 g¹o phÈm chÊt cao xuÊt khÈu chiÕm 35- 40%. C«ng nghÖ chÕ biÕn g¹o tiªn tiÕn ®Æc biÖt c«ng nghÖ t¸ch h¹t vµ ®¸nh bãng g¹o ®· gãp phÇn quan träng ®a ViÖt Nam lªn hµng thø hai trong sè c¸c níc xuÊt khÈu g¹o. HÖ thèng m¸y xay x¸t lóa g¹o ë ViÖt Nam 1.Khèi c¬ së quèc doanh MiÒn B¾c MiÒn Nam Sè m¸y 950 278 348 Tæng c«ng suÊt (tÊn/ha) 3600 2756 5844 2.Khèi c¬ së tù nhiªn 3890 17400 3.C¸c c¬ së kh¸c 160 10000 Tæng sè 5000 26000 Nguån : Bé n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n –2001 HiÖn nay c¸c c¬ së xay x¸t ®· ®ñ søc xay x¸t hÕt sè thãc cho tiªu dïng vµ xuÊt khÈu, trung b×nh mçi n¨m kho¶ng 13.5 triÖu tÊn tronmg ®ã §ång b»ng s«ng Hång lµ 4 triÖu tÊn, s«ng Cöu Long lµ 9 triÖu tÊn. C¸c c¬ së xay x¸t quèc doanh thùc hiÖn mét quy tr×nh xay x¸t khÐp kÝn tõ khö trÊu, x¸t tr¾ng ®¸nh bãng, t¹o mµu, ph©n lo¹i, ®ãng bao. C¸c c¬ së t nh©n chØ tiÕn hµnh 1 hay 2 c«ng ®o¹n cña qu¸ tr×nh xay x¸t g¹o nhng chiÕm 75% lîng g¹o xay x¸t cña c¶ níc. 12 §Ò ¸n m«n häc NguyÔn ThÞ H©n II. Thùc tr¹ng xuÊt khÈu g¹o cña ViÖt Nam N¨m 1989 ViÖt Nam ®· cã møc t¨ng trëng ®Çy Ên tîng vÒ lîng g¹o xuÊt khÈu . N¨m ®ã chóng ta xuÊt khÈu ®îc h¬n 1.4 triÖu tÊn g¹o, thu vÒ 290 triÖu USD víi gi¸ b×nh qu©n 204 USD/tÊn trë thµnh níc xuÊt khÈu g¹o thø 3 thÕ giíi sau Th¸i Lan vµ Mü. Nh÷ng n¨m tiÕp theo lîng g¹o xuÊt khÈu cã xu híng t¨ng ë møc æn ®Þnh vµ trë thµnh 1 trong 10 mÆt hµng xuÊt khÈu thu vÒ lîng ngo¹i tÖ lín cho ®Êt níc . 10 nhµ xuÊt khÈu g¹o n¨m 2003 STT Tªn níc S¶n lîng (tÊn) 1 Th¸i Lan 7,500,000 2 Ên §é 4,000,000 3 ViÖt Nam 3,500,000 4 Mü 2,950,000 5 Trung Quèc 2,250,000 6 Burma 1,500,000 7 Pakistan 800,000 8 Urugoay 650,000 9 «tr©ylia 500,000 10 Ai CËp 500,000 Nguån : B¸o c¸o thùc tr¹ng vµ tæng quan thÞ trêng g¹o thÕ giíi ®îc bé n«ng nghiÖp Mü c«ng bè. TÝnh chung trong 15 n¨m, nø¬c ta tham gia thÞ trêng g¹o xuÊt khÈu, chóng ta ®· cung cÊp h¬n 40 triÖu tÊn, b×nh qu©n 2.7 triÖu tÊn/ n¨m, thu vÒ cho ®Êt níc h¬n 9 tû USD ®a ViÖt Nam trë thµnh níc xuÊt khÈu g¹o ®øng thø hai trªn thÕ giíi sau Th¸i Lan. 1.Sè lîng vµ kim ng¹ch xuÊt khÈu Do s¶n xuÊt t¨ng nhanh vµ æn ®Þnh, møc l¬ng thùc b×nh qu©n nãi chung vµ lóa g¹o nãi riªng liªn tiÕp ®îc c¶i thiÖn, ViÖt Nam kh«ng nh÷ng tù tóc ®îc l¬ng thùc trong níc, mµ cßn d thõa l¬ng thùc ®Ó xuÊt khÈu. N¨m 1989 ®· ®¸nh dÊu mét bíc ngoÆt lín ®èi víi nÒn kinh tÕ vµ ngo¹i th¬ng níc ta. ViÖt Nam xuÊt hiÖn trªn thÞ trêng thÕ giíi víi vÞ trÝ lµ mét níc xuÊt khÈu thø 3. Trªn thùc tÕ, sè lîng vµ kim ng¹ch xuÊt khÈu cña ViÖt Nam nh÷ng n¨m gÇn ®©y cµng gia t¨ng h¬n. 13 §Ò ¸n m«n häc NguyÔn ThÞ H©n B¶ng: Sè lîng vµ kim ng¹ch xuÊt khÈu g¹o cña ViÖt Nam N¨m 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 Sè lîng (ngh×n tÊn) Gi¸ trÞ(triÖu USD) Sè lîng % thay ®æi so Gi¸ trÞ % thay ®æi so víi n¨m tríc víi n¨m tríc 1450 290 1624 12.00 374 28.96 1033 -36.39 234 -37.43 1946 88.38 418 78.63 1722 -11.51 362 -13.40 1983 15.16 424 17.13 1988 0.25 530 25.00 3003 51.06 855 61.32 3575 19.05 870 1.75 3730 4.33 1024 17.70 4508 20.86 1025 0.09 3476 -22.89 672 -34.44 3729 7.28 619 -7.89 3240 13.11 726 17.28 3890 20.06 734 1.10 Nguån: Tæng hîp tõ niªn gi¸m thèng kª Xu híng s¶n lîng vµ kim ng¹ch xuÊt khÈu t¨ng nhng ®îc chia lµm 3 giai ®o¹n kh¸ râ. Tõ n¨m 1989-1992 giai ®o¹n nµy lîng xuÊt khÈu kh«ng ®Òu ®Õn n¨m 1991 gi¶m ë møc thÊp 1033 ngh×n tÊn kÐo theo kim ng¹ch còng ë møc thÊp gi¶m h¬n n¨m tríc(1990) lµ 37.43%. Khi ®ã Pakistan ®· giµnh mÊt vÞ trÝ thø 2 cña níc ta. Tuy nhiªn ®Õn n¨m 1992 níc ta nhanh chãng giµnh l¹i vÞ trÝ thø hai cña m×nh víi sè lîng 1946 t¨ng gÇn 90%, kim ng¹ch t¨ng gÇn 80%. Tõ 1993-1999 lîng xuÊt khÈu t¨ng ®Òu qua c¸c n¨m. Tuy n¨m 1993 lîng xuÊt khÈu gi¶m so víi 1992-11.51%, kim ng¹ch gi¶m -13.4% nhng ®Õn 1994 lîng xuÊt khÈu ®· t¨ng 1983 ngh×n tÊn lín h¬n1992, kim ng¹ch còng t¨ng lªn 424 triÖu USD (n¨m 1992 –418 triÖu USD). §Æc biÖt n¨m 1999 lîng xuÊt khÈu t¨ng cao nhÊt 4508 ngh×n tÊn, kim ng¹ch xuÊt khÈu ®· ®¹t 1025 triÖu USD cao nhÊt tõ tríc tíi nay. Tuy nhiªn so víi c¸c níc xuÊt khÈu g¹o trªn thÕ giíi th× lîng g¹o xuÊt khÈu cña níc ta ®îc coi lµ kh¸ æn ®Þnh. Theo ®¸nh gi¸ cña FAO khu vùc Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D¬ng, ë Ch©u ¸ ngoµi cêng quèc xuÊt khÈu g¹o µ Th¸i Lan, cßn cã 3 níc kh¸c cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh víi ViÖt Nam trong xuÊt khÈu g¹o lµ Ên §é, Pakistan, Trung Quèc. Song thêi gian qua s¶n lîng g¹o xuÊt khÈu cña c¶ 3 níc 14 §Ò ¸n m«n häc NguyÔn ThÞ H©n ®Òu kh«ng æn ®Þnh: Ên §é cã n¨m xuÊt khÈu 5 triÖu tÊn (n¨m 1995) v¬n lªn vÞ trÝ thø 2 sau Th¸i Lan, nhng c¸c n¨m kh¸c l¹i ®¹t rÊt thÊp phæ biÕn díi 1 triÖu tÊn g¹o:n¨m 1993 lµ 767 ngh×n tÊn; n¨m 1994 lµ 890 ngh×n tÊn ; n¨m 1997 díi 2 triÖu tÊn. Pakistan cao nhÊt 1.8 triÖu tÊn (1995), c¸c n¨m kh¸c díi 1 triÖu tÊn. Trung Quèc n¨m cao nhÊt lµ n¨m 1994 xuÊt 1.6 triÖu tÊn, n¨m 1998 s¶n lîng l¬ng thùc ®¹t møc kØ lôc 490 triÖu tÊn nhng xuÊt khÈu vÉn chØ ®¹t 1 triÖu tÊn. Kh¸c víi c¸c níc trong khu vùc 17 n¨m qua thùc hiÖn chÝnh s¸ch ®æi míi toµn diÖn vµ s©u s¾c trong n«ng nghiÖp vµ kinh tÕ n«ng th«n, theo tinh thÇn cña nghÞ quyÕt 10 cña Bé chÝnh trÞ vµ c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ tµi chÝnh cña §¶ng vµ Nhµ níc s¶n xuÊt n«ng nghiÖp nãi chung vµ s¶n xuÊt lóa g¹o nãi riªng ë níc ta ph¸t triÓn æn ®Þnh vµ t¨ng trëng nhanh. 2.ChÊt lîng vÇ chñng lo¹i g¹o ChÊt lîng g¹o trªn thÕ giíi ®îc ph©n thµnh 5 lo¹i dùa trªn 9 chØ tiªu: TØ lÖ tÊm, kÝch thíc h¹t, mµu g¹o, ®é Èm, møc ®é ®¸nh bãng, tû lÖ Amilaza, tû lÖ Protªin, nhiÖt ho¸, mïi th¬m. Cßn g¹o cña chóng ta chñ yÕu chØ quan t©m ®Õn 3 chØ tiªu ®Çu. Cïng víi sù t¨ng lªn vÒ sè lîng chñng lo¹i, chÊt lîng g¹o cña ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®îc c¶i thiÖn ®¸ng kÓ. Trong nh÷ng n¨m ®Çu xuÊt khÈu g¹o, tû lÖ g¹o chÊt lîng thÊp vµ trung b×nh chiÕm tíi 80-90%, ®Õn n¨m 1998 chØ cßn 47% vµ cuèi n¨m 2003 tû lÖ nµy lµ 40%. Tû lÖ g¹o chÊt lîng cao( 5-10%) ®· t¨ng tõ 1% n¨m 1989 lªn 55% n¨m 2003 tû lÖ g¹o chÊt lîng thÊp chØ cßn 21%. B¶ng : ChÊt lîng g¹o xuÊt khÈu qua c¸c n¨m N¨m CÊp lo¹i g¹o(% tÊm ) 5 10 15 20 25 >25 1989 0.35 2.22 5.02 92.41 1990 3.98 10.21 5.69 3.42 20.47 56.23 1991 7.51 27.58 4.98 5.58 25.85 28.50 1992 18.96 21.48 11.03 4.25 13.82 30.96 1993 25.62 25.62 13.24 8.23 19.08 16.21 1994 44.51 25.00 4.03 9.03 7.31 10.12 1995 30.50 24.58 12.02 10.73 18.11 4.06 1996 30.59 17.66 5.45 6.23 21.70 18.37 1997 27.63 16.20 7.11 1.27 35.98 12.08 1998 26.92 26.15 13.97 0.41 30.82 1.73 1999 18.30 15.80 22.30 1.40 35.10 7.10 Nguån: Bé N«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n, vô kÕ ho¹ch vµ quy ho¹ch. 15 §Ò ¸n m«n häc NguyÔn ThÞ H©n 3.ThÞ trêng vµ gi¸ c¶ xuÊt khÈu 3.1.ThÞ trêng xuÊt khÈu g¹o cña ViÖt Nam B¶ng: ThÞ trêng xuÊt khÈu g¹o ViÖt Nam n¨m 2002-2003 Khu vùc N¨m 2002 N¨m 2003 Khèi lîng % Khèi lîng % (tÊn) (tÊn) Ch©u ¸ 2295.100 59 1.55.200 48 Ch©u Phi 778.000 20 324.000 10 Trung §«ng 350.000 9 939.600 29 Ch©u Mü 311.000 8 226.800 7 Ch©u ¢u 155.600 4 194.400 6 Nguån : Thêi b¸o kinh tÕ- Niªn gi¸m thèng kª Trong c¶ thêi kú 1991-2003 g¹o xuÊt khÈu cña ViÖt Nam vµo thÞ trêng thÕ giíi lu«n chiÕm tû träng lín tõ 7-18%, do t¨ng s¶n lîng xuÊt khÈu kû lôc 4.5 triÖu tÊn, ViÖt Nam chiÕm thÞ phÇn thÞ trêng g¹o thÕ giíi 18.2% vµ ®¹t kim ng¹ch xuÊt khÈu 1.025 triÖu USD. H¬n n÷a g¹o ViÖt Nam gi¸ rÎ phï hîp víi nhu cÇu c¸c thÞ trêng nh÷ng níc ®ang ph¸t triÓn. ThÞ trêng g¹o nhËp khÈu ViÖt Nam tõ níc n¨m 1991 më réng ra 80 níc vµ cã mÆt ë c¶ 5 ch©u lôc. B¶ng tû träng xuÊt khÈu g¹o cña ViÖt Nam N¨m 1990 1995 1999 Tû träng 7.7 9.0 18.2 So víi TG (%) Nguån : Theo sè liÖu tæng côc Thèng kª 2002 2000 14.8 2001 15.4 2002 13.6 16 §Ò ¸n m«n häc NguyÔn ThÞ H©n N¨m 2003 thÞ trêngg¹o khu vùc Ch©u ¸ 59%, Ch©u Phi 20%, Trung §«ng 9%(n¨m 2002 c¸c sè liÖu t¬ng øng 485, 10%,29%) . §©y lµ 3 thÞ trêngtiªu thô víi lîng lín trong ®ã thÞ trêng Ch©u ¸ kh¸ æn ®Þnh, thÞ trêng Ch©u Phi vµ Trung §«ng møc dao ®éng kh¸ lín,thÞ trêng Ch©u Mü vµ Ch©u ¢u nhá h¬n nhng æn ®Þnh h¬n. ThÞ trêng Ch©u Phi tiªu thô chñyªó g¹o chÊt lîng thÊp 25% tÊm, trong khi Trung §«ng l¹i nhËp khÈu g¹o víi chÊt lîng trung b×nh 1012% tÊm, Ch©u Mü vµ Ch©u ¢u nhËp khÈu g¹o chÊt lîng g¹o chÊt lîng cao 5% tÊm. Thùc tÕ cho thÊy, mét mÆt xu híng v¹n ®éng thay ®æi c¬ cÊu chÊt lîng g¹o xuÊt khÈu cña ViÖt Nam lµ tÝch cùc (t¨ng g¹o chÊt lîng kh¸vµ gi¶m lo¹i g¹o chÊt lîng thÊp); mÆt kh¸c, sù thay ®æi c¬ cÊu thÞ trêng xuÊt khÈu l¹i cã nguy c¬ mÊt dÇn thÞ trêng Ch©u Phi vèn lµ thÞ trêng dÔ tÝnh, quen tiªu thô g¹o phÈm chÊt thÊp vèn phï hîp víi ®iÒu kiÖn ViÖt Nam. 3.1 Gi¸ xuÊt khÈu g¹o ViÖt nam ®· cã sù trëng thµnh râ rÖt trong viÖc n©ng cao chÊt lîng g¹o còng nh tr×nh ®é nghiÖp vô th¬ng m¹i quèc tÕ, trong viÖc ®µm ph¸n kÝ kÕt hîp ®ång xuÊt khÈu . Do vËy gi¸ xuÊt khÈu g¹o cña ViÖt Nam qua c¸c n¨m cã xu híng nhÝch dÇn gÇn l¹i víi gi¸ c¶ quèc tÕ. Kho¶ng chªnh lÖch gi÷a gi¸ xuÊt khÈu g¹o cña Th¸i Lan víi gi¸ g¹o cïng lo¹i cña ViÖt Nam bngµy cµng ®îc thu nhá h¬n. B¶ng: Gi¸ g¹o xuÊt khÈu cña ViÖt Nam N¨m 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 Gi¸ BQ 214 267 285 243 275 227 192 165 224 188 (USD/tÊn) Nguån : Tæng hîp tõ niªn gi¸m thèng kª vµ thêi b¸o kinh tÕ Gi¸ g¹o b×nh qu©n cña ViÖt Nam ë c¸c thêi kú cña giai ®o¹n 1989-2003 nh sau: Thêi kú 1989-1993 lµ 208 USD/tÊn, tõ 1994-1998 lµ 256 USD/ tÊn, tõ 1999-2003 lµ 199 USD/ tÊn. Gi¸ b×nh qu©n c¶ thêi kú tõ 1989-2003 lµ 221 USD/tÊn. Tèc ®é t¨ng trëng gi¸ b×nh qu©n 1994-1998 so víi 5 n¨m tríc lµ 1.23 lÇn vµ thêi kú 1999-2003 so víi 5 n¨m tríc lµ 0.77 lÇn. Gi¸ g¹o cña chóng ta nh÷ng n¨m ®Çu xuÊt khÈu thêng thÊp h¬n gi¸ g¹o cña Th¸i Lan 40-50 USD/tÊn nh÷ng n¨m 1989-1994, xuèng cßn 20-24 USD/tÊn nh÷ng n¨m 1995-2000, ®«i khi gi¸ g¹o cña nícta cßn cao h¬n gi¸ g¹o cña Th¸i Lan. Tæng céng trong 15 n¨m xuÊt khÈu g¹o níc ta ®· thu vÒ trªn 8 tû USD, ®¹t møc b×nh qu©n 572 triÖu USD/n¨m, mét con sè ®¸ng tù hµo mµ tríc ®ã míi 17 §Ò ¸n m«n häc NguyÔn ThÞ H©n chØ lµ m¬ í. XÐt vÒ gi¸ trÞ ngo¹i tÖ m¹nh thu ®îc, xuÊt khÈu g¹o ®øng thø hai sau dÇu th«, song xÐt vÒ tÝnh chÊt s¶n phÈm th× xuÊt khÈu g¹o cè nhiÒu ®iÓm tréi h¬n h¼n dÇu th«. Thø nhÊt, g¹o xuÊt khÈu lµ phÇn d cña níc ta sau khi ®· tho¶ m·n mäi tiªu dïng trong níc, kh¸c víi dÇu th« xuÊt khÈu toµn bé. Thø hai, g¹o xuÊt khÈu lµ s¶n phÈm 100% cña ViÖt Nam , kh¸c víi dÇu th« lµ s¶n phÈm cña liªn doanh.Thø ba dÇu l¶an phÈm khai th¸c tõ tµi nguyªn thiªn nhiªn, cµng xuÊt khÈu tµi nguyªn cµng c¹n kiÖt, trong khi ®ã g¹o lµ s¶n phÈm trång trät, sè lîng vµ chÊt lîng g¹o xuÊt khÈu chØ phô thuéc vµo kÕt qu¶ s¶n xuÊt vµ tr×nh®é th©m canh, xuÊt khÈu g¹o t¨ng, ®Çu ra cña lóa g¹o më réng t¹o ®éng lùc míi ®Ó ph¸t triÓn s¶n xuÊt theo huíng th©m canh cao (do kÝch thÝch gi¸ lóa t¨ng, n«ng d©n t¨ng thu nhËp, t¨ng møc ®Çu t th©m canh, t¨ng v¨ng suÊt vµ chÊt lîng g¹o). Thø t, hØÖu qu¶ kinh tÕ - x· héi – quèc phßng – an ninh vµ m«i trêng cña s¶n xuÊt vµ xuÊt khÈu g¹o cao h¬n nhiÒu so víi bÊt kú mét hµng xuÊt khÈu nµo cña nuíc ta. HiÖu qu¶ ®ã kh«ng chØ tríc m¾t mµ cßn l©u dµi v× nhu cÇu lóa g¹o cho an ninh l¬ng thùc thÕ giíi ®ang cã xu híng t¨ng, h¹t g¹o ViÖt Nam cßn cã thÓ vît xa ®Õn nhiÒu níc so víi hiÖn nay. Thø n¨m, gi¸ g¹o trªn thÞ trêng thÕ gi¸i æn ®Þnh h¬n so víi c¸c mÆt hµng xuÊt khÈu kh¸c do quan hÖ cung cÇu Ýt biÕn ®éng h¬n. XÐt trªn 5 gãc ®é ®ã, râ rµng xuÊt khÈu g¹o lµ lîi thÕ cña níc ta vµ lîi thÕ nµy nÕu biÕt khai th¸c hîp lý sÏ tån t¹i l©u da× vµ lµ mét híg lµm giµu cho ®Êt níc Ýt cã s¶n phÈm nµo s¸nh kÞp. II. §¸nh gi¸ chung vÒ s¶n xuÊt vµ xuÊt khÈu g¹o thêi gian qua 1.VÒ s¶n xuÊt – chÕ biÕn g¹o 1.1. VÒ s¶n xuÊt Trong nhng n¨m võa qua s¶n xuÊt lóa g¹o ViÖt Nam ®· ®¹t ®îc nh÷ng thµnh tùu to lín nhng bªn c¹nh ®ã cßn rÊt nhiÒt bÊt cËp tån t¹i: - S¶n xuÊt cha thùc sù trë thµnh ngµnh s¶n xuÊt hµng ho¸ lín,cha cã quy ho¹ch tæng thÓ vµ kÕ ho¹ch cô thÓ vÒ s¶n xuÊt lóa g¹o xuÊt khÈu (vïng nµo, ®Þa ph¬ng, nµo bao nhiªu, c¬ cÊu gièng, ®Çu t th©m canh). Mét sèvïng vµ ®Þa ph¬ng ®· h×nh thµnh vïng quy ho¹ch vµ kÕ ho¹ch nhng vÉn nÆng tÝnh tù ph¸t, côc békÓ c¶ vïng §ång b»ng s«ng Cöu Long vµ §ång b»ng s«ng Hång. 18 §Ò ¸n m«n häc NguyÔn ThÞ H©n - Trong vµi n¨m võa qua diÖn tÝch gieo trång cã xu híng gi¶m ®i, n¨ng xuÊt , s¶n lîngt¨ng nhng cha t¬ng xøng víi tiÒm n¨ng vèn cã. - S¶n xuÊt lóa g¹o ®Æc s¶n cha ®íc chó träng mét c¸ch tho¶ ®¸ng. Nguyªn nh©n: - MÆc dï ®· cã nhiÒu cè g¾ng kh¾c phôc nhng t×nh tr¹ng kh«ng æn ®Þnh cña thêi tiÕt còng ®· cã ¶nh hëng lín tíi s¶n xuÊt n«ng nghiÖp ®Æc biÖt cho s¶n xuÊt lóa g¹o. - HiÖn nay víi tr×nh ®é ®o thÞ ho¸ cao ®· lµm gi¶m mét lîng lín diÖn tÝch gieo trång lóa g¹o. - Do sù dÞch chuyÓn c¬ cÊu gieo trång nªn nh÷ng diÖn tÝch trång lóa kÐm hiÖu qu¶ ®îc chuyÓn sang gieo trång c¸c lo¹i c©y trång hiÖu qu¶ h¬n hoÆc nu«i trång thuû s¶n. - Tr×nh ®é th©m canh cña níc ta cßn thÊp, n¨ng suÊt lao ®éng cha cao; c«ng nghÖ s¶n xuÊt gièng l¹c hËu do ®ã gièng lóa chÊt lîng kÐm, n¨ng xuÊt thÊp cßn phæ biÕn; tr×nh ®é c¬ giíi ho¸ thÊp chñ yÕu lµ lao ®éng thñ c«ng (®Æc biÖt vïng §ång b»ng s«ng Hång). - Víi sù ¶nh hëng cña mét thêi gian dµi chiÕn tranh, råi sang thêi kú kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung níc ta kh«ng chó träng tíi viÖc gi÷ g×n vµ ph¸t triÓn c¸c gièng lóa ®¾c s¶n nªn hiÖn nay lóa ¸c s¶n cña níc ta chÊt lîng kh«ng cao, n¨ng xuÊt thÊp do ®ã kh«ng ®îc chó träng trong tr«ng lóa xuÊt khÈu. 1.2. C«ng nghÖ sau thu ho¹ch - C¬ së vËt chÊt phôc vô chÕ biÕn, b¶o qu¶n xuÊt khÈu cßn yÕu kÐm l¹i ph©n bè kh«ng ®Òu. HÖ thèng nhµ m¸y xay x¸t, ®¸nh bãng g¹o xuÊt khÈu hiÖn nay tuy cã ®íc trang bÞ thªm m¸y mãc, thiÕt bÞ hiÖn ®¹i h¬n nhng sè lîng cßn Ýt, chñ yÕu ®îc bè chÝ ë thµnh phè Hå ChÝ Minh, CÇn Th¬, Mü Tho. Trpng khi ®ã, nh÷ng vïng vµ ®Þa ph¬ng cã nhiÒu lóa hµng ho¸ phôc vô xuÊt khÈu nh An Gianh, §ång Th¸p, Sãc Tr¨ng…l¹i kh«ng cã c¸c nhµ m¸y chÕ biÕn vµ ®¸nh bãng g¹o xuÊt khÈu hiÖn ®¹i. §Çu mèi xuÊt khÈu g¹o tËp chung qu¸ lín ë thµnh phè Hå ChÝ Minh, trong khi ®ã nguån g¹o lµ ë §ång b»ng s«ng Cöu Long, lµm t¨ng chÝ phÝ vËn chuyÓn vµ chÝ phÝ trung gian kh¸c. Vïng §ång b»ng s«ng Hång vµ Duyªn H¶i Nam Trung Bé tuy cã thõa lóa g¹o nhng thu gom, chÕ biÕn rÊt khã kh¨n nªn xuÊt khÈu kh«ng ®¸ng kÓ. - Tû lÖ tæn thÊt sau thu ho¹ch kh¸ cao 10 – 12%, trong khi ë c¸c níc tiªn tiÕn nh NhËt B¶n tû lÖ nµy lµ 3.9 – 5.6%. NÕu lÊy møc tæn thÊt trung b×nh lµ 10% vµ s¶n lîng lóa n¨m 2001 lµ 32 triÖu tÊn th× møc tæn thÊt lµ 3.2 triÖu tÊn lóa, kho¶ng 1,92 triÖu tÊn g¹o vµ t¬ng øng 460 triÖu USD. §Ó cã thªm 3.2 triÖu tÊn lóa cÇn cã ®îc mét diÖn tÝch trång lóa lµ 640 ngh×n ha. §iÒu nµy lµ kh«ng thÓ cã ®îc trong thùc tÕ. 19 §Ò ¸n m«n häc NguyÔn ThÞ H©n 1.3. HiÖn nay s¶n xuÊt lóa g¹o kh¸ ph¸t triÓn, xuÊt khÈu thu vÒ mét lîng ngo¹i tÖ lín nhng ®êi sèng cña ngêi n«ng d©n gÆp nhiÒu khã kh¨n. §Æc biÖt ë vïng §ång b»ng s«ng Cöu Long, träng ®iÓm lóa sè mét cña c¶ níc, xuÊt khÈu g¹o nhiÒu song còng lµ n¬i cã nhiÒu lò lôt mçi mïa níc ®Õn. Ë ®©y phÇn lín c¸c hé gia ®×nh cha cã nhµ kiªn cè, c¸c th«n, x· cha cã ®êng « t«, c¬ së vËt chÊt kü thuËt thÊp, møc sèng cßn qu¸ nghÌo. Do vËy nhu cÇu vèn cho s¶n xuÊt vÉn lµ vÊn ®Ò næi cém. Do thu nhËp thÊp, do nhu cÇu vèn bøc b¸ch, n«ng d©n buéc ph¶i b¸n thãc cho t th¬ng víi møc gi¸ bÊt lîi cho chÝnh hä. §iÒu ®ã ¶nh hëng kh«ng nhá ®Õn s¶n xuÊt lóa g¹o. 2. VÒ xuÊt khÈu XuÊt khÈu g¹o níc ta 14 n¨m qua dac ®¹t ®îc nh÷ng thµnh tùu ®¸ng kÓ, ®ãng gãp mét lîng ngo¹i tÖ lín cho nÒn kinh tÕ trong níc, nhng bªn c¹nh ®ã cßn rÊt nhiÒu vÊn ®Ò bÊt cËp cÇn gi¶i quyÕt. 2.1 VÒ thÞ trêng Chóng ta vÉn cha thiÕt lËp ®îc hÖ thèng thÞ trêng thùc sù æn ®Þnh víi m¹ng líi kh¸ch hµng thùc sù tin cËy. Cho ®Õn nay, ph¬ng thøc xuÊt khÈu qua kh©u trung gian vÉn cßn chiÕm tû träng kh¸ lín, mÆc dï chóng ta cã nhiÒu cè g¾ng ®Ó t¨ng cêng xuÊt khÈu trùc tiÕp. §Æc biÖt viÖc xuÊt khÈu qua kh©u trung gian vµo Ch©u Phi vÉn cßn diÔn ra kh¸ phæ biÕn. Nguyªn nh©n do viÖc nghiªn cøu thÞ trêng xuÊt khÈu cha ®îc chó träng, c¸c doanh nghiÖp tham gia xuÊt khÈu cÇn l¾m b¾t kÞp thêi mäi th«ng tin cËp nhËt, chÝnh x¸c nh»m b¶o ®¶m hiÖu qu¶ h¬n n÷a cho ho¹t ®éng xuÊt khÈu. NhiÒu n¨m qua, c¸c nguån vµ lo¹i tµi liÖu vÒ thÞ trêng g¹o thÕ giíi phôc vô ho¹t ®éng kinh doanh xuÊt khÈu còng nh phôc vô cho c«ng t¸c qu¶n lý xuÊt khÈu vµ c«ng t¸c nghiªn cøu, nh×n chung cßn qu¸ Ýt ái cha ®¸p øng ®îc yªu cÇu thùc tÕ. Trong khi ®ã, ho¹t ®éng xuÊt khÈu ®ßi hái ph¶i cã nh÷ng th«ng tin s©u réng vÒ thÞ trêng ®Ó theo dâi kÞp thêi vÒ hÖ thèng vµ diÔn biÕn cung- cÇu vµ gi¸ c¶. 2.2. Gi¸ c¶ xuÊt khÈu HiÖn nay gi¸ xuÊt khÈu cña níc ta cßn thÊp h¬n gi¸ quèc tÕ còng nh gi¸ xuÊt khÈu ë c¸c níc kh¸c. 20
- Xem thêm -