Xây dựng và hoàn thiện cơ cấu tổ chức bộ máy doanh nghiệp, phân xưởng, tổ sản xuất ở công ty cầu 7 thăng long

  • Số trang: 89 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 10 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24939 tài liệu

Mô tả:

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Lêi më ®Çu Ngµy nay trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng cã sù qu¶n lý cña nhµ n-íc, c¸c doanh nghiÖp ®Æc biÖt quan t©m ®Õn hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp m×nh, ph¶i tù quyÕt ®Þnh tõ s¶n xuÊt ®Õn tiªu thô s¶n phÈm. V× thÕ doanh nghiÖp ph¶i tæ chøc qu¶n lý sao cho phï hîp ®Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn trong c¬ chÕ thÞ tr-êng ®Çy biÕn ®éng vµ phøc t¹p. X©y dùng vµ hoµn thiÖn c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y qu¶n lý kh«ng ph¶i lµ mét viÖc lµm ®¬n gi¶n mµ nã ®ßi hái ph¶i cã sù nghiªn cøu khoa häc. C«ng t¸c nµy nÕu cã sù sai lÖch kh«ng hîp lý sÏ dÉn ®Õn sù suy b¹i cña doanh nghiÖp. Bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp ®-îc coi lµ mét bé phËn ®Çu n·o cho sù ra ®êi nh÷ng ®-êng lèi chñ tr-¬ng, chiÕn l-îc, s¸ch l-îc ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp. Do ®ã viÖc ph©n tÝch vµ xem xÐt c¸c vÊn ®Ò vÒ c«ng t¸c x©y dùng vµ hoµn thiÖn bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp lµ mét trong nh÷ng vÊn ®Ò cÊp b¸ch cÇn thiÕt trong nÒn kinh tÕ hiÖn nay cña c¸c doanh nghiÖp n-íc ta. Lµ mét sinh viªn khoa qu¶n trÞ kinh doanh, ®-îc tiÕp thu nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ kinh tÕ kÕt hîp víi qu¸ tr×nh nghiªn cøu thùc tÕ em thÊy: tæ chøc bé m¸y qu¶n lý mµ hîp lý, phï hîp víi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp th× nã gãp phÇn kh«ng nhá vµo viÖc thùc hiÖn c¸c môc tiªu c¬ b¶n cña doanh nghiÖp. ChÝnh v× lý do ®ã mµ em ®± chän ®Ò t¯i: “X©y dùng vµ hoµn thiÖn c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y doanh nghiÖp, ph©n x-ëng, tæ s¶n xuÊt ë c«ng ty cÇu 7 Th¨ng Long” l¯m luËn v¨n cña m×nh. KÕt cÊu luËn v¨n ngoµi lêi më ®Çu vµ kÕt luËn, luËn v¨n ®i s©u vµo ba vÊn ®Ò chÝnh sau: PhÇn thø nhÊt: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ x©y dùng vµ hoµn thiÖn c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y trong doanh nghiÖp. PhÇn thø hai: Thùc tr¹ng vÒ c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y qu¶n lý ë c«ng ty cÇu 7 Th¨ng Long. PhÇn thø ba: Mét sè biÖn ph¸p c¬ b¶n nh»m cñng cè vµ hoµn thiÖn c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y qu¶n lý ë c«ng ty cÇu 7 Th¨ng Long. 1 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Do tr×nh ®é lý luËn vµ kinh nghiÖm thùc tÕ cßn h¹n chÕ, luËn v¨n tèt nghiÖp cña em ch¾c ch¾n kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt. V× vËy em rÊt mong ®-îc sù gióp ®ì gãp ý phª b×nh cña c«ng ty vµ thÇy c« ®Ó luËn v¨n thu ®-îc kÕt qu¶ cao. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n . 2 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 PhÇn thø nhÊt Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ x©y dùng vµ hoµn thiÖn c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y trong doanh nghiÖp I - Mét sè quan niÖm c¬ b¶n vÒ qu¶n lý doanh nghiÖp: 1. Kh¸i niÖm qu¶n lý Qu¶n lý lµ sù t¸c ®éng cña chñ thÓ qu¶n lý lªn ®èi t-îng qu¶n lý nh»m ®¹t ®-îc môc tiªu ®Ò ra trong ®iÒu kiÖn biÕn ®éng cña m«i tr-êng. Nãi ®Õn qu¶n lý lµ nãi ®Õn ho¹t ®éng chñ quan cã ý thøc, cã tÝnh n¨ng ®éng linh ho¹t cña con ng-êi, cña tËp thÓ. Qu¶n lý mét doanh nghiÖp lµ qu¸ tr×nh vËn dông nh÷ng quy luËt kinh tÕ, quy luËt tù nhiªn trong viÖc lùa chän vµ x¸c ®Þnh nh÷ng biÖn ph¸p ( kinh tÕ - chÝnh trÞ - x· héi - tæ chøc - kü thuËt) ®Ó t¸c ®éng ®Õn tËp thÓ ng-êi lao ®éng vµ th«ng qua hä t¸c ®éng ®Õn c¸c yÕu tè vËt chÊt cña s¶n xuÊt kinh doanh. Qu¶n lý ®-îc hiÓu theo nghÜa chung nhÊt lµ: Sù t¸c ®éng liªn tôc cã tæ chøc cã h-íng ®Ých cña chñ thÓ qu¶n lý lªn ®èi t-îng qu¶n lý nh»m duy tr× tÝnh tråi cña hÖ thèng, nh»m ®-a hÖ thèng ®Õn môc tiªu mét c¸ch tèt nhÊt trong ®iÒu kiÖn m«i tr-êng lu«n biÕn ®éng. Víi bÊt kú quan niÖm nµo th× môc ®Ých cña qu¶n lý còng ph¶i ®¹t ®-îc: - S¶n xuÊt kinh doanh cã l·i. - §Ò ra c¸c biÖn ph¸p g¾n chÆt gi÷a quyÒn lîi víi tr¸ch nhiÖm ng-êi lao ®éng l¹i víi nhau. - X©y dùng ®-îc c¬ chÕ ®Ó chuyÓn ho¸ ®-îc c¸c h×nh thøc së h÷u tõ c¸c -u thÕ kh¸c nhau thµnh h×nh thøc së h÷u cña chÝnh b¶n th©n m×nh. 2. C¸c chøc n¨ng vµ lÜnh vùc qu¶n lý doanh nghiÖp: 2.1. Kh¸i niÖm vµ c¸ch ph©n lo¹i chøc n¨ng qu¶n lý doanh nghiÖp: Ho¹t ®éng cña mét doanh nghiÖp bao gåm nhiÒu néi dung vµ nhiÒu c¸ch tiÕp cËn, nh-ng xÐt cho cïng cÇn thiÕt ph¶i quy n¹p vÊn ®Ò qu¶n lý vµo 3 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 nh÷ng ho¹t ®éng nhÊt ®Þnh mµ kh¶ dÜ c¸c nhµ thùc tiÔn còng nh- giíi khoa häc cã thÓ t×m kiÕm ®Ó cã tiÕng nãi chung - ho¹t ®éng qu¶n lý ®ã ®-îc gäi lµ c¸c chøc n¨ng qu¶n lý. Cã thÓ ®Þnh nghÜa chøc n¨ng qu¶n lý lµ nh÷ng ho¹t ®éng riªng biÖt cña lao ®éng qu¶n lý, thÓ hiÖn nh÷ng ph-¬ng h-íng t¸c ®éng cña chñ thÓ qu¶n lý ®Õn ®èi t-îng qu¶n lý. Cã hai c¸ch ph©n lo¹i chøc n¨ng qu¶n lý nh- sau: * Theo néi dung qu¸ tr×nh qu¶n lý th× chøc n¨ng qu¶n lý doanh nghiÖp bao gåm: - Chøc n¨ng dù kiÕn: doanh nghiÖp chØ thu ®-îc kÕt qu¶ khi nã ®-îc h-íng dÉn bëi mét ch-¬ng tr×nh ho¹t ®éng, mét kÕ ho¹ch nhÊt ®Þnh nh»m x¸c ®Þnh râ: s¶n xuÊt, kinh doanh c¸i g×? b¸n cho ai? s¶n xuÊt kinh doanh b»ng c¸ch nµo, víi nguån tµi chÝnh nµo? - Chøc n¨ng tæ chøc: Nh»m s¾p xÕp, tæ chøc, tËn dông mäi nguån lùc trong néi bé, thùc hiÖn nhiÖm vô bæ nhiÖm c¸c chøc vô qu¶n lý. Tæ chøc doanh nghiÖp tøc lµ trang bÞ nh÷ng g× cÇn cho ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp: vèn, m¸y mãc, nh©n viªn, nguyªn vËt liÖu... ®Ó ®¹t ®-îc môc tiªu ®Ò ra. - Chøa n¨ng phèi hîp: Nh»m ®¶m b¶o kÕt hîp c¸c mÆt ho¹t ®éng t¹o sù hµi hoµ c©n ®èi tèi -u trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. Tøc lµ ®Æt c¸c bé phËn kh¸c nhau cña doanh nghiÖp vµo ®óng vÞ trÝ thÝch hîp vµ ®¶m b¶o vËn hµnh nhÞp nhµng. §iÒu hoµ tÊt c¶ c¸c ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp ®Ó ®¶m b¶o cho c¸c c«ng viÖc thùc hiÖn mét c¸ch ¨n khíp t¹o hiÖu qu¶ cao. - Chøc n¨ng chØ huy: Chøc n¨ng nµy nh»m thóc ®Èy bé m¸y ho¹t ®éng, gi¶i quyÕt c¸c khã kh¨n v-íng m¾c. §©y lµ chøc n¨ng quan träng, ph¶i n¾m ®-îc c¸c lý thuyÕt, kÕt hîp víi kinh nghiÖm thùc tÕ ®Ó ra quyÕt ®Þnh. - Chøc n¨ng kiÓm tra: KiÓm tra thùc chÊt lµ duyÖt l¹i xem tÊt c¶ cã ®-îc tiÕn hµnh phï hîp ch-¬ng tr×nh ®· phï hîp víi nh÷ng mÖnh lÖnh ®· ban bè vµ nh÷ng nguyªn lý ®· thõa nhËn. * Theo mèi quan hÖ trùc tiÕp víi ho¹t ®éng lÜnh vùc s¶n xuÊt kinh doanh th× chøc n¨ng qu¶n lý doanh nghiÖp bao gåm: 4 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 - Chøc n¨ng kÕ ho¹ch ho¸, ®iÒu ®é s¶n xuÊt: gåm nh÷ng c«ng viÖc cã liªn quan ®Õn x¸c ®Þnh chiÕn l-îc chung vµ chiÕn l-îc s¶n phÈm cña doanh nghiÖp, x©y dùng kÕ ho¹ch dµi h¹n vµ hµng n¨m lËp tiÕn ®é s¶n xuÊt vµ c«ng t¸c ®iªï ®é s¶n xuÊt. - Chøc n¨ng th-¬ng m¹i: gåm c¸c c«ng viÖc thuéc c¸c quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i nh- khai th¸c, mua vËt t- kü thuËt, nghiªn cøu thÞ tr-êng, ký hîp ®ång kinh tÕ, tæ chøc tiªu thô s¶n phÈm... - Chøc n¨ng h¹ch to¸n: gåm h¹ch to¸n kÕ to¸n vµ thèng kª, c«ng t¸c ghi chÐp ban ®Çu, th«ng tin kinh tÕ néi bé doanh nghiÖp vµ gi÷a doanh nghiÖp víi c¬ quan cÊp trªn. - Chøc n¨ng kiÓm tra vµ ph©n tÝch: trªn c¸c lÜnh vùc ho¹t ®éng nh- kiÓm tra kü thuËt vµ chÊt l-îng s¶n phÈm, kiÓm tra vµ ph©n tÝch kÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. - Chøc n¨ng qu¶n lý nh©n sù: Bao gåm c«ng t¸c tuyÓn dông, bè trÝ, ®µo tao, båi d-ìng, khen th-ëng, kû luËt, ®Þnh møc lao ®éng, tiÒn l-¬ng, tiÒn th-ëng ®èi víi doanh nghiÖp. - Chøc n¨ng qu¶n lý tµi chÝnh: Bao gåm c«ng t¸c t¹o vèn, qu¶n lý c¸c lo¹i vèn vµ quü cña doanh nghiÖp, c«ng t¸c tÝn dông, nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn vµ chÊp hµnh c¸c quy ®Þnh tµi chÝnh cña nhµ n-íc. - Chøc n¨ng kü thuËt c«ng nghÖ: Bao gåm tÊt c¶ c¸c c«ng viÖc trang thiÕt bÞ, ph-¬ng tiÖn ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. - Chøc n¨ng ®Çu t-. - Chøc n¨ng hµnh chÝnh ph¸p chÕ. - Chøc n¨ng an ninh b¶o vÖ. - Chøc n¨ng tæ chøc tèt ®êi sèng tËp thÓ vµ c¸c ho¹t ®éng x· héi nh- tæ chøc viÖc ¨n ë, ®i l¹i cña c¸n bé c«ng nh©n viªn, ho¹t ®éng v¨n ho¸, thÓ thao vµ c¸c ho¹t ®éng x· héi kh¸c. - Chøc n¨ng s¶n xuÊt: ®iÒu phèi c¸c mÆt hµng s¶n xuÊt cña c¸c ph©n x-ëng. 5 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng qu¶n lý cã nghÜa lµ x©y dùng mét bé m¸y qu¶n lý sao cho võa ®¶m b¶o ®Çy ®ñ c¸c chøc n¨ng trªn võa thÝch hîp víi c¸c ®Æc ®iÓm cña doanh nghiÖp. 2.2. Kh¸i niÖm vµ c¸c ph©n lo¹i lÜnh vùc qu¶n lý doanh nghiÖp: LÜnh vùc qu¶n lý trong doanh nghiÖp ®-îc hiÓu nh- c¸c ho¹t ®éng qu¶n lý khi ®-îc s¾p xÕp trong mét bé phËn nµo ®ã, ë c¸c bé phËn nµy cã ng-êi chØ huy vµ liªn quan ®Õn viÖc ra quyÕt ®Þnh qu¶n lý, LÜnh vùc qu¶n lý ®-îc ph©n ®Þnh phô thuéc vµo nhiÒu yÕu tè nh-: truyÒn thèng qu¶n lý, c¸c yÕu tè x· héi vµ c¬ chÕ kinh tÕ, quy m« còng nh®Æc ®iÓm kinh tÕ - kü thuËt cña doanh nghiÖp. Nã g¾n liÒn víi mçi quèc gia, mçi vïng cô thÓ vµ sù tiÕn bé vÒ nhËn thøc trong khoa häc qu¶n lý. C¸ch ph©n lo¹i c¸c lÜnh vùc qu¶n lý trong doanh nghiÖp nh- sau: * LÜnh vùc vËt t- bao gåm c¸c nhiÖm vô: - Ph¸t hiÖn nhu cÇu vËt t-. - TÝnh to¸n vËt t- tån kho. - Mua s¾m vËt t-. - NhËp kho vµ b¶o qu¶n. - CÊp ph¸t vËt t-. * LÜnh vùc s¶n xuÊt bao gåm c¸c nhiÖm vô: - H¹ch to¸n ch-¬ng tr×nh - X©y dùng kÕ ho¹ch s¶n xuÊt. - §iÒu khiÓn qu¸ tr×nh chÕ biÕn. - KiÓm tra chÊt l-îng. - Gi÷ g×n b¶n quyÒn, kiÓu d¸ng... vµ ph¸t minh s¸ng chÕ cña mäi thµnh viªn. * LÜnh vùc marketing gåm c¸c nhiÖm vô: - Thu thËp c¸c th«ng tin vÒ thÞ tr-êng. 6 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 - Ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch s¶n phÈm. - Ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch gi¸ c¶. - Ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch ph©n phèi. - Ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch hç trî tiªu dïng. * LÜnh vùc nh©n sù gåm c¸c nhiÖm vô: - LËp kÕ ho¹ch nh©n sù. - TuyÓn dông nh©n sù. - Bè trÝ nh©n sù. - §¸nh gi¸ nh©n sù. - Ph¸t triÓn nh©n viªn. - Thï lao. - Qu¶n lý nh©n sù th«ng qua hç trî d÷ liÖu nh©n sù, qua thèng kª ho¹t ®éng cña c¸c nh©n viªn vµ hç trî ®êi sèng. * LÜnh vùc tµi chÝnh vµ kÕ to¸n: - LÜnh vùc tµi chÝnh: + T¹o vèn. + Sö dông vèn. + Qu¶n lý vèn. - LÜnh vùc kÕ to¸n: + KÕ to¸n sæ s¸ch. + TÝnh to¸n chi phÝ - kÕt qu¶. + X©y dùng c¸c b¶ng c©n ®èi. + TÝnh to¸n lç l·i. + C¸c nhiÖm vô kh¸c nh-: thÈm ®Þnh kÕ ho¹ch, thèng kª, kiÓm tra viÖc tÝnh to¸n, b¶o hiÓm, thuÕ. 7 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 * LÜnh vùc nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn gåm c¸c nhiÖm vô: - Thùc hiÖn nghiªn cøu c¬ b¶n. - Nghiªn cøu øng dông. - §-a c¸c tiÕn bé khoa häc kü thuËt vµo ¸p dông. - ThÈm ®Þnh hiÖu qu¶ c¸c tiÕn bé khoa häc kü thuËt ®-îc ¸p dông. * LÜnh vùc tæ chøc gåm c¸c nhiÖm vô: - Tæ chøc c¸c dù ¸n. - Ph¸t triÓn vµ c¶i tiÕn bé m¸y tæ chøc cho doanh nghiÖp. - Tæ chøc tiÕn tr×nh ho¹t ®éng toµn bé doanh nghiÖp. * LÜnh vùc th«ng tin gåm c¸c nhiÖm vô: - X©y dùng kÕ ho¹ch vµ c¸c th«ng tin liªn quan cho doanh nghiÖp. - Chän läc vµ xö lý c¸c th«ng tin. - KiÓm tra th«ng tin vµ gi¸m s¸t c¸c th«ng tin. * LÜnh vùc hµnh chÝnh ph¸p chÕ vµ c¸c dÞch vô chung: - Thùc hiÖn c¸c mèi quan hÖ ph¸p lý trong vµ ngoµi doanh nghiÖp. - Tæ chøc c¸c ho¹t ®éng quÇn chóng trong doanh nghiÖp. - C¸c ho¹t ®éng hµnh chÝnh vµ phóc lîi doanh nghiÖp. Sù ph©n lo¹i theo lÜnh vùc qu¶n lý nh»m chØ ra tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc cÇn ph¶i tæ chøc thùc hiÖn qu¶n trih trong mét doanh nghiÖp. Lµ c¨n cø ®Ó thiÕt lËp bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp ®Ó tuyÓn dông, bè trÝ vµ sö dông c¸c qu¶n trÞ viªn. Lµ c¬ së ®Ó ®¸nh gi¸ vµ ph©n tÝch ho¹t ®éng trong toang bé m¸y qu¶n lý, ®iÒu hµnh ho¹t ®éng qu¶n lý trªn ph¹m vi toµn doanh nghiÖp. Tãm l¹i, ph©n lo¹i theo chøc n¨ng vµ ph©n lo¹i theo lÜnh vùc cã mèi quan hÖ trùc tiÕp, h÷u c¬ víi nhau, kh«ng g¹t bá nhau, cã quan träng c¶ vÒ lý luËn vµ thùc tiÔn. II - C¬ cÊu tæ chøc bé m¸y doanh nghiÖp: 1. Thùc chÊt, vai trß cña c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y trong doanh nghiÖp 8 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 1.1. Thùc chÊt cña c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y trong doanh nghiÖp Lµ tæng hîp c¸c bé phËn kh¸c nhau cã mèi liªn hÖ phô thuéc lÉn nhau ®-îc chuyªn m«n ho¸ vµ cã nh÷ng tr¸ch nhiÖm quyÒn h¹n nhÊt ®Þnh ®-îc bè trÝ theo nhiÒu cÊp nhiÒu kh©u kh¸c nhau ®¶m b¶o thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng qu¶n lý vµ phôc vô môc ®Ých chung ®· x¸c ®Þnh cña doanh nghiÖp. C¬ cÊu tæ chøc qu¶n lý lµ h×nh thøc ph©n c«ng lao ®éng trong lÜnh vùc qu¶n lý, nã t¸c ®éng ®Õn qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña hÖ thèng qu¶n lý. C¬ cÊu tæ chøc qu¶n lý mét mÆt ph¶n ¸nh c¬ cÊu s¶n xuÊt, mÆt kh¸c nã t¸c ®éng tÝch cùc trë l¹i viÖc ph¸t triÓn s¶n xuÊt. C¬ cÊu tæ chøc bé m¸y qu¶n trÞ chØ cã gi¸ trÞ æn ®Þnh t-¬ng ®èi vµ còng cã vßng ®êi cña nã. X©y dùng cho doanh nghiÖp mét c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y ®Ó cã thÓ gäi lµ hoµn thiÖn vµ hîp lý lµ viÖc rÊt ®¸ng quan t©m. ChÝnh v× vËy mµ nh÷ng nhµ l·nh ®¹o giái ph¶i biÕt t×m kÕ ho¹ch cho t-¬ng lai. X©y dùng ®-îc mét c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y råi cßn ph¶i biÕt nghÜ ®Õn viÖc hoµn thiÖn nã sao cho phï hîp víi sù ph¸t triÓn cña x· héi vµ thêi ®¹i. Muèn cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp cã hiÖu qu¶ th× viÖc hoµn thiÖn c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y doanh nghiÖp, ph©n x-ëng, tæ s¶n xuÊt lµ mét vÊn ®Ò quan träng, xuyªn suèt qu¸ tr×nh tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp. 1.2. Vai trß cña tæ chøc bé m¸y qu¶n lý ®èi víi ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp: Tæ chøc bé m¸y qu¶n lý lµ mét trong nh÷ng ®iÒu kiÖn c¬ b¶n cña sù sèng cßn cña c¸c doanh nghiÖp nh»m gióp cho mäi ng-êi, mäi thµnh viªn trong bé m¸y phèi hîp lµm viÖc víi nhau mét c¸ch cã hiÖu qu¶ nhÊt trong qu¸ tr×nh h×nh thµnh c¸c môc tiªu kÕ ho¹ch ®· ®Ò ra. - ThiÕu mét c¬ cÊu tæ chøc hîp lý sÏ g©y ra nhiÒu vÊn ®Ò khã kh¨n, phøc t¹p cho c«ng t¸c qu¶n lý. C¸c giíi cã thÈm quyÒn trong lÜnh vùc qu¶n lý ®Òu cã hai nhËn ®Þnh chung ®ã lµ: + Kho¶ng tõ 75% ®Õn 80% c¸c vÊn ®Ò khã kh¨n phøc t¹p g©y ra trong c«ng t¸c qu¶n lý gi¶i quyÕt b¾t nguån tõ nh÷ng nh-îc ®iÓm cña c«ng t¸c tæ chøc. 9 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 + Nh÷ng phÝ ph¹m lo ng¹i nhÊt lµ nh÷ng phÝ ph¹m vÒ tinh thÇn lµm viÖc vµ n¨ng lùc cña nh©n viªn do tæ chøc kÐm cái mµ ra. PhÇn lín nh÷ng khuyÕt ®iÓm m¾c ph¶i trong doanh nghiÖp, ph©n x-ëng, tæ s¶n xuÊt lµ do ng-êi ta coi th-êng c«ng t¸c tæ chøc. - X©y dùng mét c¬ cÊu tæ chøc hîp lý lµ mét viÖc lµm quan träng bËc nhÊt cña qu¶n trÞ viªn ®Ó thùc thi nhiÖm vô qu¶n trÞ cã hiÖu qña, gãp phÇn quan träng thùc hiÖn môc tiªu cña doanh nghiÖp ®Ò ra. - C«ng t¸c tæ chøc hiÖu qu¶ gióp thùc hiÖn triÖt ®Ó viÖc ¸p dông khoa häc kü thuËt vµo ho¹t ®ång qu¶n trÞ, gióp cho viÖc khuyÕn khÝch sö dông víi tÝnh chÊt lµ con ng-êi ph¸t triÓn toµn diÖn, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho sù më réng, ®a d¹ng ho¸ tæ chøc vµ n©ng cao tÝnh ®éc lËp vµ s¸ng t¹o cña nhµ qu¶n trÞ. V× vËy, chøc n¨ng tæ chøc lµ cèt lâi cña quy tr×nh qu¶n trÞ. Thùc chÊt cña tæ chøc bé m¸y lµ tiÕn hµnh ph©n c«ng lao ®éng mét c¸ch hîp lý ®Ó khai th¸c tèi ®a lùc l-îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt nh»m ®¹t n¨ng suÊt lao ®éng vµ hiÖu qu¶ qu¶n trÞ cao. 2. Nh÷ng yªu cÇu c¬ b¶n ®èi víi c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y doanh nghiÖp Mçi mét c«ng viÖc, mçi mét vÊn ®Ò dï lín hay bÐ, dï ®¬n gi¶n hay phøc t¹p ®Òu ®ßi hái ph¶i ®¹t ®-îc nh÷ng yªu cÇu cÇn thiÕt ®Æt ra, cã nh- thÕ nh÷ng c«ng viÖc míi ®¹t hiÖu qu¶ cao. §Æc biÖt ë ®©y viÖc x©y dùng vµ hoµn thiÖn c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y qu¶n lý lµ mét vÊn ®Ò v« cïng phøc t¹p . Nã ®ßi hái rÊt lín vÒ nhiÒu mÆt mµ nh÷ng mÆt ®ã, nh÷ng yªu cÇu ®ã b¾t buéc ph¶i ®¹t ®-îc trong c¬ chÕ thÞ tr-êng hiÖn nay. Nh÷ng yªu cÇu ®ã lµ: Mét lµ, ph¶i ®¶m b¶o hoµn thµnh nh÷ng nhiÖm vô cña doanh nghiÖp, ph¶i thùc hiÖn ®Çy ®ñ, toµn diÖn c¸c chøc n¨ng qu¶n lý doanh nghiÖp. Hai lµ, ph¶i ®¶m b¶o thùc hiÖn nghiªm tóc chÕ ®é mét thñ tr-ëng, chÕ ®é tr¸ch nhiÖm c¸ nh©n trªn c¬ së b¶o ®¶m vµ ph¸t huy quyÒn lµm chñ cña tËp thÎ lao ®éng trong doanh nghiÖp. Ba lµ, ph¶i phï hîp víi quy m« s¶n xuÊt, thÝch øng víi nh÷ng ®Æc ®iÓm kinh tÕ vµ kü thuËt cña doanh nghiÖp. 10 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Bèn lµ, ph¶i ®¶m b¶o yªu cÇu võa tinh gi¶m l¹i võa v÷ng m¹nh trong bé m¸y qu¶n lý. ViÖc tiÕn hµnh chÕ ®é mét thñ tr-ëng lµ mét tÊt yÕu bëi v× xuÊt ph¸t tõ tÝnh biÖn chøng gi÷a tËp trung vµ d©n chñ trªn c¬ së ph¸t huy d©n chñ ®èi víi mäi ng-êi, cÇn tËp trung thèng nhÊt qu¶n lý vµo mét ®Çu mèi, vµo mét ng-êi. XuÊt ph¸t tõ yªu cÇu vµ tÝnh chÊt cña nÒn s¶n xuÊt c«ng nghiÖp chÝnh x¸c tõ nh÷ng quyÕt ®Þnh, tõ mèi quan hÖ trong ph©n c«ng lao ®éng x· héi, ph©n c«ng lao ®éng chuyªn m«n ho¸ ngµy cµng s©u s¾c tÊt yÕu dÉn ®Õn hîp t¸c ho¸ lao ®éng vµ bÊt kú mét sù trôc trÆc nµo trong hîp t¸c s¶n xuÊt còng dÉn ®Õn ®×nh trÖ s¶n xuÊt, gi¶m hiÖu qu¶. V× vËy bÊt kú mét sù hîp t¸c nµo còng ph¶i cã ng-êi chØ huy thèng nhÊt. Trong c¬ chÕ tæ chøc bé m¸y cã c¸c chøc danh thñ tr-ëng, vÞ trÝ, mèi quan hÖ trong c¸c chøc danh nµy. VÞ trÝ tõng chøc danh Ph¹m vi ph¸t huy t¸c dông Ng-êi gióp viÖc T T Ng-êi d-íi quyÒn STT Chøc danh thñ tr-ëng 1 Gi¸m ®èc Thñ tr-ëng Toµn cao nhÊt Doanh nghiÖp 2 Qu¶n ®èc T T cÊp cao Toµn bé C¸c phã Mäi ng-êi trong nhÊt trong px ph©n x-ëng qu¶n ®èc px. 3. §èc c«ng T T cÊp cao Toµn ca lµm Kh«ng nhÊt trong ca viÖc lµm viÖc Mäi ng-êi trong ca lµm viÖc 4 Tæ tr-ëng c«ng t¸c T T cÊp cao Toµn tæ nhÊt trong tæ mäi ng-êi trong tæ 5 Thñ tr-ëng c¸c phßng T T cÊp cao toµn phßng Phã phßng Mäi ng-êi trong (ban) chøc n¨ng nhÊt trong (ban) (ban) phßng (ban) phßng (ban) bé c¸c phã mäi ng-êi trong gi¸m ®ãc doanh nghiÖp Tæ phã Thñ tr-ëng cÊp d-íi ph¶i phôc tïng nghiªm chØnh mÖnh lÖnh cña thñ tr-ëng c Êp trªn, tr-íc hÕt lµ thñ tr-ëng cÊp trªn trùc tiÕp. Thñ tr-ëng tõng bé phËn cã toµn quyÒn quyÕt ®Þnh nh÷ng vÊn ®Ò thuéc ph¹m vi ®¬n vÞ m×nh qu¶n lý, chÞu tr¸ch nhiÖm tr-íc gi¸m ®èc vÒ c¸c mÆt ho¹t ®éng cña ®¬n vÞ m×nh phô tr¸ch. Thñ tr-ëng mçi cÊp cã tr¸ch nhiÖm thùc hiÖn nghiªm chØnh néi quy ho¹t ®éng ë tõng cÊp ®· ®-îc quyÕt ®Þnh vÒ chøc n¨ng, quyÒn h¹n, nhiÖm vô, mèi quan hÖ c«ng t¸c. TÊt c¶ c¸c cÊp phã ®Òu lµ nh÷ng ng-êi gióp viÖc cho cÊp tr-ëng ë tõng cÊp t-¬ng ®-¬ng vµ ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm tr-íc thñ tr-ëng 11 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 cÊp trªn trùc tiÕp cña m×nh, mäi ng-êi trong tõng bé phËn lµ nh÷ng ng-êi thõa hµnh cña thñ tr-ëng cÊp trªn tr-íc hÕt lµ cña thñ tr-ëng cÊp t-¬ng ®-¬ng vµ ph¶i phôc tïng nghiªm chØnh mÖnh lÖnh cña thñ tr-ëng. Gi¸m ®èc lµ thñ tr-ëng cÊp trªn vµ lµ thñ tr-ëng cÊp cao nhÊt trong doanh nghiÖp, chÞu hoµn toµn tr¸ch nhiÖm vÒ mäi mÆt ho¹t ®éng kinh doanh, kinh tÕ , chÝnh trÞ, x· héi trong doanh nghiÖp tr-íc tËp thÓ nh÷ng ng-êi lao ®éng vµ tr-íc chñ së h÷u doanh nghiÖp, mäi ng-êi trong doanh nghiÖp ph¶i phôc tïng nghiªm chØnh mÖnh lÖnh cña gi¸m ®èc. 3. Mét sè ph-¬ng ph¸p h×nh thµnh bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp 3.1. Ph-¬ng ph¸p t-¬ng tù Ph-¬ng ph¸p nµy lµ mét ph-¬ng ph¸p h×nh thµnh c¬ cÊu tæ chøc dùa vµo viÖc thõa kÕ nh÷ng kinh nghiÖm thµnh c«ng vµ g¹t bá nh÷ng yÕu tè bÊt hîp lý cña c¸c c¬ cÊu tæ chøc cã tr-íc nµy cã nh÷ng yÕu tè t-¬ng tù víi c¬ cÊu tæ chøc qu¶n lý s¾p h×nh thµnh . ¦u ®iÓm næi bËt nhÊt cña ph-¬ng ph¸pnµy lµ: qu¸ tr×nh h×nh thµnh c¬ cÊu nhanh, chi phÝ bá ra Ýt, thõa kÕ nh÷ng kinh nghiÖm quý b¸u cña qu¸ kh-. Nh×n chung ®©y lµ ph-¬ng ph¸p ®· ®-îc ¸p dông phæ biÕn réng r·i ë nhiÒu n¬i. 3.2. Ph-¬ng ph¸p ph©n tÝch theo yÕu tè §©y lµ ph-¬ng p¸p khoa häc ®-îc ¸p dông réng r·i cho mäi cÊp, mäi ®èi t-îng qu¶n trÞ. Ph-¬ng ph¸p nµy ®-îc chia ra ba giai ®o¹n nh- sau: - Giai ®o¹n ®Çu lµ: x©y dùng s¬ ®å c¬ cÊu tæng qu¸t vµ x¸c ®Þnh nh÷ng kÕt luËn cã tÝnh chÊt nguyªn t¾c cña c¬ cÊu. - Giai ®o¹n hai lµ: x¸c ®Þnh c¸c thµnh phÇn cho c¸c bé phËn c¬ cÊu vµ x¸c ®Þnh mèi liªn hÖ gi÷a c¸c bé phËn. - Giai ®o¹n ba lµ: x¸c ®Þnh c¸c ®Æc tr-ng cña c¸c yÕu tè trong c¬ cÊu nhchøc n¨ng , nhiÖm vô, quyÒn h¹n vµ quy ®Þnh ho¹t ®éng cña c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y qu¶n lý. ë giai ®o¹n nµy th-êng x¶y ra hai tr-êng hîp sau: + Tr-êng hîp thø nhÊt: §èi víi viÖc hoµn thiÖn c¸c c¬ cÊu tæ chøc qu¶n lý ®ang ho¹t ®éng viÖc hoµn thiÖn c¬ cÊu tæ chøc qu¶n trÞ ®-îc b¾t ®Çu b»ng c¸ch nghiªn cøu kü l-ìng c¬ cÊu hiÖn t¹i vµ tiÕn hµnh ®¸nh gi¸ ho¹t ®éng cña 12 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 nã theo nh÷ng c¨n cø nhÊt ®Þnh. Tõ ®ã chØ râ mèi quan hÖ phô thuéc cña tõng phßng ban, bé phËn vµ c¸c chøc n¨ng, nhiÖm vô, quyÒn h¹n mµ nã ph¶i thùc hiÖn. + Tr-êng hîp thø hai: h×nh thµnh c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y qu¶n trÞ míi. Trong tr-êng hîp nµy chóng ta ph¶i tiÕn hµnh theo ba b-íc. B-íc 1 : Dùa vµo nh÷ng tµi liÖu ban ®Çu, nh÷ng v¨n b¶n h-íng dÉn cña c¬ quan qu¶n lý vÜ m«, nh÷ng quy ®Þnh cã tÝnh chÊt luËt ph¸p ®Ó x©y dùng s¬ ®å c¬ cÊu tæ chøc qu¶n trÞ tæng qu¸t vµ x¸c ®Þnh nh÷ng ®Æc tr-ng c¬ b¶n nhÊt cña c¬ cÊu tæ chøc nµy. Nh- vËy b-íc 1 lµ nh»m gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò cã tÝnh chÊt ®Þnh tÝnh ®èi víi c¬ cÊu tæ chøc qu¶n trÞ. B-íc 2: X¸c ®Þnh thµnh phÇn, c¸c phßng ban, bé phËn cña c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y vµ x¸c lËp c¸c mèi quan hÖ gi÷a c¸c phßng ban bé phËn Êy. §iÒu quan träng nhÊt lµ tËp hîp vµ ph©n tÝch c¸c dÊu hiÖu ¶nh h-ëng ®Õn c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y qu¶n lý. B-íc 3: Ph©n phèi vµ cô thÓ ho¸ c¸c chøc n¨ng, nhiÖm vô quyÒn h¹n, quyÕt ®Þnh sè l-îng c¸n bé, nh©n viªn trong tõng bé phËn, trong c¬ cÊu tæ chøc qu¶n trÞ. Tõ ®ã x©y dùng ®iÒu lÖ, thñ tôc, quy t¾c, lÒ lèi lµm viÖc nh»m ®¶m b¶o bé m¸y qu¶n trÞ ®¹t hiÖu qu¶ cao. 4. C¸c h×nh thøc c¬ cÊu tæ chøc qu¶n lý doanh nghiÖp Cïng víi sù ph¸t triÓn kh«ng ngõng cña s¶n xuÊt, ®Ó phï hîp víi nh÷ng ®iÒu kiÖn cô thÓ nhÊt ®Þnh ®· h×nh thµnh nh÷ng kiÓu c¬ cÊu tæ chøc qu¶n lý kh¸c nhau. Mçi mét kiÓu, mét h×nh thøc ®Òu chøa ®ùng nh÷ng ®Æc ®iÓm, nh÷ng -u ®iÓm , nh-îc ®iÓm vµ ®-îc ¸p dông trong nh÷ng ®iÒu kiÖn cô thÓ nhÊt ®Þnh. 4.1. C¬ cÊu qu¶n lý trùc tuyÕn (theo ®-êng th¼ng) L·nh ®¹o doanh nghiÖp L·nh ®¹o trùc tuyÕn a1 a2 ... L·nh ®¹o tuyÕn II an b1 13 b2 ... bn Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 S¬ ®å c¬ cÊu trùc tuyÕn. Trong ®ã a1, a2, an, b1, b2, bn... ng-êi thùc hiÖn trong c¸c bé phËn. §©y lµ c¬ cÊu tæ chøc ®¬n gi¶n nhÊt, toµn bé vÊn ®Ò ®-îc gi¶i quyÕt theo mét kªnh liªn hÖ ®-êng th¼ng. Mét ng-êi l·nh ®¹o doanh nghiÖp thùc hiÖn tÊt c¶ c¸c chøc n¨ng qu¶n lý vµ chÞu hoµn toµn tr¸ch nhiÖm vÒ hÖ thèng do m×nh phô tr¸ch. Víi nh÷ng ®Æc ®iÓm ®ã, c¬ cÊu nµy t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc thùc hiÖn chÕ ®é mét thñ tr-ëng, mÖnh lÖnh ®-îc thi hµnh nhanh vµ mçi cÊp d-íi chØ chÞu thùc hiÖn mÖnh lÖnh cña mét cÊp trªn trùc tiÕp. Tuy nhiªn c¬ cÊu tæ chøc nµy còng cã nh÷ng nh-îc ®iÓm: Nã ®ßi hái ng-êi l·nh ®¹o cÇn ph¶i cã kiÕn thøc toµn diÖn, tæng hîp, h¹n chÕ viÖc sö dông c¸c chuyªn gia cã tr×nh ®é cao vÒ tõng mÆt qu¶n trÞ. Khi cÇn phèi hîp, hîp t¸c c«ng viÖc gi÷a hai ®¬n vÞ hai, hai c¸ nh©n ngang quyÒn thuéc c¸c tuyÕn kh¸c nhau th× viÖc b¸o c¸o, th«ng tin ph¶i ®i ®-êng vßng theo kªnh liªn hÖ ®· quy ®Þnh. Do nh÷ng -u nh-îc ®iÓm trªn nªn chØ ¸p dông c¬ cÊu nµy cho mét tæ s¶n xuÊt hoÆc lµ ph©n x-ëng nhá. 4.2. C¬ cÊu trùc tuyÕn tham m-u Thùc chÊt ®©y lµ c¬ cÊu trùc tuyÕn më réng v× thÕ nã cã ®Æc ®iÓm nh- lµ c¬ cÊu trùc tuyÕn nh-ng mçi cÊp l·nh ®¹o ®· cã thªm bé phËn tham m-u gióp viÖc, bé phËn tham m-u cã thÓ lµ mét ®¬n vÞ hoÆc mét nhãm c¸c chuyªn gia hoÆc mét nhãm ng-êi. C¬ cÊu nµy vÉn dÔ dµng thùc hiÖn chÕ ®é mét thñ tr-ëng, bªn c¹nh ®ã ®· biÖt khai th¸c tµi n¨ng cña c¸c chuyªn gia gióp viÖc. Tuy nhiªn vÉn cßn cã nh-îc ®iÓm lµ l·nh ®¹o mÊt nhiÒu thêi gian ®Ó lµm viÖc víi tham m-u lµm cho thêi gian lµm viÖc víi ®èi t-îng bÞ qu¶n lý Ýt ®i, 14 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 dÉn ®Õn tèc ®é ra quyÕt ®Þnh chËm. C¬ cÊu nµy th-êng ¸p dông ë ph¹m vi ph©n x-ëng. 15 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 L·nh ®¹o doanh nghiÖp L·nh ®¹o tuyÕn I a1 a2 Tham m-u Tham m-u L·nh ®¹o tuyÕn I ... an b1 b2 Tham m-u ... bn S¬ ®å c¬ cÊu trùc tuyÕn tham m-u 4.3. C¬ cÊu chøc n¨ng: §Æc ®iÓm cña c¬ cÊu nµy lµ nhiÖm vô qu¶n lý ®-îc ph©n chia cho c¸c ®¬n vÞ riªng biÖt ®Ó cïng tham gia qu¶n lý, mçi ®¬n vÞ ®-îc chuyªn m«n ho¸ thùc hiÖn mét chøc n¨ng, h×nh thµnh nh÷ng ng-êi l·nh ®¹o chøc n¨ng vµ hä cã quyÒn ra lÖnh. ¦u ®iÓm cña c¬ cÊu nµy. Cho phÐp chuyªn m«n ho¸ qu¶n lý theo chøc n¨ng mét c¸ch s©u s¾c, tËn dông ®-îc tµi n¨ng cña c¸c c¬ quan chøc n¨ng vµ gi¶m bít ®-îc cho l·nh ®¹o chung. Nh-îc ®iÓm: khã duy tr× kû luËt kiÓm tra vµ phèi hîp, khã x¸c ®Þnh tr¸ch nhiÖm vµ g©y phøc t¹p trong mèi quan hÖ . §©y lµ m« h×nh th-êng ®-îc nhiÒu ®¬n vÞ s¶n xuÊt kinh doanh ¸p dông. L·nh ®¹o doanh nghiÖp L·nh ®¹o chøc n¨ng A 1 L·nh ®¹o chøc n¨ng A .................. n C¸c cÊp d-íi 2 S¬ ®å c¬ cÊu chøc n¨ng 16 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 4.4. C¬ cÊu trùc tuyÕn - chøc n¨ng: §Ó kh¾c phôc c¸c nh-îc ®iÓm cña c¬ cÊu trùc tuyÕn vµ c¬ cÊu chøc n¨ng, hiÖn nay c¬ cÊu liªn hîp (trùc tuyÕn - chøc n¨ng ) th-êng dïng cho doanh nghiÖp mµ nhiÖm vô qu¶n lý ®-îc ph©n thµnh c¸c chøc n¨ng chuyªn m«n. ¦u ®iÓm cña c¬ cÊu lµ vÉn thùc hiÖn chÕ ®é mét thñ tr-ëng mµ vÉn khai th¸c ®-îc tµi n¨ng cña c¬ quan chøc n¨ng. T¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c chuyªn gia ®ãng gãp vµ sù ®ãng gãp ®ã cÇn thiÕt cho ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp. Tuy nhiªn nã còng cã nh÷ng nh-îc ®iÓm lµ nÕu kh«ng râ quyÒn h¹n th× sÏ g©y nªn hçn ®én nh- m« h×nh chøc n¨ng. T¹o ra xu h-íng tËp trung ®èi víi nhµ qu¶n lý cÊp cao, c¬ cÊu nµy trong thùc tÕ kh«ng bao giê tån t¹i mét c¸ch nguyªn vÑn mµ th-êng xuyªn bÞ vi ph¹m v×: - Xu h-íng cã sù t¨ng tr-ëng cña c¸c ®¬n vÞ chøc n¨ng: ®èi víi c¸c ®¬n vÞ trùc tuyÕn. - Trªn thùc tÕ c¸c quyÕt ®Þnh ®Òu do tham m-u. Ng-êi ta khuyÕn c¸o c¸c ®¬n vÞ, c«ng ty, xÝ nghiÖp nªn ¸p dông m« h×nh trùc tuyÕn - chøc n¨ng nh-ng ph¶i cã néi quy ®©y ®ñ ®Ó tr¸nh xu h-íng trë l¹i m« h×nh chøc n¨ng. L·nh ®¹o doanh nghiÖp L·nh ®¹o tuyÕn I 1 L·nh ®¹o chøc n¨ng A L·nh ®¹o chøc n¨ng B 2 Tham m-u L·nh ®¹o tuyÕn II 1 S¬ ®å c¬ cÊu trùc tuyÕn - chøc n¨ng. 17 2 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 4.5. C¬ cÊu chÝnh thøc vµ kh«ng chÝnh thøc C¬ cÊu tæ chøc doanh nghiÖp cßn ®-îc chia thµnh c¬ cÊu chÝnh thøc vµ kh«ng chÝnh thøc. a. C¬ cÊu chÝnh thøc: C¬ cÊu nay g¾n liÒn víi c¬ cÊu vai trß nhiÖm vô h-íng ®Ých trong mét doanh nghiÖp ®-îc tæ chøc mét c¸ch chÝnh thøc. Khi nãi r»ng tæ chøc lµ “chÝnh thøc” ho¯n to¯n ch¼ng cã ®iÒu g× lµ cøng nh¾c hay qu¸ h¹n chÕ trong c¸ch diÔn ®¹t nµy. NÕu mét ng-êi qu¶n lý cã ý ®Þnh tæ chøc thËt tèt, c¬ cÊu ®ã ph¶i t¹o ra mét m«i tr-êng ë ®ã viÖc thùc hiÖn cña tõng c¸ nh©n, c¶ trong hiÖn t¹i vµ t-¬ng lai, ph¶i ®ãng gãp cã hiÖu qu¶ nhÊt vµo c¸c môc tiªu cña tËp thÓ; chø kh«ng p¶i hä dµnh phÇn nhá trÝ ãc vµ søc lùc cho doanh nghiÖp , cßn phÇn lín ®Ó lµm thªm cho mét doanh nghiÖp kh¸c. b. C¬ cÊu kh«ng chÝnh thøc: Lµ toµn bé nh÷ng cuéc tiÕp xóc c¸ nh©n, sù t¸c ®éng qua l¹i c¸ nh©n còng nh- sù t¸c ®éng theo nhãm c¸n bé, c«ng nh©n viªn nmgoµi ph¹m vi c¬ cÊu ®· ®-îc phª chuÈn cña doanh nghiÖp. C¬ cÊu kh«ng chÝnh thøc cã vai trß to lín trong thùc tiÔn qu¶n lý. Nã kh«ng ®Þnh h×nh vµ hay thay ®æi, lu«n lu«n tån t¹i song song víi c¬ cÊu kh«ng chÝnh thøc, cã t¸c ®éng nhÊt ®Þnh vµ ®«i khi rÊt ®¸ng kÓ ®Õn ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp v×: - C¸ nh©n c¸c chñ doanh nghiÖp cã nhiÒu mèi quan hÖ, hä kh«ng chØ lµ ng-êi thùc hiÖn nghiªm tóc cÇn mÉn nghÜa vô cña m×nh do quy chÕ tæ chøc, tiªu chuÈn nghiÖp vô theo chøc danh quy ®Þnh mµ hä cßn c¶m thÊy nh÷ng nhu cÇu tuy kh«ng liªn quan ®Õn c«ng cô nh-ng l¹i liªn quan, ¶nh h-ëng ®Õn th¸i ®é ®èi víi c¸ nh©n, ®èi víi con ng-êi tõ phÝa nh÷ng ®ång nghiÖp, nh÷ng ng-êi cÊp d-íi. - ViÖc thùc hiÖn tiªu chuÈn nghiÖp vô theo chøc danh quy ®Þnh, viÖc hoµn thµnh nhiÖm vô th-êng gÆp khã kh¨n, nÕu chØ tu©n theo nh÷ng thñ tôc vµ thÓ lÖ ®· quy ®Þnh chÝnh thøc. Bëi v×, c¬ cÊu kh«ng chÝnh thøc kh«ng ph¶i lóc nµo còng cã thÓ cho biÕt nh÷ng th«ng tin cÇn thiÕt, ®Æc biÖt khi xuÊt hiÖn nh÷ng ®iÒu kiÖn, nh÷ng t×nh huèng mµ ch-a thÓ tÝnh tr-íc ®-îc ®Ó thÓ hiÖn mét c¸ch chi tiÕt trong c¸c thñ tôc ®· quy ®Þnh. Trong nh÷ng tr-êng hîp nh18 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 vËy, cÇn cã sù hç trî cña c¸c cuéc tiÕp xóc c¸ nh©n, lµm quen víi c¸c c¸n bé qu¶n lý vÜ m« vµ c¸c bé qu¶n trÞ cña c¸c doanh nghiÖp kh¸c. Th«ng qua ®ã, c¬ cÊu kh«ng chÝnh thøc sÏ bæ sung cho c¬ cÊu chÝnh thøc, gãp phÇn lµm cô thÓ ho¸ thªm nh÷ng mÖnh lÖnh cßn qu¸ chung chung. - Sù tån t¹i kh¸ch quan cña c¬ cÊu kh«ng chÝnh thøc cßn lµ dÊu hiÖu chØ ra chç yÕu vµ tr×nh ®é ch-a hoµn thiÖn cña c¬ cÊu chÝnh thøc. C¬ cÊu kh«ng chÝnh thøc lµ mét trong nh÷ng yÕu tè ®ßi hái ng-êi l·nh ®¹o doanh nghiÖp ph¶i cã mét nghÖ thuËt ®Æc biÖt. Ng-êi l·nh ®¹o cÇn ph¶i th-êng xuyªn c¬ cÊu kh«ng chÝnh thøc, thóc ®Èy sù ph¸t triÓn nh÷ng xu h-íng hç trî ®Ó ®¹t ®-îc nh÷ng môc ®Ých cña doanh nghiÖp. 4.6 C¬ cÊu tæ chøc phi h×nh thøc: Ph-¬ng thøc nµy lµ ph-¬ng thøc tæ chøc qu¶n lý hiÖn d¹i nhÊt hiÖn nay, lµ tæ chøc bé m¸y qu¶n lý theo 5 nguyªn t¾c ®ã lµ: Tæ chøc bé qu¶n lý sao cho bé m¸y ®ã cã kh¶ n¨ng tù thÝch nghi, tù ®iÒu chØnh, tù bæ sung, tù ®µo th¶i vµ tù ®æi míi. HiÖn nay nhiÒu doanh nghiÖp ë n-íc ta ®· h×nh thµnh c¬ cÊu tæ chøc phi h×nh thøc nghÜa lµ bé m¸y doanh nghiÖp cã c¶ nh÷ng bé phËn vµ c¸ nh©n n»m ngoµi doanh nghiÖp, nh»m thu hót ®-îc nhiÒu chÊt x¸m vµ thu hót ®-îc nh÷ng th«ng tin tõ bªn ngoµi. Sau ®©y lµ mét vµi m« h×nh bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp: - M« h×nh bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp quy m« nhá Gi¸m ®èc Phã gi¸m ®èc Phßng Kinh doanh Phßng Tµi chÝnh KÕ to¸n Phßng Néi chÝnh 19 Phßng §iÒu hµnh s¶n xuÊt Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 - M« h×nh qu¶n lý doanh nghiÖp quy m« võa Gi¸m ®èc Phã G§ Kinh doanh Phã G§ Kinh doanh Phã G§ Kinh doanh Phßng Kinh doanh Phßng Kinh doanh Phßng Kinh doanh Phßng Hµnh chÝnh ®êi sèng Phßng Hµnh chÝnh ®êi sèng Phßng Hµnh chÝnh ®êi sèng - M« h×nh bé m¸y doanh nghiÖp n«ng nghiÖp nhµ n-íc Gi¸m ®èc Phã gi¸m ®èc KÕ to¸n tr-ëng, tæ tµi vô C¸c trî lý 5. C¸c nh©n tè ¶nh h-ëng ®Õn viÖc x©y dùng vµ hoµn thiÖn c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y qu¶n lý: Cã thÓ thµnh hai nhãm nh©n tè ¶nh h-ëng ®Õn c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y qu¶n lý: 5.1. Nhãm nh©n tè thuéc ®èi t-îng qu¶n lý: - T×nh tr¹ng vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn c«ng nghÖ s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp. - TÝnh chÊt vµ ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp còng nh- chñng lo¹i s¶n phÈm, quy m« s¶n xuÊt, lo¹i h×nh s¶n xuÊt. C¸c nh©n tè trªn ®Òu ¶nh h-ëng ®Õn thµnh phÇn vµ néi dung cña nh÷ng chøc n¨ng qu¶n lý vµ th«ng qua chóng mµ ¶nh h-ëng ®Õn c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y qu¶n lý cña doanh nghiÖp. 20
- Xem thêm -