Vùng biển việt nam theo công ước luật biển 1982 và pháp luật việt nam

  • Số trang: 9 |
  • Loại file: DOCX |
  • Lượt xem: 25 |
  • Lượt tải: 0
nhattuvisu

Đã đăng 26946 tài liệu

Mô tả:

VÙNG BIỂN VIỆT NAM THEO CÔNG ƯỚC LUẬT BIỂN 1982 VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM 1. Vùng Biển quốc gia theo quy định của UNCLOS: Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS) là một công cụ rất quan trọng trong việc bảo vệ chủ quyền của Việt Nam trong vấn đề Biển Đông. Quan điểm của Việt Nam là tranh chấp biển và thềm lục địa phải được giải quyết phù hợp với pháp luật quốc tế, trong đó có UNCLOS. [1] Công ước đã có hiệu lực và hiện nay có 162 quốc gia thành viên tham gia, trong đó có các quốc gia ven Biển Đông là Việt Nam, Trung Quốc, Malaysia, Philipine, Indonexia, Singapore và Bruney. Mặc dù UNCLOS không có một điều khoản định nghĩa hoặc nêu nội hàm của thuật ngữ “Vùng Biển” nhưng các vùng biển và chế độ pháp lý của từng vùng biển đã được quy định cụ thể, xuyên suốt trong Công ước, bao gồm:  Nội thủy (Internal Waters): Theo điều 8 - UNCLOS, nội thủy là vùng nước nằm ở phía bên trong của đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải[2], tại đó quốc gia ven biển thực hiện chủ quyền hoàn toàn, tuyệt đối và đầy đủ như trên lãnh thổ đất liền. Vùng nước nội thủy bao gồm: các vùng nước cảng biển, các vũng tàu, cửa sông, các vịnh, các vùng nước nằm giữa lãnh thổ đất liền và đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải.  Lãnh hải (Territorial Sea): Theo điều 3 và 4 - UNCLOS, lãnh hải là vùng biển rộng 12 hải lý tính từ đường cơ sở lãnh hải của nước ven biển. Ranh giới ngoài của lãnh hải là đường chạy song song với đường cơ sở và cách đều đường cơ sở một khoảng cách tối đa là 12 hải lý. Ranh giới ngoài của lãnh hải được coi là đường biên giới quốc gia trên biển.[3]  Vùng tiếp giáp lãnh hải (Contiguous Zone): Căn cứ điều 33 - UNCLOS, vùng tiếp giáp lãnh hải là vùng biển nằm ngoài lãnh hải và tiếp liền với lãnh hải, tại đó quốc gia ven biển thực hiện các thẩm quyền có tính riêng biệt và hạn chế đối với các tàu thuyền nước ngoài. Phạm vi của vùng tiếp giáp không vượt quá 24 hải lý tính từ đường cơ sở.[4]  Vùng đặc quyền kinh tế (Exclusive Economic Zone): Theo điều 55 – UNCLOS, vùng đặc quyền kinh tế là vùng biển nằm ở phía ngoài lãnh hải và tiếp liền với lãnh hải, đặt dưới một chế độ pháp lý riêng. Theo đó các quyền chủ quyền và quyền tài phán của quốc gia ven biển cũng như quyền tự do của các quốc gia khác đều do các quy định thích hợp của Công ước điều chỉnh. Chiều rộng của vùng đặc quyền về kinh tế không được mở rộng ra quá 200 hải lý kể từ đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải. Căn cứ vào điều 57 – UNCLOS, các quốc gia duyên hải chỉ được hưởng quy chế 200 hải lý Vùng đặc quyền kinh tế để khai thác, đánh cá đồng thời là Thềm lục địa để khai thác dầu khí. Điều đó chứng minh quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa không thể thuộc chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc bởi lẽ Hoàng Sa cách lục địa Trung Quốc khoảng cách 270 hải lý và Trường Sa cách lục địa Trung Quốc 750 hải lý. Đặc biệt, quy định tại điều 56, 58 và 59 - Phần V - Vùng đặc quyền kinh tế có ý nghĩa quan trọng trong quá trình giải quyết tranh chấp trên biển bằng việc quy định cụ thể về các quyền, quyền tài phán và các nghĩa vụ của quốc gia ven biển trong vùng đặc quyền về kinh tế: Trong vùng đặc quyền về kinh tế, quốc gia ven biển có: Các quyền thuộc chủ quyền về việc thăm dò khai thác, bảo tồn và quản lý các tài nguyên thiên nhiên, sinh vật hoặc không sinh vật, của vùng nước bên trên đáy biển, của đáy biển và lòng đất dưới đáy biển, cũng như về những hoạt động khác nhằm thăm dò và khai thác vùng này vì mục đích kinh tế, như việc sản xuất năng lượng từ nước, hải lưu và gió. về việc: (i) Quyền tài phán theo đúng những quy định thích hợp của Công ước Lắp đặt và sử dụng các đảo nhân tạo, các thiết bị và công trình; (ii) Nghiên cứu khoa học về biển; (iii) Bảo vệ và gìn giữ môi trường biển; (iv) Các quyền và các nghĩa vụ khác do Công ước quy định. Trong vùng đặc quyền về kinh tế, tất cả các quốc gia, dù có biển hay không có biển, trong những điều kiện trong những quy định thích hợp của Công ước trù định, được hưởng các quyền tự do hàng hải và hàng không, quyền tự do đặt dây cáp ngầm, cũng như quyền tự do sử dụng biển vào những mục đích khác hợp pháp về mặt quốc tế và gắn liền với việc thực hiện các quyền tự do này và phù hợp với các quy định khác của Công ước, nhất là những khuôn khổ việc khai thác các tàu thuyền, phương tiện bay và dây cáp, ống dẫn ngầm. Trong vùng đặc quyền về kinh tế, khi thực hiện các quyền và làm các nghĩa vụ của mình theo Công ước, quốc gia ven biển phải tính đến các quyền và nghĩa vụ của các quốc gia khác, hành động phù hợp với Công ước. Tương tự, các quốc gia phải tính đến các quyền và các nghĩa vụ của quốc gia ven biển và tôn trọng các luật và quy định mà quốc gia ven biển đã ban hành theo đúng các quy định của Công ước. Trong những trường hợp Công ước không quy định rõ các quyền hay quyền tài phán trong các vùng đặc quyền về kinh tế cho quốc gia ven biển hay cho các quốc gia khác và ở đó có xung đột giữa lợi ích của quốc gia ven biển với lợi ích của một hay nhiều quốc khác thì sự xung đột này phải được giải quyết trên cơ sở công bằng và có chú ý đến tất cả mọi hoàn cảnh thích đáng, có tính đến tầm quan trọng của các lợi ích có liên quan đó đối với các bên tranh chấp và đối với toàn bộ cộng đồng quốc tế.  Thềm lục địa (Continental Shelf): Theo điều 76 – UNCLOS, thềm lục địa của một quốc gia ven biển bao gồm đáy biển và lòng đất dưới đáy biển bên ngoài lãnh hải của quốc gia đó, trên toàn bộ phần kéo dài tự nhiên của lãnh thổ đất liền của quốc gia đó cho đến bờ ngoài của rìa lục địa, hoặc đến cách đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải 200 hải lý, khi bờ ngoài của rìa lục địa của quốc gia đó có khoảng cách gần hơn. Trong trường hợp khi bờ ngoài của rìa lục địa của một quốc gia ven biển kéo dài tự nhiên vượt quá khoảng cách 200 hải lý tính từ đường cơ sở; quốc gia ven biển này có thể xác định ranh giới ngoài của thềm lục địa của mình tới một khoảng cách không vượt quá 350 hải lý tính từ đường cơ sở hoặc cách đường đẳng sâu 2.500 m một khoảng cách không vượt quá 100 hải lý, với điều kiện tuân thủ các quy định cụ thể về việc xác định ranh giới ngoài của thềm lục địa trong UNCLOS và phù hợp với các kiến nghị của Uỷ ban Ranh giới thềm lục địa được thành lập trên cơ sở Phụ lục II của Công ước. Điều 77 – UNCLOS quy định chế độ pháp lý của thềm lục địa như sau: Quốc gia ven biển thực hiện các quyền thuộc chủ quyền đối với thềm lục địa về mặt thăm dò và khai thác tài nguyên thiên nhiên của mình; Những quyền chủ quyền của quốc gia ven biển đối với thềm lục địa của mình là những đặc quyền, nghĩa là nếu quốc gia ven biển này không thăm dò thềm lục địa hay không khai thác tài nguyên thiên nhiên của thềm lục địa (bao gồm các tài nguyên không sinh vật và các tài nguyên sinh vật thuộc loài định cư), thì không ai có quyền tiến hành các hoạt động như vậy, nếu không có sự thoả thuận rõ ràng của các quốc gia đó; Các quyền của quốc gia ven biển đối với thềm lục địa không phụ thuộc vào sự chiếm hữu thật sự hay danh nghĩa, cũng như vào bất cứ tuyên bố rõ ràng nào. Các quyền này tồn tại một cách ipso facto and ab initio. Tất cả các quốc gia đều có quyền lắp đặt các dây cáp và ống dẫn ngầm ở thềm lục địa. Quốc gia đặt cáp hoặc ống dẫn ngầm phải thoả thuận với quốc gia ven biển về tuyến đường đi của ống dẫn hoặc cáp; Khi quốc gia ven biển tiến hành khai thác thềm lục địa ngoài 200 hải lý kể từ đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải thì phải có một khoản đóng góp theo quy định của Công ước; Các quyền của quốc gia ven biển đối với thềm lục địa không đụng chạm đến chế độ pháp lý của vùng nước ở phía trên hay của vùng trời trên vùng nước này; Việc quốc gia ven biển thực hiện các quyền của mình đối với thềm lục địa không được gây thiệt hại đến hàng hải hay các quyền và các tự do khác của các quốc gia khác đã được Công ước thừa nhận, cũng không được cản trở việc thực hiện các quyền này một cách không thể biện bạch được; Quốc gia ven biển có đặc quyền cho phép và quy định việc khoan ở thềm lục địa bất kỳ vào mục đích gì. 2. Quy định về Vùng Biển Việt Nam theo pháp luật Việt Nam: 2.1. Trước khi ban hành Luật Biển Việt Nam: Đường cơ sở của Việt Nam được vạch theo Tuyên bố của Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam ngày 12/11/1982 về đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải, vùng tiếp giáp, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của nước CHXHCN Việt Nam. Theo đó: Đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải của lục địa Việt Nam là đường thẳng gẫy khúc nối liền các điểm có tọa độ ghi trong Phụ lục đính theo Tuyên bố. Bao gồm 10 đoạn thẳng nối liền 11 điểm có tọa độ cụ thể, hầu hết đều nằm trên các đảo, chỉ có một điểm nằm trên mũi Đại Lãnh (tỉnh Phú Yên), còn 2 điểm sẽ được xác định sau. Đó là: + Cửa Vịnh Bằc Bộ: là giao điểm đường cửa Vịnh và đường phân định biển trong Vịnh Bắc Bộ (đã giải quyết giữa ta và Trung Quốc trong Hiệp định phân định Vịnh Bắc Bộ). + Điểm tiếp giáp giữa hai đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải của Việt Nam và Campuchia, là giao điểm của đường thẳng nối liền đảo Thổ Chu (của Việt Nam) và đảo Poulo Wai (của Campuchia).[5] Đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải Việt Nam từ điểm tiếp giáp 0 của hai đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hòa nhân dân Cam-pu-chia nằm giữa biển, trên đường thẳng nối liền quần đảo Thổ Chu và PouLo Wai, đến đảo Cồn Cỏ theo các tọa độ ghi trong phụ lục nói trên được vạch trên các bản đồ tỷ lệ 1/100.000 của Hải quân nhân dân Việt Nam xuất bản đến 1979. Vùng nước phía trong đường cơ sở và giáp với bờ biển, hải đảo của Việt Nam là nội thủy của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam sẽ cùng các nước liên quan, thông qua thương lượng trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền của nhau, phù hợp với luật pháp và tập quán quốc tế, giải quyết các vấn đề bất đồng về các vùng biển và thềm lục địa của mỗi bên.[6] Lãnh hải, Vùng tiếp giáp lãnh hải, Vùng đặc quyền về kinh tế và Thềm lục địa của Việt Nam được quy định trong Tuyên bố của Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam ngày 12/5/1977 về lãnh hải, vùng tiếp giáp, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam. Đây là văn bản pháp quy đầu tiên của Việt Nam về lĩnh vực Biển và là cơ sở nền tảng cho các văn bản pháp quy sau này.[7] Theo đó: Lãnh hải của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam rộng 12 hải lý, ở phía ngoài đường cơ sở nối liền các điểm nhô ra nhất của bờ biển và các điểm ngoài cùng của các đảo ven bờ của Việt Nam tính từ ngấn nước thuỷ triều thấp nhất trở ra. Vùng biển ở phía trong đường cơ sở và giáp với bờ biển là nội thuỷ của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Vùng tiếp giáp lãnh hải của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là vùng biển tiếp liền phía ngoài lãnh hải Việt Nam có chiều rộng là 12 hải lý hợp với lãnh hải Việt Nam thành một vùng biển rộng 24 hải lý kể từ đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải của Việt Nam. Vùng đặc quyền kinh tế của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam tiếp liền lãnh hải Việt Nam và hợp với lãnh hải Việt Nam thành một vùng biển rộng 200 hải lý kể từ đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải Việt Nam. Thềm lục địa của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam bao gồm đáy biển và lòng đất dưới đáy biển thuộc phần kéo dài tự nhiên của lục địa Việt Nam mở rộng ra ngoài lãnh hải Việt Nam cho đến bờ ngoài của rìa lục địa; nơi nào bờ ngoài của rìa lục địa cách đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải Việt Nam không đến 200 hải lý thì thềm lục địa nơi ấy mở rộng ra 200 hải lý kể từ đường cơ sở đó. Mặc dù hai Tuyên bố của Việt Nam đều được ban hành trước khi UNCLOS có hiệu lực nhưng nhìn chung là phù hợp với quy định của UNCLOS. Hai tuyên bố này đã tạo cơ sở pháp lý để xác định đường cơ sở dùng để tính chiều rộng các vùng biển của Việt Nam và là căn cứ để xác định đường biên giới, khẳng định chủ quyền quốc gia và an ninh của Việt Nam trên biển. Hơn nữa, sau khi phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về Luật biển, ngày 23/6/1994 Quốc hội đã có nghị quyết “Giao cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chính phủ nghiên cứu để có những sữa đổi, bổ sung cần thiết đối với các quy định liên quan của pháp luật quốc tế cho phù hợp với Công ước Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982, bảo đảm lợi ích của Việt Nam”.[8] 2.2. Các Vùng Biển theo Luật Biển Việt Nam: Điều 3 – Luật Biển Việt Nam xác định “Vùng biển Việt Nam bao gồm nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa thuộc chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia của Việt Nam, được xác định theo pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế về biên giới lãnh thổ mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên và phù hợp với Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982”. Như vậy, Vùng Biển của Việt Nam hoàn toàn tuân theo quy định của UNCLOS. Chương II (từ điều 8 đến điều 21) của Luật Biển Việt Nam quy định cụ thể về cách xác định và chế độ pháp lý của từng Vùng Biển. Đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải Việt Nam là đường cơ sở thẳng đã được Chính phủ công bố.[9] Đường cơ sở ở những khu vực chưa có đường cơ sở sẽ được Chính phủ xác định và công bố sau khi được Uỷ ban thường vụ Quốc hội phê chuẩn. Nội thủy là vùng nước tiếp giáp với bờ biển, ở phía trong đường cơ sở và là bộ phận lãnh thổ của Việt Nam. Lãnh hải là vùng biển có chiều rộng 12 hải lý tính từ đường cơ sở ra phía biển. Ranh giới ngoài của lãnh hải là biên giới quốc gia trên biển của Việt Nam. Vùng tiếp giáp lãnh hải là vùng biển tiếp liền và nằm ngoài lãnh hải Việt Nam, có chiều rộng 12 hải lý tính từ ranh giới ngoài của lãnh hải. Vùng đặc quyền kinh tế là vùng biển tiếp liền và nằm ngoài lãnh hải Việt Nam, hợp với lãnh hải thành một vùng biển có chiều rộng 200 hải lý tính từ đường cơ sở. Thềm lục địa là vùng đáy biển và lòng đất dưới đáy biển, tiếp liền và nằm ngoài lãnh hải Việt Nam, trên toàn bộ phần kéo dài tự nhiên của lãnh thổ đất liền, các đảo và quần đảo của Việt Nam cho đến mép ngoài của rìa lục địa. Trong trường hợp mép ngoài của rìa lục địa này cách đường cơ sở chưa đủ 200 hải lý thì thềm lục địa nơi đó được kéo dài đến 200 hải lý tính từ đường cơ sở. Trong trường hợp mép ngoài của rìa lục địa này vượt quá 200 hải lý tính từ đường cơ sở thì thềm lục địa nơi đó được kéo dài không quá 350 hải lý tính từ đường cơ sở hoặc không quá 100 hải lý tính từ đường đẳng sâu 2.500 m. Có thể nhận thấy rằng khái niệm Nội thủy, Lãnh hải, Vùng tiếp giáp lãnh hải, Vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam trong Luật Biển Việt Nam đều dựa trên khái niệm nêu tại UNCLOS. Chế độ pháp lý đối với các Vùng Biển Việt Nam cũng phù hợp với quy định của UNCLOS nhưng cụ thể, chi tiết và đầy đủ hơn so với các Tuyên bố của Chính phủ ngày 12/5/1977 và 12/11/1982. Đặc biệt, ngay từ điều 1 – Luật Biển Việt Nam quy định: “Luật này quy định về đường cơ sở, nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa, các đảo, quần đảo Hoàng Sa, quần đảo Trường Sa và quần đảo khác thuộc chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia của Việt Nam; hoạt động trong vùng biển Việt Nam; phát triển kinh tế biển; quản lý và bảo vệ biển, đảo”; và khoản 2 - điều 19 – Luật Biển Việt Nam quy định: “Đảo, quần đảo thuộc chủ quyền của Việt Nam là bộ phận không thể tách rời của lãnh thổ Việt Nam”. Điều đó thể hiện sự gắn bó, không thể chia cắt của một bộ phận lãnh thổ, khẳng định chủ quyền đầy đủ, toàn vẹn của nước ta đối với các đảo, quần đảo; một lần nữa khẳng định lập trường nhất quán của hệ thống pháp luật và quan điểm của Việt Nam về chủ quyền lãnh thổ đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Đồng thời, điều này cũng phù hợp với Hiến pháp năm 1992, Luật Biên giới quốc gia năm 2003, các Tuyên bố năm 1977 và 1982 cũng như Nghị quyết của Quốc hội năm 1994 phê chuẩn Công ước Luật biển 1982./. [1] http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/cong-uoc-lhq-ve-luat-bien-1982-cong-cubao-ve-chu-quyen-bien [2] Điều 8 – Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển – Bản dịch tiếng Việt của Bộ Ngoại giao, http://www.nhandan.com.vn/polopoly_fs/1.../ConguocLuatbien1982.pdf [3] Điều 3 và 4 - Tài liệu đã dẫn [4] Điều 33 - Tài liệu đã dẫn [5] Theo Võ Anh Tuấn (Nguyên Đại sứ tại Liên hợp quốc, Trưởng Đoàn đại biểu Việt Nam tham dự Hội nghị LHQ về Luật biển lần thứ III), Luật pháp Quốc tế về biển đảo (Công ước luật biển), Trang thông tin điện tử Ủy ban mặt trận tổ quốc Việt Nam TP.HCM, http://www.ubmttq.hochiminhcity.gov.vn/web/vivn/chuyenmuc-647-oi-ngoai-kieu-bao-quoc-te-tintuc-5172-luat-phap-quoc-te-vebien-dao-cong-uoc-luat-bien.aspx, 04/2011 [6] Theo Bản dịch Tuyên bố của Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam ngày 12/11/1982 về đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải, vùng tiếp giáp, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của nước CHXHCN Việt Nam đăng trên http://bpvn.bienphong.com.vn/van-ban-phap-luat/van-kien-phap-ly-dieu-uoc-quocte.html [7] Một số văn bản chính của Nhà nước về chủ quyền biển,đảo, http://old.toquoc.vn/Print/Article/Mot-So-Van-Ban-Chinh-Cua-Nha-Nuoc-VeChu-Quyen-Biendao/pdf [8] Theo Võ Anh Tuấn (Nguyên Đại sứ tại Liên hợp quốc, Trưởng Đoàn đại biểu Việt Nam tham dự Hội nghị LHQ về Luật biển lần thứ III), Luật pháp Quốc tế về biển đảo (Công ước luật biển), Trang thông tin điện tử Ủy ban mặt trận tổ quốc Việt Nam TP.HCM, http://www.ubmttq.hochiminhcity.gov.vn/web/vivn/chuyenmuc-647-oi-ngoai-kieu-bao-quoc-te-tintuc-5172-luat-phap-quoc-te-vebien-dao-cong-uoc-luat-bien.aspx, 04/2011
- Xem thêm -