Vai trò của tổ chức xã hội trong quản lý hành chính nhà nước

  • Số trang: 51 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 1789 |
  • Lượt tải: 38
minhtuan

Đã đăng 15929 tài liệu

Mô tả:

B GIÁO D C VÀ ÀO T O TR NG I H C C N TH KHOA LU T ----- –&— ----- LU N V N T T NGHI P Tên tài: VAI TRÒ C A T CH C XÃ H I TRONG QU N LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ N GIÁO VIÊN H NG D N : TR N TH Y QU C THÁI MÔN: HÀNH CHÍNH SINH VIÊN TH C HI N: TR NH TH H NG P MSSV : 5044027 P: HÀNH CHÍNH 30 5/2008 C NH N XÉT C A GIÁO VIÊN ˜&™ ………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… CL C c&d Trang I NÓI CH U .....................................................................................................1 NG 1 VAI TRÒ C A T CH C XÃ H I TRONG QU N LÝ NHÀ N C ..........3 1.1. KHÁI QUÁT CHUNG V T CH C XÃ H I.........................................3 1.1.1. Khái ni m và c m c a t ch c xã h i ...........................................3 1.1.2. u ki n thành l p và gi i th các t ch c xã h i................................8 1.1.3. Phân lo i các t ch c xã h i...............................................................14 1.2.VAI TRÒ C A T CH C XÃ H I TRONG QU N LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ N C.........................................................................................22 1.2.1. Quy n và ngh a v c a các t ch c xã h i trong qu n lý hành chính nhà n c ............................................................................................22 1.2.2. Vai trò c a các t ch c xã h i trong l nh v c xây d ng pháp lu t ......23 1.2.3. T ch c xã h i tham gia th c hi n pháp lu t, góp ph n tích c c vào hi u qu c a ho t ng qu n lý nhà n c.............................................31 1.2.4. Vai trò c a các t ch c xã h i trong ho t ng giám sát các c quan Nhà n c ............................................................................................37 1.2.5. Vai trò c a các t ch c xã h i trong vi c phát huy kh i i oàn k t toàn dân t c ..........................................................................................40 CH NG 2 TH C TR NG VÀ GI I PHÁP NÂNG CAO VAI TRÒ C A T CH C XÃ H I TRONG QU N LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ N C ...........................43 2.1. T ng c ng s lãnh o c a ng trong xây d ng Nhà n c pháp quy n xã h i ch ngh a......................................................................................43 2.2. vai trò c a t ch c xã h i trong vi c ph n bi n xã h i n c ta ............46 2.3. Nâng cao hi u qu ho t ng c a Thanh tra nhân dân trong c quan Nhà n c ..........................................................................................................51 2.4. Vai trò c a oàn Thanh niên trong ti n trình h i nh p n c ta hi n nay ............................................................................................................. 52 2.7. C n y m nh công tác u tranh ch ng buôn bán ph n và tr em qua biên gi i.................................................................................................53 T LU N........................................................................................................54 TÀI LI U THAM KH O Vai trò c a các t ch c xã h i trong qu n lý hành chính Nhà n L I NÓI c U c&d 1. Lý do ch n tài Trong ti n trình h i nh p kinh t qu c t nh hi n nay, c c u t ch c và ho t ng c a b máy hành chính nhà n c c t t và ho t ng t hi u qu cao n thì không nh ng òi h i các c quan qu n lý ph i h p v i nhau m t cách ng và ch t ch mà còn ph i có s tham gia qu n lý c a t ch c xã h i. T ch c xã i óng vai trò quan tr ng trong h th ng Chính tr Vi t Nam, thu hút ông o qu n chúng thu c m i t ng l p, l a tu i, gi i tính tham gia nh : ng C ng s n Vi t Nam, M t tr n T qu c Vi t Nam, Công oàn, H i C u chi n binh, H i Nông dân, H i Ng i cao tu i và các t ch c xã h i ngh nghi p nh : H i lu t gia, H i xây d ng... Góp ph n hi u qu vào công cu c qu n lý hành chính nhà n c. Nh n th c c t m quan tr ng c a t ch c xã h i trong vi c qu n lý hành chính nhà c, làm th nào phát huy h n n a vai trò c a các t ch c này công vi c qu n lý nhà n c mang l i hi u qu cao nh t. ó là mong mu n c a các nhà lãnh o c ng nh c a nhân dân, ây c ng là lý do mà ng i vi t ch n tài “Vai trò a t ch c xã h i trong qu n lý hành chính nhà n c” làm lu n v n t t nghi p c a mình. 2. M c ích c a tài Nh m tìm hi u v các t ch c xã h i m t cách sâu s c, t ch c xã h i bao m nh ng t ch c nào? c c u t ch c ra sao? Ch c n ng, v trí và vai trò c a chúng nh th nào? ( a v pháp lý và s óng góp c a t ch c xã h i vào công cu c qu n lý hành chính nhà n c). t ó th y c t m quan tr ng c a các t ch c xã h i trong công cu c xây d ng và phát tri n t n c, ng th i nêu lên nh ng khó kh n, v ng m c mà các t ch c này g p ph i, c ng nh xu t giai pháp góp ph n nâng cao vai trò c a t ch c xã h i trong ho t ng qu n lý hành chính nhà n c 3. Nhi m v c a tài hi u rõ h n v vai trò c a t ch c xã h i trong qu n lý hành chính nhà c thì tr c h t, tài có nhi m v là làm sáng rõ các khái ni m v t ch c xã i; nêu lên c s pháp lý quy nh v ch c n ng, quy n và ngh a v c a các t ch c xã h i; phân tích vai trò c a các t ch c xã h i trong qu n lý hành chính nhà c; qua tình hình th c t xu t m t s gi i pháp các t ch c này ho t ng ngày càng hi u qu h n. Trang 1 SVTH: Tr nh Th H ng p Vai trò c a các t ch c xã h i trong qu n lý hành chính Nhà n 4. Ph m vi nghiên c u Quy ch pháp lý c a t ch c xã h i c c ghi nh n trong nhi u v n b n quy ph m pháp lu t nh trong Hi n pháp, lu t, ngh nh, thông t … Hi n t i, do u ki n có h n nên ng i vi t không th phân tích t t c các v n m t cách c b n, tài này ch t p trung nghiên c u v v n vai trò c a t ch c xã h i trong qu n lý hành chính nhà n c. 5. Ph ng pháp nghiên c u tài n i dung c a tài c nêu lên m t cách c th và chi ti t, tác gi ã có k t h p ch t ch gi a lý lu n và th c ti n. cùng v i ngu n tài li u thu th p c ng i vi t ã s d ng nhi u ph ng pháp c th nh : phân tích, so sánh và t ng p… tài c trình bày m t cách h p lý. 6. K t c u c a tài tài c k t c u nh sau: Ngoài l i nói u, m c l c và tài li u tham kh o thì tài có k t c u là hai ch ng: Ch ng 1: Vai trò c a t ch c xã h i trong qu n lý hành chính Nhà n c Ch ng 2: Th c ti n và gi i pháp nâng cao vai trò c a t ch c xã h i trong qu n lý hành chính Nhà n c. Trang 2 SVTH: Tr nh Th H ng p Vai trò c a các t ch c xã h i trong qu n lý hành chính Nhà n c CH NG 1 VAI TRÒ C A T CH C XÃ H I TRONG QU N LÝ NHÀ N C 1.1. KHÁI QUÁT CHUNG V T CH C XÃ H I 1.1.1. Khái ni m và c m c a t ch c xã h i 1.1.1.1. Khái ni m v t ch c xã h i Vi t Nam là m t n c i theo con ng xã h i ch ngh a mà ng và nhân dân ã ch n, n c ta có h th ng c quan qu n lý hành chính nhà n c c t ch c trung ng n a ph ng nh m qu n lý nhà n c, qu n lý xã h i và phát huy quy n làm ch c a nhân dân. th ng chính tr n c ta xét v c c u g m các t ch c sau : - ng C ng s n Vi t Nam gi vai trò lãnh o h th ng chính tr Vi t Nam. - Nhà n c gi vai trò trung tâm trong h th ng chính tr . - M t tr n T qu c Vi t Nam, các t ch c thành viên c a M t tr n T qu c và các oàn th nhân dân gi vai trò th c hi n và phát huy dân ch trong h th ng chính tr . Ngoài b ph n trung tâm c b n là Nhà n c Vi t Nam, ph i k n vai trò thi t y u th hi n m c dân ch và oàn k t c ng nh lãnh o dân t c, ó là ng c ng s n cùng M t tr n T qu c và các t ch c thành viên. Khác v i Nhà c, các t ch c này mang tính chính tr , xã h i và th hi n tính t nguy n c l p i b máy Nhà n c c g i t t là các t ch c xã h i. Nói cách khác, t ch c xã h i là hai trong ba b ph n c u thành h th ng chính tr n c ta, c hình thành trên các nguyên t c t nguy n, t qu n c t ch c và ho t ng theo u l hay theo các quy nh c a Nhà n c, qu n lý xã h i nh m o v l i ích chính áng c a các thành viên và góp ph n qu n lý xã h i. 1.1.1.2. c m c a các t ch c xã h i i t ch c xã h i u có nh ng ho t ng mang tính c thù, ph n ánh v trí, vai trò c a nó trong h th ng chính tr . Tuy v y, các t ch c xã h i c ng có nh ng c m chung nh t nh phân bi t các t ch c xã h i v i các c quan nhà n c i các n v kinh t , s phân bi t ó c th hi n qua các c m sau: - Các t ch c xã h i là nh ng t ch c c t ch c d a trên hình th c t ch c t nguy n ó là nh ng t ch c t p h p nh ng thành viên c a mình có nh ng c m chung: Ngh nghi p (H i lu t gia, H i nhà báo), tu i (H i ng i cao tu i), gi i tính (H i liên hi p ph n ) có ti ng nói chung và b o v nh ng l i ích chung c a các thành viên trong h i. T nguy n ây chúng ta có th hi u là: Ng i dân c quy n t l a ch n và quy t nh tham gia hay không tham gia vào m t t ch c xã Trang 3 SVTH: Tr nh Th H ng p Vai trò c a các t ch c xã h i trong qu n lý hành chính Nhà n c i nào ó. Không ai có quy n ép bu c m t ng i nào ó ph i tham gia hay không tham gia vào các t ch c xã h i nh t nh. Tuy nhiên, t nguy n ây chúng ta không có ngh a là vô t ch c, vô k lu t mà m i t ch c xã h i u t ra nh ng tiêu chu n nh t nh i v i nh ng ng i mu n tr thành thành viên c a t ch c xã i ó. Nh ng tiêu chu n quy nh trong u l không nh m h n ch kh n ng tham gia vào các t ch c mà nh m m b o khi m t ng i mu n tham gia vào m t t ch c xã h i nào ó thì ph i t n m t tiêu chu n nh t nh. Nh ng thành viên có c tiêu chu n ó thì m i ch ng t h có kh n ng góp s c vào ho t ng c a t ch c, phù h p v i m c ích ho t ng và u l c a t ch c ó u này hoàn toàn không gây khó hay phân bi t i x v kinh t , v dân c, gi i tính c a i t ng tham gia. Ngoài ra, tính t nguy n chúng ta có th hi u là vi c k t n p hay không k t n p, khai tr hay không khai tr m t thành viên b t k ra kh i t ch c hoàn toàn do t ch c xã h i và nh ng thành viên ng u c a t ch c ó quy t nh mà nhà n c không can thi p ho c chi ph i ho t ng c a t ch c ó, các t ch c này ho t ng c l p v i các c quan nhà n c nh ng ch u s ch qu n lý t phía nhà n c, quá trình ho t ng c a các t ch c ó ph i tuy t i tuân th theo hi n pháp và pháp lu t. - T ch c xã h i là t p h p nh ng thành viên có cùng chung d u hi u, c m. Nh ng thành viên này liên k t l i v i nhau tìm ti ng nói chung và b o v i ít chính áng c a h . Ví d : Cùng chung m t m c ích nh ng C ng S n Vi t Nam, cùng chung m t giai c p nh H i nông dân Vi t Nam; cùng chung m t ngh nghi p nh i Lu t gia; cùng chung m t gi i tính nh H i liên hi p Ph n ... - Khi tham gia vào qu n lý xã h i qu n lý nhà n c các t ch c xã h i nhân danh t ch c mình ch không ph i nhân danh nhà n c Ch trong m t s tr ng h p c bi t do pháp lu t quy nh t ch c xã h i i ho t ng nhân danh nhà n c. Quy t nh c a các t ch c xã h i ch có hi u c i v i các thành viên c a mình, không có hi u l c i v i nh ng ng i ngoài ch c ó, tr m t s tr ng h p do quy nh c a pháp lu t. Ví d : M t tr n T qu c v i công vi c t ch c h i ngh hi p th ng gi i thi u t ng h p, cân i danh sách ng c viên b u vào các c quan quy n l c nhà n c. - Các t ch c xã h i có th là ch th c a qu n lý nhà n c nh ng không ph i là ch th m c nhiên Các t ch c xã h i khi tham gia vào qu n lý xã h i, qu n lý nhà n c không c quy n nhân danh nhà n c n u không c pháp lu t quy nh vì t ch c xã Trang 4 SVTH: Tr nh Th H ng p Vai trò c a các t ch c xã h i trong qu n lý hành chính Nhà n c i không ph i là m t b ph n c u thành nên b máy nhà n c. Nhà n c ch th a nh n và b o h s t n t i c a các t ch c xã h i. Khi th c hi n các quy n và ngh a này các t ch c nhân danh t ch c mình ch không ph i nhân danh nhà n c không s d ng quy n l c nhà n c. Tuy nhiên, trong m t s tr ng h p do pháp lu t quy nh nhà n c trao quy n cho các t ch c xã h i, cho phép các t ch c này thay m t cho nhà n c qu n lý m t s công vi c nh t nh, lúc này các t ch c xã im i c phép nhân danh nhà n c và s d ng quy n l c nhà n c, c nhà c trao quy n nên các quy t nh c a các t ch c xã h i a ra m i mang tính ch t quy n l c nhà n c, có tính ch t b t bu c i v i nh ng i t ng có liên quan. Ví d : T hòa gi i c nhà n c giao cho nhi m v hòa gi i c s . Ban Thanh nhân dân c nhà n c trao quy n ki m tra, thanh tra ho t ng c a m t s quan nhà n c trong m t s l nh v c nh t nh. - Các t ch c xã h i c t ch c và h at ng theo u l do các thành viên trong t ch c xây d ng nên ho c theo các quy nh c a nhà n c Ph n l n các t ch c xã h i u có u l ho t ng nh ng C ng s n Vi t Nam, oàn thanh niên C ng s n H Chí Minh, Liên oàn lao ng Vi t Nam, i liên hi p ph n Vi t Nam vv... ul ó c các thành viên trong t ch c so n th o và c nhà n c phê chu n, th a nh n m t cách chính th c. Tuy nhiên có m t s t ch c xã h i không có u l ho t ng riêng mà ho t ng theo quy nh c a nhà n c nh : Ban Thanh tra nhân dân, T Hòa gi i vv ... Ngoài ra có m t t ch c v a ho t ng theo u l v a ho t ng theo quy nh c a pháp lu t nh : T ch c Công oàn, M t tr n t qu c Vi t Nam. Cho dù các t ch c xã h i ho t ng theo u l hay theo quy nh c a pháp lu t thì nh ng ho t ng n i b c a các t ch c xã h i v n mang tính ch t t qu n, nhà n c không tr c ti p can thi p vào công vi c n i b c a các t ch c này và không s d ng quy n l c nhà n c chi ph i ho t ng c a các t ch c xã h i ó. - M i quan h gi a các thành viên trong t ch c xã h i là m i quan h bình ng ch không ph i là nguyên t c “quy n l c - ph c tùng” nh trong các c quan Nhà n c Trong su t quá trình ho t ng, các t ch c xã h i t x lý và gi i quy t các công vi c n i b c a t ch c mình, d a trên tinh th n bình ng, không mang tính ch t quy n l c ph c tùng và không b can thi p t phía nhà n c. M c dù v y, nh ng các t ch c này ch c phép ho t ng trong khuôn kh pháp lu t cho phép. ch c xã h i ho t ng c a trên nguyên t c giáo d c thuy t ph c, ho t ng d a trên nguyên t c tôn tr ng các thành viên, giáo d c, thuy t ph c t t ng Trang 5 SVTH: Tr nh Th H ng p Vai trò c a các t ch c xã h i trong qu n lý hành chính Nhà n c a các thành viên trong t ch c m t cách dung hòa m m d o ch không mang tính ng ch nhà n c. Các t ch c có th áp d ng các bi n pháp nh : c nh cáo, khi n trách, cách ch c, khai tr ra kh i t ch c i v i các thành viên vi ph m ul . Các t ch c xã h i không c quy n s d ng quy n l c nhà n c truy c u trách nhi m i v i các thành viên c a t ch c mình khi h vi ph m các u l hay quy nh c a t ch c ó. - Các t ch c xã h i ho t ng có m c ích chung là giáo d c ý th c pháp lu t cho các thành viên h s ng và làm vi c theo pháp lu t. ng th i ho t ng c a các t ch c xã h i còn nh m n m c ích là b o quy n và l i ích chính áng c a các thành viên trong t ch c, khi có nh ng hành vi xâm h i t i quy n và l i ích h p pháp c a các thành viên trong t ch c hay nh ng ng i lao ng khác thì các t ch c xã h i có th t o ra d lu n r ng rãi ph n i nh ng hành vi vi ph m và có th khi u n i, yêu c u các c quan nhà n c có th m quy n b o v , khôi ph c l i nh ng l i ích mà các thành viên ho c nh ng ng i lao ng b xâm h i. - Các t ch c xã h i có th làm kinh t nh ng ây không ph i là m c ích ho t ng chính c a các t ch c này Có m t s t ch c xã h i c thành l p và ho t ng nh m th a mãn các nhu c u v v n hóa - xã h i c a các thành viên ho c t ng gia s n xu t. Các t ch c xã h i c ng có th làm kinh t t nh ng ho t ng v n hóa th thao, kinh doanh tuy nhiên ph i tuân theo nh ng quy t c sau: + Vi c làm kinh t không ph i là m c ích ho t ng chính c a các t ch c này. ây là m c ích c b n phân bi t m t t ch c xã h i và m t n v kinh t . + Vi c làm kinh t c a các t ch c xã h i này ch ho t ng trong ph m vi th y u, hoàn toàn không nh h ng, tác ng n m c ích, nh h ng c a các t ch c. - Vi c tham gia c a các cá nhân vào m t t ch c này không làm h n ch kh n ng tham gia vào các t ch c khác n u các t ch c ó u ho t ng h p pháp và l i ích gi a các t ch c ó không i l p v i nhau Do v y, m t cá nhân có th cùng tham gia nhi u t ch c v i các t cách khác nhau. u này phân bi t v i vi c tham gia vào t ch c và ho t ng c a các quan nhà n c. Ví d cán b , công ch c không c làm m t s vi c nh : cán b , công ch c không c thành l p, tham gia qu n lý u hành các doanh nghi p t nhân, Công Trang 6 SVTH: Tr nh Th H ng p Vai trò c a các t ch c xã h i trong qu n lý hành chính Nhà n c ty trách nhi m h u h n, công ty c ph n, h p tác xã, b nh vi n t , tr ng h c t và ch c nghiên c u khoa h c t 1 v.v... Nh ng nguyên t c này có ngo i l là: + Vi c tham gia vào t ch c này có tác ng tiêu c c nh h ng tr c ti p vào ho t ng c a t ch c khác. u này không th ng xuyên x y ra khi có m t thành viên tham gia vào m t trong s hai t ch c không h p pháp. B i vì các t ch c xã h i ho t ng h p pháp Vi t Nam tuy có khác nhau v m c ích nh ng n phù h p trong các c m: i di n cho ti ng nói t ch c phát huy dân ch và tuyên truy n, v n ng thành viên th c hi n pháp lu t c a nhà n c. H u qu pháp lý có th d n n là thành viên ó ch u các hình th c k lu t t khi n trách, c nh cáo n b khai tr ra kh i t ch c h p pháp ó, n u vi c tham gia vào t ch c không h p pháp tr c ti p ho c gián ti p vi ph m ho c vi ph m nghiêm tr ng n t ch c h p pháp ó. + Các t ch c ó có m c ích không ng nh t v i nhau. Tr ng h p này là các t ch c ó u ho t ng h p pháp. Tuy nhiên có tính ch t, c m khác nhau nên m t ng i không th cùng tham gia hai t ch c. u này x y ra ch y u các t ch c i di n cho ti ng nói các tôn giáo. Ví d : Ng i tham gia H i thánh Tin lành Vi t Nam s không là thành viên a H i Ph t giáo Vi t Nam; c ng nh không th tham gia vào các t ch c tôn giáo khác b i vì các m i t ch c tôn giáo này có m t h t t ng khác nhau. + Vai trò khi tham gia vào t ch c này có th nh h ng n kh n ng, th i gian, công tác vi c tham gia ho t ng t ch c và hoàn thành t t nhi m v iv i vai trò, v trí trong t ch c khác, m c dù hai t ch c này ho t ng h p pháp, th m chí h tr nhau. u này th ng x y ra i v i các thành viên gi vai trò lãnh o, ch ch t th ng tr c trong các t ch c xã h i. Vi c tham gia vào ng th i hai t ch c. Th m chí trong vài tr ng h p nh t nh, vi c tham gia vào t ch c th hai, th ba còn là s khuy n khích, ng viên, ho c theo quy nh. Ví d : Trong thành viên c a chi oàn có th có cán b là ng viên h tr 2 ho t ng . B i vì c p y ng lãnh o tr c ti p t ch c oàn cùng c p v ph ng h ng, nhi m v , t t ng, t ch c cán b . Deleted: Xem Deleted: 1 Deleted: p 2 Deleted: , u 17,18 Pháp l nh Cán b , công ch c 1998 (s a i, b sung 2000,2003). u 44,45 ul ng C ng s nVi t Nam, thông qua t i i h i i bi u toàn qu c l nth VIII, ngày 01/7/1996. Trang 7 SVTH: Tr nh Th H ng p Deleted: Vai trò c a các t ch c xã h i trong qu n lý hành chính Nhà n c - V i t cách là thành viên c a các t ch c xã h i, cá nhân có nh ng h n ch nh t nh khi tham gia vào c quan nhà n c Tr ng h p s tham gia c a cá nhân ó vào c quan nhà n c d n n nh p nh ng v t cách mà công vi c v i t cách này có th can thi p vào công vi c i t cách kia. m b o tính dân ch , thông th ng không b trí cá nhân lãnh o ng u c quan nhà n c vào v trí ng u t ch c xã h i trong cùng c quan ó, vì u này có th nh h ng n kh n ng, th i gian công tác khi tham gia ho t ng a t ch c và hoàn thành t t nhi m v i v i vai trò, v trí trong c quan nhà c, m c dù c quan nhà n c, t ch c này u ho t ng h p pháp, th m chí h tr l n nhau. Ví d : Bí th chi oàn tr ng ph thông trung h c th ng không ng th i là hi u tr ng. i v i tr ng h p này ch gi i h n v m t v trí, vai trò (n u có) ch không gi i h n vi c tham gia vào ng th i c c quan nhà n c và t ch c xã i. Th m chí trong nh ng tr ng h p nh t nh, vi c tham gia vào t ch c còn là khuy n khích, ho c theo quy nh. Ví d : ng gi i thi u cán b tiêu chu n ng c ho c b nhi m vào quan nhà n c và oàn th xã h i. 1.1.2. u ki n thành l p và gi i th các t ch c xã h i a v pháp lý c a các t ch c xã h i c quy nh trong Hi n pháp, Lu t, các v n b n d i lu t. Nh ng v n c b n c pháp lu t u ch nh v l p i, m i quan h gi a ng và Nhà n c, gi a các t ch c xã h i và Nhà n c, trình t thành l p, gi i th ho t ng c a các t ch c xã h i, các hình th c khen th ng… Nh ng pháp lu t không u ch nh ho t ng c a các t ch c xã h i. 1.1.2.1. u ki n thành l p các t ch c xã h i u ki n thành l p các t ch c xã h i: - Có m c ích ho t ng không trái pháp lu t, không trùng l p v tên g i và l nh v c ho t ng chính v i h i ã c thành l p h p pháp tr c ó trên cùng m t a bàn lãnh th ; - Có u l ; - Có tr s ; - Có s l ng h i viên ng kí tham gia h i do B N i v quy nh, các t ch c xã h i có t cách pháp nhân, có con d u, có tài kho n riêng, c 3 ch n tên và bi u t ng theo quy nh c a pháp lu t . Trong u ki n cho phép 3 u 6 Ngh at nh c a Chính ph s 88/2003/ N - CP ngày 30 tháng 7 n m 2003 quy nh v t ch c, ng và qu n lý h i. Trang 8 SVTH: Tr nh Th H ng p Vai trò c a các t ch c xã h i trong qu n lý hành chính Nhà n chúng ta ch khái quát lên m t s quy nh c b n ngoài ra còn m t s quy nh khác óng vai trò th y u nh th t c thành l p h i và m t s quy nh liên quan khác. i v i các t ch c chính tr , t ch c chính tr - xã h i, t ch c xã h i ngh nghi p, t ch c t qu n, các h i qu n chúng khác c quy nh i v i ng lo i theo quy nh c a pháp lu t Vi t Nam. Ngoài các t ch c nêu trên i v i các h i còn l i có ph m vi ho t ng theo lãnh th . + H i có ph m vi ho t ng c n c ho c liên t nh. + H i có ph m vi ho t ng trong t nh, thành ph tr c thu c trung ng (sau ây g i chung là t nh). + H i có ph m vi ho t ng trong huy n, qu n, th xã, thành ph thu c nh (sau ây g i chung là huy n). + H i có ph m vi ho t ng trong xã, ph ng, th tr n (g i chung là xã) vi c thành l p, chia tách, xác nh p, gi i th và phê duy t ul c quy nh nh sau: tr ng B N i V cho phép thành l p, chia tách, xác nh p, h p nh t, gi i th và phê duy t ul i v i H i có ph m vi ho t ng trong c n c 4 ho c liên t nh . Ch t ch y ban Nhân dân c p t nh cho phép thành l p, chia tách, xác nh p, p nh t, gi i th và phê duy t ul i v i h i có ph m vi ho t ng trong nh. Các t ch c xã h i t th o lu n và quy t nh u l ho t ng c a mình. Sau khi ng kí l p, h i ph i báo cáo u l v i c quan nhà n c có th m quy n xem xét và cho phép ho t ng. N u s a i u l c ng ph i báo cáo c quan nhà n c cho phép thành l p. Nguyên t c này c áp d ng i v i t ch c i qu n chúng theo tính ch t ngh nghi p không áp d ng i v i t ch c h i là thành viên c a y ban M t tr n t qu c Vi t Nam. Nh ng ho t ng t ch c n i nh b u c Ban lãnh o, chi phí tài chính, phát ng các phong trào thi ua, p x p c c u do t ch c xã h i quy t nh theo quy nh c a u l ho c quy t nh c a i bi u. H i c t ch c, ho t ng theo ul .H i c c quan nhà n c có th m quy n phê duy t và không trái v i pháp lu t. H i t ch c và ho t ng theo nguyên t c t nguy n, t qu n, t trang tr i kinh phí và ch u trách nhi m tr c pháp lu t. 4 Kh n 3 ch c, h at u 2 Ngh nh c a Chính ph s 88/2003/ N - CP ngày 30 tháng 7 n m 2003 quy nh v t ng và qu n lý h i Trang 9 SVTH: Tr nh Th H ng p c Vai trò c a các t ch c xã h i trong qu n lý hành chính Nhà n c 1.1.2.2.Vi c gi i th các t ch c xã h i Các t ch c xã h i ch m d t ho t ng khi có các c s sau: - Các t ch c xã h i ã hoàn thành s m nh l ch s và tuyên b t gi i th . Pháp lu t quy nh sau khi tuyên b t gi i th , khi gi i th các t ch c xã i ph i n p lên c quan nhà n c có th m quy n c p gi y phép toàn b h s , con d u, tài li u thanh toán tài s n chuy n giao theo h ng d n c a c quan tài chính Nhà n c. M t khác ph i thông báo th i h n thanh toán n (n u có) cho các t ch c và cá nhân có liên quan theo quy nh c a pháp lu t, trên 05 s báo liên ti p c a trung ng i v i các t ch c xã h i có ph m vi ho t ng trong c c và liên t nh, báo a ph ng i v i các t ch c xã h i có ph m vi ho t ng trong t nh. - Khi có Ngh quy t c a i h i v vi c gi i th mà Ban lãnh o không ch p hành. - Ho t ng c a các t ch c xã h i ó vi ph m pháp lu t, vi ph m ul , uy tín c a t ch c ó, trong các tr ng h p nêu trên, c quan có th m quy n cho phép ho t ng có th thu h i gi y phép ho t ng. - Các t ch c xã h i t ý không ho t ng liên t c 12 tháng mà không có lý do chính áng. Trong tr ng h p này, c quan nhà n c c p gi y phép ho t ng ra quy t nh gi i th t ch c ó. 1.1.2.3. Quy n và ngh a v c a các t ch c xã h i Quy n h n và ngh a v c a các t ch c xã h i không gi ng nhau, nó th hi n ch m t s t ch c xã h i c quy n trình d án lu t ( ó là m t s thành viên c a t tr n T qu c Vi t Nam) ho c c m i d các phiên h p c a Chính ph , ho c a các c quan hành chính a ph ng. Nh ng ng c l i m t s h i qu n chúng không có kh n ng ó. Pháp lu t quy nh r ng rãi cho các t ch c công oàn c th hi n y rõ nét trong Lu t Công oàn (thông qua ngày 30/6/1999). Trong m i quan h gi a ng và Nhà n c c tr ng là quan h lãnh o. ng l i c a ng c th ch thành pháp lu t, các c quan ng l a ch n ng i vào v trí ch ch t c a Nhà n c, ki m tra ho t ng c a các c quan Nhà c trong vi c th c hi n ng l i c a mình. Các t ch c xã h i không ch khác nhau v n ng l c pháp lý - hành chính mà còn khác nhau các s tác ng c a Nhà n c i v i chúng. Nhà n c không tr c ti p can thi p vào các oàn th xã h i là thành viên c a M t tr n t qu c Vi t Nam mà ch quy nh nh ng nhi m v quy n h n pháp lý. u ch nh pháp lý i v i ho t ng c a các t ch c xã h i không gi i h n vi c quy nh quy n và ngh a v , mà còn t o u ki n cho các t ch c xã h i phát huy c tính tích c c chính tr tham gia vào m i l nh v c i s ng xã h i. i Trang 10 SVTH: Tr nh Th H ng p Vai trò c a các t ch c xã h i trong qu n lý hành chính Nhà n c i các t ch c xã h i nh : M t tr n T qu c Vi t Nam, Công oàn, H i Ph n … Thì quy n và ngh a v c xác nh : Quy n c a các t ch c xã h i - Tuyên truy n m c ích c a các t ch c xã h i. - i di n cho h i viên trong m i quan h i n i, i ngo i có liên quan n ch c n ng, nhi m v c a các t ch c xã h i. - B o v quy n, l i ích h p pháp c a các t ch c xã h i và h i viên. - T ch c, ph i h p ho t ng c a các t ch c xã h i vì l i ích chung c a h i, hoà gi i tranh ch p trong n i b h i. - Ph bi n, hu n luy n ki n th c cho h i viên, cung c p thông tin c n thi t cho i viên theo quy nh c a pháp lu t. - T v n ph n bi n các v n thu c ph m vi ho t ng c a h i theo ngh a các t ch c, cá nhân. - Tham gia ý ki n vào các v n b n quy ph m pháp lu t có liên quan n n i dung ho t ng c a h i theo quy nh pháp lu t ki n ngh v i c quan nhà n c có th m quy n i v i các v n liên quan n s phát tri n h i và l nh v c ho t ng a h i. - Ph i h p v i các c quan t ch c có liên quan th c hi n nhi m v c a i. c gây qu h i trên c s h i phí c a h i viên và ngu n thu phí c a các t ch c h i kinh doanh, d ch v theo qui nh c a pháp lu t t trang trãi v kinh phí ho t ng. c nh n các ngu n tài tr h p pháp các t ch c, cá nhân trong và ngoài c theo qui nh c a pháp lu t - H i có ph m vi ho t ng c n c ho c liên t nh c gia nh p làm h i viên a các h i qu c t và khu v c theo qui nh t i Ngh nh s 20/2002/N -CP ngày 20/02/2002 c a Chính ph v kí k t và tho thu n qu c t c a các t nh thành ph tr c thu c trung ng, các t ch c chính tr - xã h i, các t ch c xã h i và t ch c xã h i ngh nghi p c a n c C ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam. Ngh a v c a các t ch c xã h i - Ho t ng c a h i ph i theo úng u l ã phê duy t. - H i ho t ng thu c l nh v c nào ph i ch u s qu n lý nhà n c c a c quan qu n lý nhà n c v ngành, l nh v c ó. - 30 ngày tr c khi t ch c i h i nhi m kì, ban lãnh o h i ph i có v n b n báo cáo c quan nhà n c có th m quy n. Trang 11 SVTH: Tr nh Th H ng p Vai trò c a các t ch c xã h i trong qu n lý hành chính Nhà n c - Vi c l p v n phòng i di n c a h i a ph ng khác ph i xin phép U ban nhân dân c p t nh n i t v n phòng i di n và báo cáo b ng v n b n v i c quan nhà n c có th m quy n. - Khi thay i Ch t ch, phó Ch t ch, T ng th kí c a h i, thay i tr s , s a ch a b sung u l h i ph i báo cáo c quan nhà n c có th m quy n. - Hàng n m h i ph i báo cáo tình hình t ch c, ho t ng c a h i v i c quan nhà n c có th m quy n và c quan qu n lý hành chính nhà n c ngành, l nh v c mà h i ho t ng, ch m nh t vào ngày 01 tháng 12 hàng n m. - Ch p hành s h ng d n, u tra, thanh tra c a các c quan nhà n c có th m quy n trong vi c tuân th pháp lu t. - Danh sách h i viên, chi h i, các n v tr c thu c h i, các ch ng t v tài chính c a h i, biên b n các cu c h p lãnh o c thành l p thành h s và l u tr i tr s h i. - Kinh phí h p pháp c a h i ph i dành cho ho t ng, không c chia cho i viên. 1.1.2.4. Trách nhi m c a c quan Nhà n c i v i các t ch c xã h i quan Nhà n c, trong ph m vi ch c n ng nhi m v c a mình nhi m t o u ki n thu n l i các t ch c xã h i ho t ng theo ul qu . Các t ch c xã h i c công nh n là t ch c chính tr - xã h i ngh i có ho t ng g n v i nhi m v Nhà n c c nh n ngân sách nhà n theo qui nh c a th t ng Chính ph . có trách có hi u nghi p, c h tr 1.1.2. 5 M i quan h c a các t ch c xã h i v i c quan hành chính Nhà N c Theo Hi n pháp n c ta các t ch c xã h i c bi t là các oàn th nhân dân ho t ng nh là nh ng y u t c a h th ng chính tr . Các t ch c xã h i không ph i là các c quan ph c a Nhà n c mà chúng là nh ng t ch c t nguy n c a nhân dân có ch c n ng và nhi m v rõ ràng. T t nhiên chúng ph i ho t ng trên c Hi n pháp và pháp lu t nhà n c. T ch c xã h i c quy n c i di n tham gia vào các h i ngh c a các c quan Nhà n c khi c n thi t, h là nh ng l c l ng tr c l c và là h u thu n cho ho t ng c a ng và công tác qu n lý Nhà c. Vì v y các t ch c xã h i và Nhà n c có quan h sau ây: Nhà n c có quy n xác nh ph m vi ho t ng c a các t ch c xã h i, t o s pháp lý cho ho t ng c a các t ch c xã h i. Hi n pháp, pháp lu t và các v n n pháp qui là các c s cho các t ch c xã h i tham gia vào công vi c qu n lý Nhà n c. Nhà n c m b o quy n t do ho t ng c a các t ch c xã h i theo pháp lu t Trang 12 SVTH: Tr nh Th H ng p Vai trò c a các t ch c xã h i trong qu n lý hành chính Nhà n Nhà n c có quy n giám sát, ki m tra các ho t và ki m tra vi c ch p hành pháp lu t. c ng c a các t ch c xã h i Nhà n c u ch nh b ng pháp lu t vi c t ch c và ho t ng c a các t ch c và xã h i. Các t ch c xã h i ho t ng theo u l và các ngh quy t c a mình, nh ng Nhà n c ph i a ra nh ng quy t nh làm c n c cho t ch c và ho t ng c a h . S u ch nh này t o ra nh ng m b o pháp lý cho các t ch c xã h i v a t o u ki n cho các t ch c xã h i ph c v có hi u qu s ti n b xã i. Nhà n c có ph ng pháp và hình th c phát huy n ng l c t ch c, kh n ng tuyên truy n giáo d c v n ng qu n chúng c a các t ch c xã h i trong vi c th c hi n m t s công tác kinh t chính tr , xã h i (th c hi n các k ho ch phát tri n kinh ch ng l i v n hoá i tr y, th c hi n n p s ng v n minh, công tác dân s và k ho ch hoá gia ình, ngh a v quân s …). Nhà n c giúp m t ph n các t ch c xã h i v u ki n và ph ng ti n v t ch t. Nhà n c c ng c n giúp h có ngu n tài chính ch ng mà chi tiêu trong ho t ng và t ó gi m b t ho c có th b i vi c l y kinh t t ngân sách Nhà c c p cho các t ch c xã h i. * Các m i quan h gi a Nhà n c và các t ch c xã h i c xây d ng và b o m b i các y u t sau: + S lãnh o t p trung, th ng nh t c a ng i v i các t ch c xã h i. +S u hành theo Hi n pháp và pháp lu t c a Nhà n c. + Quy n tham gia và khuy n khích tham gia vào công vi c qu n lý xã h i c a Nhà n c. + Quy n tham gia vào ho t ng sáng t o pháp lu t, th o lu n xu t, s a i, b sung pháp lu t. + c th c hi n m t s công vi c c a Nhà n c do Nhà n c u quy n. Trong tình hình i m i hi n nay, ng ta ã ch ra r ng các oàn th qu n chúng ph i m nh v t ch c, v ng v t t ng, có quy t tâm i m i v t ch c cán , v n i dung, ph ng pháp, hình ho t ng thì m i có th t o nên s chuy n bi n tích c c, làm h u thu n cho ng và Nhà n c trong vi c th c hi n nhi m v cách ng c a Nhà n c. 1.1.3. Phân lo i các t ch c xã h i Các t ch c xã h i r t a d ng do ó có th phân lo i theo nhi u cách khác nhau. C n c vào m c ích c a t ch c, tính chính tr , ph m vi ho t ng… Hi n nay Vi t Nam có các t ch c xã h i sau: Trang 13 SVTH: Tr nh Th H ng p Vai trò c a các t ch c xã h i trong qu n lý hành chính Nhà n 1.1.3.1. T ch c chính tr ( ng phái chính tr ) Hi n nay, n c ta ch có m t ng phái chính tr duy nh t là ng C ng n Vi t Nam. ng C ng s n Vi t Nam i tiên phong c a giai c p công nhân Vi t Nam, i bi u trung thành quy n l i c a giai c p công nhân, nhân dân lao ng và c a c dân t c. Theo ch ngh a Mác - Lênin và t t ng H Chí Minh, là l c l ng lãnh o Nhà n c và xã h i5. - ng C ng s n Vi t Nam ng C ng s n Vi t Nam là m t t ch c xã h i ho t ng có m c ích chính tr , có c ng l nh, ng l i và óng vai trò quan tr ng trong h th ng chính tr , là l c l ng lãnh o nhà n c và xã h i, là nhân t b o m th ng l i cho cách m ng Vi t Nam. Tr c ây n c ta t n t i ba ng phái chính tr là ng Dân ch , ng Xã h i và ng Lao ng Vi t Nam (nay là ng C ng s n Vi t Nam). K t khi thành l p ng Dân ch và ng Xã h i ã óng vai trò quan tr ng trong s nghi p gi i phóng dân t c, th ng nh t t n c, xây d ng ch ngh a xã h i c ta. Tháng 10 n m 1988, ng Xã h i và ng Dân ch t gi i tán. Hi n nay n c ta ch t n t i m t ng chính tr là ng C ng s n Vi t Nam mà vai trò lãnh o c a ng i v i Nhà n c và xã h i ã c ghi nh n t i u 4 Hi n pháp 1992. 1.1.3.2. Các t ch c chính tr - xã h i ây là các t ch c t nguy n c t ch c và ho t ng theo nguyên t c p trung dân ch , có h th ng t ch c t trung ng n c s . Các t ch c xã i này có u l ho t ng do h i ngh toàn th hay h i ngh i bi u các thành viên thông qua. Bao g m các t ch c nh : M t tr n t qu c Vi t Nam và các t ch c thành viên c a M t tr n t qu c Vi t Nam. 1.1.3.2.1. t tr n t qu c Vi t Nam t tr n t qu c Vi t Nam là m t b ph n c u thành h th ng chính tr c a c ta hi n nay, quy nh này là do yêu c u khách quan c a s nghi p cách ng, là xu t phát t th ch chính tr : N c ta là n c dân ch , m i quy n l c thu c v nhân dân. Vai trò c a M t tr n t qu c Vi t Nam không ph i t m t tr n t ra mà là do chính nhân dân, chính l ch s th a nh n. khi có ng là có m t tr n, ngay sau khi nhân dân giành c chính quy n, m t tr n ã tr thành m t b ph n c u thành c a h th ng chính tr trong vai trò, v trí, ch c n ng và ph ng th c h at ng c a t ng b ph n c u thành 5 u 4, Hi n pháp 1992 ã cs a i b sung n m 2001. Trang 14 SVTH: Tr nh Th H ng p c Vai trò c a các t ch c xã h i trong qu n lý hành chính Nhà n a h th ng chính tr có khác nhau nh ng u là công c th c hi n và phát huy quy n làm ch c a nhân dân nh m m c ích chung là: - Ph n u xây d ng m t n c Vi t Nam hòa bình, c l p, th ng nh t, dân ch và giàu m nh. u 9, Hi n pháp 1992 quy nh: “M t tr n t qu c Vi t Nam và các t ch c thành viên là c s chính tr c a chính quy n nhân dân. M t tr n phát huy truy n th ng oàn k t toàn dân, t ng c ng s nh t trí v chính tr và tinh th n trong nhân dân, tham gia xây d ng và c ng c chính quy n nhân dân, cùng nhà c ch m lo và b o v l i ích chính áng c a nhân dân ng viên nhân dân th c hi n quy n làm ch , nghiêm ch nh thi hành Hi n pháp và pháp lu t, giám sát ho t ng c a c quan nhà n c, i bi u dân c và cán b , viên ch c nhà n c. Nhà ct o u ki n M t tr n T qu c và các t ch c thành viên h at ng có hi u qu ”. u ó càng kh ng nh M t tr n T qu c Vi t Nam là m t b ph n không th thi u c c a h th ng chính tr n c ta. t tr n T qu c Vi t Nam và các oàn th thành viên có vai trò r t quan tr ng trong s nghi p i oàn k t toàn dân, xây d ng và b o v t qu c... ó là ng c t ng c ng kh i i oàn k t toàn dân, t o nên s nh t trí v chính tr và tinh th n trong nhân dân, th t ch t m i quan h m t thi t gi a nhân dân v i ng và nhà n c th c hi n th ng l i công cu c i m i. Quá lên ch ngh a xã h i n c ta là m t quá trình lâu dài. Trong quá trình ó còn có s khác nhau gi a các giai c p, các dân t c, các t ng l p xã h i, các tôn giáo... Nh ng bi n i v c c u giai c p và thành ph n xã h i ang t ra cho công tác v n ng qu n chúng nói chung và công tác m t tr n nói riêng nh ng v n m i nhu c u liên minh m r ng vi c t p h p các l c l ng yêu c t ra m t cách b c bách. M t khác các th l c thù ch ang th c hi n chi n l c di n bi n hòa bình và nhi u âm m u chia r kh i i oàn k t dân t c, nh m phá ho i s nghi p cách m ng c a nhân dân ta. Trong b i c nh ó, y m nh công nghi p hóa, hi n i hóa t n c, m t nghi p y khó kh n gian kh , càng òi h i ph i t ng c ng kh i i oàn k t toàn dân t c, phát huy quy n làm ch c a nhân dân. Do v y, vai trò c a m t tr n và các oàn th thành viên càng quan tr ng. Nâng cao vai trò tác d ng c a m t tr n trong h th ng chính tr và i s ng xã h i là m t yêu c u c a công cu c i i xây d ng và b o v qu c. Thành viên c a M t tr n t qu c Vi t Nam g m các t ch c: ng C ng n Vi t Nam, Liên oàn Lao ng Vi t Nam, oàn thanh niên C ng s n H Chí Minh, H i liên hi p Ph n , H i Nông dân. Các t ch c này óng vai trò quan Trang 15 SVTH: Tr nh Th H ng p c Vai trò c a các t ch c xã h i trong qu n lý hành chính Nhà n tr ng trong h th ng chính tr . Ho t ho t ng qu n lý nhà n c . ng c a chúng nh h ng r t l n n các t tr n t qu c Vi t Nam c thành l p nh m phát huy truy n th ng oàn k t toàn dân, t ng c ng s nh t trí v chính tr i v i nhân dân, tham gia xây d ng và c ng c chính quy n nhân dân. 1.1.3.2.2. Công oàn (còn g i là T ng Liên oàn lao ng Vi t Nam) Công oàn là t ch c chính tr - xã h i c a giai c p công nhân và c a ng i lao ng cùng v i c quan Nhà n c, t ch c kinh t , t ch c xã h i ch m lo và o v quy n l i c a cán b , công nhân viên ch c và nh ng ng i lao ng khác; tham gia qu n lý Nhà n c và xã h i, tham gia ki m tra, giám sát ho t ng c a c quan Nhà n c, t ch c kinh t ; giáo d c cán b , công nhân, viên ch c và nh ng ng i lao ng khác xây d ng và b o v T qu c 6. Công oàn là t ch c chính tr - xã h i r ng l n c a giai c p công nhân và a ng i lao ng Vi t Nam (g i chung là ng i lao ng) t nguy n l p ra i s lãnh o c a ng C ng s n Vi t Nam; là thành viên trong h th ng chính tr c a xã h i Vi t Nam là tr ng h c ch ngh a xã h i c a ng i lao ng7. Công oàn Vi t Nam t ch c theo ngành ngh và a ph ng g m b n c p b n: - T ng liên oàn lao ng Vi t Nam; - Liên oàn lao ng t nh, thành ph tr c thu c trung ng, công oàn ngành ngh toàn qu c; - Công oàn ngành ngh a ph ng, Liên oàn lao ng qu n, huy n, th xã, thành ph thu c t nh và c p t ng ng; - Công oàn c s và nghi p oàn. 1.1.3.2.3. oàn thanh niên C ng s n H Chí Minh oàn thanh niên c ng s n H Chí Minh là t ch c Chính tr - xã h i c a thanh niên Vi t Nam do ng C ng s n Vi t Nam và Ch t ch H Chí Minh sáng l p, lãnh o và rèn luy n. oàn bao g m nh ng thanh niên tiên ti n, t nguy n ph n u vì s nghi p xây d ng n c Vi t Nam c l p, dân ch , giàu nh, công b ng và v n minh theo nh h ng xã h i ch ngh a. c xây ng, rèn luy n và tr ng thành qua các th i k u tranh cách m ng, oàn ã p h p ông o thanh niên phát huy ch ngh a anh hùng cách m ng, c ng hi n xu t s c cho s nghi p gi i phóng dân t c, th ng nh t t n c, xây d ng và b o t qu c. B c vào th i k m i, oàn ti p t c phát huy nh ng truy n th ng 6 7 : : u 10, Hi n pháp 1992 u 1, Lu t Công oàn 1990 Trang 16 SVTH: Tr nh Th H ng p c
- Xem thêm -