Tổ chức kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất

  • Số trang: 25 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 11 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

môc lôc trang lêi më ®Çu PhÇn I: lý luËn chung vÒ tæ chøc kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu Trong 4 doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh 1.1. Sù cÇn thiÕt ph¶i tæ chøc kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt. 1.1.1 Kh¸i niÖm vµ ®Æc ®iÓm cña nguyªn vËt liÖu. 1.1.2 VÞ trÝ, vai trß cña nguyªn vËt liÖu trong s¶n xuÊt kinh doanh. 1.1.3 ý nghÜa vµ yªu cÇu qu¶n lý sö dông nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt. 1.1.4 NhiÖm vô cña kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt. 1.2 Ph©n lo¹i vµ ®¸nh gi¸ nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt. 1.2.1 Ph©n lo¹i nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt. 1.2.2 §¸nh gi¸ nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt. 1.2.2.1 Yªu cÇu vµ nguyªn t¾c ®¸nh gi¸ nguyªn vËt liÖu. 1.2.2.2 Ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ nguyªn vËt liÖu . PhÇn II: h¹ch to¸n kÕ to¸n vÒ nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp 4 4 4 5 6 7 7 8 8 9 14 s¶n xuÊt 2.1 KÕ to¸n chi tiÕt nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt. 2.1.1 Chøng tõ kÕ to¸n. 2.1.2 H¹ch to¸n chi tiÕt nguyªn vËt liÖu. 2.1.2.1 Ph¬ng ph¸p ghi thÎ song song. 2.1.2.2 Ph¬ng ph¸p ghi sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn. 2.1.2.3 Ph¬ng ph¸p ghi sæ sè d. 2.2 KÕ to¸n tæng hîp nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt. 2.2.1 KÕ to¸n tæng hîp nguyªn vËt liÖu theo ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn. 2.2.1.1 Tµi kho¶n kÕ to¸n sö dông. 2.2.1.2 Ph¬ng ph¸p kÕ to¸n tæng hîp nguyªn vËt liÖu. 2.2.2 KÕ to¸n tæng hîp theo ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú. 2.2.2.1 Tµi kho¶n kÕ to¸n sö dông. 2.2.2.2 Ph¬ng ph¸p kÕ to¸n tæng hîp nguyªn vËt liÖu. 2.2.3 HÖ thèng sæ kÕ to¸n ViÖt Nam. PhÇn III: Mét sè ý kiÕn nhËn xÐt vÒ c«ng t¸c kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu 14 14 14 15 16 17 19 20 20 21 25 25 25 27 28 trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt 30 31 KÕt luËn Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 0 Lêi më ®Çu Trong hoµn c¶nh ®Êt níc ta tõ mét nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung bao cÊp chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng cã sù qu¶n lý cña Nhµ níc th× mäi Doanh nghiÖp cã thÓ tån t¹i vµ ph¸t triÓn trong m«i trêng c¹nh tranh gay g¾t, cÇn ph¶i x¸c ®Þnh cho m×nh mét chiÕn lîc kinh doanh nh»m ®em l¹i lîi nhuËn cao nhÊt. §Ó x¸c ®Þnh ®îc môc ®Ých nµy Doanh nghiÖp ph¶i h¹ch to¸n kinh doanh, n¾m b¾t nhu cÇu thÞ trêng ®Ó s¶n xuÊt ra nh÷ng s¶n phÈm mµ thÞ trêng cÇn vµ t×m kiÕm thÞ trêng ®Ó tiªu thô s¶n phÈm. Bªn c¹nh ®ã Doanh nghiÖp cÇn ph¶i n©ng cao uy tÝn vµ ®iÒu kiÖn c¹nh tranh cña m×nh trªn thÞ trêng. Víi mét ®¬n vÞ s¶n xuÊt, yÕu tè c¬ b¶n ®Ó ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®îc tiÕn hµnh b×nh thêng, liªn tôc ®ã lµ nguyªn vËt liÖu; c¬ së vËt chÊt cÊu thµnh nªn thùc thÓ s¶n phÈm. NÕu thiÕu nguyªn vËt liÖu th× qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kh«ng thÓ tiÕn hµnh ®îc hoÆc bÞ gi¸n ®o¹n. MÆt kh¸c, chi phÝ nguyªn vËt liÖu chiÕm mét tû lÖ lín trong gi¸ thµnh s¶n xuÊt s¶n phÈm nªn viÖc h¹ch to¸n vËt liÖu ph¶i ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu chÝnh x¸c, kÞp thêi, toµn diÖn. Tõ ®ã sÏ t¹o cho viÖc cung cÊp vËt liÖu ®îc kÞp thêi ®ång bé cho nhu cÇu s¶n xuÊt, kiÓm tra vµ gi¸m s¸t viÖc chÊp hµnh c¸c ®Þnh møc dù tr÷ vµ tiªu hao vËt liÖu, ng¨n chÆn hiÖn tîng l·ng phÝ vËt liÖu trong s¶n xuÊt, gãp phÇn gi¶m bít chi phÝ, n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn lu ®éng, h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm, n©ng cao lîi nhuËn tiÕt kiÖm lao ®éng cho doanh nghiÖp. Do vËy, tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu lµ hÕt søc cÇn thiÕt. 1 Tõ nhËn thøc vÒ vai trß, vÞ trÝ quan träng cña kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu vµ kiÕn thøc ®· häc trong trêng em lùa chän ®Ò tµi “ Tæ chøc kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt” . Ngoµi lêi më ®Çu, kÕt lô©n, ®Ò ¸n bao gåm: PhÇn I: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn chung vÒ tæ chøc kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt. PhÇn II: H¹ch to¸n kÕ to¸n vÒ nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt. PhÇn III: Mét sè ý kiÕn nhËn xÐt vÒ c«ng t¸c kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt. PhÇn I lý luËn chung vÒ tæ chøc kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt. 1.1 Sù cÇn thiÕt ph¶i tæ chøc kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt 1.1.1 Kh¸i niÖm vµ ®Æc ®iÓm cña nguyªn vËt liÖu Nguyªn vËt liÖu lµ ®èi tîng lao ®éng, lµ mét trong ba yÕu tè c¬ b¶n cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ lµ c¬ së vËt chÊt ®Ó h×nh thµnh nªn s¶n phÈm míi. V× vËy, nÕu thiÕu nguyªn vËt liÖu th× kh«ng thÓ tiÕn hµnh ®îc c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt vËt chÊt. Khi tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh vËt liÖu cã ®Æc thï: Nguyªn vËt liÖu chØ tham gia vµo mét chu kú s¶n xuÊt kinh doanh vµ h×nh th¸i vËt chÊt cña chóng vª c¬ b¶n lµ bÞ thay ®æi. - Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, nguyªn vËt liÖu bÞ tiªu hao toµn bé vµ chuyÓn dÞch mét lÇn vµo gi¸ trÞ cña s¶n phÈm s¶n xuÊt ra. Do vËy, ®Ó cã thÓ thùc hiÖn tèt kÕ ho¹ch s¶n xuÊt kinh doanh th× nguyªn vËt liÖu ph¶i ®îc cung cÊp ®Çy ®ñ, kÞp thêi ®¶m b¶o chÊt lîng, chñng lo¹i... - Trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt, nguyªn vËt liÖu thêng bao gåm nhiÒu lo¹i víi tÝnh chÊt vËt lý vµ ho¸ häc kh¸c nhau. Do ®ã, ®Ó phôc vô cho c«ng t¸c qu¶n lý vµ sö dông nguyªn vËt liÖu còng nh phôc vô cho yªu cÇu qu¶n trÞ cña doanh nghiÖp, cÇn ph¶i nhËn biÕt ®îc tõng lo¹i, tõng thø nguyªn vËt liÖu. Tõ nh÷ng ®Æc ®iÓm cña nguyªn vËt liÖu ta thÊy nguyªn vËt liÖu cã vÞ trÝ vµ vai trß hÕt søc quan träng trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. 1.1.2 VÞ trÝ, vai trß cña nguyªn vËt liÖu trong s¶n xuÊt kinh doanh Trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, nguyªn vËt liÖu gi÷ mét vÞ trÝ, vai trß hÕt søc quan träng: Nguyªn vËt liÖu lµ mét trong ba yÕu tè cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, nguyªn vËt liÖu tham gia vµo giai ®o¹n ®Çu cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh vµ ®Ó b¾t ®Çu cña qu¸ tr×nh h×nh thµnh nªn s¶n phÈm míi. ChÝnh v× vËy ®Ó tiÕn hµnh ®îc c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt vËt chÊt nãi chung vµ s¶n 2 xuÊt x©y dùng nãi riªng th× nguyªn vËt liÖu lµ mét yÕu tè kh«ng thÓ thiÕu vµ cã ¶nh hëng quyÕt ®Þnh ®Õn c¸c ho¹t ®éng trªn. §Ó s¶n xuÊt ra nh÷ng s¶n phÈm cã chÊt lîng tèt, ®¶m b¶o vÒ sè lîng, ®óng yªu cÇu thiÕt kÕ kü thuËt ngoµi c¸c yÕu tè vÒ tr×nh ®é kü thuËt cña ngêi lao ®éng vµ sù hiÖn ®¹i cña m¸y mãc thiÕt bÞ th× yÕu tè vÒ quy c¸ch phÈm chÊt cña nguyªn vËt liÖu còng ®ãng gãp mét phÇn ®¸ng kÓ trong viÖc t¹o ra c¸c s¶n phÈm ®¹t chÊt lîng ®¸p øng yªu cÇu tiªu dïng x· héi. Ngoµi ra, chi phÝ nguyªn vËt liÖu cßn chiÕm tû träng lín trong tæng chi phÝ s¶n xuÊt ra s¶n phÈm cho nªn viÖc cung cÊp nguyªn vËt liÖu cã ®Çy ®ñ, kÞp thêi cã ®¶m b¶o yªu cÇu kü thuËt, viÖc sö dông nguyªn vËt liÖu tiÕt kiÖm hay l·ng phÝ ®Òu ¶nh hëng tíi t×nh h×nh s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp, ¶nh hëng tíi gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ kÕt qu¶ kinh doanh cña doanh ngiÖp. 1.1.3 ý nghÜa vµ yªu cÇu qu¶n lý, sö dông nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt Qu¶n lý nguyªn vËt liÖu lµ mét yªu cÇu kh¸ch quan cña nÒn s¶n xuÊt x· héi. Tuy nhiªn, do tr×nh ®é s¶n xuÊt kh¸c nhau nªn ph¹m vi vµ møc ®é mµ c«ng t¸c qu¶n lý còng kh¸c nhau. Ngµy nay, trong ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt ngµy cµng më réng vµ ph¸t triÓn trªn c¬ së tho¶ m·n c¸c nhu cÇu vËt chÊt vµ v¨n ho¸ cña mäi tÇng líp trong x· héi th× viÖc sö dông nguyªn vËt liÖu mét c¸ch tiÕt kiÖm cã hiÖu qña ngµy cµng trë nªn quan träng. XuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm, vai trß cña nguyªn vËt liÖu trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh ®· ®Æt ra yªu cÇu ®èi víi qu¶n lý nguyªn vËt liÖu lµ ph¶i qu¶n lý chÆt chÏ ë mäi kh©u thu mua, vËn chuyÓn, b¶o qu¶n, tíi kh©u dù tr÷ vµ sö dông. * Kh©u thu mua: Nguyªn vËt liÖu ph¶i ®îc qu¶n lý vÒ mÆt khèi lîng, chÊt lîng, quy c¸ch, chñng lo¹i, gi¸ mua vµ chi phÝ thu mua. Thùc hiÖn kÕ ho¹ch mua theo ®óng tiÕn ®é, thêi gian phï hîp víi kÕ ho¹ch s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. * Kh©u dù tr÷: Doanh nghiÖp ph¶i x¸c ®Þnh ®îc ®Þnh møc dù tr÷ tèi ®a, tèi thiÓu ®Ó ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh ®îc b×nh thêng, kh«ng bÞ gi¸n ®o¹n do viÖc cung cÊp kh«ng kÞp thêi hoÆc bÞ ø ®äng do dù tr÷ qu¸ nhiÒu. * Kh©u sö dông: §ßi hái ph¶i sö dông hîp lý tiÕt kiÖm trªn c¬ së c¸c ®Þnh møc tiªu hao, c¸c dù to¸n møc chi phÝ nh»m h¹ thÊp c¸c møc tiªu hao vËt liÖu trong gi¸ thµnh s¶n phÈm, t¨ng thu nhËp tÝch luü cho doanh nghiÖp. Do vËy, trong kh©u nµy cÇn tæ chøc tèt viÖc ghi chÐp, ph¶n ¸nh t×nh h×nh sö dông nguyªn vËt liÖu còng nh kho¶n chi phÝ nguyªn vËt liÖu cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm nh»m t×m ra nh÷ng nguyªn nh©n dÉn ®Õn viÖc t¨ng hoÆc gi¶m chi phÝ nguyªn vËt liÖu cña s¶n phÈm s¶n xuÊt ra. 3 Nh vËy, qu¶n lý nguyªn vËt liÖu tõ kh©u thu mua, b¶o qu¶n dù tr÷, sö dông lµ mét trong nh÷ng néi dung quan träng cña c«ng t¸c qu¶n lý doanh nghiÖp lu«n ®îc c¸c nhµ qu¶n lý quan t©m. XuÊt ph¸t tõ ý nghÜa ®ã viÖc qu¶n lý nguyªn vËt liÖu cña c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt ph¶i ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu qu¶n lý sau: - Tæ chøc ®¸nh gi¸ nguyªn vËt liÖu phï hîp víi c¸c nguyªn t¾c yªu cÇu qu¶n lý thèng nhÊt cña Nhµ níc vµ yªu cÇu qu¶n lý cña doanh nghiÖp. - Tæ chøc chøng tõ, tµi kho¶n sæ s¸ch kÕ to¸n, khoa häc phï hîp víi c¸c ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n hµng tån kho cña doanh nghiÖp ®Ó ghi chÐp, ph©n lo¹i vµ tæng hîp sè liÖu vÒ t×nh h×nh thùc hiÖn sè hiÖn cã vµ t×nh h×nh t¨ng gi¶m vËt liÖu trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, cung cÊp sè liÖu kÞp thêi ®Ó tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. - Thùc hiÖn viÖc ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch mua, t×nh h×nh sö dông nguyªn vËt liÖu trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. 1.1.4 NhiÖm vô cña kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt XuÊt ph¸t tõ vÞ trÝ, vai trß, ý nghÜa vµ yªu cÇu qu¶n lý nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt, Nhµ níc ®· x¸c ®Þnh nhiÖm vô cña kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu trong c¸c doanh nghiÖp nh sau: - Tæ chøc ghi chÐp, ph¶n ¸nh ®Çy ®ñ, kÞp thêi vÒ t×nh h×nh nhËp, xuÊt, tån kho nguyªn vËt liÖu. TÝnh to¸n ®óng ®¾n gi¸ thùc tÕ cña nguyªn vËt liÖu thu mua vµ nhËp kho. T×nh h×nh thùc hiÖn thu mua vÒ c¸c mÆt sè lîng, chñng lo¹i, gi¸ c¶, thêi h¹n nh»m cung cÊp ®Çy ®ñ, kÞp thêi, ®óng chñng lo¹i nguyªn vËt liÖu cho qu¸ tr×nh doanh nghiÖp s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp . - ¸p dông ®óng c¸c ph¬ng ph¸p vÒ h¹ch to¸n vËt liÖu, híng dÉn kiÓm tra c¸c bé phËn, c¸c ®¬n vÞ trong doanh nghiÖp thùc hiÖn ®Çy ®ñ chÕ ®é h¹ch to¸n ban ®Çu vÒ nguyªn vËt liÖu, më c¸c sæ thÎ kÕ to¸n chi tiÕt, b¶ng kª thùc hiÖn h¹ch to¸n vËt liÖu ®óng chÕ ®é, ®óng ph¬ng ph¸p quy ®Þnh nh»m ®¶m b¶o sù thèng nhÊt trong c«ng t¸c kÕ to¸n t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c«ng t¸c l·nh ®¹o, chØ ®¹o. - KiÓm tra viÖc chÊp hµnh chÕ ®é b¶o qu¶n, dù tr÷ vµ sö dông nguyªn vËt liÖu, ph¸t hiÖn ng¨n ngõa vµ ®Ò xuÊt nh÷ng biÖn ph¸p xö lý nguyªn vËt liÖu thõa, thiÕu, ø ®äng, kÐm hoÆc mÊt phÈm chÊt. TÝnh to¸n x¸c ®Þnh chÝnh x¸c sè lîng vµ gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu s¶n xuÊt tiªu hao cho c¸c ®èi tîng sö dông. - Tham gia kiÓm kª vµ ®¸nh gi¸ l¹i nguyªn vËt liÖu theo chÕ ®é Nhµ níc quy ®Þnh, lËp c¸c b¸o c¸o vÒ nguyªn vËt liÖu phôc vô c«ng t¸c l·nh ®¹o vµ qu¶n lý. TiÕn hµnh ph©n tÝch t×nh h×nh thu mua b¶o qu¶n, dù tr÷, vËn chuyÓn nguyªn vËt liÖu nh»m phôc vô c«ng t¸c qu¶n lý nguyªn vËt liÖu mét c¸ch hîp lý trong ho¹t ®éng doanh nghiÖp s¶n xuÊt, h¹ thÊp chi phÝ s¶n xuÊt. 1.2 Ph©n lo¹i vµ ®¸nh gi¸ nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt 4 1.2.1 Ph©n lo¹i nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt * C¨n cø vµo néi dung kinh tÕ vµ vai trß cña nguyªn vËt liÖu trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh gåm: - Nguyªn vËt liÖu chÝnh: Lµ ®èi tîng lao ®éng chñ yÕu cÊu thµnh nªn thùc thÓ chÝnh cña s¶n phÈm. Kh¸i niÖm nguyªn vËt liÖu chÝnh g¾n liÒn víi tõng doanh nghiÖp s¶n xuÊt cô thÓ. VÝ dô nh s¾t thÐp lµ nguyªn vËt liÖu chÝnh trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt chÕ t¹o m¸y, b«ng sîi lµ nguyªn vËt liÖu chÝnh trong doanh nghiÖp may mÆc… - Nguyªn vËt liÖu phô: §ã lµ c¸c lo¹i nguyªn vËt liÖu ®ãng vai trß thø yÕu trong qóa tr×nh chÕ biÕn s¶n xuÊt s¶n phÈm, kh«ng cÊu thµnh thùc thÓ chÝnh cña s¶n phÈm mµ cã thÓ kÕt hîp víi vËt liÖu chÝnh lµm thay ®æi mµu s¾c, mïi vÞ, h×nh d¸ng bÒ ngoµi t¨ng thªm chÊt lîng cña s¶n phÈm ®îc thùc hiÖn b×nh thêng hoÆc phôc vô cho nhu cÇu c«ng nghÖ kü thuËt phôc vô cho qu¸ tr×nh lao ®éng. - Nhiªn liÖu: Lµ nh÷ng thø cã t¸c dông cung cÊp nhiÖt lîng trong qóa tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm t¹o ®iÒu kiÖn cho qu¸ tr×nh chÕ t¹o s¶n phÈm diÔn ra b×nh thêng. Nhiªn liÖu cã thÓ tån t¹i ë thÓ láng, thÓ r¾n vµ thÓ khÝ. - Phô tïng thay thÕ: Lµ vËt t, s¶n phÈm dïng ®Ó thay thÕ, söa ch÷a m¸y mãc thiÕt bÞ, ph¬ng tiÖn vËn t¶i, c«ng cô dông cô s¶n xuÊt. - ThiÕt bÞ x©y dùng c¬ b¶n: Bao gåm c¸c lo¹i thiÕt bÞ, c¸c lo¹i c«ng cô, vËt kÕt cÊu ®îc sö dông cho ho¹t ®éng x©y dùng c¬ b¶n cña doanh nghiÖp. - C¸c lo¹i vËt liÖu kh¸c : C¸c lo¹i phÕ liÖu tõ s¶n xuÊt, tõ thu håi thanh lý tµi s¶n cè ®Þnh. * C¨n cø vµo nguån gèc cña nguyªn vËt liÖu: Nguyªn vËt liÖu mua ngoµi, nguyªn vËt liÖu thuª ngoµi gia c«ng chÕ biÕn, nguyªn vËt liÖu tù gia c«ng chÕ biÕn. * C¨n cø vµo môc ®Ých sö dông: Nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp dïng cho s¶n xuÊt s¶n phÈm, nguyªn vËt liÖu dïng cho qu¶n lý doanh nghiÖp, dïng cho kh©u b¸n hµng... 1.2.2 §¸nh gi¸ nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt §¸nh gi¸ nguyªn vËt liÖu lµ viÖc x¸c ®Þnh gi¸ trÞ cña nguyªn vËt liÖu ë nh÷ng thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh, theo nh÷ng nguyªn t¾c nhÊt ®Þnh ®¶m b¶o yªu cÇu ch©n thùc thèng nhÊt. §¸nh gi¸ nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt cã ý nghÜa v« cïng quan träng trong c«ng t¸c h¹ch to¸n vµ qu¶n lý vËt liÖu. Th«ng qua viÖc ®¸nh gi¸ nguyªn vËt liÖu kÕ to¸n míi ghi chÐp ®Çy ®ñ cã hÖ thèng c¸c chi phÝ cÊu thµnh nªn gi¸ vËt t mua vµo, gi¸ trÞ vËt t tiªu hao cho s¶n xuÊt kinh doanh. Tõ ®ã x¸c ®Þnh ®îc chÝnh x¸c gi¸ trÞ s¶n phÈm s¶n xuÊt ra trong kú, cung cÊp ®Çy ®ñ, kÞp thêi th«ng tin cho ngêi qu¶n lý gãp phÇn thùc hiÖn cã hiÖu qu¶ c¸c ho¹t ®éng thu mua vËt t vµ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm cña doanh nghiÖp. 5 1.2.2.1 Yªu cÇu vµ nguyªn t¾c ®¸nh gi¸ nguyªn vËt liÖu §Ó ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c, hîp lý gi¸ cña nguyªn vËt liÖu, viÖc ®¸nh gi¸ nguyªn vËt liÖu ph¶i ®¶m b¶o chÝnh x¸c c¸c yªu cÇu sau: - Yªu cÇu ch©n thùc: Doanh nghiÖp ®¸nh gi¸ nguyªn vËt liÖu ph¶i ®îc tiÕn hµnh trªn c¬ së tæng hîp ®Çy ®ñ, hîp lý nh÷ng chi phÝ cÊu thµnh nªn gi¸ trÞ cña nguyªn vËt liÖu ®ång thêi ph¶i lo¹i trõ ra gi¸ cña nguyªn vËt liÖu nh chi phÝ bÊt hîp lý, bÊt hîp lÖ, chi phÝ kÐm hiÖu qu¶. - Yªu cÇu thèng nhÊt: Doanh nghiÖp ®¸nh gi¸ nguyªn vËt liÖu ph¶i ®¶m b¶o thèng nhÊt vÒ néi dung vµ ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ gi÷a c¸c kú h¹ch to¸n cña doanh nghiÖp. - Nguyªn t¾c ®¸nh gi¸ nguyªn vËt liÖu: Theo chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam th× nguyªn vËt liÖu ®îc ®¸nh gi¸ theo gi¸ vèn. 1.2.2.2 Ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ nguyªn vËt liÖu §¸nh gi¸ nguyªn vËt liÖu theo gi¸ thùc tÕ: * X¸c ®Þnh trÞ gi¸ vèn cña nguyªn vËt liÖu nhËp kho: Lµ toµn bé chi phÝ liªn quan ®Õn vËt liÖu nhËp kho, ®îc x¸c ®Þnh theo tõng nguån nhËp. - §èi víi nguyªn vËt liÖu mua ngoµi: Gi¸ thùc tÕ lµ gi¸ mua trªn ho¸ ®¬n bao gåm c¸c kho¶n thuÕ kh«ng ®îc hoµn l¹i céng víi c¸c chi phÝ mua thùc tÕ (chi phÝ vËn chuyÓn, bèc xÕp, b¶o qu¶n, chi phÝ thuª kho b·i, chi phÝ nh©n viªn...) trõ ®i c¸c kho¶n gi¶m gi¸ (nÕu cã). - §èi víi nguyªn vËt liÖu do tù s¶n xuÊt: TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña nguyªn vËt liÖu nhËp kho lµ gi¸ thµnh s¶n xuÊt cña nguyªn vËt liÖu tù gia c«ng chÕ biÕn. - §èi víi nguyªn vËt liÖu ®îc cÊp: TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña nguyªn vËt liÖu nhËp kho lµ gi¸ ghi trªn biªn b¶n giao nhËn céng c¸c chi phÝ ph¸t sinh khi nhËn. - §èi víi nguyªn vËt liÖu nhËp tõ viÖc nhËn vèn gãp liªn doanh: Gi¸ thùc tÕ do héi ®ång liªn doanh chÊp nhËn céng chi phÝ vËn chuyÓn bèc dì. - §èi víi nguyªn vËt liÖu do doanh nghiÖp tù gia c«ng chÕ biÕn: Gi¸ thùc tÕ cña nguyªn vËt liÖu ®îc tÝnh b»ng gi¸ thùc tÕ cña nguyªn vËt liÖu s¶n xuÊt ra cho s¶n xuÊt chÕ biÕn céng víi c¸c chi phÝ mµ doanh nghiÖp ®· bá ra ®Ó s¶n xuÊt vµ chÕ biÕn. - §èi víi nguyªn vËt liÖu thuª ngoµi gia c«ng chÕ biÕn: Gi¸ thùc tÕ cña nguyªn vËt liÖu nhËp kho lµ trÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña nguyªn vËt liÖu xuÊt kho céng víi chi phÝ vËn chuyÓn bèc dì. * X¸c ®Þnh trÞ gi¸ vèn cña nguyªn vËt liÖu xuÊt kho : Nguyªn vËt liÖu ®îc nhËp kho tõ rÊt nhiÒu nguån kh¸c nhau, do ®ã gi¸ thùc tÕ cña tõng lÇn nhËp kho còng kh«ng hoµn toµn gièng nhau. ChÝnh v× vËy khi xuÊt kho nguyªn vËt liÖu kÕ to¸n cÇn 6 ph¶i tÝnh to¸n x¸c ®Þnh gi¸ thùc tÕ xuÊt kho theo ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thùc tÕ xuÊt kho ®· ®¨ng ký ¸p dông vµ ®¶m b¶o tÝnh nhÊt qu¸n trong niªn ®é kÕ to¸n. - Ph¬ng ph¸p gi¸ thùc tÕ ®Ých danh: Doanh nghiÖp sö dông ®¬n gi¸ thùc tÕ nhËp kho cña chÝnh l« nguyªn vËt liÖu xuÊt kho ®Ó x¸c ®Þnh trÞ gi¸ vèn thùc tÕ xuÊt kho cña chÝnh l« nguyªn vËt liÖu ®ã; + ¦u ®iÓm: Sö dông ph¬ng ph¸p nµy sÏ ®¶m b¶o nguyªn t¾c phï hîp gi÷a chi phÝ vµ doanh thu. + Nhîc ®iÓm: §Ó cã thÓ thùc hiÖn ®îc nguyªn t¾c nµy nhÊt thiÕt doanh nghiÖp ph¶i theo dâi ®îc ®¬n gi¸ thùc tÕ cña tõng lÇn nhËp, ph¶i nhËn diÖn ®îc tõng lo¹i nguyªn vËt liÖu cô thÓ cho nªn c«ng t¸c b¶o qu¶n rÊt phøc t¹p. + §iÒu kiÖn ¸p dông: Ph¬ng ph¸p nµy ®îc ¸p dông víi c¸c nguyªn vËt liÖu cã gi¸ trÞ lín, c¸c lo¹i vËt t ®Æc chñng. - Ph¬ng ph¸p nhËp tríc xuÊt tríc: KÕ to¸n dùa trªn mét gi¶ ®Þnh lµ l« nguyªn vËt liÖu nµo ®ã nhËp tríc th× sÏ ®îc xuÊt tríc, Do vËy, kÕ to¸n sö dông ®¬n gi¸ cña nh÷ng lÇn nhËp ®Çu tiªn trong kú ®Ó tÝnh trÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña nguyªn vËt liÖu xuÊt kho ë nh÷ng lÇn nhËp xuÊt ®Çu tiªn trong kú, gi¶ thiÕt trªn chØ ®óng víi chØ tiªu tiÒn tÖ mµ kh«ng nhÊt thiÕt ®óng víi chØ tiªu hiÖn vËt. + ¦u ®iÓm: VÒ c¬ b¶n gi¸ thùc tÕ xuÊt kho cña nguyªn vËt liÖu tÝnh theo ph¬ng ph¸p nµy phï hîp víi ®¬n gi¸ thÞ trêng. + Nhîc ®iÓm: Theo ph¬ng ph¸p nµy th× chi phÝ mang tÝnh chÊt qu¸ khø cßn doanh thu mang tÝnh chÊt hiÖn t¹i nªn kh«ng ®¶m b¶o nguyªn t¾c phï hîp. + §iÒu kiÖn ¸p dông: Ph¬ng ph¸p nµy ¸p dông khi doanh nghiÖp theo dâi ®îc ®¬n gi¸ thùc tÕ cña tõng lÇn nhËp, sè lîng c¸c nghiÖp vô liªn quan tíi nhËp xuÊt nguyªn vËt liÖu kh«ng qu¸ nhiÒu vµ khã ¸p dông viÖc c¬ giíi ho¸, tin häc ho¸ c«ng t¸c kÕ to¸n. - Ph¬ng ph¸p nhËp sau xuÊt tríc: KÕ to¸n dùa trªn gi¶ ®Þnh lµ l« vËt liÖu nµo ®ã nhËp sau th× sÏ ®îc xuÊt tríc. Khi tÝnh trÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña l« nguyªn vËt liÖu xuÊt kho kÕ to¸n sö dông ®¬n gi¸ cña lÇn nhËp gÇn lÇn xuÊt ®ã nhÊt vµ nguyªn vËt liÖu nhËp kho, tån kho cuèi kú ®îc quan niÖm nh lÇn xuÊt kho cuèi cïng trong kú nªn ®îc ®¸nh gi¸ theo ®¬n gi¸ cña lÇn nhËp ®Çu tiªn. + ¦u ®iÓm: Do gi¸ thùc tÕ cña nguyªn vËt liÖu xuÊt kho ®îc tÝnh theo ®¬n gi¸ cña lÇn nhËp gÇn víi lÇn xuÊt cña nã nhÊt cho nªn nguyªn t¾c phï hîp cña kÕ to¸n ®îc ®¶m b¶o gi÷a chi phÝ vµ lîi nhuËn do chi phÝ t¹o ra mang tÝnh chÊt hiÖn t¹i. + Nhîc ®iÓm: Gi¸ trÞ cña nguyªn vËt liÖu ë thêi ®iÓm cuèi kú ®îc tÝnh theo ®¬n gi¸ cña nh÷ng lÇn nhËp ®Çu tiªn trong kú nªn kh«ng s¸t víi thùc tÕ. 7 + §iÒu kiÖn ¸p dông: Ph¬ng ph¸p nµy ®îc ¸p dông khi doanh nghiÖp theo dâi ®îc ®¬n gi¸ thùc tÕ cña tõng lÇn nhËp, sè lîng c¸c nghiÖp vô liªn quan tíi nhËp, xuÊt nguyªn vËt liÖu kh«ng qu¸ nhiÒu vµ viÖc c¬ giíi ho¸, tin häc ho¸ c«ng t¸c kÕ to¸n rÊt khã ¸p dông. - Ph¬ng ph¸p b×nh qu©n gia quyÒn: Theo ph¬ng ph¸p nµy kÕ to¸n sö dông ®¬n gi¸ b×nh qu©n cña nguyªn vËt liÖu lu©n chuyÓn trong kú ®Ó tÝnh trÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña nguyªn vËt liÖu xuÊt kho. Ph¬ng ph¸p nµy cã 2 d¹ng D¹ng 1: Sö dông ®¬n gi¸ b×nh qu©n gia quyÒn c¶ kú . TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña + TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña §¬n gi¸ b×nh = NVL tån ®Çu kú NVL nhËp trong kú qu©n c¶ kú Sè lîng NVL + Sè liÖu NVL nhËp tån ®Çu kú trong kú D¹ng 2: Sö dông ph¬ng ph¸p b×nh qu©n gia quyÒn liªn hoµn. Theo ph¬ng ph¸p nµy ®¬n gi¸ b×nh qu©n sÏ ®îc tÝnh sau mçi lÇn nhËp kho. TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña NVL + TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña §¬n gi¸ b×nh qu©n = tån kho tríc lÇn nhËp ®ã NVL nhËp kho sau lÇn nhËp thø i Sè lîng NVL nhËp kho + Sè lîng NVL tríc lÇn nhËp ®ã nhËp kho Ph¬ng ph¸p b×nh qu©n gia quyÒn cã xu híng b×nh qu©n ho¸ sù t¨ng gi¶m cña gi¸ c¶ nguyªn vËt liÖu. KÕt qu¶ tÝnh ®îc cña ph¬ng ph¸p nµy thêng n»m ë gi÷a kÕt qu¶ cña 2 ph¬ng ph¸p nhËp tríc xuÊt tríc vµ nhËp sau xuÊt tríc. + §iÒu kiÖn vËn dông: Ph¬ng ph¸p nµy ®îc ¸p dông ë nh÷ng ®¬n vÞ cã nhiÒu nghiÖp vô liªn quan ®Õn nhËp xuÊt nguyªn vËt liÖu vµ cã thÓ ¸p dông ®îc trong ®iÒu kiÖn tin häc ho¸ c«ng t¸c kÕ to¸n. - Ph¬ng ph¸p trÞ gi¸ hµng tån: C¸c ph¬ng ph¸p trªn, ®Ó tÝnh ®îc gi¸ thùc tÕ xuÊt kho kÕ to¸n ph¶i x¸c ®Þnh ®îc lîng nguyªn vËt liÖu xuÊt kho c¨n cø vµo c¸c chøng tõ xuÊt. Tuy nhiªn trong thùc tÕ cã nh÷ng doanh nghiÖp cã nhiÒu chñng lo¹i mÉu m· kh¸c nhau, gi¸ trÞ thÊp, xuÊt dïng thêng xuyªn sÏ kh«ng cã ®iÒu kiÖn kiÓm kª ®îc tõng nghiÖp vô xuÊt kho. Trong ®iÒu kiÖn ®ã doanh nghiÖp ph¶i tÝnh gi¸ thùc tÕ cña nguyªn vËt liÖu xuÊt kho trong kú. Gi¸ thùc tÕ NVL = Sè lîng NVL x §¬n gi¸ NVL nhËp tån kho cuèi kú nhËp kho kho lÇn cuèi. Gi¸ thùc tÕ NVL = Gi¸ thùc tÕ NVL + Gi¸ thùc tÕ NVL - Gi¸ thùc tÕ NVL xuÊt kho nhËp kho tån kho ®Çu kú tån kho cuèi kú - Ph¬ng ph¸p gi¸ h¹ch to¸n: 8 §èi víi c¸c doanh nghiÖp cã nhiÒu lo¹i nguyªn vËt liÖu, gi¸ c¶ thêng xuyªn biÕn ®éng, nghiÖp vô nhËp xuÊt nguyªn vËt liÖu diÔn ra thêng xuyªn th× viÖc h¹ch to¸n theo gi¸ thùc tÕ trë nªn phøc t¹p vµ nhiÒu khi kh«ng thùc hiÖn ®îc. Do ®ã viÖc h¹ch to¸n hµng ngµy nªn sö dông gi¸ h¹ch to¸n. Gi¸ h¹ch to¸n lµ gi¸ æn ®Þnh, doanh nghiÖp cã thÓ sö dông trong thêi gian dµi ®Ó h¹ch to¸n nhËp, xuÊt, tån kho nguyªn vËt liÖu khi cha tÝnh ®îc gi¸ thùc tÕ. Doanh nghiÖp cã thÓ sö dông gi¸ kÕ ho¹ch hoÆc gi¸ mua nguyªn vËt liÖu ë mét thêi ®iÓm nµo ®ã hay gi¸ nguyªn vËt liÖu b×nh qu©n th¸ng tríc ®Ó lµm gi¸ h¹ch to¸n. Sö dông gi¸ h¹ch to¸n ®Ó gi¶m bít khèi lîng cho c«ng t¸c kÕ to¸n nhËp, xuÊt nguyªn vËt liÖu hµng ngµy nhng cuèi th¸ng ph¶i tÝnh chuyÓn gi¸ h¹ch to¸n cña nguyªn vËt liÖu xuÊt, tån kho theo gi¸ thùc tÕ. ViÖc tÝnh chuyÓn dùa trªn c¬ së hÖ sè gi¸ thùc tÕ vµ gi¸ h¹ch to¸n. Gi¸ thùc tÕ NVL + Gi¸ thùc tÕ NVL HÖ sè gi¸ = tån kho ®Çu kú nhËp kho trong kú NVL Gi¸ h¹ch to¸nNVL + Gi¸ thùc tÕ NVL tån kho ®Çu kú nhËp kho trong kú Ph¬ng ph¸p nµy cho phÐp kÕt hîp chÆt chÏ h¹ch to¸n chi tiÕt vµ h¹ch to¸n tæng hîp vÒ nguyªn vËt liÖu trong c«ng t¸c tÝnh gi¸ nªn viÖc tÝnh gi¸ ®îc tiÕn hµnh nhanh chãng vµ kh«ng bÞ phô thuéc vµo sè lîng danh ®iÓm nguyªn vËt liÖu, sè lÇn nhËp, xuÊt cña mçi lo¹i nhiÒu hay Ýt. + §iÒu kiÖn ¸p dông: Ph¬ng ph¸p nµy thÝch hîp víi nh÷ng doanh nghiÖp cã nhiÒu chñng lo¹i nguyªn vËt liÖu vµ ®éi ngò kÕ to¸n cã tr×nh ®é chuyªn m«n cao. Mçi ph¬ng ph¸p tÝnh vèn thùc tÕ cña nguyªn vËt liÖu xuÊt kho nªu trªn cã néi dung, u ®iÓm, nhîc ®iÓm vµ nh÷ng ®iÒu kiÖn ¸p dông phï hîp nhÊt ®Þnh. Doanh nghiÖp ph¶i c¨n cø vµo ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, kh¶ n¨ng, tr×nh ®é nghiÖp vô cña c¸n bé kÕ to¸n còng nh yªu cÇu qu¶n lý ®Ó ®¨ng ký ph¬ng ph¸p ¸p dông thÝch hîp cho tõng doanh nghiÖp. 9 PhÇn II h¹ch to¸n kÕ to¸n vÒ nGuyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt 2.1 KÕ to¸n chi tiÕt nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt 2.1.1 Chøng tõ kÕ to¸n Theo chÕ ®é chøng tõ kÕ to¸n quy ®Þnh ban hµnh kÌm theo quyÕt ®Þnh 1141/C§KT ngµy 01/11/1995 cña Bé Tµi chÝnh. C¸c chøng tõ kÕ to¸n vÒ nguyªn vËt liÖu bao gåm: + PhiÕu nhËp kho (MÉu 01- VT). + PhiÕu xuÊt kho (MÉu 02- VT). + PhiÕu xuÊt kho kiªm vËn chuyÓn néi bé (MÉu 03- VT). + Biªn b¶n kiÓm kª vËt t, s¶n phÈm hµng ho¸ (MÉu 03- VT). + Biªn b¶n nhËn gãp vèn liªn doanh. + PhiÕu xuÊt vËt t theo h¹n møc (MÉu 04 - VT). + Biªn b¶n kiÓm nghiÖm vËt t (MÉu 05 - VT). - §èi víi chøng tõ thèng nhÊt b¾t buéc ph¶i ®îc lËp kÞp thêi, ®Çy ®ñ theo ®óng quy ®Þnh vÒ mÉu biÓu, néi dung, ph¬ng ph¸p lËp. Ngêi lËp chøng tõ ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ ghi chÐp, tÝnh chÝnh x¸c, sè liÖu cña nghiÖp vô kÕ to¸n ph¸t sinh. - Mäi chøng tõ kÕ to¸n vÒ nguyªn vËt liÖu ph¶i ®îc tæ chøc lu©n chuyÓn theo tr×nh tù thêi gian hîp lý do kÕ to¸n trëng quy ®Þnh phôc vô cho viÖc ph¶n ¸nh ghi chÐp, tæng hîp kÞp thêi cña c¸c bé phËn c¸ nh©n cã liªn quan. 2.1.2 H¹ch to¸n chi tiÕt nguyªn vËt liÖu H¹ch to¸n chi tiÕt nguyªn vËt liÖu lµ viÖc ghi chÐp hµng ngµy t×nh h×nh biÕn ®éng vÒ sè lîng cña tõng lo¹i, tõng thø nguyªn vËt liÖu theo tõng kho cña doanh nghiÖp. H¹ch to¸n chi tiÕt nguyªn vËt liÖu ®îc tiÕn hµnh ë kho vµ ë phßng kÕ to¸n. - Gi÷a h¹ch to¸n chi tiÕt nguyªn vËt liÖu vµ h¹ch to¸n tæng hîp nguyªn vËt liÖu cã mèi quan hÖ mËt thiÕt víi nhau. VÒ mÆt qu¶n lý chung h×nh thµnh mét tæng thÓ hoµn chØnh c¸c th«ng tin phôc vô c¸c cÊp qu¶n lý cña Nhµ níc, tæ chøc kÕ to¸n cña mét doanh nghiÖp vµ trong néi bé doanh nghiÖp. VÒ mÆt ghi chÐp cã thÓ lµ hai qu¸ 10 tr×nh xong h¹ch to¸n chi tiÕt vµ h¹ch to¸n tæng hîp ®Òu dùa vµo mét c¬ së chung lµ hÖ thèng chøng tõ thèng nhÊt, do ®ã ®¶m b¶o cho sù kiÓm tra vµ ®èi chiÕu lÉn nhau. - HÖ thèng th«ng tin h¹ch to¸n tæng hîp ®îc h×nh thµnh trªn c¬ së tu©n thñ c¸c quy ®Þnh cña Nhµ níc vÒ vËn dông hÖ thèng tµi kho¶n, c¸c ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ vµ tÝnh kÕt qu¶ kinh doanh. Trong khi ®ã hÖ thèng th«ng tin dùa trªn c¬ së h¹ch to¸n chi tiÕt l¹i ®îc x©y dùng phï hîp víi yªu cÇu qu¶n lý riªng biÖt cña tõng doanh nghiÖp. Tõ nh÷ng ®Æc ®iÓm trªn cho thÊy cã sù ph©n chia h¹ch to¸n thµnh hai bé phËn h¹ch to¸n tæng hîp vµ h¹ch to¸n chi tiÕt lµ rÊt quan träng trong viÖc qu¶n lý vËt liÖu còng nh trong toµn bé c«ng t¸c kÕ to¸n t¹i doanh nghiÖp. * C¸c ph¬ng ph¸p kÕ to¸n chi tiÕt nguyªn vËt liÖu 2.1.2.1 Ph¬ng ph¸p ghi thÎ song song - ë kho: Thñ kho sÏ sö dông thÎ kho ®Ó ghi chÐp hµng ngµy t×nh h×nh nhËp xuÊt, tån kho cña tõng lo¹i nguyªn vËt liÖu theo chØ tiªu, sè lîng. Sau khi thùc hiÖn nhiÖm vô thu ph¸t nguyªn vËt liÖu thñ kho sÏ ghi sæ thùc thu, thùc ph¸t vµo chøng tõ vµ c¨n cø vµo chøng tõ ®ã ®Ó ghi vµo thÎ kho. Cuèi ngµy thñ kho ph¶i tÝnh sè tån kho . §Þnh kú toµn bé c¸c chøng tõ vÒ nhËp xuÊt sÏ ®îc chuyÓn cho kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu. - ë phßng kÕ to¸n: §Þnh kú nh©n viªn kÕ to¸n xuèng kho kiÓm tra viÖc ghi chÐp cña thñ kho, ký x¸c nhËn vµo thÎ kho vµ nhËn chøng tõ nhËp, xuÊt nguyªn vËt liÖu. C¸c chøng tõ nµy ®îc kÕ to¸n kiÓm tra vµ hoµn chØnh sau ®ã sö dông ®Ó ghi vµo sæ kÕ to¸n chi tiÕt (ghi theo c¶ chØ tiªu hiÖn vËt vµ chØ tiªu gi¸ trÞ). - Cuèi th¸ng sè liÖu trªn sæ kÕ to¸n chi tiÕt ®îc ®èi chiÕu víi sè liÖu ë thÎ kho vµ sè liÖu cña c¸c sæ kÕ to¸n tæng hîp th«ng qua viÖc lËp b¶ng tæng hîp nhËp, xuÊt, tån kho nguyªn vËt liÖu. S¬ ®å: H¹ch to¸n chi tiÕt theo ph¬ng ph¸p thÎ song song PhiÕu nhËp kho, phiÕu xuÊt kho ThÎ kho Ghi chó: Sæ kÕ to¸n tæng hîp vÒ vËt liÖu (b¶ng kª tÝnh gi¸) ThÎ kÕ to¸n chi tiÕt vËt liÖu B¶ng tæng hîp nhËp xuÊt tån kho vËt liÖu Ghi hµng ngµy; Ghi cuèi th¸ng; 11 §èi chiÕu; + ¦u ®iÓm: Ph¬ng ph¸p nµy ®¬n gi¶n, dÔ lµm, dÔ kiÓm tra, ®¶m b¶o ®îc ®é tin cËy cao cña th«ng tin vµ cã kh¶ n¨ng cung cÊp th«ng tin nhanh. + Nhîc ®iÓm: Gi÷a kho vµ phßng kÕ to¸n cßn ghi chÐp trïng lÆp vÒ mÆt sè lîng, khèi lîng c«ng viÖc ghi chÐp qu¸ lín nÕu chñng lo¹i nguyªn vËt liÖu nhiÒu vµ t×nh h×nh nhËp, xuÊt diÔn ra thêng xuyªn hµng ngµy. + §iÒu kiÖn ¸p dông: Ph¬ng ph¸p nµy ¸p dông thÝch hîp trong c¸c doanh nghiÖp cã Ýt chñng lo¹i nguyªn vËt liÖu, khèi lîng c¸c nghiÖp vô nhËp, xuÊt Ýt, kh«ng thêng xuyªn vµ tr×nh ®é chuyªn m«n cña kÕ to¸n cßn nhiÒu h¹n chÕ. 2.1.2.2 Ph¬ng ph¸p ghi sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn Nguyªn t¾c h¹ch to¸n theo ph¬ng ph¸p nµy lµ ë kho theo dâi vÒ mÆt sè lîng cßn phßng kÕ to¸n ghi chÐp c¶ vÒ mÆt sè lîng vµ gi¸ trÞ theo tõng kho, tõng thø, tõng lo¹i nguyªn vËt liÖu nhng chØ ghi mét lÇn vµo cuèi th¸ng. - ë kho : Thñ kho sö dông thÎ kho ®Ó ghi chÐp t×nh h×nh nhËp xuÊt, tån kho cña tõng thø nguyªn vËt liÖu nh ph¬ng ph¸p ghi thÎ song song. - ë phßng kÕ to¸n: KÕ to¸n sö dông sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn ®Ó ghi chÐp t×nh h×nh nhËp, xuÊt, tån kho cña tõng thø nguyªn vËt liÖu theo tõng kho dïng cho c¶ n¨m. Sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn chØ ghi mçi th¸ng mét lÇn vµo cuèi th¸ng. §Ó cã sè liÖu ghi vµo sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn kÕ to¸n ph¶i lËp c¸c b¶ng kª nhËp, b¶ng kª xuÊt theo tõng thø nguyªn vËt liÖu trªn c¬ së c¸c chøng tõ nhËp xuÊt do thñ kho ®Þnh kú göi lªn. Sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn ®îc theo dâi vÒ c¶ chØ tiªu sè lîng vµ chØ tiªu gi¸ trÞ, cuèi th¸ng sÏ tiÕn hµnh kiÓm tra ®èi chiÕu sè liÖu gi÷a sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn víi thÎ kho vµ sæ kÕ to¸n tæng hîp. S« ®å: H¹ch to¸n chi tiÕt nguyªn vËt liÖu theo ph¬ng ph¸p ®èi chiÕu lu©n chuyÓn PhiÕu nhËp kho ThÎ kho Sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn PhiÕu xuÊt kho Ghi chó: B¶ng kª nhËp vËt liÖu B¶ng kª xuÊt vËt liÖu Ghi hµng ngµy; Ghi cuèi th¸ng; B¶ng tæng hîp nhËp xuÊt vËt liÖu tån kho Sæ kÕ to¸n tæng hîp vÒ vËt liÖu §èi chiÕu; + ¦u ®iÓm: Gi¶m ®îc khèi lîng ghi chÐp do chØ ghi mét lÇn vµo cuèi th¸ng, gi¶m ®îc sè lîng sæ s¸ch. 12 + Nhîc ®iÓm: ViÖc ghi sæ vÉn bÞ trïng lÆp (ë phßng kÕ to¸n vÉn theo dâi c¶ chØ tiªu hiÖn vËt vµ chØ tiªu gi¸ trÞ), viÖc kiÓm tra ®èi chiÕu sè liÖu gi÷a kho vµ phßng kÕ to¸n chØ tiÕn hµnh vµo cuèi th¸ng nªn h¹n chÕ t¸c dông kiÓm tra trong c«ng t¸c kÕ to¸n. + §iÒu kiÖn ¸p dông: ¸p dông thÝch hîp ®èi víi c¸c doanh nghiÖp cã khèi lîng nghiÖp vô nhËp, xuÊt, tån kho nhiÒu, kh«ng bè trÝ riªng nh©n viªn kÕ to¸n chi tiÕt nguyªn vËt liÖu. Do vËy, kh«ng cã ®iÒu kiÖn ghi chÐp, theo dâi t×nh h×nh kÕ to¸n nhËp, xuÊt hµng ngµy. 2.1.2.3 Ph¬ng ph¸p ghi sæ sè d Nguyªn t¾c h¹ch to¸n ®èi víi ph¬ng ph¸p nµy lµ ë kho theo dâi vÒ mÆt sè lîng, tõng thø nguyªn vËt liÖu, phßng kÕ to¸n chØ theo dâi gi¸ trÞ tõng nhãm nguyªn vËt liÖu. - ë kho: Thñ kho dïng thÎ kho ®Ó theo dâi t×nh h×nh nhËp xu¸t, tån nguyªn vËt liÖu vÒ mÆt sè lîng. Cuèi th¸ng ph¶i ghi sæ tån kho ®· tÝnh ®îc trªn thÎ kho sang sæ sè d vµo cét sè lîng. Sæ sè d do kÕ to¸n lËp ®îc më cho tõng kho. + ë phßng kÕ to¸n: KÕ to¸n më sæ sè d theo tõng kho, dïng cho c¶ n¨m ®Ó ghi sè tån kho cuèi th¸ng cña tõng thø, tõng nhãm, tõng lo¹i nguyªn vËt liÖu theo chØ sè tån kho cuèi th¸ng cña tõng thø, tõng nhãm, tõng lo¹i nguyªn vËt liÖu theo chØ tiªu gi¸ trÞ. Khi nhËn ®îc phiÕu nhËp kho, phiÕu xuÊt kho kÕ to¸n tiÕn hµnh kiÓm tra vµ c¨n cø vµo ®ã ®Ó lËp b¶ng kª nhËp, b¶ng kª xuÊt ®Ó ghi chÐp t×nh h×nh nhËp xuÊt nguyªn vËt liÖu hµng ngµy hoÆc ®Þnh kú. Tõ c¸c b¶ng kª nhËp, xuÊt kÕ to¸n lËp b¶ng luü kÕ nhËp, luü kÕ xuÊt råi tõ b¶ng kª nµy lËp b¶ng tæng hîp nhËp, xuÊt, tån kho theo tõng nhãm, tõng lo¹i nguyªn vËt liÖu theo chØ tiªu gi¸ trÞ. Cuèi th¸ng khi nhËn ®îc sæ sè d vµ ®¬n gi¸ h¹ch to¸n ®Ó tÝnh ra sè tån kho cña tõng thø, tõng nhãm, tõng lo¹i nguyªn vËt liÖu theo chØ tiªu gi¸ trÞ ®Ó ghi vµo cét sè tiÒn ë sæ sè d. - C¨n cø vµo cét sè tiÒn tån kho cuèi th¸ng trªn sæ sè d kÕ to¸n sÏ tiÕn hµnh kiÓm tra, ®iÒu chØnh vµo cuèi th¸ng víi cét sè tiÒn tån kho trªn b¶ng kª tæng hîp nhËp, xuÊt, tån kho vµ sè liÖu cña kÕ to¸n tæng hîp. S¬ ®å: H¹ch to¸n chi tiÕt nguyªn vËt liÖu theo ph¬ng ph¸p ghi sæ sè d PhiÕu giao nhËn chøng tõ PhiÕu nhËp kho ThÎ kho B¶ng luü kÕ nhËp xuÊt,tån kho vËt liÖu Sæ sè d PhiÕu giao nhËn chøng tõ xuÊt PhiÕu xuÊt kho 13 Sæ kÕ to¸n tæng hîp vÒ vËt liÖu Ghi chó: Ghi hµng ngµy; Ghi cuèi th¸ng; §èi chiÕu; + ¦u ®iÓm: Gi¶m bít khèi lîng ghi chÐp sæ kÕ to¸n do chØ ghi theo chØ tiªu gi¸ trÞ vµ theo nhãm, theo lo¹i nguyªn vËt liÖu. C«ng viÖc kÕ to¸n ®îc tiÕn hµnh trong th¸ng t¹o ®iÒu kiÖn cung cÊp kÞp thêi tµi liÖu phôc vô c«ng t¸c l·nh ®¹o vµ qu¶n lý doanh nghiÖp. + Nhîc ®iÓm: Ph¬ng ph¸p nµy do kÕ to¸n chØ ghi chÐp theo chØ tiªu gi¸ trÞ, theo nhãm, theo lo¹i nguyªn vËt liÖu nªn sè liÖu kÕ to¸n kh«ng biÕt ®îc sè hiÖn cã vµ t×nh h×nh t¨ng gi¶m nguyªn vËt liÖu mµ ph¶i xem xÐt sè liÖu trªn thÎ kho. Ngoµi ra khi ®èi chøng kiÓm tra sè liÖu ë sæ sè d vµ b¶ng kª tæng hîp nhËp xuÊt tån kho nÕu kh«ng khíp ®óng th× viÖc ghi sæ sÏ gÆp nhiÒu khã kh¨n phøc t¹p, tèn nhiÒu thêi gian. + §iÒu kiÖn ¸p dông: Ph¬ng ph¸p nµy ¸p dông trong c¸c doanh nghiÖp cã khèi lîng nghiÖp vô kinh tÕ vÒ nhËp xuÊt nguyªn vËt liÖu nhiÒu, thêng xuyªn, nhiÒu chñng lo¹i nguyªn vËt liÖu. Dïng gi¸ h¹ch to¸n ®Ó h¹ch to¸n hµng ngµy t×nh h×nh nhËp xuÊt tån. Yªu cÇu tr×nh ®é qu¶n lý, tr×nh ®é c¸n bé kÕ to¸n cña doanh nghiÖp t¬ng ®èi cao vµ doanh nghiÖp ®· x©y dùng ®îc hÖ thèng danh ®iÓm nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt. 2.2 KÕ to¸n tæng hîp nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt Nguyªn vËt liÖu lµ tµi s¶n lu ®éng, thuéc nhãm hµng tån kho cña doanh nghiÖp. ViÖc më c¸c tµi kho¶n tæng hîp, ghi chÐp sæ kÕ to¸n vµ x©y dùng gi¸ trÞ hµng tån kho, gi¸ trÞ hµng b¸n ra hoÆc xuÊt dïng tuú thuéc vµo viÖc doanh nghiÖp sö dông kÕ to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn hay kiÓm kª ®Þnh kú. - Ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn hµng tån kho lµ ph¬ng ph¸p ghi chÐp ph¶n ¸nh thêng xuyªn liªn tôc t×nh h×nh nhËp xuÊt, tån kho c¸c lo¹i nguyªn vËt liÖu trªn c¸c tµi kho¶n vµ sæ kÕ to¸n tæng hîp khi cã c¸c chøng tõ nhËp xuÊt hµng tån kho. Nh vËy, viÖc x¸c ®Þnh gi¸ trÞ thùc tÕ nguyªn vËt liÖu ®îc c¨n cø trùc tiÕp vµo c¸c chøng tõ xuÊt kho sau khi ®îc tËp hîp, ph©n lo¹i theo c¸c ®èi tîng sö dông ®Ó ghi chÐp vµo sæ vµ tµi kho¶n kÕ to¸n. Ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn ®îc ¸p dông trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt vµ c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i kinh doanh nh÷ng mÆt hµng cã gi¸ trÞ lín. - Ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú hµng tån kho lµ ph¬ng ph¸p kh«ng theo dâi thêng xuyªn, liªn tôc t×nh h×nh nhËp, xuÊt, tån kho trªn c¸c tµi kho¶n hµng tån kho mµ chØ theo dâi ph¶n ¸nh gi¸ trÞ hµng tån kho ®Çu kú vµ cuèi kú c¨n cø vµo sè liÖu kiÓm kÓ ®Þnh kú. ViÖc x¸c ®Þnh gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu xuÊt dïng trªn tµi kho¶n kÕ to¸n tæng hîp kh«ng c¨n cø vµo chøng tõ xuÊt kho mµ c¨n cø vµo gi¸ trÞ hµng tån kho ®Çu kú mua (nhËp) trong kú vµ kÕt qu¶ kiÓm kª ®Þnh kú ®Ó tÝnh. ChÝnh v× vËy trªn tµi kho¶n 14 tæng hîp kh«ng thÓ hiÖn râ gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu xuÊt dïng cho tõng ®èi tîng cho c¸c yªu cÇu sö dông kh¸c nhau. Ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú ®îc quy ®Þnh ¸p dông trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt cã quy m« nhá, chØ tiÕn hµnh mét lo¹i ho¹t ®éng hoÆc ë c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i kinh doanh c¸c mÆt hµng cã gi¸ trÞ thÊp. Nh vËy xÐt theo gãc ®é kÕ to¸n chi tiÕt th× viÖc h¹ch to¸n chi tiÕt ®èi víi nguyªn vËt liÖu trong c¸c doanh nghiÖp tiÕn hµnh theo ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn hay kiÓm kª ®Þnh kú kh«ng cã g× kh¸c nhau. Sù kh¸c nhau ë ®©y lµ viÖc më c¸c tµi kho¶n, sæ kÕ to¸n ®Ó theo dâi t×nh h×nh nhËp xuÊt vµ x¸c ®Þnh trÞ gi¸ hµng tån kho trªn c¸c tµi kho¶n. 2.2.1 KÕ to¸n tæng hîp vÒ nguyªn vËt liÖu theo ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn 2.2.1.1 Tµi kho¶n kÕ to¸n sö dông Sù biÕn ®éng cña nguyªn vËt liÖu trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt sau khi ph¶n ¸nh trªn c¸c chøng tõ kÕ to¸n sÏ ph¶n ¸nh trùc tiÕp ë c¸c TK cÊp 1, cÊp 2 vÒ nguyªn vËt liÖu. §©y lµ ph¬ng ph¸p kÕ to¸n ph©n lo¹i nguyªn vËt liÖu ®Ó ph¶n ¸nh vµ gi¸m ®èc mét c¸ch thêng xuyªn, liªn tôc vµ cã hÖ thèng t×nh h×nh hiÖn cã vµ sù biÕn ®éng cña nguyªn vËt liÖu. KÕ to¸n nguyªn vËt liÖu trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt thêng sö dông c¸c tµi kho¶n kÕ to¸n sau: - TK 152 “ Nguyªn liÖu vËt liÖu” tµi kho¶n nµy dïng ®Ó ph¶n ¸nh ghi chÐp sè hiÖn cã vµ t×nh h×nh t¨ng gi¶m nguyªn vËt liÖu theo gi¸ thùc tÕ. TK 152 cã thÓ ®îc më thµnh c¸c TK cÊp 2 ®Ó kÕ to¸n chi tiÕt theo tõng lo¹i, nhãm, thø nguyªn vËt liÖu tuú thuéc vµo yªu cÇu qu¶n lý cña doanh nghiÖp bao gåm: + TK 1521: Nguyªn vËt liÖu chÝnh. + TK 1522: Nguyªn vËt liÖu phô + TK 1523: Nhiªn liÖu. + TK 1524: Phô tïng thay thÕ. + TK 1525: ThiÕt bÞ x©y dùng c¬ b¶n. + TK 1528: VËt liÖu kh¸c. - TK 331 “Ph¶i tr¶ ngêi b¸n” tµi kho¶n nµy ®îc dïng ®Ó ph¶n ¸nh quan hÖ thanh to¸n gi÷a doanh nghiÖp víi ngêi b¸n, ngêi nhËn thÇu vÒ c¸c kho¶n vËt t, hµng ho¸, lao vô, dÞch vô theo hîp ®ång ký kÕt. TK 331 ®îc më chi tiÕt theo dâi cho tõng ®èi tîng cô thÓ tõng ngêi b¸n ngêi nhËn thÇu. 15 - TK 151 “ Hµng mua ®ang ®i ®êng” tµi kho¶n nµy ®îc dïng ®Ó ph¶n ¸nh gi¸ trÞ c¸c lo¹i vËt t, hµng ho¸ mµ doanh nghiÖp ®· mua, ®· chÊp nhËn thanh to¸n víi ngêi b¸n nhng cha vÒ nhËp kho vµ t×nh h×nh ®ang ®i ®êng ®· vÒ nhËp kho. Ngoµi c¸c tµi kho¶n trªn kÕ to¸n tæng hîp nguyªn vËt liÖu cßn sö dông mét sè tµi kho¶n liªn quan nh TK 111,112,128… 2.2.1.2 Ph¬ng ph¸p kÕ to¸n tæng hîp nguyªn vËt liÖu * KÕ to¸n nguyªn vËt liÖu nhËp kho - Trêng hîp hµng vµ ho¸ ®¬n cïng vÒ: C¨n cø vµo ho¸ ®¬n phiÕu nhËp kho vµ chøng tõ liªn quan, kÕ to¸n ghi: Nî TK 152: Gi¸ nguyªn vËt liÖu nhËp kho. Nî TK 133: ThuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng ®îc khÊu trõ. Cã TK 111,112,311,331: Gi¸ trªn ho¸ ®¬n. - Trêng hîp hµng ®ang ®i ®êng: Ho¸ ®¬n vÒ mµ cha nhËn ®îc phiÕu nhËp kho. Trong th¸ng nÕu hµng vÒ th× ghi b×nh thêng nh trêng hîp trªn. NÕu cuèi th¸ng hµng cha vÒ c¨n cø vµo ho¸ ®¬n vµ chøng tõ liªn quan kÕ to¸n ghi: Nî TK 151: PhÇn ®îc tÝnh vµ gi¸ nguyªn vËt liÖu. Nî TK 133: ThuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng ®îc khÊu trõ. Cã TK 331: Ho¸ ®¬n cha tr¶ tiÒn cho ngêi b¸n. Cã TK 111,112,311…Ho¸ ®¬n ®· thanh to¸n. Khi sè hµng trªn ®· vÒ nhËp kho, c¨n cø vµo phiÕu nhËp kho kÕ to¸n ghi: Nî TK 152 Cã TK 151 - Trêng hîp hµng vÒ cha cã ho¸ ®¬n: Khi nhËn ®îc phiÕu nhËp kho kÕ to¸n c¨n cø vµo sè lîng nguyªn vËt liÖu thùc tÕ nhËp kho vµ gi¸ t¹m tÝnh ghi: Nî TK 152 Cã TK 331 Khi nhËn ®îc ho¸ ®¬n kÕ to¸n dïng bót to¸n ghi bæ sung hoÆc ghi ©m ®Ó ®iÒu chØnh gi¸ t¹m tÝnh thµnh gi¸ ho¸ ®¬n vµ sè thuÕ VAT ®îc khÊu trõ. VÝ dô: Khi gi¸ ho¸ ®¬n lín h¬n gi¸ t¹m tÝnh kÕ to¸n ghi bót to¸n bæ sung: Nî TK 152: Gi¸ nhËp thùc tÕ trõ (–) gi¸ t¹m tÝnh. Nî TK 133: ThuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng ®îc khÊu trõ. Cã TK 331: Gi¸ thanh to¸n trõ (–) gi¸ t¹m tÝnh. - Trêng hîp doanh nghiÖp øng tríc tiÒn hµng cho ngêi b¸n, c¨n cø vµo chøng tõ thanh to¸n kÕ to¸n ghi: Nî TK 331 Cã TK111,112,311 16 Khi ngêi b¸n chuyÓn hµng cho doanh nghiÖp, c¨n cø vµo hãa ®¬n chøng tõ thanh to¸n kÕ to¸n ghi: Nî TK 152: PhÇn ®îc ghi vµo gi¸ nhËp kho. Nî TK 133: ThuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng ®îc khÊu trõ. Cã TK 331: Gi¸ thanh to¸n theo ho¸ ®¬n. - Ph¶n ¸nh chi phÝ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh nhËp nguyªn vËt liÖu. Nî TK 152: PhÇn ®îc ghi vµo gi¸ nhËp kho. Nî TK 133: ThuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng ®îc khÊu trõ. Cã TK 111,112, 331… Gi¸ thanh to¸n theo ho¸ ®¬n. - NhËp kho ph¸t hiÖn nguyªn vËt liÖu thiÕu so víi ho¸ ®¬n, kÕ to¸n ghi: Nî TK 138(1381): Chê xû lý. Nî TK 138(1388): Yªu cÇu båi thêng. Cã TK 111, 112,311,331: Gi¸ thanh to¸n sè nguyªn vËt liÖu thiÕu. - NhËp kho ph¸t hiÖn sè nguyªn vËt liÖu thõa so víi hãa ®¬n, kÕ to¸n ghi: Nî TK 152: Cã TK 338(3388): - NhËp kho nguyªn vËt liÖu do tù chÕ, gia c«ng xong, nhËn vèn kinh doanh b»ng gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu…kÕ to¸n ghi: Nî TK 152 Cã TK 154,411,128,338,711. * KÕ to¸n xuÊt kho nguyªn vËt liÖu. - KÕ to¸n tæng hîp c¸c phiÕu xuÊt nguyªn vËt liÖu cho bé phËn sö dông kÕ to¸n ghi: Nî TK 621, 627, 641, 642… Cã TK: 152: Gi¸ thùc tÕ nguyªn vËt liÖu xuÊt kho. - Doanh nghiÖp xuÊt nguyªn vËt liÖu ®Ó gãp vèn liªn doanh hoÆc tr¶ vèn gãp liªn doanh, c¨n cø vµo phiÕu xuÊt kho vµ biªn b¶n giao nhËn vèn kÕ to¸n ghi: Nî TK 222: Gãp vèn liªn doanh (theo gi¸ tho¶ thuËn). Nî TK 411: Tr¶ vèn gãp liªn doanh (theo gi¸ tho¶ thuËn). Cã TK 152: Ghi theo gi¸ thùc tÕ xuÊt kho. Nî (Cã) TK 412: Chªnh lÖch gi¸ (nÕu cã). - Trêng hîp xuÊt kho nguyªn vËt liÖu ®Ó gia c«ng chÕ biÕn thªm tríc khi ®a vµo sö dông, c¨n cø gi¸ thùc tÕ nguyªn vËt liÖu xuÊt kho kÕ to¸n ghi: Nî TK 154 Nî TK133 Cã TK 334,338: Chi phÝ nh©n viªn. Cã TK 331: TiÒn thuª gia c«ng. 17 - Trêng hîp xuÊt nguyªn vËt liÖu ®Ó b¸n th× c¨n cø gi¸ thùc tÕ kÕ to¸n ghi: Nî TK 632 Cã TK 152: TiÒn thu ®îc tõ viÖc nhîng b¸n nguyªn vËt liÖu, kÕ to¸n ghi: Nî TK 111,112,131: Sè tiÒn thùc thu. Cã TK 511: Doanh thu. Cã TK 333 (3331): ThuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ. - Trêng hîp nguyªn vËt liÖu nhËp kho, nhng chÊt lîng kÐm tr¶ l¹i nhµ cung cÊp, c¨n cø vµo gi¸ ho¸ ®¬n kÕ to¸n ghi b»ng sè ©m (ghi ®á). Nî TK 152: Gi¸ nhËp kho ®Ých danh. Nî TK 133: ThuÕ VAT ®Çu vµo. Cã TK 111,112,331: Gi¸ thanh to¸n. - Trêng hîp doanh nghiÖp ®îc hëng chiÕt khÊu th¬ng m¹i (gi¶m gi¸, håi khÊu... kÕ to¸n ghi gi¶m gi¸ nguyªn vËt liÖu nhËp kho trong kú b»ng sè ©m: Nî TK 152 Nî TK 133 Cã TK 111,112,331. - Trêng hîp khi kiÓm kª ph¸t hiÖn nguyªn vËt liÖu h háng, mÊt m¸t, c¨n cø vµo biªn b¶n kiÓm kª vµ biªn b¶n xö lý (nÕu cã) kÕ to¸n ghi: Nî TK 138 (1381): Tµi s¶n thiÕu chê xö lý. Cã TK 152: Gi¸ thùc tÕ cña nguyªn vËt liÖu thiÕu. Khi cã biªn b¶n xö lý, kÕ to¸n ghi: Nî TK 111,112,1388,334…: PhÇn ®îc båi thêng. Nî TK 632: PhÇn thiÖt h¹i doanh nghiÖp ph¶i chÞu. Cã TK 1381: Gi¸ trÞ tµi s¶n thiÕu ®îc x lý. - Trêng hîp khi kiÓm kª ph¸t hiÖn nguyªn vËt liÖu thõa so víi sæ s¸ch, kÕ to¸n ph¶i x¸c ®Þnh nguyªn nh©n thõa lµ cña m×nh hay ph¶i tr¶ cho ®¬n vÞ kh¸c. + NÕu nguyªn vËt liÖu thõa lµ cña doanh nghiÖp, kÕ to¸n ghi: Nî TK 152 Cã TK 711 + NÕu nguyªn vËt liÖu thõa sÏ tr¶ cho ®¬n vÞ kh¸c, th× kÕ to¸n ghi ®¬n vµo bªn Nî TK 002. NÕu ghi l¹i sè nguyªn vËt liÖu thõa kÕ to¸n ghi: Nî TK 152 Cã TK 338: H¹ch to¸n kÕ to¸n tæng hîp qóa tr×nh lu©n chuyÓn nguyªn vËt liÖu ®îc thÓ hiÖn qua s¬ ®å sau: 18 TK 111,112, 311, 331 TK 152 Gi¸ mua vµ chi phÝ mua NVL ®· nhËp kho TK 621,627,641,642 Gi¸ thùc tÕ NVL xuÊt kho sö dông trong doanh nghiÖp TK 133 VAT ®Çu vµo TK 151 Hµng mua ®ang Hµng ®i ®êng ®i ®êng nhËp kho TK 154 NhËp kho NVL tù chÕ hoÆc gia c«ng TK 154 Gi¸ trÞ NVL xuÊt ®Ó gia c«ng chÕ biÕn TK 128, 222 XuÊt NVL ®Ó gãp vèn liªn doanh TK 411 TK 412 NhËn vèn gãp liªn doanh b»ng NVL TK 128, 222 NhËn vèn gãp liªn doanh b»ng NVL TK 338, 711 TK 411 XuÊt NVL tr¶ vèn gãp liªn doanh TrÞ gi¸ NVL thõa khi kiÓm kª kho TK 138,632 TrÞ gi¸ NVL thiÕu khi kiÓm kª kho 2.2.2 KÕ to¸n tæng hîp nguyªn vËt liÖu theo ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú 2.2.2.1 Tµi kho¶n sö dông Theo ph¬ng ph¸p nµy, mäi biÕn ®éng t¨ng gi¶m nguyªn vËt liÖu ®îc theo dâi trªn TK 611 “Mua hµng” cßn c¸c TK 152 chØ sö dông ®Ó ph¶n ¸nh t×nh h×nh hiÖn cã cña doanh nghiÖp ë thêi ®iÓm cuèi kú vµ ®Çu kú. TK 611 dïng ®Ó ph¶n ¸nh gi¸ trÞ thùc tÕ cña sè vËt t, hµng ho¸ mua vµo vµ xuÊt dïng trong kú. 2.2.2.2. Ph¬ng ph¸p kÕ to¸n tæng hîp theo ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú Theo ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú kÕ to¸n tæng hîp nguyªn vËt liÖu kh«ng c¨n cø vµo c¸c phiÕu xuÊt kho ®Ó x¸c ®Þnh gi¸ thùc tÕ nguyªn vËt liÖu xuÊt dïng mµ 19
- Xem thêm -