Tính tất yếu khách quan của sự tồn tại và phát triển của kttn trong nền kinh tế thị trường

  • Số trang: 32 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 17 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24906 tài liệu

Mô tả:

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 A . Lêi më ®Çu Kinh tÕ t- nh©n ( KTTN ) vµ ph¸t triÓn KTTN lµ tÊt yÕu kh¸ch quan träng nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng ( KTTT ) dï lµ KTTT ë tr×nh ®é s¬ khai , ®ang ph¸t triÓn hay ®· ph¸t triÓn . Thùc tÕ ®· chøng tá kh«ng mét quèc gia nµo trªn thÕ giíi cã nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn mµ kh«ng tån t¹i thµnh phÇn KTTN . Trong nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn ®Þnh hø¬ng x· héi chñ nghÜa ë n-íc ta th× KTTN ngµy cµng cã vai trß, vÞ trÝ quan träng , ®· tá râ sù n¨ng ®éng, tÝnh hiÖu qu¶ vµ ®ãng gãp ®¸ng kÓ ®èi víi sù t¨ng tr-ëng ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êt n-íc trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y . V× vËy viÖc t¹o ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn KTTN lµ chÝnh s¸ch ®óng ®¾n vµ cã ý nghÜa quan träng trong ®-êng lèi kinh tÕ cña §¶ng vµ Nhµ n-íc ta hiÖn nay . Tuy nhiªn vÊn ®Ò quan träng h¬n lµ x¸c lËp vai trß ®ã mét c¸ch ®óng ®¾n, hîp lý, ®ång thêi cã gi¶i ph¸p ®Ó KTTN ph¸t huy cao ®é nh÷ng -u ®iÓm, tiÒm n¨ng, kh¾c phôc nh÷ng nh-îc ®iÓm cè h÷u, phôc vô ®¾c lùc nhÊt cho sù nghiÖp ph¸t triÓn kinh tÕ héi cña ®¸t n-íc. Bëi vËy nghiªn cøu KTTN lµ mét nhiÖm vô quan träng vµ tÊt yÕu . §èi víi b¶n th©n t«i , së dÜ t«i chän ®Ò tµi nµy tr-íc hÕt lµ xuÊt ph¸t tõ së thÝch c¸ nh©n vµ mèi quan t©m ®Æc biÖt cña t«i tíi vÊn ®Ò nh¹y c¶m . H¬n n÷a lµ do ý thøc nhËn thøc ®-îc tÇm quan träng cña KTTN trong thêi kú ®æi míi . Bµn vÒ 1 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 KTTN cßn cã nhiÒu ý kiÕn tranh luËn ®ång thêi nã còng lµ néi dung quan träng trong c¸c kú §¹i héi toµn quèc VI , VII , VIII , IX , X vµ xuÊt hiÖn nhiÒu trong c¸c bé luËt nh- luËt Lao ®éng , luËt Doanh nghiÖp . V× vËy mµ ®Ò tµi nµy chØ nªu ra nh÷ng vÊn ®Ò cèt lâi nhÊt cña KTTN vµ nh÷ng ý kiÕn , nhËn xÐt cña t«i . 2 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 B. Néi dung chÝnh I. Lý luËn vÒ kinh tÕ t- nh©n. 1- KTTN vµ ®Æc ®iÓm cña KTTN. KTTN hiÓu chung nhÊt lµ thµnh phÇn kinh tÕ dùa trªn chÕ ®é t- h÷u t- nh©n vÒ t- liÖu s¶n xuÊt (TLSX) bao gåm kinh tÕ c¸ thÓ tiÓu chñ vµ kinh tÕ t- b¶n t- nh©n(KTTBTN). Tuy nhiªn, trong thùc tÕ viÖc ph©n ®Þnh ranh giíi r¹ch rßi ®©u lµ KTTBTN, ®©u lµ kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ kh«ng ph¶i lµ viÖc ®¬n gi¶n bëi sù vËn ®éng, biÕn ®æi kh«ng ngõng cña 2 thµnh phÇn kinh tÕ nµy. a. Kinh tÕ c¸ thÓ tiÓu chñ. Kinh tÕ c¸ thÓ lµ thµnh phÇn kinh tÕ dùa trªn t- h÷u nhá vÒ TLSX vµ kh¶ n¨ng lao ®éng cña b¶n th©n ng-êi lao ®éng vµ gia ®×nh. Kinh tÕ tiÓu chñ lµ h×nh thøc kinh tÕ dùa trªn t- h÷u nhá vÒ TLSX nh-ng cã thuª m-ín lao ®éng tuy nhiªn thu nhËp chñ yÕu dùa vµo søc lao ®éng cña b¶n th©n vµ gia ®×nh. Kinh tÕ c¸ thÓ tiÓu chñ ®ang cã vÞ trÝ rÊt quam träng trong nhiÒu ngµnh nghÒ ë n«ng th«n vµ thµnh thÞ, cã ®iÒu kiÖn ph¸t huy nhanh vµ hiÖu qu¶ tiÒm n¨ng vÒ vèn, sø lao ®éng, tay nghÒ cña tõng gia ®×nh, tõng ng-êi lao ®éng. Do ®ã viÖc më réng s¶n xuÊt kinh doanh cña kinh tÕ c¸ thÓ tiÓu chñ cÇn ®-îc khuyÕn khÝch. 3 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 HiÖn nay ë n-íc ta thµnh phÇn kinh tÕ nµy phÇn lín ho¹t ®éng d-íi h×nh thøc hé gia ®×nh, ®ang lµ bé phËn ®«ng ®¶o, cã tiÒm n¨ng lín, cã vÞ trÝ quan träng l©u dµi. §èi víi n-íc ta cÇn ph¸t triÓn thµnh phÇn kinh tÕ nµy ®Ó võa gãp phÇn t¹o ra cña c¶i vËt chÊt cho x· héi võa gi¶i quyÕt nhiÒu viÖc lµm cho ng-êi lao ®éng- mét vÊn ®Ò bøc b¸ch cña ®êi sèng kinh tÕ x· héi ngµy nay. Tuy nhiªn còng cÇn thÊy r»ng kinh tÕ c¸ thÓ tiÓu chñ dï cè g¾ng ®Õn bao nhiªu còng kh«ng thÓ lo¹i bá ®-îc nh÷ng h¹n chÕ vèn cã cña nã nh- tinh tù ph¸t, manh món , h¹n chÕ vÒ kü thuËt. Do ®ã cÇn gióp ®ì kinh tÕ c¸ thÓ tiÓu chñ gi¶i quyÕt khã kh¨n vÒ vèn, khoa häc c«ng nghÖ vµ thÞ tr-êng tiªu thô 4 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 b. Kinh tÕ t- b¶n t- nh©n(KTTBTN) KTTBTN lµ thµnh phÇn kinh tÕ mµ s¶n xuÊt kinh doanh dùa trªn c¬ së chiÕm h÷u t- nh©n t- b¶n chñ nghÜa vÒ TLSX vµ bãc lét søc lao ®éng lµm thuª. Trong thêi k× qu¸ ®é lªn CNXH ë n-íc ta hiÖn nay, thµnh phÇn kinh tÕ nµy cã vai trß ®¸ng kÓ xÐt vÒ ph-¬ng diÖn ph¸t triÓn lùc l-îng s¶n xuÊt,x· héi hãa s¶n xuÊt còng nh- vÒ ph-¬ng diÖn gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò x· héi . §©y còng lµ thµnh phÇn kinh tÕ rÊt n¨ng ®éng , nh¹y bÐn víi kinh tÕ thÞ tr-êng , do ®ã sÏ cã nh÷ng ®ãng gãp kh«ng nhá vµo qu¸ tr×nh t¨ng tr-ëng kinh tÕ cña ®Êt n-íc . HiÖn nay , KTTBTN b-íc ®Çu cã sù ph¸t triÓn . Tuy nhiªn nh÷ng tÇng líp tËp trung vµo lÜnh vùc th-¬ng m¹i , dÞch vô vµ kinh doanh bÊt ®éng s¶n , ®Çu t- vµ s¶n xuÊt cßn Ýt vµ chñ yÕu víi quy m« võa , nhá . §ång thêi ®©y lµ thµnh phÇn kinh tÕ cã tÝnh tù ph¸t rÊt cao . §Çu c¬ , bu«n lËu , trèn thuÕ , lµm hµng gi¶ lµ nh÷ng hiÖn t-îng th-êng xuÊt hiÖn ë thµnh phÇn kinh tÕ nµy . 2 . TÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan cña sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña KTTN trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng Mét nÒn kinh tÕ muèn ph¸t triÓn ph¶i tho¸t khái nÒn s¶n xuÊt nhá , manh món , tù cung tù cÊp ®Ó v-¬n lªn ph¸t triÓn kinh tÕ hµng hãa . Kinh tÕ thÞ tr-êng lµ giai ®o¹n ph¸t triÓn cao cña kinh tÕ hµng hãa . Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng l¹i ®ßi hái 5 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 tÝnh n¨ng ®éng vµ thÝch øng rÊt cao . H¬n thÕ n÷a , sù linh ho¹t , sù nh¹y bÐn lµ mét trong sè c¸c yÕu tè hµng ®Çu . Kinh tÕ nhµ n-íc vµ kinh tÕ tËp thÓ do mét sè h¹n chÕ nªn cã thÓ ch-a ®¸p øng nh÷ng yÕu cÇu cña kinh tÕ thÞ tr-êng . Ng-îc l¹i , KTTN l¹i lµ bé phËn dÔ thÝch øng vµ rÊt linh ho¹t víi kinh tÕ thÞ tr-êng . Bëi vËy KTTN xuÊt hiÖn vµ ph¸t triÓn lµ mét yªu cÇu kh¸ch quan . Bëi cã nh- vËy nÒn kinh tÕ quèc d©n míi cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn vµ nguån lùc con ng-êi míi ®-îc tËn dông khai th¸c triÖt ®Ó . Thùc tÕ kinh tÕ thÕ giíi vµ kinh tÕ ViÖt Nam ®· chøng minh tÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan ®ã . Trong lÞch sö , chñ nghÜa t- b¶n lµ ph-¬ng thøc s¶n xuÊt ®Çu tiªn biÕt tæ chøc nÒn kinh tÕ theo m« h×nh kinh tÕ thÞ tr-êng rÊt chó träng ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n vµ ®· ®¹t ®-îc nh÷ng thµnh c«ng kh«ng thÒ phñ nhËn . §èi víi n-íc ta , lµ mét n-íc nghÌo , s¶n xuÊt nhá manh món cßn ¶nh h-ëng rÊt lín th× viÖc ph¸t triÓn KTTN lµ mét ®éng lùc rÊt quan träng ®Ó kinh tÕ t¨ng tr-ëng ®i lªn ®ång thêi gi¶i quyÕt mét sè vÊn ®Ò x· héi nh- viÖc lµm , n©ng cao chÊt l-îng cuéc sèng. II. Thùc tr¹ng cña KTTN. 1-Kh¶o s¸t vÒ tiÕn tr×nh ph¸t triÓn Thùc tÕ mÊy n¨m gÇn ®©y ®· chøng tá vai trß to lín cña KTTN trong nÒn kinh tÕ quèc d©n nh-ng cã thêi kú do nhËn 6 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 thøc sai lÇm, nãng véi ®· coi KTTN lµ ®èi t-îng ph¶i c¶i t¹o kh«ng ®-îc khuyÕn khÝch ph¸t triÓn, kh«ng ®-îc ph¸p luËt b¶o vÖ. Nh÷ng ng-êi trong thµnh phÇn nµy cã ®Þa vÞ chÝnh trÞ thÊp kÐm. S¶n xuÊt kinh doanh cña hä bÞ trãi buéc, k×m h·m, chÌn Ðp. Ngay trong ®iÒu kiÖn ®ã KTTN vÉn tån t¹i vµ kh¼ng ®Þnh thÕ ®øng cña m×nh. Bµn vÒ tiÕn tr×nh ph¸t triÓn cña KTTN ViÖt Nam cã thÓ chia lµm hai chÆng a. Thêi kú ch-a ®æi míi. - Thêi kú kh«i phôc kinh tÕ 1955-1957:sau khi kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n Ph¸p n¨m 54 hßa b×nh lËp l¹i trªn miÒn B¾c nÒn kinh tÕ ®øng tr-íc hËu qu¶ nÆng nÒ do chiÕn tranh ®Ó l¹i. Bé chÝnh trÞ Ban chÊp hµnh Trung -¬ng ®· häp vµ ®Ò ra kÕ ho¹ch 3 n¨m ( 55-57) ®Ó tËp trung kh«i phôc nÒn kinh tÕ, t¹o c¬ së v÷ng ch¾c ®ua miÒn B¾c lªn CNXH. Trong thêi kú nµy kinh tÕ quèc doanh cßn h¹n chÕ, KTTN tiÓu chñ c¸ thÓ ®· gãp phÇn quan träng t¹o nªn sù thµnh c«ng cña kh«i phôc kinh tÕ. - Thêi kú c¶i t¹o x· héi nÒn kinh tÕ (58-60) vµ tíi n¨m 76. Trªn c¬ së th¾ng lîi cña thêi kú kh«i phôc vµ ph¸t triÓn kinh tÕ miÒn B¾c b-íc vµo thùc hiÖn kÕ ho¹ch ba n¨m c¶i t¹o XHCN ®èi víi c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ngoµi quèc doanh. Néi dung chñ yÕu cña c«ng cuéc c¶i t¹o XHCN lµ biÕn nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn thµnh nÒn kinh tÕ XHCN. Kinh tÕ c¸ thÓ vµ 7 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 kinh tÕ t- b¶n t- doanh lµ ®èi t-îng trùc tiÕp cña c«ng cuéc c¶i t¹o nµy. Tuy nhiªn KTTN vÉn tån t¹i d-íi h×nh thøc kinh tÕ c¸ thÓ. Tû träng lao ®éng trong khu vùc KTTN tuy ®· gi¶m nhiÒu nh-ng vÉn cßn chiÕm gi÷ mét tû lÖ ®¸ng kÓ. N¨m 1960: 28,7%. N¨m 1970:16,4%. N¨m 1975:14,8%. Th-êng xuyªn cã kho¶ng 50-80 ngh×n lao ®éng trong khu vùc nµy. N¨m 1971: 71,5 ngh×n ng-êi; n¨m 1972:65,2 ngh×n ng-êi; n¨m 1973:66 ngh×n ng-êi, n¨m 1975:19 v¹n ng-êi. -Thêi kú 1976-1985. §Êt n-íc thèng nhÊt, c«ng cuéc ph¸t triÓn kinh tÕ vµ c¶i t¹o quan hÖ s¶n xuÊt ®-îc thùc hiÖn trªn ph¹m vi c¶ n-íc. KÕ ho¹ch 5 n¨m 76-80 ngoµi nhiÖm vô kh¾c phôc hËu qu¶ chiÕn tranh, c¶i t¹o kinh tÕ miÒn Nam theo m« h×nh miÒn B¾c. TiÕp tôc c¶i t¹o XHCN ®èi víi nh÷ng ng-êi s¶n xuÊt nhá ë miÒn B¾c®ång thêi triÓn khai m¹nh mÏ ë miÒn Nam. Nh-ng KTTN vÉn tån t¹i, trong c«ng nghiÖp vÉn cã trªn d-íi 60 v¹n ng-êi s¶n xuÊt c¸ thÓ. N¨m 1980 :50,3 v¹n. N¨m 1981: 53,1 v¹n. N¨m 1982: 60.8 v¹n. N¨m 1983: 66,6 v¹n. N¨m 1984: 64 v¹n. N¨m 1985: 59,3 v¹n.Sè lao ®éng häat ®éng trong KTTN hµng n¨m vÉn chiÕm 20% tæng sè lao ®éng trong ngµnh c«ng nghiÖp. 8 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Gi¸ trÞ s¶n l-îng c«ng nghiÖp do khu vùc KTTN t¹o ra hµng n¨m chiÕm trªn d-íi 15% gi¸ trÞ s¶n l-îng toµn ngµnh c«ng nghiÖp. Sè l-îng sè ng-êi kinh doanh th-¬ng nghiÖp nh÷ng n¨m 1980 còng ë møc 60 v¹n. N¨m 1980: 63,7 v¹n. N¨m 1985: 63,7 v¹n. N¨m 1986: 56,8 v¹n Nh÷ng sè liÖu trªn cho thÊy søc sèng cña KTTN rÊt bÒn bØ, sù hiÖn diÖn cña thµnh phÇn kinh tÕ nµy trong suèt thêi gian dµi nh- mét tÊt yÕu kh¸ch quan cÇn ph¶i biÕt sö dông mÆt tÝch cùc cña nã lµm cho d©n giµu n-íc m¹nh. b- Thêi kú ®æi míi §¹i héi §¶ng lÇn thø VI , mèc lÞch sö ®¸nh dÊu sù chuyÓn h-íng cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh ®èi víi sù h×nh thµnh m« h×nh kinh tÕ phï hîp víi thùc tÕ ViÖt Nam vµ quy luËt kh¸ch quan . §-êng lèi ®æi míi ®-îc hoµn thiÖn t¹i c¸c ®¹i héi lÇn thø VII , VIII vµ IX . §Õn 1986 , ViÖt Nam chÝnh thøc tuyªn bè ®i theo m« h×nh KTTT nhiÒu thµnh phÇn ®Þnh h-íng x· héi chñ nghÜa . Nhê cã chÝnh s¸ch ®æi míi , KTTN ®-îc thõa nhËn vµ t¹o ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn ®ãng gãp tÝch cùc vµo ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êt n-íc . Nh÷ng n¨m võa qua KTTN t¨ng nhanh vÒ sè l-îng , vèn kinh doanh , lao ®éng nhÊt lµ lo¹i h×nh doanh nghiÖp , c«ng ty 9 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 . §Æc biÖt sau 2 n¨m thùc hiÖn LuËt Doanh nghiÖp , doanh nghiÖp t- nh©n ®· t¨ng rÊt nhanh. KTTN ph¸t triÓn réng kh¾p trong c¸c ngµnh nghÒ mµ ph¸p luËt kh«ng cÊm. Sè Doanh nghiÖp nhiÒu nhÊt trong lÜnh vùc th-¬ng m¹i dÞch vô, x©y dùng tiÕp ®Õn lµ lÜnh vùc c«ng nghiÖp, tiÓu thñ c«ng nghiÖp. Khu vùc KTTN ph¸t triÓn réng r·i trong c¶ n-íc nh-ng tËp trung cao ë c¸c ®« thÞ, nh÷ng ®Þa ph-¬ng cã nhiÒu ®iÒu kiÖn thuËn lîi , ®-îc chÝnh quyÒn ®Þa ph-¬ng quan t©m khuyÕn khÝch hç trî . Khu vùc KTTN ®· kh¬i dËy tiÒm n¨ng to lín trong nh©n d©n , lµm s«i ®éng ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, t¨ng tÝnh c¹nh tranh trªn thÞ tr-êng, gãp phÇn thóc ®Èy chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ. Cã thÓ minh häa sù ph¸t triÓn nhanh chãng cña khu vùc kinh tÕ n¨ng ®éng nµy qua nh÷ng con sè sau: tèc ®é t¨ng tr-ëng nhanh, b×nh qu©n h»ng n¨m lµ 7,2% ( trong ®ã doanh nghiÖp t- nh©n 8,5%, c«ng ty TNHH, c«ng ty cæ phÇn 6,1%, hé c¸ thÓ 7,2%). HiÖn c¶ n-íc cã kho¶ng 74393Doanh nghiÖp thuéc khu vùc KTTN(92% thuéc lÜnh vùc phi n«ng nghiÖp ) , trong ®ã doanh nghiÖp t- nh©n chiÕm 58,76% c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n 36,68%, c«ng ty cæ phÇn 2%, vµ 12 triÖu hé kinh doanh c¸ thÓ. Tõ khi LuËt Doanh nghiÖp ra ®êi (1/1/2000) ®Õn nay c¶ n-íc ®· cã thªm trªn 42000 doanh nghiÖp vµ trªn 10 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 300 000 hé kinh doanh míi ( b»ng tæng sè doanh nghiÖp ®¨ng ký trong 10 n¨m tr-íc céng l¹i ) víi vèn ®¨ng ký míi kho¶ng 55000-60000 tû ®ång ( t-¬ng ®-¬ng 4 tû USD ). C¬ cÊu ngµnh nghÒ cña KTTN chñ yÕu ho¹t ®éng trong lÜnh vùc th-¬ng m¹i, dÞch vô 51,9%; s¶n xuÊt c«ng nghiÖp 20,8%; n«ng, l©m, ngnghiÖp 12,4%; x©y dùng 8,3%, giao th«ng vËn t¶i 2%, phi n«ng nghiÖp kh¸c 5,1%. 2 . §¸nh gi¸ chung vÒ thùc tr¹ng KTTN ë ViÖt Nam a. Thµnh tùu. Sù ph¸t triÓn cña khu vùc KTTN thêi gian qua ®· kh¬i dËy mét bé phËn tiÒm n¨ng cña ®Êt n-íc cho ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi . Nguån tiÒm n¨ng nµy lµ trÝ tuÖ , kinh nghiÖm , kh¶ n¨ng kinh doanh , quan hÖ x· héi tiÒn vèn , søc lao ®éng cña con ng-êi , tµi nguyªn, th«ng tin vµ c¸c nguån lùc kh¸c. Khu vùc KTTN ®· ®ãng gãp quan träng vµo t¨ng tr-ëng GDP, huy ®éng vèn trong x· héi, t¹o ®-îc nhiÒu viÖc lµm, c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n, t¨ng thu ng©n s¸ch cho nhµ n-íc, s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu, t¸c ®éng tÝch cùc tíi chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ vµ ®æi míi c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ x· héi. + §ãng gãp vµo t¨ng tr-ëng cña tæng s¶n phÈm trong n-íc. Tæng s¶n phÈm cña khu vùc KTTN nh×n chung t¨ng æn ®Þnh trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y. NhÞp ®é t¨ng tr-ëng n¨m 1997 lµ 12,89 % , n¨m 1998 lµ 12,74 % , n¨m 1999 lµ 7,5 %, n¨m 11 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 2000 lµ 12,55 % vµ chiÕm tØ träng t-¬ng ®èi trong GDP , tuy n¨m 2000 cã gi¶m sót chót Ýt so víi n¨m 1996 ( tõ 28 , 48 % n¨m 1996 cßn 26,87 % n¨m 2000 ) . Tû träng GDP cña khu vùc KTTN trong tæng GDP gi¶m ®i chót Ýt do cã sù tham gia vµ ®ãng gãp cña khu vùc cã vèn ®Çu t- n-íc ngoµi ( FDI ) . §ãng gãp cña kinh tÕ t- nh©n (% GDP) 199 1997 1998 6 199 200 200 9 0 1 2002 Khu vùc nhµ n-íc 39.6 40.5 40.0 38.7 38.5 38.4 38.3 Khu vùc t- nh©n 60.1 59.5 60.0 61.3 61.5 61.6 61.7 N«ng nghiÖp 27.8 25.8 25.8 25.4 24.5 23.2 23.0 Khu vùc nhµ n-íc 1.3 1.1 1.0 Khu vùc t- nh©n 26.5 24.6 24.7 24.4 23.6 22.3 22.1 C«ng nghiÖp vµ x©y 29.7 32.1 32.5 34.5 36.7 38.1 38.5 dùng 14.4 15.4 15.4 15.5 16.4 16.8 17.1 Khu vùc nhµ n-íc 15.3 16.7 17.1 19.0 20.3 21.3 21.4 DÞch vô 42.5 42.2 41.7 40.1 38.7 38.6 38.5 Khu vùc nhµ n-íc 24.3 23.9 28.5 22.2 21.2 20.7 20.3 Khu vùc t- nh©n 18.3 18.2 15.2 17.9 17.6 18.0 18.2 1.2 1.0 0.9 0.9 Khu vùc t- nh©n Theo nguån IMF Country Report No.03/382, December 2003 12 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 + §ãng gãp vµ huy ®éng c¸c nguån vèn trong x· héi, nép ng©n s¸ch cho nhµ n-íc. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y vèn ®Çu t- cña khu vùc t- nh©n t¨ng nhanh chiÕm tû träng cao trong tæng vèn ®Çu t- x· héi . N¨m 1999 lµ 31542 tû ®ång chiÕm 24 % . N¨m 2000 lµ 35894 tû ®ång t¨ng 13,8 % so víi n¨m 1999 chiÕm 24,31 % tæng vèn ®Çu t- x· héi . Tæng vèn thùc tÕ sö dông cña khu vùc KTTN t¨ng nhanh ®èi víi doanh nghiÖp t- nh©n n¨m 1999 lµ 79493 tû ®ång , n¨m 2000 lµ 110071 tû ®ång t¨ng 38,5 % . §ãng gãp vµo ng©n s¸ch Nhµ n-íc cña khu vùc KTTN ngµy cµng t¨ng. N¨m 2000 nép ®-îc 5900 tû ®ång -íc tÝnh chiÕm 7,3 % tæng thu ng©n s¸ch . N¨m 2001 dù kiÕn nép ®-îc 6370 tû ®ång t¨ng 7,96 % so víi n¨m 2000 . 1 + Khu vùc KTTN t¹o viÖc lµm vµ xãa ®ãi gi¶m nghÌo : Thêi ®iÓm 31/12/2000 sè l-îng lao ®éng trong khu vùc KTTN lµ 4643844 ng-êi chiÕm 12 % tæng sè lao ®éng x· héi b»ng 1,36 lÇn tæng sè viÖc lµm trong khu vùc Nhµ n-íc . Lao ®éng cña c¸c hé kinh doanh c¸ thÓ lµ 3802057 ng-êi cña c¸c doanh nghiÖp t- nh©n lµ 841787 ng-êi . ViÖc t¹o ra nhiÒu chç lµm ®· gãp phÇn thu hót nhiÒu lao ®éng trong x· héi nhÊt lµ sè ng-êi trÎ tuæi hµng n¨m ®Õn tuæi lao ®éng mµ ch-a cã viÖc 13 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 lµm , gi¶i quyÕt sè d«i d- tõ c¸c c¬ quan , doanh nghiÖp Nhµ n-íc do tinh gi¶m biªn chÕ vµ gi¶i thÓ . Khu vùc KTTN ®· gãp phÇn ®¸ng kÓ vµo viÖc xãa ®ãi gi¶m nghÌo c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n ë khu vùc thµnh thÞ vµ n«ng th«n . Theo kh¶o s¸t thu nhËp cña lao ®éng trong khu vùc KTTN lµ cao h¬n hoÆc t-¬ng ®-¬ng víi thu nhËp ng-êi trång lóa cïng ®Þa bµn . + Khu vùc KTTN gãp phÇn thóc ®Èy qu¸ tr×nh ®æi míi c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ x· héi thóc ®Èy chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ . Sù ph¸t triÓn cña KTTN ®· ®Æt ra yªu cÇu míi thóc ®Èy hoµn thiÖn thÓ chÕ KTTT ®Þnh h-íng x· héi chñ nghÜa ®ång thêi gãp phÇn thu hót ngµy cµng nhiÒu lao ®éng ë n«ng th«n vµo c¸c nghµnh phi n«ng nghiÖp , nhÊt lµ c«ng nghiÖp ®· gióp chuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ tõng ®Þa ph-¬ng gãp phÇn chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ ®Êt n-íc . b. Tån t¹i vµ nguyªn nh©n cña nh÷ng tån t¹i . Thùc tÕ mÊy n¨m gÇn ®©y ®· chøng tá thêi kú në ré cña KTTN tuy nhiªn nã còng kh¼ng ®Þnh sù tån t¹i cña nh÷ng khã kh¨n h¹n chÕ trong s¶n xuÊt kinh doanh cña khu vùc KTTN. §ã lµ: + Khã kh¨n vÒ vèn, h¹n chÕ vÒ tÝn dông . 14 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 ThiÕu vèn ®Ó s¶n xuÊt vµ më réng s¶n xuÊt lµ hiÖn t-îng phæ biÕn ®èi víi c¸c doanh nghiÖp t- nh©n hiÖn nay vµ ®-îc coi lµ mét trong nh÷ng c¶n trë lín nhÊt( sau vÊn ®Ò thÞ tr-êng tiªu thô vµ c¹nh tranh ) ®Õn sù ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c c¬ së kinh tÕ t- nh©n. Cuèi n¨m 2000 vèn ®¨ng ký cña c¸c doanh nghiÖp t- nh©n b×nh qu©n trªn d-íi 1 tû ®ång trong khi sè vèn ho¹t ®éng kinh doanh b×nh qu©n lµ 3,8 tû ®ång. Do c¸c doanh nghiÖp cßn non trÎ, tµi s¶n s½n cã cßn Ýt nªn kh«ng ®ñ thÕ chÊp hoÆc ch-a ®ñ uy tÝn ®Ó vay mµ kh«ng cÇn thÕ chÊp nªn ph¶i vay ë c¸c thÞ tr-êng kh«ng chÝnh thøc víi l·i suÊt cao vµ thêi h¹n ng¾n rÊt khã tiÕp cËn nguån vèn tÝn dông cña ng©n hµng th-¬ng m¹i nhÊt lµ nguån vèn -u ®·i cña nhµ n-íc. + Khã kh¨n vÒ ®Êt ®ai, mÆt b»ng s¶n xuÊt . ThiÕu mÆt b»ng s¶n xuÊt vµ mÆt b»ng s¶n xuÊt kh«ng æn ®Þnh lµ t×nh tr¹ng phæ biÕn ®· t¸c ®éng bÊt lîi tíi chiÕn l-îc kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp. LuËt §Êt ®ai chØ quy ®Þnh quyÒn sö dông ®Êt, kh«ng cho phÐp t- nh©n cã quyÒn së h÷u vµ h¹n chÕ nghiªm ngÆt viÖc mua b¸n ®Êt ®ai. HËu qu¶ lµ quyÒn sö dông ®Êt kh«ng ®-îc chuyÓn nh-îng c«ng khai, gi¸ ®Êt thiÕu æn ®Þnh , dÉn ®Õn t×nh tr¹ng ®Çu c¬, sö dông kÐm hiÖu qu¶. Trong ®iÒu kiÖn m«i tr-êng nh- vËy , bÊt lîi h¬n c¶ chÝnh lµ c¸c DNTN míi thµnh lËp rÊt khã cã ®-îc mÆt b»ng 15 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 ®Êt ®ai æn ®Þnh, hîp ph¸p. thªm vµo ®ã lµ sù ph©n biÖt ®èi xö trong viÖc giao ®Êt cña nhµ n-íc ®èi víi doanh nghiÖp ®éc quyÒn vµ cho thuª ®Êt ®èi víi doanh nghiÖp t- nh©n còng g©y bÊt lîi vµ thiÖt thßi cho khu vùc KTTN. RÊt Ýt doanh nghiÖp cã ®-îc mÆt b»ng s¶n xuÊt ngay tõ khi míi thµnh lËp, mµ th-êng th-êng ph¶i ®i thuª hoÆc tËn dông ®Êt ë vµ ®iÒu nµy ®· ¶nh h-ëng kh«ng nhá ®Õn s¶n xuÊt kinh doanh vµ g©y « nhiÔm m«i tr-êng + Khã kh¨n vÒ m«i tr-êng ph¸p lý, t©m lý x· héi Trë ng¹i lín nhÊt cña khu vùc KTTN lµ m«i tr-êng ph¸p lý ch-a ®ång bé ch-a hoµn thiÖn, ch-a râ rµng, thiÕu nhÊt qu¸n hay thay ®æi phøc t¹p vµ chång chÐo dÉn tíi t×nh tr¹ng c¸c c¬ quan thõa hµnh vµ c¸c doanh nghiÖp lóng tóng trong viÖc chÊp hµnh ph¸p luËt. T©m lý x· héi chung cña mäi ng-êi còng ¶nh h-ëng rÊt lín ®Õn ho¹t ®oäng s¶n xuÊt kinh doanh cña khu vùc nµy: coi KTTN g¾n liÒn víi bãc lét, tÝnh tù ph¸t, lu«n chØ nh×n thÊy nh÷ng tiªu cùc cña khu vùc KTTN: hµng gi¶, trèn thuÕ, gian lËn th-¬ng m¹i…®· dÉn ®Õn t©m lý kú thÞ, ph©n biÖt ®èi xö, e dÌ sî chÖch h-íng XHCN, kh«ng muèn thóc ®Èy khu vùc nµy ph¸t triÓn m¹nh + Khã kh¨n cña b¶n th©n khu vùc KTTN 16 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Nh×n chung khu vùc KTTN cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n trong viÖc duy tr× hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh trong thêi gian dµi ®¶m b¶o søc c¹nh tranh cÇn thiÕt nhÊt lµ c¹nh tranh trªn tr-êng quèc tÕ do : tr×nh ®é vµ kÜ n¨ng qu¶n lý cßn yÕu, kh«ng thu hót ®-îc lao ®éng cßn yÕu; quy m« chñ yÕu lµ nhá, kh¶ n¨ng tÝch tô còng nh- huy ®éng vèn cßn yÕu; c«ng nghÖ thÊp; thiÕu thÞ tr-êng tiªu thô;b¶n th©n c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam míi tho¸t th©n tõ c¬ chÕ bao cÊp nªn cßn chÞu sù ¶nh h-ëng cña t- t-ëng mong chê sù gióp ®ì; tÝnh liªn kÕt hîp t¸c trong s¶n xuÊt kinh doanh gi÷a c¸c doanh nghiÖp cßn thÊp nªn khã t¹o ®-îc søc m¹nh chungtrªn c¬ së ph¸t huy lîi thÕ cña tõng c¬ së; c¸c doanh nghiÖp ch-a m¹nh d¹n khai th¸c c¸c dÞch vô cña c¸c c¬ së chuyªn nghiÖp nhÊt lµ vÊn ®Ò ®Çu t-, thuÕ, tµi chÝng, kÕ to¸n mµ th-êng tù m×nh tiÕn hµnh trong nhiÒu tr-êng hîp kh«ng ph¶i lµ c¸ch lµm cã hiÖu qu¶. + Nh÷ng tån t¹i kh¸c * Mét sè doanh nghiÖp cña t- nh©n lîi dông sù cëi më cña luËt Doanh nghiÖp nh©n gi¶ thÓ nh©n gi¶. §Ó khai man, tù lÊy tªn, ®Þa chØ cña c¸c c¸ nh©n ®Ó ®¨ng kÝ h×nh thµnh ph¸p * Cã t×nh tr¹ng doanh nghiÖp ®¨ng kÝ kinh doanh xin cÊp sè m· thuÕ xong kh«ng ho¹t ®éng mµ chØ thùc hiªn mua ban hãa ®«n kiÕm lêi .Theo thèng kª cña tæng côc thuÕ sè doanh nghiÖp ®· ®¨ng kÝ ®Õn ngµy 30-9-2001 lµ 66000 trong sè nµy 17 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 cã 10% lµ kh«ng ho¹t ®éng vµ 20% lµ kh«ng ho¹t ®éng th-êng xuyªn . *NhiÒu doanh nghiÖp cña t- nh©n kh«ng thùc hiÖn th-êng xuyªn chÕ ®é b¸o c¸o tµi chÝnh. *T×nh tr¹ng lµm hµng nh¸i ,hµng gi¶, vi ph¹m b¶n quyÒn vÒ së h÷u c«ng nghiÖp c¹nh tr¹nh kh«ng lµnh m¹nh, bu«n lËu gian lËn th-¬ng m¹i cã chiÒu h-íng gia t¨ng . *NhiÒu chñ doanh nghiÖp ®¨ng kÝ hîp ®ång ng¾n h¹n ®Ó tr¸nh nép b¶o hiÓm x· héi nh-ng l¹i khai t¨ng sè lao ®éng ®Ó t¨ng chi phÝ l-¬ng nh»m tÝnh t¨ng chi phÝ, gi¶m sè thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp ph¶i nép . *T×nh tr¹ng phæ biÕn ë nhiÒu doanh nghiÖp t- nh©n lµ kh«ng cã tæ chøc c«ng ®oµn: hiÖn nay h¬n 70% sè doanh nghiÖp tnh©n cã ®ñ ®iÒu kiÖn nh-ng kh«ng thµnh lËp tæ chøc c«ng ®oµn h¹n chÕ viÖc b¶o vÖ quyÒn lîi cho ng-êi lao ®éng. * Cßn x¶y ra t×nh tr¹ng nhiÒu doanh nghiÖp kinh doanh c¸c lo¹i h×nh dÞch vô v¨n hãa vui ch¬i gi¶i trÝ ®· lîi dông, biÕn c¬ së kinh doanh thµnh n¬i chøa chÊp c¸c tÖ n¹n x· héi. Së dÜ cã nh÷ng h¹n chÕ trªn lµ do mét sè nguyªn nh©n c¬ b¶n sau: Tr-íc hÕt, m«i tr-êng kinh doanh ch-a thËt sù æn ®Þnh vµ ®ång bé. HiÖn nay ë n-íc ta ph¸p luËt quy ®Þnh vÒ tr×nh tù vµ thñ tôc ®Çu t-, vÒ viÖc thµnh lËp vµ tæ chøc qu¸n lý, vÒ ph-¬ng 18 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 thøc, vÒ c¸c ®iÒu kiÖn -u ®·i vµ c¸c khuyÕn khÝch ®Çu t- chñ yÕu cßn ph¶i ph©n biÖt theo thµnh phÇn kinh tÕ.ViÖc thiÕu m«i tr-êng kinh doanh b×nh ®¼ng gi÷a c¸c doanh nghiÖp thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c nhau ®· g©y ¶nh h-ëng kh«ng tèt ®Ðn ho¹t ®éng ®Çu t- vµ kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ. Doanh nghiÖp t- nh©n cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n trong viÖc huy ®éng vèn, t×m kiÕm ®Êt ®ai ®Ó x©y dùng c¬ së s¶n xuÊt. C¸c dÞch vô hç trî sù ph¸t triÓn cña c¸c doanh nghiÖp t- nh©n cßn h¹n chÕ. ViÖc qu¶n lý nhµ n-íc ®èi víi c¸c doanh nghiÖp t- nh©n cßn nh÷ng h¹n chÕ nhÊt ®Þnh. §iÒu nµy cã thÓ do quy tr×nh, c¸ch thøc qu¶n lý ch-a phï hîp, h¬n n÷a tr×nh ®é cña c¸c c«ng chøc nhµ n-íc ch-a thËt sù ®¸p øng yªu cÇu qu¶n lý trong hoµn c¶nh míi, sù phèi hîp gi÷a c¸c c¬ quan qu¶n lý doanh nghiÖp ch-a chÆt chÏ vµ ®ång bé do vËy cã nhiÒu doanh nghiÖp vi ph¹m ph¸p luËt nh-ng c¬ quan qu¶n lý ch-a n¾m b¾t ®-îc.Ch-a x©y dùng chiÕn l-îc quy ho¹ch ph¸t triÓn KTTN nãi chung còng nh- trong tõng ngµnh, tõng ®Þa bµn lµm c¨n cø cho sù ®Þnh h-íng dÉn d¾t cña nhµ n-íc. C¸c thÞ tr-êng vÒ bÊt ®éng s¶n, vèn, lao ®éng, khoa häc c«ng nghÖ ch-a ph¸t triÓn. C«ng t¸c dù baã th«ng tin h-íng dÉn ®èi víi khu vùc KTTN cßn kÐm. 19 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 B¶n th©n c¸c doanh nghiÖp t- nh©n, c¸c doanh nh©n còng ch-a nhËn thøc ®-îc ®µy ®ñ vÒ vai trß vµ tÇm quan träng cña m×nh trong nÒn kinh tÕ. §éi ngò c¸n bé vÒ qu¶n lý doanh nghiÖp nh×n chung ch-a ®-îc ®µo t¹o c¬ b¶n nªn viÖc ®iÒu hµnh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cßn lóng tóng, ch-a ®¹t hiÖu qu¶. III. Gi¶i ph¸p §Ó thóc ®Èy KTTN ph¸t triÓn m¹nh mÏ trong thËp kû tíi, cÇn ®æi míi h¬n n÷a c¸c chÝnh s¸ch, gi¶i ph¸p vÜ m« cña Nhµ n-íc, nh»m t¹o m«i tr-êng th«ng tho¸ng, thuËn lîi cho nã ph¸t triÓn, lµ c¸ch thøc tèt nhÊt ®Ó ph¸t huy vai trß néi lùc cña KTTN phôc vô môc tiªu t¨ng tr-ëng kinh tÕ vµ chiÕn l-îc c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa cña §¶ng vµ Nhµ n-íc ta hiÖn nay, ®Ó KTTN thùc sù lµ thµnh phÇn kinh tÕ n¨ng ®éng trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng x· héi chñ nghÜa, chóng ta cã thÓ ¸p dông c¸c gi¶i ph¸p sau: 1-T¹o m«i tr-êng kinh doanh thuËn lîi cho KTTN Söa ®æi bæ sung luËt doanh nghiÖp vµ mét sè quy ®Þnh ch-a thèng nhÊt gi÷a c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt ®· ban hµnh vÒ nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan tíi KTTN theo h-íng xãa bá ph©n biÖt ®èi xö gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, ®¶m b¶o thùc hiÖn ®ång bé nhÊt qu¸n c¸c quan ®iÓm cña ®¶ng vÒ ph¸t triÓn KTTN tÝnh cô thÓ minh b¹ch vµ æn ®Þnh cña ph¸p luËt thñ tôc hµnh chÝnh 20
- Xem thêm -