Thực trạng và một số giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh tại xí nghiệp nhựa thuộc công ty packexim

  • Số trang: 34 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 10 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24721 tài liệu

Mô tả:

Lêi nãi ®Çu Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng víi sù ph¸t triÓn nhanh chãng vµ phong phó cña c¸c lo¹i hµng ho¸ th× sù ®ßi hái cña ngêi tiªu dïng vÒ chÊt lîng, chñng lo¹i, mÉu m· ngµy cµng cao. Ngµy nay, mét s¶n phÈm s¶n xuÊt ra kh«ng nh÷ng ®ßi hái gi¸ trÞ sö dông lín mµ cßn ®ßi hái mÉu m· h×nh thøc ph¶i ®Ñp, ®é bÒn cña bao gãi ph¶i cao ®Ó dÔ b¶o qu¶n vµ vËn chuyÓn. Bao b× lµ mét lo¹i hµng ho¸ ®Æc biÖt, nã t¹o ra mét phÇn gi¸ trÞ cña s¶n phÈm, nã giíi thiÖu tÝnh chÊt vµ t¸c dông còng nh phÈm chÊt vµ chÊt lîng cña hµng ho¸. ChÝnh v× thÕ mµ doanh nghiÖp ngµy cµng coi träng bao b× v× bao b× kh«ng chØ ®Ó b¶o vÖ s¶n phÈm mµ cßn qu¶ng c¸o khuyÕch tr¬ng th¬ng hiÖu cña doanh nghiÖp trong con m¾t kh¸ch hµng. §Æc biÖt khi mµ sù x©m nhËp å ¹t cña hµng ngo¹i trµn vµo níc ta ®· t¹o nªn mét cuéc c¹nh tranh quyÕt liÖt gi÷a c¸c doanh nghiÖp nh»m n©ng cao vÞ thÕ cña m×nh. Víi sù nh¹y bÐn cña m×nh, C«ng ty s¶n xuÊt vµ xuÊt nhËp khÈu bao b× thuéc Bé Th¬ng M¹i ®· nhanh chãng n¾m b¾t c«ng nghÖ míi, kh«ng ngõng hoµn thiÖn d©y chuyÒn s¶n xuÊt ®Ó n©ng cao chÊt lîng, ®a d¹ng ho¸ mÉu m· s¶n phÈm vµ ®Æc biÖt chó träng x©y dùng c¸c gi¶i ph¸p tèi u nh»m gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt, h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm. Ph¬ng ch©m cña c«ng ty lµ “kinh doanh híng vµo kh¸ch hµng”. §©y chÝnh lµ mét híng ®i ®óng ®¾n cña c«ng ty PACKEXIM tríc sù ph¸t triÓn nh vò b·o cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng. Sau mét thêi gian thùc tËp, em t×m hiÓu ®îc mét sè nÐt vÒ t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña XÝ nghiÖp Nhùa vµ ®· chän ®Ò tµi: “ Thùc tr¹ng vµ mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh t¹i XÝ nghiÖp nhùa thuéc c«ng ty PACKEXIM ”. Ngoµi phÇn më ®Çu vµ kÕt luËn, LuËn v¨n gåm 3 phÇn: PhÇn 1: Tæng quan vÒ C«ng ty. PhÇn2: HiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña XÝ nghiÖp PhÇn 3: Mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh t¹i XÝ nghiÖp Nhùa. PhÇn I: Tæng quan vÒ c«ng ty s¶n xuÊt vµ xuÊt nhËp khÈu bao b× Packexim - Bé TH¦¥NG M¹i 1. Kh¸i qu¸t chung vÒ C«ng ty: C«ng ty s¶n xuÊt vµ xuÊt nhËp khÈu Bao b× lµ mét doanh nghiÖp Nhµ níc trùc thuéc bé Th¬ng M¹i, cã tªn giao dÞch Quèc tÕ lµ "ViÖt Nam National Packing Production and Export- Import Corporation" viÕt t¾t lµ PACKEXIM . - C«ng ty cã trô së chÝnh t¹i Phó Thîng - QuËn T©y Hå - Hµ Néi. 0 - C¸c XÝ nghiÖp thµnh viªn: XÝ nghiÖp carton sãng, XÝ nghiÖp bao b× nhùa, XÝ nghiÖp in hép ph¼ng. Ngoµi ra cßn cã XÝ nghiÖp söa ch÷a c¬ ®iÖn ®Ó b¶o tr× b¶o dìng thiÕt bÞ m¸y mãc. - Trung t©m th¬ng m¹i xuÊt nhËp khÈu vµ v¨n phßng giao dÞch: 28B TrÇn Hng §¹o - Hoµn KiÕm - Hµ Néi. - §iÖn tÝn: PACKEXIM. - §iÖn tho¹i: (84-4)7534034 - Fax: (84-4)8386316 C«ng ty ho¹t ®éng theo chÕ ®é h¹ch to¸n kinh tÕ ®éc lËp, cã ®Çy ®ñ t c¸ch ph¸p nh©n, cã tµi kho¶n tiÒn ViÖt nam vµ ngo¹i tÖ t¹i Ng©n hµng vµ con dÊu riªng ®Ó giao dÞch. 2. C¸c giai ®o¹n ph¸t triÓn: C«ng ty ®îc thµnh lËp ngµy 24 th¸ng 12 n¨m 1973 lÊy tªn lµ "XÝ nghiÖp bao b× xuÊt khÈu Hµ Néi”. Lóc nµy c«ng ty chØ s¶n xuÊt vµ cung øng c¸c lo¹i bao b× phôc vô cho nhu cÇu xuÊt khÈu vµ mét phÇn nhá cho tiªu dïng trong níc theo chØ tiªu ph¸p lÖnh cña Nhµ níc. Do vËy c«ng ty kh«ng ph¶i lo ®Çu ra bëi tÊt c¶ s¶n phÈm ®· ®îc ph©n phèi cho tõng c«ng ty theo chØ tiªu hµng n¨m tõ cÊp trªn. Th¸ng 2 n¨m 1990 c«ng ty ®· më réng quy m« s¶n xuÊt vµ ®æi tªn thµnh “XÝ nghiÖp liªn hîp s¶n xuÊt vµ xuÊt nhËp khÈu bao b×” víi nh÷ng chøc n¨ng nhiÖm vô cao h¬n vµ ®Çy thö th¸ch bëi n¨m 1991 lµ giai ®o¹n ®æi míi tõ c¬ chÕ hµnh chÝnh bao cÊp sang c¬ chÕ thÞ trêng. Trong giai ®o¹n nµy, XÝ nghiÖp thùc sù ®èi mÆt víi rÊt nhiÒu khã kh¨n v× mäi bao cÊp cña Nhµ níc ®· chÊm døt, XÝ nghiÖp ph¶i tù m×nh xoay së vµ cè g¾ng x©y dùng l¹i bé m¸y qu¶n lý còng nh ph¬ng thøc s¶n xuÊt. Víi lßng quyÕt t©m vµ cã híng ®i ®óng ®¾n, XÝ nghiÖp ®· cã chç ®øng trªn thÞ trêng víi nh÷ng ®ãng gãp ®¸ng kÓ cho Ng©n s¸ch Nhµ níc. Ngµy 28 th¸ng 5 n¨m 1993, Bé Th¬ng m¹i ®· ký quyÕt ®Þnh thµnh lËp “C«ng ty s¶n xuÊt vµ xuÊt nhËp khÈu bao b×” víi tªn giao dÞch lµ PACKEXIM nh ngµy nay. Tr¶i qua 30 n¨m x©y dùng vµ ph¸t triÓn, tõ mét XÝ nghiÖp s¶n xuÊt nhá, c¬ së vËt chÊt l¹c hËu, ®éi ngò c«ng nh©n viªn cßn tha thít giê ®©y C«ng ty s¶n xuÊt vµ xuÊt nhËp khÈu bao b× ngµy cµng v÷ng m¹nh vÒ mäi lÜnh vùc. S¶n phÈm cña C«ng ty chiÕm mét thÞ phÇn kh¸ lín ë khu vùc phÝa B¾c vµ ngµy cµng cã uy tÝn trªn thÞ trêng bao b× ®ãng gãi. 1 3. Chøc n¨ng nhiÖm vô cña c«ng ty: C«ng ty PACKEXIM cã nh÷ng chøc n¨ng c¬ b¶n sau:  Chuyªn s¶n xuÊt c¸c lo¹i bao b×, nguyªn vËt liÖu ®Ó s¶n xuÊt bao b×.  Liªn doanh, liªn kÕt hîp t¸c ®Çu t s¶n xuÊt c¸c s¶n phÈm bao b× mµ luËt ph¸p cho phÐp.  Trùc tiÕp xuÊt khÈu c¸c s¶n phÈm ®· ®îc quy ®Þnh trªn.  Trùc tiÕp nhËp khÈu c¸c lo¹i vËt t thiÕt bÞ phôc vô cho s¶n xuÊt kinh doanh cña XÝ nghiÖp. §©y lµ nh÷ng chøc n¨ng mµ c«ng ty ®· ®ang vµ sÏ tiÕp tôc thùc hiÖn trong thêi gian tíi. Tuy nhiªn ®Ó thùc hiÖn tèt c¸c chøc n¨ng trªn C«ng ty ph¶i thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô sau: - X©y dùng vµ tæ chøc thùc hiÖn c¸c kÕ ho¹ch s¶n xuÊt - kinh doanh theo quy chÕ hiÖn hµnh nh»m thùc hiÖn ®Çy ®ñ chøc n¨ng vµ nhiÖm vô mµ c«ng ty ®· ®Ò ra. - Tu©n thñ ph¸p luËt Nhµ níc vÒ qu¶n lý kinh tÕ vµ tµi chÝnh, qu¶n lý xuÊt nhËp khÈu vµ giao dÞch ®èi ngo¹i; ®Ò xuÊt víi Bé Th¬ng M¹i vµ Nhµ níc c¸c biÖn ph¸p gi¶i quyÕt víng m¾c trong s¶n xuÊt - kinh doanh. - Tù t¹o nguån vèn cho s¶n xuÊt - kinh doanh, ®Çu t më réng s¶n xuÊt, ®æi míi trang thiÕt bÞ, tù bï ®¾p chi phÝ, tù c©n ®èi xuÊt - nhËp khÈu vµ lµm trßn nghÜa vô nép ng©n s¸ch Nhµ níc. - Qu¶n lý vµ sö dông cã hiÖu qu¶ c¸c nguån vèn cña c«ng ty nh»m thùc hiÖn nhiÖm vô s¶n xuÊt kinh doanh vµ ®¶m b¶o s¶n xuÊt - kinh doanh cã l·i. - Nghiªn cøu øng dông c¸c tiÕn bé khoa häc kü thuËt vµo s¶n xuÊt, më réng hîp t¸c víi c¸c tæ chøc bao b× quèc tÕ ®Ó n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm. - Thùc hiÖn c¸c cam kÕt trong hîp ®ång kinh tÕ, hîp ®ång mua b¸n vµ hîp ®ång ngo¹i th¬ng vµ c¸c nghÜa vô kh¸c cã liªn quan ®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty. 4. HÖ thèng tæ chøc bé m¸y cña c«ng ty: §Ó phï hîp víi ®iÒu kiÖn kinh doanh trong c¬ chÕ míi, bªn c¹nh viÖc n©ng cÊp ®¬n vÞ XÝ nghiÖp thµnh C«ng ty, C«ng ty còng s¾p xÕp l¹i c¬ cÊu tæ chøc, hoµn thiÖn bé m¸y qu¶n lý, ph¸t huy tÝnh s¸ng t¹o ®éc lËp tù chñ cña c¸c ®¬n vÞ phô thuéc ®ång thêi t¹o ra mèi quan hÖ chÆt chÏ hiÖp ®ång t¬ng trî lÉn nhau gi÷a c¸c bé trong c«ng ty. PACKEXIM lµ mét doanh nghiÖp Nhµ níc nªn ®øng ®Çu lµ Gi¸m ®èc do Bé Th¬ng M¹i bæ nhiÖm hoÆc b·i nhiÖm. Gi¸m ®èc lµ ngêi trùc tiÕp tæ chøc, qu¶n lý, 2 ®iÒu hµnh mäi ho¹t ®éng cña c«ng ty theo chÕ ®é thñ trëng vµ ®¹i diÖn cho mäi quyÒn lîi vµ nghÜa vô cña c«ng ty tríc Ph¸p luËt vµ c¸c c¬ quan qu¶n lý Nhµ níc. Gióp viÖc cho Gi¸m ®èc lµ mét sè Phã gi¸m ®èc, Phã gi¸m ®èc c«ng ty do Gi¸m ®èc c«ng ty ®Ò nghÞ vµ ®îc Bé trëng Bé Th¬ng M¹i bæ nhiÖm hoÆc miÔn nhiÖm. Mçi phã gi¸m ®èc ®îc ph©n c«ng phô tr¸ch mét sè lÜnh vùc c«ng t¸c vµ chÞu tr¸ch nhiÖm tríc gi¸m ®èc C«ng ty vÒ lÜnh vùc c«ng t¸c ®îc giao. Ngoµi ra c«ng ty cßn cã mét sè phßng ban cô thÓ sau: - Phßng Tæ chøc hµnh chÝnh. - Phßng Tµi chÝnh - KÕ to¸n tæng hîp. - Phßng Kinh tÕ - Kü thuËt vµ ®Çu t. - Phßng kinh doanh- nghiªn cøu thÞ trêng. C«ng ty hiÖn cã bèn XÝ nghiÖp thµnh viªn trong ®ã cã ba XÝ nghiÖp chuyªn s¶n xuÊt bao b× c¸c lo¹i vµ mét XÝ nghiÖp c¬ ®iÖn ®Ó b¶o tr×, b¶o dìng thiÕt bÞ m¸y mãc. a) XÝ nghiÖp s¶n xuÊt bao b× carton sãng: Chuyªn s¶n xuÊt c¸c lo¹i bao b× carton sãng 3 líp, 5 líp trªn d©y chuyÒn cña NhËt B¶n. C¸c s¶n phÈm nµy dïng ®Ó ®ãng gãi hµng ho¸ tiªu thô trªn thÞ trêng trong níc còng nh xuÊt khÈu. S¶n phÈm chñ yÕu lµ c¸c lo¹i bao b× bao gãi c¸c mÆt hµng sau: - §å ®iÖn tö ®iÖn l¹nh. - B¸nh kÑo, rîu bia, níc gi¶i kh¸t - Hµng may mÆc, thñ c«ng mü nghÖ... b) XÝ nghiÖp bao b× in hép ph¼ng: Chuyªn s¶n xuÊt c¸c lo¹i bao b× hép carton duplex vµ c¸c Ên phÈm cao cÊp. C¸c s¶n phÈm nµy ®îc s¶n xuÊt trªn thiÕt bÞ cña CHLB §øc, Thôy §iÓn, TiÖp Kh¾c, §µi Loan... C¸c s¶n phÈm chñ yÕu gåm: - Hép rîu, hép b¸nh, hép chÌ, cµ fª c¸c lo¹i. - C¸c lo¹i hép xµ phßng cao cÊp. - C¸c Ên phÈm ®ßi hái chÊt lîng cao kh¸c.... c) XÝ nghiÖp s¶n xuÊt bao b× nhùa: Chuyªn s¶n xuÊt c¸c lo¹i bao b× nhùa tõ nguyªn liÖu lµ c¸c lo¹i h¹t nhùa LLDPE, PP, HDPE... , c¸c lo¹i mµng BOPP, MCPP, PET, Al, FOIL.... - Lu¬ng thùc, thùc phÈm. 3 - C¸c lo¹i thuèc t©n dîc, thuèc b¶o vÖ thùc vËt. - Xµ phßng, may mÆc vµ nhiÒu lo¹i bao b× cao cÊp kh¸c.... Ngoµi ra c«ng ty cßn cã hai phßng kinh doanh xuÊt nhËp khÈu, ba trung t©m giao dÞch vµ dÞch vô bao b×. §©y lµ mét bé m¸y qu¶n lý tinh gi¶m gän nhÑ; mçi XÝ nghiÖp thµnh viªn lµ mét ®¬n vÞ thùc hiÖn h¹ch to¸n néi bé ®éc lËp, tù ra quyÕt ®Þnh kinh doanh, mua nguyªn vËt liÖu vµ tiªu thô s¶n phÈm. 4 BiÓu 1 : S¬ ®å bé m¸y tæ chøc cña c«ng ty PACKEXIM Gi¸m §èc Phã G§ phô tr¸ch XNK Phßng Tµi chÝnh KÕ to¸n Phßng Tæ chøc hµnh chÝnh Phßng KD & Nghiªn cøu TT TT©m XNK I Phã G§ phô tr¸ch S¶n xuÊt TT©m XNK II TT©m Giao dÞch XÝ nghiÖp Sãng XN bao b× Nhùa Phßng Kinh tÕ Kü thuËt XN In hép ph¼ng XN c¬ ®iÖn 5. §Æc ®iÓm vÒ c«ng nghÖ: a) Quy tr×nh s¶n xuÊt c¸c lo¹i bao b× nhùa 1 líp : * H¹t nhùa PE, PP ®îc ®a qua m¸y thæi mµng t¹o thµnh mµng d¹ng èng. * Mµng PE, PP ®îc ®a qua m¸y in. * Mµng in ®îc ®a qua m¸y c¾t d¸n t¹o thµnh s¶n phÈm. * KiÓm tra. §ãng gãi, nhËp kho. * Tiªu thô. b) Quy tr×nh s¶n xuÊt c¸c lo¹i bao b× nhùa phøc hîp (nhiÒu líp): Bao b× nhùa phøc hîp lµ lo¹i bao b× ®îc ghÐp bëi nhiÒu líp mµng máng kh¸c nhau. Mçi lo¹i vËt liÖu khi phèi hîp ghÐp l¹i kh«ng nh÷ng gi¶m ®îc nhîc ®iÓm mµ cßn ph¸t huy ®îc tÝnh u viÖt cña mçi lo¹i mµng thµnh mét lo¹i vËt liÖu phøc hîp tèt cã u thÕ h¬n tÊt c¶ c¸c lo¹i vËt liÖu ®îc ghÐp. * Mµng BOPP, PE, Al, PET... ®îc ®a qua m¸y chia cuén t¹o kÝch thíc phï hîp víi b¶n in. * Mµng sau khi chia ®îc ®a vµo m¸y in. * Mµng in ®îc ®a qua m¸y ghÐp nãng hoÆc ghÐp nguéi t¹o thµnh mµng phøc hîp BOPP/PE, PA/PE, PET/PE/Al/PE... * Mµng sau khi ghÐp ®îc chia thµnh cuén nhá theo kÝch thíc s¶n phÈm. * Mµng sau khi chia cuén ®îc ®a sang m¸y c¾t d¸n t¹o h×nh s¶n phÈm. * KiÓm tra. §ãng gãi, nhËp kho. * Tiªu thô. c) So s¸nh hai d©y truyÒn c«ng nghÖ s¶n xuÊt mµng ®¬n vµ mµng phøc hîp:  Mµng ®¬n: Mµng ®a vµo in lµ d¹ng mµng èng vµ chØ in ®îc mÆt ngoµi cña bao b×. Líp mùc in bªn ngoµi dÔ bÞ bong, trãc trong qu¸ tr×nh ®ãng gãi, vËn chuyÓn, sö dông. Mµng èng chñ yÕu lµ PE, PP cã ®é biÕn d¹ng lín trong qu¸ tr×nh in nªn kh«ng thÓ chång mµu cao vµ tèc ®é nhanh, do ®ã kh«ng thÓ in nh÷ng bao b× ®ßi hái yªu cÇu kü thuËt cao vÒ h×nh ¶nh cã tÝnh mü thuËt.  Mµng nhùa phøc hîp: Mµng tÊm ®îc ®a vµo in (OPP, PE, CELLO, PET..), in mÆt trong (sau khi ghÐp mét líp PE,OPP líp mùc n»m gi÷a hai líp mµng cña tói). Mµng tÊm cã ®é co gi·n thÊp trong qu¸ tr×nh in nªn cã ®é chång mµu chÝnh x¸c, t¹o ®îc h×nh ¶nh bÒn ®Ñp, râ rµng. Mùc n»m gi÷a hai líp mµng 5 kh«ng bÞ bong trong qu¸ tr×nh ®ãng gãi, vËn chuyÓn vµ kh«ng tiÕp xóc trùc tiÕp víi s¶n phÈm bªn trong, ®¶m b¶o yªu cÇu vÒ an toµn vÖ sinh. §èi víi d©y chuyÒn s¶n xuÊt bao b× nhùa 1 líp, sau khi hoµn tÊt c«ng viÖc in, chuyÓn qua c«ng ®o¹n c¾t d¸n lµ xong. Nhng víi bao b× nhùa phøc hîp ph¶i thªm c«ng ®o¹n ghÐp 2 - 3 líp mµng ®¬n thµnh mét líp mµng phøc hîp. Sau ®ã chuyÓn qua c«ng ®o¹n chia cuén theo yªu cÇu cña kh¸ch hµng. NÕu kh¸ch hµng cã m¸y ®ãng gãi tù ®éng th× xuÊt cho kh¸ch hµng lo¹i bao b× díi d¹ng cuén. Víi kh¸ch hµng ®ãng gãi thñ c«ng th× cuén mµng phøc hîp ph¶i qua c«ng ®o¹n c¾t d¸n thµnh tói råi míi xuÊt cho kh¸ch hµng. §èi víi d©y chuyÒn s¶n xuÊt bao b× nhùa phøc hîp th× hai c«ng ®o¹n quan träng nhÊt ®ã lµ in vµ ghÐp mµng. §©y chÝnh lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh chÊt lîng vµ tÝnh mü thuËt cña s¶n phÈm. Khi ghÐp ba líp thªm mét líp mµng Al - Foil sÏ lµm t¨ng thªm kh¶ n¨ng chèng thÈm thÊu cña khÝ, t¨ng thªm kh¶ n¨ng c¶n ¸nh s¸ng vµ t¨ng thªm tÝnh thÈm mü cña bao b× lªn rÊt cao. Do mùc in, keo ghÐp ®îc phñ bëi líp mµng ghÐp bªn trong (PE, PP) nªn kh«ng tiÕp xóc trùc tiÕp víi s¶n phÈm, kh«ng g©y ®éc h¹i, ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu cao vÒ an toµn vÖ sinh trong ®ãng gãi l¬ng thùc thùc phÈm, c¸c s¶n phÈm ¨n liÒn. 6 BiÓu 2: Quy tr×nh s¶n xuÊt c¸c lo¹i bao b× nha: I Nguyªn liÖu d¹ng h¹t Thæi mµng C¾t d¸n §ãng gãi In èng ®ång II GhÐp nguéi Nguyªn liÖu d¹ng mµng Chia cuén Chia cuén C¾t d¸n §ãng gãi GhÐp nãng I. II. S¶n xuÊt c¸c lo¹i bao b× nhùa 1 líp tõ nguyªn liÖu h¹t nhùa LLDPE, HDPE, PP... S¶n xuÊt c¸c lo¹i bao b× nhùa phøc hîp (nhiÒu líp) tõ nguyªn liÖu mµng BOPP/PE, PA/PE, CELLO/OPP/PE... PhÇn II: HiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña xÝ nghiÖp HiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp lµ mét ph¹m trï kinh tÕ ph¶n ¸nh tr×nh ®é sö dông c¸c yÕu tè s¶n xuÊt (t liÖu lao ®éng, ®èi tîng lao ®éng...) cña doanh nghiÖp ®Ó ®¹t kÕt qu¶ cao nhÊt víi tæng chi phÝ thÊp thÊt trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. I. HiÖu qu¶ sö dông lao ®éng: 1. C¬ cÊu lao ®éng: TÝnh ®Õn thêi ®iÓm hiÖn nay, toµn c«ng ty cã 568 lao ®éng trong ®ã XÝ nghiÖp nhùa cã 186 ngêi. Khi nghiªn cøu vÒ t×nh h×nh nh©n sù cña mét c«ng ty, ta cÇn quan t©m ®Õn c¬ cÊu lao ®éng. BiÓu 3: C¬ cÊu lao ®éng cña XÝ nghiÖp nhùa ChØ tiªu N¨m 2001 Sè ngêi Tæng sè L§ I. Theo t/chÊt L§ trùc tiÕp L§ gi¸n tiÕp II. Theo g/tÝnh L/®éng n÷ L/®éng nam Tû träng (%) 105 100 N¨m 2002 N¨m2003 Sè ngêi Tû träng (%) 141 100 Sè ngêi Tû träng (%) 186 100 Møc chªnh lÖch 2002/2001 2003/2002 Sè Tû Sè Tû ngêi träng ngêi träng (%) (%) +36 --45 --- 99 6 94,3 5,7 132 9 93,6 6,4 173 13 93 7 +33 +3 -0,74 +12,3 +41 +4 -0,64 +9,4 45 60 42,9 57,1 58 83 41,1 58,9 69 117 37,1 62,9 +13 +23 - 4,2 +3,2 +11 +34 - 9,7 + 6,8 (Nguån tõ phßng Tæ chøc hµnh chÝnh) BiÓu 3 m« t¶ vÒ c¬ cÊu lao ®éng cña XÝ nghiÖp nhùa: TØ träng lao ®éng trùc tiÕp n¨m 2002 so víi n¨m 2001 gi¶m 0,74% vµ n¨m 2003 so víi n¨m 2002 gi¶m 0,64%. Cßn lao ®éng gi¸n tiÕp n¨m 2001 chiÕm tØ träng 5,7%, ®Õn n¨m 2002 chiÕm tØ träng 6,4% vµ ®Õn n¨m 2003 chiÕm tØ träng 7%. Lao ®éng n÷ t¹i XÝ nghiÖp trong 2 n¨m 2002 vµ 2003 tuy cã t¨ng vÒ sè lîng nhng ®Òu gi¶m vÒ tØ träng. Sè lîng n÷ cña c«ng ty n¨m 2001 lµ 45 ngêi, chiÕm tØ träng 42,9%, n¨m 2002 t¨ng 13 ngêi nhng tû träng gi¶m 4,2% vµ ®Õn n¨m 2003 cã thªm 11 ngêi nhng tû träng gi¶m xuèng cßn 37,1% so víi tæng sè c«ng nh©n viªn trong XÝ nghiÖp. Ngîc l¹i lao ®éng nam l¹i t¨ng c¶ vÒ sè lîng vµ tû träng. Cô thÓ, sè c«ng nh©n nam trong toµn XÝ nghiÖp n¨m 2001 chØ cã 60 ngêi chiÕm tû träng 57,1% nhng ®Õn n¨m 2003 t¨ng lªn 117 ngêi chiÕm tû träng 62,9%. 7 2. T×nh h×nh lao ®éng cña XÝ nghiÖp: BiÓu 4: T×nh h×nh lao ®éng cña XÝ nghiÖp nhùa qua 3 n¨m N¨m 2001 ChØ tiªu Sè ngêi Tæng sè L§ L§ biªn chÕ L§ dµi h¹n L§ ng¾n h¹n L§ t¹m thêi 105 3 87 6 9 N¨m 2002 Tû träng (%) 100 2,9 82,8 5,4 8,9 Sè ngêi 141 4 125 8 4 N¨m2003 Tû träng (%) 100 2,8 88,7 5,7 2,8 Sè ngêi 186 6 161 14 5 Tû träng (%) 100 3,2 86,6 7,5 2,7 Møc chªnh lÖch 2002/2001 2003/2002 Tû Tû Sè Sè träng träng ngêi ngêi (%) (%) +36 +1 +38 +2 +5 --- 3,5 +7,1 +5,6 - 68,5 +45 +2 +36 +6 +1 --+14,3 - 2,4 +31,6 - 3,6 (Nguån tõ phßng Tæ chøc hµnh chÝnh) Qua biÓu 4 ph©n tÝch, tû träng gi÷a c¸c lo¹i lao ®éng l¹i cã sù thay ®æi. Trong ®ã sè lao ®éng biªn chÕ chiÕm tû träng Ýt nhÊt víi sè lao ®éng n¨m 2003 lµ 6 ngêi. VÒ lao ®éng dµi h¹n, n¨m 2001 sè lao ®éng hîp ®ång dµi h¹n chiÕm tû träng 82,8% ; n¨m 2002 lµ 88,7% vµ n¨m 2003 gi¶m xuèng cßn 86,6%. Bªn c¹nh ®ã th× tû träng lao ®éng hîp ®ång ng¾n h¹n kh«ng ngõng t¨ng trong mÊy n¨m võa qua. Cô thÓ, so víi n¨m 2001 th× n¨m 2002 t¨ng lªn 5,6% vµ n¨m 2003 t¨ng 31,6% so víi n¨m 2002. Ngîc l¹i, tû träng lao ®éng t¹m thêi gi¶m m¹nh. Cô thÓ, tû träng lao ®éng t¹m thêi tõ 8,9% trong n¨m 2001 gi¶m xuèng cßn 2,7% trong n¨m 2003. 3. Tr×nh ®é chuyªn m«n cña lao ®éng trong XÝ nghiÖp: BiÓu 5: Ph©n tÝch tr×nh ®é chuyªn m«n cña CBCNV XÝ nghiÖp N¨m 2001 ChØ tiªu Tæng lao ®éng + §¹i häc, cao ®¼ng + Trung cÊp + C«ng nh©n Sè ngêi 105 54 6 94 Tû träng (%) 100 4,8 5,7 89,5 N¨m 2002 Sè ngêi 141 8 36 97 N¨m 2003 Tû träng (%) 100 5,7 25,5 68,8 Sè ngêi 186 12 69 105 Tû träng (%) 100 6,5 37 56,5 Møc chªnh lÖch 2001/2002 2003/2002 Tû Tû Sè Sè träng träng ngêi ngêi (%) (%) +36 +3 +30 +3 ---+18,8 +347 - 23,1 +45 +4 +33 +8 ---+14 +45 -17.9 (Nguån tõ phßng Tæ chøc hµnh chÝnh) Dùa vµo sè liÖu ë biÓu 5 ph©n tÝch chóng ta thÊy: Trong toµn XÝ nghiÖp hiÖn nay 6,5% lao ®éng cã tr×nh ®é ®¹i häc vµ cao ®¼ng: 37% ®îc ®µo t¹o t¹i c¸c trêng trung häc chuyªn nghiÖp vµ cã 56,5% lµ c«ng nh©n kü thuËt cã tay nghÒ. Nh÷ng c¸n bé cã tr×nh ®é ®¹i häc vµ chuyªn m«n cao thêng ®îc bæ nhiÖm lµm Gi¸m ®èc, Phã gi¸m ®èc trùc tiÕp qu¶n lý vµ ®iÒu hµnh s¶n xuÊt. Ngoµi 105 c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt s¶n phÈm cßn cã 69 ngêi cã tr×nh ®é trung cÊp. Sè lîng lao ®éng nµy 8 chñ yÕu ®îc ®µo t¹o vÒ kinh tÕ vµ kü thuËt. §©y còng chÝnh lµ mét lùc lîng lao ®éng gãp phÇn kh«ng nhá trong viÖc trùc tiÕp gi¸m s¸t chØ ®¹o tõng tæ s¶n xuÊt trong XÝ nghiÖp. 4. HiÖu qu¶ sö dông lao ®éng trong XÝ nghiÖp nhùa: Lao ®éng lµ yÕu tè ®Æc biÖt quan träng trong ho¹t ®éng kinh doanh vµ qu¶n lý cña doanh nghiÖp. Lao ®éng bao giê còng mang l¹i hiÖu qu¶, ngêi lao ®éng lu«n mong muèn hiÖu qu¶ lao ®éng cña m×nh ngµy mét t¨ng cao, nghÜa lµ n¨ng suÊt lao ®éng ngµy mét t¨ng lªn. ChÝnh v× thÕ mµ n¨ng suÊt lao ®éng ®· trë thµnh mét yÕu tè cùc kú quan träng trong viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh vµ t¨ng thÕ c¹nh tranh cña doanh nghiÖp. Trong qu¶n lý cã thÓ tuú theo ®Æc ®iÓm cña s¶n xuÊt mµ chóng ta cã thÓ ph©n tÝch n¨ng suÊt lao ®éng theo c¸c chØ tiªu kh¸c nhau. * N¨ng suÊt lao ®éng tÝnh theo hiÖn vËt: C«ng thøc tÝnh ®îc tr×nh bµy nh sau: Wld  Q1 T Trong ®ã: + Wld: N¨ng suÊt lao ®éng. + Q1: S¶n lîng tÝnh theo hiÖn vËt ( §¬n vÞ m, m2, m3, kg, tÊn, t¹....) + T: Sè c«ng nh©n. * N¨ng suÊt lao ®éng tÝnh theo gi¸ trÞ: C«ng thøc tÝnh ®îc tr×nh bµy nh sau: Wld  Q2 T Trong ®ã: + Wl®: N¨ng suÊt lao ®éng. + T: Sè lîng c«ng nh©n lao ®éng + Q2: Gi¸ trÞ s¶n lîng (tÝnh b»ng tiÒn theo gÝa cè ®Þnh hay gi¸ hiÖn hµnh) BiÓu 6 : B¶ng ph©n tÝch n¨ng suÊt lao ®éng tÝnh b»ng hiÖn vËt ChØ tiªu §¬n vÞ 1. Gi¸ trÞ s¶n lîng ®ång 2. Gi¸ trÞ s¶n lîng m2 3. Sè c«ng nh©n SxuÊt ngêi 4. NSL§ b/qu©n n¨m a. ChØ tiªu gi¸ trÞ (1/3) ®ång/ng b. ChØ tiªu hiÖn vËt (2/3) m2/ng Chªnh lÖch Møc % 18.597.348.000 30.794.148.000 12.196.800.000 65,6 6.641.910 10.997.910 4.356.000 65,6 132 173 41 31 2002 140.889.000 50.318 9 2003 178.000.856 63.571 37.111.856 26,3 13.253 26.4 5. Sè ngµy lµm viÖc b×nh qu©n 6. N¨ng suÊt lao ®éng b×nh qu©n ngµy (4a/5) ngµy 267 272 ®ång 527.674 654.415 126.741 24 7. Sè giê lµm viÖc b×nh qu©n ngµy giê 7,5 7,8 0.3 4 8. N¨ng suÊt lao ®éng b×nh qu©n giê (6/7) ®ång 70.357 83.870 9. Tæng sè giê lµmviÖc giê 2.003 2.122 5 1,87 13.513 19,2 119 5,9 (Nguån tõ phßng Kinh tÕ kü thuËt) Ph©n tÝch n¨ng suÊt lao ®éng cña XÝ nghiÖp chóng ta nhËn thÊy: N¨ng suÊt lao ®éng ngêi trong n¨m 2003 ®· t¨ng h¬n so víi n¨m 2002, trong ®ã n¨ng suÊt tÝnh theo chØ tiªu hiÖn vËt t¨ng 13.253 m 2/ ngêi t¬ng ®¬ng 26,4%. N¨ng suÊt tÝnh theo chØ tiªu gi¸ trÞ t¨ng 37.101.856 tr®/ ngêi t¬ng ®¬ng 26,3%. Qua ®ã ta nhËn thÊy mét ®iÓm ®¸ng chó ý lµ, tèc ®é t¨ng n¨ng suÊt theo chØ tiªu gi¸ trÞ ®· t¨ng nhanh h¬n tèc ®é t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng theo chØ tiªu hiÖn vËt. S¶n lîng s¶n phÈm n¨m 2003 t¨ng 65,6% so víi n¨m 2002 do n¨ng suÊt lao ®éng t¨ng. Cô thÓ: N¨ng suÊt lao ®éng giê t¨ng 19,2%, n¨ng suÊt lao ®éng ngµy t¨ng 4%, n¨ng suÊt lao ®éng n¨m t¨ng 26,4%. BiÓu 7: ChØ tiªu gi¸ trÞ ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng cña XÝ nghiÖp Nhùa: ChØ Tiªu §V Chªnh lÖch 2002 2003 ®ång 18.778.317.865 27.648.717.865 +8.870.400.000 +47% ®ång Ngêi 352.514.995 141 595.108.000 186 +242.593.005 +45 +68,8% +31,9% 4. Chi phÝ tiÒn l¬ng ®ång 1.559.848.659 2.016.600.000 +456.751.341 +29,2% 5. NSL§ bq (1/3) ®ång 133.179.560 148.649.020 +15.469.460 +11,6% ®ång 12,04 13,7 +1,66 +13,7% ®ång 2.500.106 3.199.505 699.399 +28% ®ång 0,226 0,295 +0.069 +30,5% 1. Tæng doanh thu 2. Lîi NhuËn 3. Tæng lao ®éng 6. H/sè sd hao phÝ tiÒn l¬ng (1/4) 7. K/n¨ng sinh lêi cña 1 nh©n viªn (2/3) 8. Doanh lîi cña chi phÝ tiÒn l¬ng (2/4) 10 Møc (%) (Nguån tõ phßng kinh tÕ kü thuËt) Qua biÓu 7 cho thÊy: N¨ng suÊt lao ®éng b×nh qu©n cña mét c«ng nh©n n¨m 2003 t¨ng 11,6% so víi n¨m 2002. NÕu nh n¨m 2002, mét nh©n viªn chØ lµm ra 133.179.560 ®ång doanh thu th× sang ®Õn n¨m 2003 mét nh©n viªn ®· lµm ra ®îc 148.649.020 ®ång. Còng tõ b¶ng 7, ph©n tÝch sè liÖu ta thÊy mét nh©n viªn mang l¹i 3.199.505 ®ång lîi nhuËn cho c«ng ty trong n¨m 2003 ®iÒu nµy cã nghÜa lµ kh¶ n¨ng sinh lîi cña mét nh©n viªn n¨m 2003 t¨ng 699.399 ®ång so víi n¨m 2002. Mét vÊn ®Ò mµ chóng ta cÇn quan t©m víi mét ®ång chi phÝ tiÒn l¬ng bá ra mang l¹i cho XÝ nghiÖp bao nhiªu ®ång doanh thu vµ bao nhiªu ®ång lîi nhuËn. So s¸nh n¨m 2003 víi n¨m 2002 th× chóng ta thÊy mét ®ång chi phÝ tiÒn l¬ng bá ra ®· lµm t¨ng 1,66 ®ång doanh thu vµ t¨ng 0,069 ®ång lîi nhuËn. Nh vËy ë n¨m 2003, mét ®ång tiÒn l¬ng bá ra ®· cã hiÖu qu¶ h¬n, ®· lµm t¨ng c¶ doanh thu vµ lîi nhuËn. Qua ®ã chóng ta cã thÓ ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng t¹i XÝ nghiÖp s¶n xuÊt bao b× nhùa nh vËy lµ hîp lý. §iÒu nµy lµ do nhiÒu nh©n tè t¸c ®éng tuy nhiªn XÝ nghiÖp còng cÇn chó ý n©ng cao chÊt lîng cña c«ng t¸c qu¶n trÞ nh©n sù, ®Æc biÖt lµ c«ng t¸c ph©n tÝch c«ng viÖc ®Ó cã ®Ó cã sù bè trÝ lao ®éng hîp lý nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao ®éng h¬n n÷a. II. HiÖu qu¶ sö dông tµi s¶n cè ®Þnh: Tµi s¶n cè ®Þnh lµ c¬ së vËt chÊt kü thuËt cña doanh nghiÖp, ph¶n ¸nh n¨ng lùc s¶n xuÊt vµ tr×nh ®é tiÕn bé khoa häc kü thuËt cña doanh nghiÖp. Tµi s¶n cè ®Þnh, ®Æc biÖt lµ m¸y mãc thiÕt bÞ lµ ®iÒu kiÖn quan träng vµ cÇn thiÕt ®Ó t¨ng s¶n lîng vµ n©ng cao n¨ng suÊt, gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt vµ h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm. 1. ChØ tiªu ph©n tÝch t×nh h×nh sö dông TSC§: Tµi s¶n cè ®Þnh tham gia vµo nhiÒu chu tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, sau mçi chu kú vÒ hiÖn vËt th× bÞ hao mßn dÇn, vÒ gÝa trÞ hao mßn ®îc chuyÓn vµo gi¸ trÞ s¶n phÈm. §iÒu ®ã còng cã nghÜa lµ qu¸ tr×nh hao mßn TSC§ diÔn ra ®ång thêi víi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Nh©n tè c¬ b¶n lµm thay ®æi hiÖn tr¹ng cña TSC§ lµ sù hao mßn. §Ó ®¸nh gi¸ t×nh tr¹ng kü thuËt cña TSC§ ta c¨n cø vµo hÖ sè hao mßn TSC§ vµ hÖ sè TSC§ cßn sö dông ®îc: C«ng thøc tÝnh: HÖ sè hao mßn TSC§ cµng gÇn ®Õn 1 chøng tá TSC§ cµng cò vµ doanh nghiÖp ph¶i chó träng ®Õn viÖc ®æi míi vµ hiÖn ®¹i hãa TSC§. Ngîc l¹i, hÖ sè hao mßn TSC§ nhá h¬n 1, cã nghÜa lµ TSC§ cña doanh nghiÖp ®· ®îc ®æi míi nhiÒu. 11 Ph¬ng híng chung nh»m gi¶m hÖ sè hao mßn TSC§ lµ ph¶i tÝch cùc ®æi míi TSC§ cò ®· ®Õn h¹n thanh lý, trang bÞ thªm TSC§ míi. 2. ChØ tiªu ph©n tÝch hiÖu qu¶ sö dông TSC§ HiÖu suÊt sö dông TSC§ lµ chØ tiªu tæng hîp ph¶n ¸nh chung t×nh h×nh sö dông TSC§ cña doanh nghiÖp vµ lµ môc ®Ých cña viÖc trang bÞ TSC§ trong doanh nghiÖp. N©ng cao hiÖu qu¶ sö dông TSC§ chÝnh lµ kÕt qu¶ cña viÖc c¶i tiÕn tæ chøc lao ®éng vµ tæ chøc s¶n xuÊt ®ång thêi sö dông cã hiÖu qu¶ TSC§ hiÖn cã lµ biÖn ph¸p tèt nhÊt sö dông vèn mét c¸ch tiÕt kiÖm vµ cã hiÖu qu¶. HiÖu suÊt sö dông TSC§ biÓu hiÖn 1 ®ång nguyªn gi¸ b×nh qu©n TSC§ tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®em l¹i bao nhiªu ®ång doanh thu (gi¸ trÞ s¶n lîng). HiÖu suÊt cµng cao chøng tá c«ng t¸c qu¶n lý vµ sö dông TSC§ ë doanh nghiÖp cµng tiÕn bé vµ ngîc l¹i. Mäi ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp ®Òu híng tíi môc tiªu lîi nhuËn, ®Ó ®¸nh gi¸ mét ®ång TSC§ t¹o ra bao nhiªu ®ång lîi nhuËn ta tÝnh nh sau: Mét chØ tiªu n÷a chóng ta cÇn xem xÐt ®ã lµ ®Ó cã mét ®ång doanh thu th× cÇn bao nhiªu ®ång nguyªn gi¸ TSC§ 3. ChØ tiªu ph©n tÝch møc trang bÞ ViÖc trang bÞ TSC§ cho lao ®éng nhiÒu hay Ýt sÏ ¶nh hëng trùc tiÕp ®Õn n¨ng suÊt lao ®éng vµ kh¶ n¨ng t¨ng s¶n lîng cña doanh nghiÖp. §Ó ph©n tÝch nh÷ng vÊn ®Ò nµy ngêi ta thêng dïng c¸c chØ tiªu sau: HÖ sè trang bÞ chung TSC§ ph¶n ¸nh mét c«ng nh©n s¶n xuÊt b×nh qu©n ®îc trang bÞ bao nhiªu ®ång TSC§ (ë nguyªn gi¸ hoÆc gi¸ trÞ cßn l¹i). HÖ sè nµy cµng lín chøng tá tr×nh ®é trang bÞ chung cµng cao vµ ngîc l¹i. ViÖc trang bÞ kü thuËt cho lao ®éng nhiÒu hay Ýt sÏ ¶nh hëng trùc tiÕp ®Õn n¨ng suÊt lao ®éng vµ kh¶ n¨ng t¨ng s¶n lîng cña má. Do vËy chóng ta xem xÐt c¸c hÖ sè trang bÞ TSC§ ë XÝ nghiÖp bao b× nhùa ®Ó biÕt ®îc mét c«ng nh©n b×nh qu©n ®îc trang bÞ bao nhiªu ®ång TSC§ (c¶ theo nguyªn gi¸ vµ gi¸ trÞ cßn l¹i). BiÓu 8: Ph©n tÝch hiÖu qu¶ sö dông TSC§ ChØ tiªu §V 1. Gi¸ trÞ s¶n lîng ®ång N¨m 2002 N¨m 2003 Chªnh lÖch Møc (®ång) % 18.597.348.000 30.794.148.000 12.196.800.000 12 65,6% 2. Lîi nhuËn 3. TSC§ b×nh qu©n a. Nguyªn gi¸ b. Gi¸ trÞ cßn l¹i 4. Sè c«ng nh©n s¶n xuÊt b×nh qu©n 5. Møc trang bÞ TSC§ cho c«ng nh©n a. Theo nguyªn gi¸ (3a/4) b. Theo gi¸ trÞ cßn l¹i (3b/4) 6. Søc s¶n xuÊt cña TSC§ (1/3a) 7. Søc sinh lêi cña TSC§ (2/3a) 8. HiÖu suÊt TSC§ cßn dïng ®îc (3a/3b) ®ång ®ång ®ång 352.514.995 595.108.000 242.593.005 68,8% 13.469.780.910 14.316.688.420 4.537.874.720 4.113.586.770 846.907.510 -424.287.950 6,3% -9,3% Ngêi 132 173 41 31% ®ång 120.043.794 82.755.424 -37.288.370 -31% ®ång 34.377.838 23.777.958 -10.599.880 -30% ®ång 1,38 2,15 0,77 55,8% 0,014 53,8% ®ång 0,026 0,04 % 33,7% 28,7% -14,8% Nh vËy, th«ng qua b¶ng ph©n tÝch hiÖu suÊt sö dông TSC§ trªn ®©y chóng ta cã thÓ nhËn thÊy r»ng: NÕu møc trang bÞ TSC§ ®îc xÐt ë nguyªn gi¸ th× mçi ngêi lao ®éng ®îc 120.043.794 ®ång, nhng khi xem xÐt møc trang bÞ theo gi¸ trÞ cßn l¹i th× chØ cßn 34.377.838 ®ång n¨m 2002 vµ 82.755.424 ®ång n¨m 2002. N¨m 2002 hiÖu suÊt TSC§ cßn dïng ®îc lµ 33,7% cßn n¨m 2003 gi¶m 5% tøc lµ chØ cßn 28,7%. ChÝnh ®iÒu nµy ®· lµm h¹n chÕ n¨ng lùc s¶n xuÊt cña xÝ nghiÖp. Møc trang bÞ TSC§ theo nguyªn gi¸ n¨m 2003 gi¶m 31% so víi n¨m 2002 vµ møc trang bÞ theo gi¸ trÞ cßn l¹i còng gi¶m 10.599.880 ®ång/ngêi trong n¨m 2003. N¨m 2003 xÝ nghiÖp ®· ®Çu t ®æi míi m¸y mãc thiÕt bÞ ®Ó c¶i thiÖn n¨ng lùc TSC§ nhng do c¸c tµi s¶n kh¸c ®· hÕt thêi gian sö dông nªn møc trang bÞ theo nguyªn gi¸ kh«ng t¨ng. XÐt vÒ søc s¶n xuÊt cña TSC§ th× trong n¨m 2003 ®· hiÖu qu¶ h¬n n¨m 2002 lµ 55,8%. HiÖu suÊt sö dông n¨m 2002 ®¹t 1,38 tøc lµ cø 100 ®ång nguyªn gi¸ TSC§ t¹o ra ®îc 138 ®ång gi¸ trÞ tæng s¶n lîng, cßn n¨m 2003 lµ 215 ®ång. XÐt vÒ søc sinh lêi cña TSC§ th× ta thÊy n¨m 2003 t¨ng 0,014% so víi n¨m 2002 tøc lµ trong n¨m 2003 cø 100 ®ång nguyªn gi¸ TSC§ t¹o ra 4 ®ång lîi nhuËn cßn n¨m 2002 lµ 2,6 ®ång. Nh vËy ta cã thÓ thÊy ®îc gi¸ trÞ s¶n lîng n¨m nay so víi n¨m tríc t¨ng 12.196.800.000 ®ång do nhiÒu nguyªn nh©n trong ®ã do nguyªn gi¸ b×nh qu©n TSC§ t¨ng vµ søc s¶n xuÊt cña TSC§ t¨ng. 13 III. T×nh h×nh chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh cña XÝ nghiÖp s¶n xuÊt bao b× nhùa: 1. Ph©n tÝch t×nh h×nh chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm cña XÝ nghiÖp: * Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh: lµ toµn bé nh÷ng hao phÝ vÒ lao ®éng sèng (tiÒn l¬ng cña c¸n bé c«ng nh©n viªn, chi phÝ b¶o hiÓm x· héi vµ c¸c kho¶n tiÒn kh¸c thuéc l¬ng) vµ lao ®éng vËt ho¸ (chi phÝ vÒ nguyªn vËt liÖu, nhiªn liÖu, n¨ng lîng, chi phÝ vÒ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh) mµ doanh nghiÖp ®· bá ra trong mét thêi kú kinh doanh nhÊt ®Þnh (thêng lµ th¸ng, quý, n¨m). Chi phÝ s¶n xuÊt ®îc thÓ hiÖn díi h×nh th¸i gi¸ trÞ vµ lµ c¬ së ®Ó doanh nghiÖp x¸c ®Þnh ®îc gi¸ thµnh s¶n phÈm. * Gi¸ thµnh s¶n phÈm: lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña c¸c chi phÝ s¶n xuÊt tÝnh cho mét khèi lîng s¶n phÈm, c«ng viÖc, dÞch vô nhÊt ®Þnh ®· hoµn thµnh. ChØ tiªu gi¸ thµnh lµ chØ tiªu quan träng ®îc tÝnh to¸n vµ ph¶n ¸nh díi h×nh thøc tiÒn tÖ. (ph¶n ¸nh chi phÝ vÒ vËt t, m¸y mãc thiÕt bÞ, nh©n c«ng, n¨ng lùc qu¶n lý c¸c tæ chøc Gi¸ thµnh cã hai chøc n¨ng chñ yÕu ®ã lµ chøc n¨ng lµm thíc ®o bï ®¾p chi phÝ vµ chøc n¨ng lËp gi¸. Toµn bé chi phÝ mµ doanh nghiÖp chi ra sÏ hoµn thµnh mét khèi lîng s¶n phÈm vµ ph¶i ®îc bï ®¾p b»ng chÝnh sè tiÒn thu vÒ do tiªu thô s¶n phÈm. Gi¸ thµnh còng chÝnh lµ c¬ së ®Ó x©y dùng vµ quy ®Þnh gi¸ b¸n s¶n phÈm. Gi¸ thµnh vµ gi¸ c¶ cã liªn quan mËt thiÕt víi nhau. NÕu trong ®iÒu kiÖn gi¸ b¸n kh«ng ®æi th× viÖc gi¶m gi¸ thµnh ®ång thêi còng lµ viÖc t¨ng lîi nhuËn. V× vËy phÊn ®Êu kh«ng ngõng h¹ thÊp chi phÝ, gi¶m gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ nhiÖm vô quan träng vµ thêng xuyªn cña c«ng t¸c qu¶n lý kinh tÕ, qu¶n lý tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. Gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm cã mèi liªn hÖ mËt thiÕt chÆt chÏ víi nhau. Chi phÝ s¶n xuÊt còng chÝnh lµ c¬ së ®Ó tÝnh to¸n, x¸c ®Þnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Tuy nhiªn gi÷a chóng còng cã sù kh¸c nhau: + Chi phÝ s¶n xuÊt lu«n g¾n liÒn víi kú ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp cßn gi¸ thµnh lu«n g¾n liÒn víi mét lo¹i s¶n phÈm, c«ng viÖc, dÞch vô nhÊt ®Þnh ®· hoµn thµnh. Chi phÝ s¶n xuÊt kh«ng chØ liªn quan ®Õn s¶n phÈm, c«ng viÖc ®· hoµn thµnh mµ cßn liªn quan ®Õn c¶ s¶n phÈm háng, s¶n phÈm dë dang cuèi kú vµ c¶ nh÷ng chi phÝ thùc tÕ cha ph¸t sinh mµ ®· trÝch tríc.Cßn gi¸ thµnh s¶n phÈm chØ liªn quan ®Õn s¶n phÈm dë dang ë cuèi kú tríc chuyÓn sang. Gi¸ thµnh s¶n phÈm cã thÓ giíi h¹n ë ph¹m vi hÑp h¬n so víi chi phÝ s¶n xuÊt tïy thuéc vµo yªu cÇu qu¶n trÞ cña doanh nghiÖp. 14 15 BiÓu 9: T×nh h×nh chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm cña XÝ nghiÖp qua 3 n¨m 2001, 2002, 2003 N¨m 2001 ChØ tiªu Chi phÝ (®ång) 1. Gi¸ thµnh toµn bé (2+6+7) 2. Gi¸ thµnh s¶n phÈm (3+4+5) 3. Chi phÝ NVL trùc tiÕp 4. Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp 5. Chi phÝ s¶n xuÊt chung 6. Chi phÝ b¸n hµng 7. Chi phÝ QLDN 15.843.085.000 13.488.233.000 11.749.890.000 950.400.000 787.943.000 2.054.852.000 300.000.000 N¨m 2002 TØ träng (%) 100 85,1 87,1 7,1 5,8 13 1,9 Chi phÝ (®ång) 17.397.909.000 15.094.159.000 12.964.643.000 1.330.560.000 798.956.000 2.003.750.000 300.000.000 N¨m2003 TØ träng (%) 100 86,8 85,9 8,8 5,3 11,5 1,7 Chi phÝ (®ång) 19.014.840.000 16.834.377.000 14.005.829.000 1.868.400.000 960.148.000 1.880.463.000 300.000.000 Møc chªnh lÖch chi phÝ TØ träng 2002/2001 2003/2002 (%) 100 + 9,8% +9,3% 88,5 +11,9% +11,5% 83,1 +10,3% +8,1% 11,2 + 40% +40,4% 5,7 +1,4% +20,2% 9,9 - 2,5% - 6,2% 1,6 ------- (Nguån tõ phßng kinh tÕ kü thuËt) Qua biÓu sè liÖu 9 ta thÊy chi phÝ vÒ nguyªn vËt liÖu lµ yÕu tè chñ yÕu trong s¶n xuÊt s¶n phÈm bao b×. N¨m 2001, chiÕm tû träng 87,1%; n¨m 2002 lµ 85,9% vµ n¨m 2003 lµ 83,1%. Tõ ®ã ta nhËn thÊy r»ng tû träng vÒ chi phÝ nguyªn vËt liÖu ®· gi¶m râ rÖt qua c¸c n¨m. Së dÜ cã ®iÒu nµy v× tõ n¨m 2002, c«ng ty ®· khai th¸c ®îc c¸c nguån vËt liÖu trong níc cã chÊt lîng t¬ng ®¬ng víi nguyªn liÖu ngo¹i nhËp nhng gi¸ c¶ l¹i thÊp h¬n. ViÖc gi¶m chi phÝ nguyªn vËt liÖu ®· lµm gi¶m gi¸ thµnh s¶n phÈm tõ ®ã t¹o ®îc lîi thÕ cho c«ng ty trong viÖc gi¶m gi¸ hµng b¸n. Trong khi ®ã chi phÝ vÒ nh©n c«ng trùc tiÕp trong n¨m 2002 t¨ng 40% so víi n¨m 2001, n¨m 2003 t¨ng 40,4% so víi n¨m 2002. Së dÜ cã sù t¨ng tû träng lín nh vËy lµ do sè c«ng nh©n s¶n xuÊt trùc tiÕp trong XÝ nghiÖp t¨ng lªn, tæng møc tiÒn l¬ng t¨ng céng víi chi phÝ ®µo t¹o l¹i nh»m n©ng cao tay nghÒ cho ngêi lao ®éng ®Ó vËn hµnh vµ qu¶n lý m¸y mãc thiÕt bÞ s¶n xuÊt. Chi phÝ s¶n xuÊt chung cña XÝ nghiÖp n¨m 2001 lµ 787.943.000, n¨m 2003 lµ 960.148.000. Chi phÝ nµy t¨ng lªn do c¸c kho¶n chi phÝ dÞch vô mua ngoµi nh ®iÖn, níc, chi phÝ söa ch÷a t¨ng do biÕn ®éng vÒ gi¸ c¶ trªn thÞ trêng t¨ng. Chi phÝ b¸n hµng trong 3 n¨m qua gi¶m c¶ vÒ chi phÝ vµ tû träng. N¨m 2003, chi phÝ b¸n hµng ®· gi¶m 6,2% vµ chØ chiÕm tû träng 9,9% so víi n¨m 2002. §©y còng lµ mét yÕu tè t¸c ®éng ®Õn viÖc gi¶m gi¸ thµnh toµn bé cña XÝ nghiÖp. 2. Ph©n tÝch kÕt cÊu gi¸ thµnh s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh toµn bé cña mét ®¬n vÞ s¶n phÈm t¹i XÝ nghiÖp nhùa: Gi¸ thµnh s¶n phÈm ®îc chia lµm hai lo¹i: Gi¸ thµnh s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh toµn bé. a) Gi¸ thµnh s¶n xuÊt (Gi¸ thµnh c«ng xëng): Lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn toµn bé chi phÝ lao ®éng sèng, lao ®éng vËt ho¸ ®Ó s¶n xuÊt vµ tiªu thô mét s¶n phÈm nhÊt ®Þnh. C«ng thøc tÝnh nh sau: ZSX = C + V + S Trong ®ã: + ZSX : Gi¸ thµnh s¶n xuÊt. + C: Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp. + V: Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp. + S: Chi phÝ s¶n xuÊt chung. b) Gi¸ thµnh toµn bé: Bao gåm gi¸ thµnh s¶n xuÊt, chi phÝ b¸n hµng vµ chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp. Gi¸ thµnh toµn bé dïng ®Ó tÝnh cho s¶n phÈm, dÞch vô ®· tiªu thô vµ lµ c¨n cø ®Ó tÝnh l·i, lç trong s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. C«ng thøc tÝnh nh sau: ZTB = ZSX + N + M 17
- Xem thêm -