Thực trạng nhập khẩu hàng hóa tại công ty cung ứng nhân lực quốc tế và thương mại (sona)

  • Số trang: 50 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 8 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

Lêi më ®Çu KÓ tõ n¨m 1996, §¶ng vµ nhµ N-íc b¾t ®Çu thùc hiÖn viÖc chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ tõ c¬ chÕ tËp trung quan liªu bao cÊp sang nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng, d-íi sù qu¶n lý cña Nhµ N-íc vµ theo ®Þnh h-íng XHCN. Víi c¬ chÕ míi nµy, nÒn kinh tÕ cña ta kh«ng cßn lµ nÒn kinh tÕ tËp thÓ, hîp t¸c n÷a mµ lµ nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn. C¸c thµnh phÇn kinh tÕ cïng tån t¹i song song, cïng bæ xung hç trî cho nhau ®Ó cïng tiÕn lªn con ®-êng CNXH. Cïng víi sù chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ lµ mét m«i tr-êng kinh doanh hoµn toµn míi mÎ ®Çy nh÷ng thuËn lîi, nh÷ng c¬ héi vµ nh÷ng th¸ch thøc ®èi víi c¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng kinh doanh nãi chung vµ víi c«ng ty nãi riªng vµ c¶ víi c¸c doanh nghiÖp n-íc ngoµi. Nh÷ng bÊt cËp, nh÷ng h¹n chÕ cßn tån t¹i ®an xen víi nh÷ng quy luËt nh÷ng quy ®Þnh míi, khiÕn c¸c doanh nghiÖp ph¶i lao ®ao, vÊt v¶ trong qua tr×nh tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña m×nh trong m«i tr-êng kinh doanh khèc nghiÖt ®ã. Bªn c¹nh ®ã còng cã nhiÒu doanh nghiÖp tù m×nh t×m ra nh÷ng c¬ héi ®Ó tù kh¼ng ®Þnh m×nh trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng nh- hiÖn nay. Tr-íc sù thay ®æi ®ã, c«ng ty cung øng nh©n lùc quèc tÕ vµ th-¬ng m¹i(SONA), mét c«ng ty ®-îc thµnh lËp tõ rÊt l©u, còng ®· ph¶i ch¶i qua nhiÒu sãng giã ®Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn. Sù ph¸t triÓn lín m¹nh víi uy tÝn, lîi thÕ cña m×nh trªn th-¬ng tr-êng vµ ®Æc biÖt lµ ho¹t ®éng kinh doanh th-¬ng m¹i ®-îc ra ®êi tõ n¨m 1997 ®· lµ mét minh chøng cô thÓ vÒ sù thµnh c«ng trªn con ®-êng ph¸t triÓn cña c«ng ty, mÆc dï chØ míi ra ®êi ch-a l©u nh-ng ho¹t ®éng kinh doanh th-¬ng m¹i cña c«ng ty còng ®· gÆt h¸i ®-îc nh÷ng thµnh c«ng ®¸ng kÓ trong ho¹t ®éng th-¬ng m¹i cña m×nh. §Ó cã ®-îc nh÷ng thµnh c«ng b-íc ®Çu nh- vËy lµ c¶ mét sù lç lùc cña ban qu¶n trÞ, toµn thÓ nh©n viªn cña c«ng ty. C«ng ty ®· thùc hiÖn ®Çy ®ñ nghÜa vô mµ §¶ng vµ Nhµ N-íc, côc qu¶n lý lao ®éng víi n-íc ngoµi, BL§TBXH giao cho. NghÜa vô nép ng©n s¸ch cho nhµ n-íc lu«n ®-îc thùc hiÖn ®Çy ®ñ, h¬n n÷a ®êi sèng cña CBCNV æn ®Þnh vµ ngµy cµng ®-îc n©ng cao 1 Ch-¬ng i. C¬ sö lý luËn vÒ ho¹t ®éng kinh doanh nhËp khÈu cña c¸c doanh nghiÖp th-¬ng m¹i trong nÒn kinh tÕ quèc d©n. I. Kh¸i niÖm, vai trß, h×nh thøc ho¹t ®éng nhËp khÈu trong nÒn kinh tÕ quèc d©n. 1. Kh¸i niÖm. Tõ l©u nay nhËp khÈu hµng hãa ®· trë thµnh mét viÖc lµm quan träng trong ho¹t ®éng kinh doanh th-¬ng m¹i. §ã chÝnh lµ viÖc trao ®æi hµng hãa tõ c¸c t«t chøc kinh tÕ, c¸c c«ng ty cã ph¸p nh©n t¹i n-íc së t¹i vµ viÖc tiÕn hµnh tiªu thô hµng hãa nhËp khÈu trong thÞ tr-êng néi ®Þa hoÆc t¸i – xuÊt khÈu víi môc ®Ých cuèi cïng lµ thu lîi nhuËn vµ nèi liÒn s¶n xuÊt vÇ tiªu thô gi÷a c¸c quèc gia. 2. Vai trß cña ho¹t ®éng nhËp khÈu ®èi víi nÒn kinh tÕ quèc d©n. NhËp khÈu lµ mét ho¹t ®éng h÷u c¬ cña ho¹t ®éng ngo¹i th-¬ng nã t¸c ®éng trùc tiÕp tíi s¶n xuÊt vµ ®êi sèng cña mçi quèc gia. NhËp khÈu thÓ hiÖn møc ®é g¾n bã phô thuéc lÉn nhau gi÷a nÒ kinh tÕ cña mçi quèc gia víi tæng thÓ cña nÒn kinh tÕ thÕ giíi. Nã t¸c ®éng tÝch cùc ®Õn sù ph¸t triÓn c©n ®èi vµ khai th¸c tiÒm n¨ng thÕ m¹nh cña nÒn kinh tÕ mçi quèc gia vÒ søc lao ®éng, vèn, tµi nguyªn, vµ khoa häc c«ng nghÖ. Trong xu thÕ vËn ®éng cña nÒn kinh tÕ thÕ giíi nh- hiÖn nay, ViÖt Nam còng nh- hÇu hÕt c¸c quèc gia kh¸c trªn thÕ giíi ®· vµ ®ang kh«ng ngõng më réng quan hÖ bu«n b¸n quèc tÕ, sù phô thuéc lÉn nhau ngµy cµng lín m¹nh, cïng víi sî h×nh thµnh c¸c trung t©m th-¬ng m¹i, khèi mËu dÞch tù do ®· chøng tá viÖc l-u chuyÓn hµng hãa gi÷a c¸c quèc gia kh«ng ngõng ®-îc c¶i thiÖn vµ n©ng cao. lóc nµy vai trß cña ho¹t ®éng nhËp khÈu cã ý nghÜa rÊt lín ®èi víi viÖc æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn kinh tÕ quèc gia nãi riªng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ thÕ giíi nãi chung. Lý do lµ: - NhËp khÈu lµ c¬ së nh»m bæ sung hµng hãa trong n-íc kh«ng s¶n xuÊt ®-îc hoÆc s¶n xuÊt kh«ng ®ñ ®¸p øng nhu cÇu, h¬n n÷a nã còng cho phÐp ®a 2 d¹ng hãa c¸c chñng lo¹i hµng hãa, chÊt l-îng cho phÐp th¶o m·n nhu cÇu trong n-íc. - NhËp khÈu cßn khai th¸c ®-îc lîi thÕ so s¸nh t¹o ra ®-îc sù ph¸t triÓn v-ît bËc trong s¶n xuÊt x· héi, tiÕt kiÖm chi phÝ, thêi gian t¹o ra sù ph¸t triÓn ®ång ®Òu vÒ tr×nh ®é x· héi, ph¸ bá t×nh tr¹ng ®éc quyÒn trong s¶n xuÊt kinh doanh trong n-íc, t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c tæ chøc kinh tÕ cã c¬ héi tham gia trªn thÞ tr-êng quèc tÕ. - NhËp khÈu t¹o ra sù liªn kÕt trong n-íc víi nÒn kinh tÕ thÕ giíi, t¹o ®iÒu kiÖn cho sù ph¸t triÓn, ph©n c«ng lao ®éng vµ hîp t¸c quèc tÕ, khai th¸c ®-îc lîi thÕ so s¸nh trªn c¬ së chuyªn m«n hãa s¶n xuÊt. - NhËp khÈu ®em l¹i cho nÒn kinh tÕ trang thiÕt bÞ hiÖn ®¹i, c«ng nghÖ s¶n xuÊt tiªn tiÕn, t¨ng c-êng chuyÓn giao c«ng nghÖ, chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo h-íng CNH – H§H ®Êt n-íc. - NhËp khÈu cã vai trß tÝch cùc ®Õn viÖc thóc ®Èy ho¹t ®éng xuÊt khÈu, thÓ hiÖn ë chç nhËp khÈu t¹o ®iÒu kiÖn ®Çu vµo cho s¶n xuÊt hµng hãa xuÊt khÈu, t¹omt thuËn lîi cho viÖc xuÊt khÈu hµng hãa trong n-íc ra n-íc ngoµi, ®Æc biÖt lµ n-íc xuÊt khÈu. Ngoµi ra nhËp khÈu cßn gãp phÇn tÝch cùc vµo viÖc thóc ®Èy s¶n xuÊt nh»m gãp phÇn n©ng cao chÊt l-îng s¶n xuÊt hµng hãa xuÊt khÈu, t¹o ®iÒu kiÖn cho hµng hãa cña mét n-íc ®¹t ®-îc tiªu chuÈn cña thÕ giíi quy ®Þnh. Tuy nhiªn, liÖu cã thÓ tËn dông hÕt ®-îc lîi thÕ cña ho¹t ®éng nhËp khÈu cßn ph¶i xem chÝnh s¸ch, ®-êng lèi ph¸t triÓn kinh tÕ cña mçi quèc gia. §èi víi n-íc ta, tr-íc ®©y quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ chØ thu hÑp trong mét sè n-íc XHCN, nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch hãa tËp trung, chØ mang tÝnh tù cung tù cÊp, hµng hãa chñ yÕu nhËp khÈu th«ng qua c¸c kho¶n viÖn trî vµ mua b¸n theo nghÞ ®Þnh th- ®· lµ mÊt ®i tÝnh ®óng ®¾n cña ho¹t ®éng nhËp khÈu cña c¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®®éc quyÒn. Do vËy ho¹t ®éng nhËp khÈu rÊt tr× trÖ vµ kh«ng ®¸p øng ®-îc nhu cÇu vÒ hµng hãa trong n-íc. NhËn ®-îc tÇm quan träng ®ã, §¹i héi §¶ng toµn quèc VI ®· lµ b-íc ngoÆc míi, mét ®éng lùc míi ®-a ®Êt n-íc ta ®i vµo con ®-êng c¶i c¸ch triÖt ®Ó, nh»m tho¸t khái nÒn kinh tÕ ®ã chÝnh lµ mét b-íc tiÕn vÜ ®¹i gióp nÒn kinh tÕ n-íc ta héi nhËp vµo nÒn kinh tÕ thÕ giíi, t¹o ra mét thÞ tr-êng néi ®Þa ®Çy s«i 3 ®éng, hµng hãa phong phó, ph¸t huy m¹nh tÝnh c¹nh tranh. Trªn thùc tÕ ®· chøng minh ®-îc sù n¨ng ®éng cña kinh tÕ thÞ tr-êng còng nh- kh¼ng ®Þnh râ vai trß ho¹t ®éng nhËp khÈu trong nÒn kinh tÕ míi. NhËp khÈu ®· gãp phÇn quan träng vµo viÖc ph¸t triÓn s¶n xuÊt chuyÓn dich c¬ cÊu kinh tÕ theo h-íng c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa ®Êt n-íc, víi ®Þnh h-íng ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ, nhËp khÈu lu«n lµ gi¶i ph¸p cã tÇm cì chiÕn l-îc, nh»m phôc vô cho viÖc ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ quèc d©n. ChÝnh s¸ch nhËp khÈu ph¶i lu«n tranh thñ nguån vèn, khoa häc c«ng nghÖ tiªn tiÕn mét c¸ch cã hiÖu qu¶ nhÊt còng nh- båi d-ìng ®äi ngò c¸n bé kü thuËt vµ qu¶n lý nh»m thóc ®Èy s¶n xuÊt hµng hãa cña n-íc ta mét c¸ch ph¸t triÓn víi môc ®Ých võa s¶n xuÊt võa tiªu dïng trong n-íc, võa xuÊt khÈu thu ngo¹i tÖ, t¨ng tÝch luü cho ®Êt n-íc. Nhê cã ho¹t ®éng nhËp khÈu mµ c¸c doanh nghiÖp trong n-íc cã c¬ héi tham gia c¹nh tranh trªn thÞ tr-êng quèc tÕ, khi ®ã buéc c¸c doanh nghiÖp ph¶i h×nh thµnh mét chiÕn l-îc kinh doanh riªng nh-ng ph¶i phï h-îp víi c¬ chÕ thÞ tr-êng, ®ång thêi ph¶i n©ng cao n¨ng lùc qu¶n lý sao cho phï hîp víi xu thÕ chung nh»m t¹o ra nhiÒu c¬ héi míi thån qua quan hÖ víi ca ®èi t¸c n-íc ngoµi trªn c¬ së c¸c bªn cïng h-ëng lîi. Nh- vËy, ®Ó ph¸t huy hÕt ®-îc vai trß cña ho¹t ®éng nhËp khÈu lµ mét viÖc lµm kh«ng hÒ ®¬n gi¶n, nã ®ßi hái mçi quèc gia nã chung vµ c¸c doanh nghiÖp nãi riªng ph¶i cã sù lùa xhän ®óng ®¾n c¸c h×nh thøc nhËp khÈu ®Ó x¸c ®Þnh râ c¸c nh©n tè ¶nh h-ëng ®Õn ho¹t ®éng nµy, nh- thÕ th× víi cã thÓ khai th¸c ®-îc tèi ®a lîi thÕ so s¸nh. 3. C¸c h×nh thøc nhËp khÈu. Trong thùc tÕ ho¹t ®éng ngo¹i th-¬ng cã nhiÒu h×nh thøc nhËp khÈu, nh-ng tuú theo ®Æc tr-ng cña mçi quèc gia, mçi doanh nghiÖp mµ cÇn ph¶i lùa chän h×nh thøc nµo cho phï hîp nhÊt. Còng do t¸c ®éng cña nhiÒu nh©n tè trong nÒn kinh tÕ cïng víi sù s¸ng t¹o vµ n¨ng næ cña c¸c nhµ kinh doanh ®· t¹o ra sù ®a d¹ng cña c¸c h×nh thøc nhËp khÈu chø kh«ng chØ bã hÑp trong h×nh thøc nhËp khÈu trùc tiÕp. - NhËp khÈu uû th¸c. Trong ho¹t ®éng ngo¹i th-¬ng kh«ng ph¶i doanh nghiÖp nµo còng cã thÓ tham gia vµo ho¹t ®éng nhËp khÈu trùc tiÕp. Do ®ã khi mét doanh nghiÖp cã vèn 4 b»ng ngo¹i tÖ, l¹i cã nhu cÇu nhËp khÈu trùc tiÕp th× hä ph¶i l¶m nh- thÕ nµo? Tõ ®ã ®· h×nh thµnh nªn nhu cÇu nhËp khÈu uû th¸c, ®ã lµ doanh nghiÖp nµy uû th¸c cho doanh nghiÖp cã chøc n¨ng trùc tiÕp giao dÞch ngo¹i th-¬ng tiÕn hµnh nhËp khÈu theo yªu cÇu cña m×nh. Bªn nh©n uû th¸c sÏ tiÕn hµnh ®µm ph¸n víi bªn ®èi t¸c n-íc ngoµi ®Ó lµm thñ tôc nhËp khÈu hµng hãa theo yªu cÇu cña bªn uû th¸c vµ lîi nhuËn nhËn ®-îc gäi lµ phÝ uû th¸c. H×nh thøc nµy cã ®Æc ®iÓm sau: + Doanh nghiÖp trùc tiÕp nhËp khÈu kh«ng ph¶i bá vèn, kh«ng ph¶i xin h¹n ng¹ch (nÕu cã), kh«ng ph¶i nghiªn cøu thÞ tr-êng tiªu thô do kh«ng ph¶i tiªu thô hµng hãa nhËp khÈu, mµ chØ ®øng ra lµm ®¹i diÖn ch bªn uû th¸c giao dÞch víi bªn n-íc ngoµi, ký kÕt hîp ®ång, lµm thñ tôc nhËp khÈu hµng hãa, còng nh- thay mÆt cho bªn uû th¸c khiÕu n¹i båi th-êng víi bªn n-íc ngoµi khi cã tæn thÊt. + C¸c doanh nghiÖp ®-îc uû th¸c nhËp khÈu chØ ®-îc tÝnh kim ng¹ch nhËp khÈu chø kh«ng ®-îc tÝnh doanh sè, doanh thu, bªn c¹nh ®ã c¸c doanh nghiÖp nhËp khÈu ph¶i lËp hai hîp ®ång. Mét hîp ®ång mua b¸n hµng hãa víi n-íc ngoµi , mét hîp ®ång uû th¸c . - NhËp khÈu hµng ®æi hµng. NhËp khÈu hµng ®æi hµng cïng trao ®æi bï trõ lµ nghiÖp vô chñ chèt cña bu«n b¸n ®èi l-u, nã lag h×nh thøc nhËp khÈu g¾n liÒn víi xuÊt khÈu. Thanh to¸n trong tr-êng hîp nµy kh«ng og¶i b»ng tiÒn mµ b»ng sö dông uû th¸c, môc ®Ých nk uû th¸c ë ®©y kh«ng ph¶i chØ ®Ó thu l·i tõ nhËp khÈu mµ cßn nh»m ®Ó xuÊt khÈu thu c¶ l·i tõ ho¹t ®éng xuÊt khÈu. §Æc ®iÓm cña h×nh thøc nµy lµ: + Ho¹t ®éng nhËp khÈu nµy mang l¹i cho c¸c bªn liªn quan bëi cïng mét hîp ®ång cã thÓ tiÕn hµnh cïng mét lóc c¶ ho¹t ®éng nhËp khÈu vµ ho¹t ®éng xuÊt khÈu do vËy cã thÓ thu lêi tõ h¹i ho¹t ®éng nµy. + Doanh nghiÖp ®-îc tÝnh trùc tiÕp c¶ kim ng¹ch xuÊt khÈu. Doanh sè tiªu thô ®-îc tÝnh trªn c¶ hai mÆt hµng alf xuÊt khÈu vµ nhËp khÈu. 5 + Hµng hãa trong ho¹t ®éng nhËp khÈu còng lµ b¹n hµng trong ho¹t ®éng xuÊt khÈu. §Ó b¶o ®¶m thùc nhiÖn hîp ®ång c¸c bªn cã thÓ dïng biÖn ph¸p sau. + Dïng th- tÝn ®èi øng ®©y lµ mét lo¹i th- tÝn dông mµ trong néi dung cña nã cã c¸c ®iÒu kho¶n chung. L/C chØ cã hiÖu lùc khi ng-êi h-ëng lîi më mét th- tÝn dông L/C kh¸c cã kim ng¹ch t-¬ng ®-¬ng. + Dïng ng-êi thø 3 khèng chÕ chøng tõ së h÷u uû th¸c, ng-êi nµy chØ giao chøng tõ ®ã cho ng-êi nhËn hµng khi ng-êi nµy nhËn l¹i mét chøng tõ së h÷u mét lo¹i hµng hãa nµo ®ã cã gi¸ trÞ t-¬ng ®-¬ng. + Ph¹t vÒ viÖc giao thiÕu hay giao chËm hµng. - NhËp khÈu t¸i xuÊt: Lµ ho¹t ®éng nhËp khÈu hµng hãa vµo trong n-íc nh-ng kh«ng ph¶i lµ ®Ó tiªu dïng trong n-íc mµ ®Ó xuÊt sang n-íc thø 3 naß ®ã, ho¹t ®éng nµy kh«ng ®-îc chÕ biÕn ë n-íc t¸i xuÊt, nh- vËy ho¹t ®éng nµy ®-îc thùc hiÖn qua ba n-íc; n-íc xuÊt khÈu, n-íc t¸i xuÊt khÈu, n-íc nhËp khÈu. H×nh thøc nhËp khÈu nµy cã nh÷ng ®Æc tr-ng riªng kh¸c víi h×nh thøc nhËp khÈu kh¸c, ®ã lµ: + Doanh nghiÖp nhËp khÈu ë n-íc t¸i xuÊt ph¶i tÝnh to¸n chi phÝ gÐp nèi b¹n hµng nhËp khÈu vµ b¹n hµng xuÊt khÈu, b¶o ®¶m sao cho cã thÓ thu ®-îc sè tiÒn lín h¬n tæng chi phÝ bá ra ®Ó tiÕn hµnh ho¹t ®éng nµy. + Doanh nghiÖp xuÊt khÈu trùc tiÕp ®-îc tÝnh c¶ kim ng¹ch xuÊt khÈu, doanh sè tÝnh trªn gi¸ trÞ hµng nhËp khÈu ®ã vÉn ph¶i chÞu thuÕ doanh thu. + Doanh nghiÖp n-íc t¸i xuÊt ph¶i lËp hai hîp ®ång, mét hîp ®ång xuÊt khÈu vµ mét b¶n hîp ®ång nhËp khÈu vµ kh«ng chÞu thuÕ nhËp khÈu vÒ h×nh thøc kinh doanh. + §Ó ®¶m b¶o thanh to¸n, hîp ®ång t¸i xuÊt th-êng dïng th- tÝn dông gi¸p l-ng . Ngoµi ra hµng hãa kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i chuyÓn vÒ n-íc t¸i xuÊt mµ cã thÓ chuyÓn th¼ng tíi n-íc thø 3, nh-ng tiÒn tr¶ ph¶i do ng-êi t¸i xuÊt tõ ng-êi 6 nhËp khÈu, tr¶ cho ng-êi xuÊt khÈu, nhiÒu khi ng-êi xuÊt cßn thu lîi nhuËn tõ do thu ®-îc nhanh vµ tr¶ tiÒn chËm. - NhËp khÈu liªn doanh. Lµ ho¹t ®éngnk hµng hãa trªn c¬ së liªn kÕt mét c¸ch tù nguyÖn gi÷a c¸c doanh nghiÖp nh»m phèi hîp cïng nhau ®Ó tiÕn hµnh giao dÞch vµ c¸c chu tr-¬ng, biÖn ph¸p cã liªn quan ®Õn ho¹t ®éng nhËp khÈu, thóc ®Èy ho¹t ®éng nµy theo h-íng cã lîi nhÊt cho c¶ hai bªn, cïng chÞu rñi ro vµ cïng h-ëng lîi nhuËn. Sau ®ã mét vµi h×nh thøc nhËp khÈu kh¸c th× h×nh thøc nµy Ýt chÞu rñi ro h¬n v× mçi doanh nghiÖp tham gia nhËp khÈu chØ ph¶i ®ãng gãp mét phÇn vèn nhÊt ®Þnh, khi ®ã quyÒn h¹n vµ tr¸ch nhiÖm chØ ph¶i ph©n bæ theo tû lÖ gãp vèn. Trong nhËp khÈu liªn doanh, doanh nghiÖp ®øng ra nhËp khÈu hµng sÏ ®-îc tÝnh kim ng¹ch nhËp khÈu, nh-ng khi ®-a hµng vÒ tiªu thô chØ ®-îc tÝnh doanh sè trªn hµng theo tû lÖ vèn gãp vµ chÞu thuÕ doanh thu trªn doanh sè ®ã. Doanh nghiÖp ®øng ra nhËp khÈu ph¶i lËp hai hîp ®ång, mét hîp ®ång mua hµng víi bªn n-íc ngoµi vµ mét hîp ®ång liªn doanh víi c¸c doanh nghiÖp kh¸c. C¸ch ph©n tÝch h×nh thøc nhËp khÈu trªn dùa vµo chñ thÓ cña ho¹t ®éng nhËp khÈu. NÕu quan t©m tíi h×nh thøc thanh to¸n trong ho¹t ®éng nµy th× cã thÓ thÊy hai h×nh thøc chÝnh lµ mua b¸n b»ng tiÒn vµ mua b¸n thanh to¸n b»ng hµng. Thanh to¸n b»ng tiÒn lµ c¸ch thøc th«ng dông, thanh to¸n b»ng hµng lµ h×nh thøc cßn kh¸ míi mÎ víi chóng ta. Do ®ã cÇn ph¶i t×m hiÓu kü h×nh thøc nµy. - NhËp khÈu t- doanh. Lµ ho¹t ®éng ®éc lËp cña mét sè doanh nghiÖp nhËp khÈu trùc tiÕp, ho¹t ®éng nµy ®ßi hái nhµ nhËp khÈu ph¶i t×m hiÓu vµ nghiªn cøu kü thÞ tr-êng trong n-íc, m«i tr-êng kinh doanh nh- chÝnh s¸ch kinh tÕ, hµnh lang ph¸p luËt cña quèc gia vµ th«ng lÖ quèc tÕ. Trong h×nh thøc nµy doanh nghiÖp ph¶i tù ®øng ra nhËp khÈu, nªn rÊt rÔ x¶y ra rñiro, tæn thÊt còng nh- lîi nhuËn thu ®-îc. ChÝnh v× vËy tr-íc khi nhËp khÈu nhµ nhËp khÈu cÇn ph¶i nghiªn cøu kü tõng b-íc, tõ kh©u nghiªn cøu thÞ tr-êng ®Çu vµo, ®Çu ra, cho ®Õn kh©u ký kÕt thùc hiÖn hîp ®ång, kÓ c¶ kh©u b¸n hµng, thanh to¸n tr¸nh t×nh tr¹ng tæn thÊt, trong viÖc thùc 7 hiÖn hîp ®ång doanh nghiÖp ph¶i tù bá vèn ra ®Ó thanh to¸n, ph¶i c©n nh¾c c¸c kho¶n thu chi ®Ó ®¶m b¶o viÖc kinh doanh mang l¹i lîi nhuËn. II. Néi dung cña ho¹t ®éng nhËp khÈu. Trong giao dÞch ngo¹i th-¬ng nãi chung vµ ho¹t ®éng nhËp khÈu nãi riªng ®-îc thùc hiÖn trªn pahm vi quèc tÕ, v× vËy néi dung cña ho¹t ®éng nhËp khÈu phøc t¹p h¬n so víi viÖc trao ®æi hµng hãa, dÞch vô trong n-íc. Ho¹t ®éng nµy ®-îc thùc hiÖn th«ng qua nhiÒu kh©u vµ nhiÒu nghiÖp vô quan träng kh¸c, tõ kh©u nghiªn cøu ®Çu vµo, ®Çu ra ®Õn kh©u tiÕp cËn thÞ tr-êng lùa chän hµng hãa nhËp khÈu, tiÕn hµnh giao dÞch hµng hãa, ®µm ph¸n ký kÕt hîp ®ång khi hµng hãa nhËp c¶ng, chuyÓn giao quyÒn së h÷u cho ng-êi mua vµ hoµn thµnh c¸c thñ tôc thanh to¸n, mçi kh©u mçi nghiÖp vô thanh to¸n ®Òu cã mèi quan hÖ phô thuéc lÉn nhau, do ®ã ph¶i nghiªn cøu thùc hiÖn ®Çy ®ñ, kü l-ìng bëi c¸n bé ngo¹i th-¬ng cã n¨ng lùc ®Ò phßng s¬ xÈy g©y tæn thÊt cho c¸c bªn. vÊn ®Ò mÊu chèt lµ ph¶i n¾m b¾t ®-îc lîi thÕ nh»m ®¶m b¶o cho ho¹t ®éng ngo¹i th-¬ng ®¹t hiÖu qu¶ cao. 1. Nghiªn cøu thÞ tr-êng. §èi víi c¸c doanh nghiÖp nhËp khÈu viÖc nghiªn cøu thÞ tr-êng gåm: Nghiªn cøu thÞ tr-êng thanh to¸n b¸n trong nÒn kinh tÕ hµng hãa th× thÞ tr-êng gi÷ vai trß quan träng träng cña ho¹t ®éng kinh doanh cña mçi doanh nghiÖp. Mµ môc ®Ých cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt lµ ®Ó tiªu thô, phôc vô vµ tho¶ m·n nhu cÇu cña ng-êi tiªu dïng, do vËy thÞ tr-êng mang tÝnh sèng cßn ®èi víi ho¹t ®éng s¶n xuÊt vµ kinh doanh hµng hãa. V× vËy nÕu cßn thÞ tr-êng th× ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, nÕ mÊt thÞ tr-êng th× ho¹t ®éng nµy bÞ ®×nh trÖ. Ho¹t ®éng nhËp khÈu ®-îc thùc hiÖn trªn ph¹m vi quèc tÕ, v× vËy néi dung cña ho¹t ®éng nµy phøc t¹p h¬n nhiÒu so víi viÖc kinh doanh hµng hãa néi ®Þa, nã ®-îc thùc hiÖn d-íi nhiÒu kh©u vµ nhiÒu hiÖp ®Þnh kh¸c nhau, lùa chän hµng hãa nhËp khÈu, tiÕn hµnh giao dÞch, ®µm ph¸n, tiÕp cËn thÞ tr-êng, lùa chän hµng hãa nhËp khÈu, tiÕn hµnh giao dÞch, ®µm ph¸n, ký kÕt hîp ®ång, tæ chøc thùc hiÖn hîp ®ång khi hµng hãa nhËp c¶ng, chuyÓn giao quyÒn së h÷u cho ng-êi mua hoµn thµnh c¸c thñ tôc thanh to¸n, vµ mçi kh©u, mçi nghiÖp vô ®Òu cã mèi quan hÖ phô thuéc lÉn nhau, do vËy ph¶i ®-îc thùc hiÖn nghiªn cøu ®Çy ®ñ kü l-ìng bëi c¸n bé ngo¹i th-¬ng cã n¨ng lùc ®Ó ®Ò phßng sai sãt gËy tæn thÊt cho 8 c¸c bªn, vÊn ®Ò ë chç lµ ph¶i n¾m b¾t ®-îc lîi thÕ ®¶m b¶o cho ho¹t ®éng ®¹t hiÖu qu¶ cao. 1.1. Nghiªn cøu thÞ tr-êng nhËp khÈu. Khi nghiªn cøu vÒ thÞ tr-êng nhËp khÈu cÇn ph¶i n¾m b¾t râ c¸c chÝnh s¸ch ph¸t triÓn cña c¸c n-íc hay khu vùc mµ hä cÇn nhËp, m«i tr-êng chÝnh trÞ, t×nh h×nh tµi chÝnh tiÒn tÖ, ®iÒu kiÖn vËn t¶i vµ c-íc phÝ. V× lµ thÞ tr-êng n-íc ngoµi nªn viÖc nghiªn cøu gÆp nhiÒu khã kh¨n do kh«ng t×m hiÓu kü l-ìng ®-îc nh- thÞ tr-êng néi ®Þa. Nghiªn cøu thÞ tr-êng nhËp khÈu cã thÓ ®-îc thùc hiÖn qua c¸c tµi liÖu, s¸ch b¸o, t¹p chÝ, c¸c ph-¬ng tiÖn truyÒn tin... vÒ thÞ tr-êng ®ã hoÆc trùc tiÕp th«ng qua triÓn l·m, hay nh÷ng cuéc th¨m quan, nh÷ng chuyÕn du lÞch hoÆc giao dÞch trùc tiÕp. Khi nghiªn cøu thÞ tr-êng nhËp khÈu, doanh nghiÖp cÇn ph¶i n¾m b¾t ®Çy ®ñ c¸c yÕu tè cña thÞ tr-êng nh- kh¶ n¨ng s¶n xuÊt, gi¸ c¶, sù biÕn ®éng cña thÞ tr-êng. H¬n n÷a doanh nghiÖp nhËp khÈu còng cÇn ®Æc biÖt quan t©m®Õn hµng hãa v× ®©y lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña gi¸ trÞ hµng hãa. Trong kinh doanh nhËp khÈu th× sù biÕn ®äng cña gi¸ c¶ còng trë nªn phøc t¹p do viÖc bu«n b¸n diÔn ra kh«ng ph¶i lóc nµo th× th× nã diÔn ra trong kho¶ng thêi gian dµi gi÷a hai quèc gia, hai khu vùc kh¸c nhau, so víi l-îng trao ®æi bu«n b¸n lµ bao nhiªu, c¸c lo¹i gi¸ c¶ vµ nh÷ng nh©n tè t¹o nªn sù biÕn ®éng cña gi¸ c¶. Gi¸ c¶ trªn thÞ tr-êng biÕn ®éng lµ do nh÷ng nh©n tè sau: - Nh©n tè chu kú: lµ do sù vËn ®éng theo quy luËt cña nÒn kinh tÕ thÕ giíi, ®iÒu nµy ¶nh h-ëng trùc tiÕp tíi gi¸ c¶ cña hµng hãa nãi chung trªn thÕ giíi vµ hµng hãa nhËp khÈu cña doanh nghiÖp nãi riªng. - Sù lòng ®o¹n cña thÞ tr-êng: còng lµm xuÊt hiÖn møc gi¸ cña cïng mét lo¹i hµng hãa trªn mét hay nhiÒu thÞ tr-êng kh¸c nhau. - Sù c¹nh tranh: tuú thuéc vµo møc ®é c¹nh tranh, ®èi t-îng c¹nh tranh. - TÝnh thêi vô: gi¸ c¶ sÏ thay ®æi rÊt lín nÕu hµng hãa ®-îc tho¶ m·n nhu cÇu nÕu nã ®-îc s¶n xuÊt ®óng thêi vô. - T×nh h×nh kinh tÕ x· héi: 9 Bªn c¹nh c¸c nh©n tè trªn th× doanh nghiÖp nhËp khÈu còng cÇn ph¶i t×m hiÓu t×nh h×nh vËn chuyÓn hµng hãa, c-íc phÝ vËn chuyÓn, c©c chi phÝ phô ®Ó sao cho cã thÓ lùa chän thÞ tr-êng nhËp khÈu phï hîp nhÊt. 1.2. Nghiªn cøu thÞ tr-êng trong n-íc. * Nhu cÇu thÞ tr-êng. Nhu cÇu lµ nh©n tè ®Çu tiªn mµ c¸c nhµ kinh doanh nhËp khÈu cÇn ph¶i nghiªn cøu lµ mét trong nh÷ng yÕu tè quyÕt ®Þnh sù thµnh c«ng cña mçi doanh nghiÖp. Kinh nghiÖm kinh doanh còng cho thÊy viÖc ®Çu tiÖn lµ ph¶i nghiªn cøu nhu cÇu ®Çu tiªn, sau ®ã míi tæ chøc qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh ®Ó nh»m ®¸p øng vµ tho¶ m·n nhu cÇu ®ã. Thùc tÕ lµ nhiÒu doanh nghiÖp n-íc ta trong ho¹t ®éng nhËp khÈu ®· ch-a nghiªn cøu hay ch-a nghiªn cøu kü l-ìng nhu cÇu thÞ tr-êng trong n-íc, do ®ã hµng hãa nhËp khÈu vÒ ®· kh«ng ®¸p øng ®-îc nhu cÇu cña cña ng-êi tiªu dïng c¶ vÒ sè l-îng lÉn chÊt l-îng. §a sè hµng hãa nhËp khÈu chØ dùa vµo nh÷ng ý kiÕn chñ quan hoÆc c¸c ®¬n ®Æt hµng, chµo hµng cña c¸c c«ng ty n-íc ngoµi. Nghiªn cøu nhu cÇu ë ®©y c¨qn cø vµo t×nh h×nh s¶n xuÊt vµ tiªu dïng vÒ quy c¸ch, chñng lo¹i, kÝch kì, gi¸ c¶, thÞ hiÕu, tËp qu¸n tõng vïng, tõng lÜnh vùc s¶n xuÊt, tõ ®ã tiÕn hµnh nghiªn cøu tõng mÆt cña hµng hãa trªn thÕ giíi. ViÖc lµm nµy ®· ph¸t hiÖn nhiÒu sù biÕn ®æi trong tiªu dïng khi cã t¸c ®éng cña nh©n tè kh¸c, ®Æc biÖt lµ gi¸ c¶. * Dung l-îng thÞ tr-êng. §èi víi c¸c doanh nghiÖp kinh doanh th× viÑc t×m hiÓu dung l-îng thÞ tr-êng hµng hãa t-¬ng ®èi quan träng. Cã thÓ hiÓu dung l-îng thÞ tr-êng cña mét lo¹i hµng hãa lµ khèi l-îng hµng hãa giao dÞch trªn mét ph¹m vi thÞ tr-êng nhÊt ®Þnh. Dung l-îng thÞ tr-êng thay ®æi theo diÔn biÕn cña t×nh h×nh t¸c ®éng tæng hîp cña nhiÒu yÕu tè t¸c ®éng tæng hîp cña nhiÒu yÕu tè kh¸c nhau trong nh÷ng giai ®o¹n nhÊt ®Þnh. C¸c nh©n tè lµm dung l-îng thÞ tr-êng thay ®æi cã tÝnh chÊt chu kú nh- sù vËn ®éng cña t×nh h×nh kinh tÕ t- b¶n chñ nghÜa, tÝnh thêi vô trong s¶n xuÊt, l-u th«ng vµ ph©n phèi hµng hãa. 10 C¸c nh©n tè ¶nh h-ëng l©u dµi ®Õn dung l-îng thÞ tr-êng th× cã nhiÒu, tuy nhiªn c¸c nh©n tè chñ yÕu ¶nh h-ëng trong thêi gian t-¬ng ®èi dµi. - Nh÷ng tiÕn bé cña khoa häc kü thuËt: víi sù tiÕn bé cña khoa häc kü thuËt, lµm cho nhu cÇu vÒ hµng hãa ®-îc më réng, ®iÒu ®ã cã nghÜa lµ dung l-îng thÞ tr-êng còng ®-îc më réng. - C¬ chÕ chÝnh s¸ch cña Nhµ n-íc, c¸c tËp ®oµn s¶n xuÊt kinh doanh ¶nh h-ëng tíi sù biÕn ®æi cña dung l-îng thÞ tr-êng, chÝnh s¸ch vÒ ®Çu t- nh»m x©y dùng vµ ph¸t triÓn theo h-íng nµo ®ã cã thÓ thu hót kh¸ch hµng vÒ hµng hãa. - ThÞ hiÕu vµ tËp qu¸n cña ng-êi tiªu dïng: Lµ giíi h¹n quan träng ®èi víi sù biÕn ®æi cña dung l-îng thÞ tr-êng. Tuy nhiªn nhµ kinh doanh cã thÓ h-íng thÞ hiÕu cña ng-êi tiªu dïng thÝch nghi dÇn víi hµng hãa cña hä, lµm cho thÞ hiÕu thay ®æi. - C¸c nh©n tè ¶nh h-ëng t¹m thêi ®èi víi dung l-îng thÞ tr-êng. Lµ c¸c nh©n tè nh- ®Çu c¬ ®· g©y ra nh÷ng biÕn ®æi vÒ cung – cÇu, xung ®ét vÒ chÝnh trÞ – x· héi, hoÆc c¸c yÕu tè tù nhiªn. tuy nhiªn khi nghiªn cøu t×nh h×nh thÞ tr-êng cña hµng hãa kh¸c nhau ph¶i c¨n cø vµo ®Æc ®iÓm cña chóng ®Ó ®¸nh gi¸ ¶nh h-ëng cña tõng nh©n tè. - Sù biÕn ®éng cña gi¸ c¶: viÑc ph©n tÝch vµ x¸c ®Þnh xu thÕ biÕn ®éng cña gi¸ c¶ trªn thÞ tr-êng thÕ giíi lµ c¬ së ®Ó x¸c ®Þnh møc gi¸ c¶ quèc tÕ cña c¸c lo¹i hµng hãa cÇn nhËn. Th«ng th-êng c¸c nhµ kinh doanh nhËp khÈu sö dông c¸c lo¹i gi¸ c¶ ®-îc c«ng bè trªn tµi liÖu ®-îc l-u hµnh ë n-¬chÝnh s¸ch ngoµi, møc gi¸ tham kh¶o vµ møc gi¸ khëi ®iÓm ®Ó hai bªn trao ®«i nhau gi¸ trong c¸c tµi liÖu thèng kª, gi¸ chµo hµng cña c¸c h·ng bu«n b¸n lín, gi¸ trong c¸c hîp ®ång ®-îc ký kÕt thùc tÕ. Tuy nhiªn gi¸ trong hîp ®ång rÊt khã thu thËp. Khi x¸c ®Þnh gi¸ c¶ nhËp khÈu cña mÆt hµng cã nhu cÇu tõ thÞ tr-êng nhËp khÈu cã thÓ tham kh¶o gi¸ xuÊt tõ thÞ tr-êng míi ®i c¸c n¬i kh¸c. song gi¸ c-íc ®-îc vËn chuyÓn khi tham kh¶o còng ®Æc biÖt ph¶i chó ý. * Lùa chän mÆt hµng. 11 Doanh nghiÖp ph¶i lùa chän mÆt hµng kinh doanh cã lîi nhÊt, muèn vËy th× nhµ nhËp khÈu kh«ng nh÷ng ph¶i c¨n cø vµo nhu cÇu cña thÞ tr-êng mµ cßn ph¶i dùa trªn mét sè vÊn ®Ò sau. - T×nh h×nh tiªu thô mÆt hµng trªn thÞ tr-êng: Còng do mçi mÆt hµng cã thãi quen tiªu dïng riªng thÓ hiÖn ë thêi gian tiªu dïng, thÞ hiÕu tiªu dïng, quy luËt cung cÇu vÒ hµng hãa ®ã, viÖc lµm nµy gäi lµ t×m hiÓu tËp qu¸n tiªu dïng. Nh- vËy cã n¾m b¾t ®-îc nh©n tè nµy th× chóng ta míi cã thÓ ®¸p øng vµ tho¶ m·n nhu cÇu cña ng-¬× tiªu dïng. - MÆt hµng ®ã ®ang ë trong thêi kú nµo cña chu kú sèng: Së dÜ mçi mÆt hµng ®Òu cã chu kú sèng riªng cña nã, chu kú nµy riÔn ra qua c¸c pha: Giíi thiÖu, t¨ng tr-ëng, chÝn måi, b·o hoµ vµ tho¸i trµo. chÝnh ®iÒu nµy nhµ nhËp khÈu cÇn ph¶i n¾m râ xem mÆt hµng nµy ®ang ë giai ®o¹n nµo cña chu kú sèng, ®Ó gióp cho viÖc n©ng cao doanh sè. - T×nh h×nh s¶n xuÊt mÆt hµng ®ã nh- thÕ nµo: nhµ kinh doanh nhËp khÈu cÇn ph¶i n¾m râ kh¶ n¨ng s¶n xuÊt, tèc ®ä ph¸t triÓn cña viÖc s¶n xuÊt ra mÆt hµng ®ã. - Tû suÊt ngo¹i tÖ cña mÆt hµng ®ã lµ bao nhiªu; trong kinh doanh th-¬ng m¹i quèc tÕ, mçi quèc gia l¹i cã hÖ thèng tiÒn tÖ kh¸c nhau cho nªn viÖc tÝnh to¸n tû suÊt ngo¹i tÖ lµ rÊt quan träng. Tû suÊt ngo¹i tÖ ®èi víi mÆt hµng nhËp khÈu lµ b¶n tÖ cã thÓ thu vÒ khi ph¶i chi ra mét ®¬n vÞ ngo¹i tÖ. 2. LËp ph-¬ng ¸n kinh doanh. C¨n cø vµo nh÷ng th«ng tin thu thËp trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu thÞ tr-êng lùa chon nhµ xuÊt khÈu vµ c¸c quyÕt ®Þnh, môc tiªu mµ doanh nghiÖp ®Ò ra ®Ó lËp ph-¬ng ¸n kinh doanh, ph-¬ng ¸n nµy lµ kÕ ho¹ch ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp nh»m ®¹t ®-îc môc tiªu trong qu¸ tr×nh nhËp khÈu. Sau ®©y lµ c¸c b-íc ®Ó tiÕn hµnh lËp ph-¬ng ¸n kinh doanh: + §¸nh gi¸ ®èi t¸c xuÊt khÈu vµ t×nh h×nh thÞ tr-êng: chØ ra nh÷ng nÐt ®Æc tr-ng ph©n tÝch nh÷ng thuËn lîi vµ khã kh¨n trong kinh doanh. 12 + Lùa chän mÆt hµng cho phï hîp, thêi c¬, ®iÒu kiÖn vµ ph-¬ng thøc kinh doanh. X¸c ®Þnh vèn, ph©n bæ c¸n bé nghiÖp vô còng nh- huy ®éng c¬ së vËt chÊt ch ph-¬ng ¸n kinh doanh. + X¸c ®Þnh ®èi t-îng giao dÞch ®Ó nhËp khÈu: giao dÞch víi c«ng ty nµo? ë ®©u, khèi l-îng nhËp khÈu, møc gi¸ dù kiÕn. Thêi gian giao hµng vµ h×nh thøc thanh to¸n. + X¸c ®Þnh râ thÞ tr-êng vµ kh¸ch hµng tiªu thô s¶n phÈm: - B¸n hang ë thÞ tr-êng nµo? - Thêi ®iÓm b¸n hµng? - Kh¸ch hµng lµ ai? Ng-êi tiªu thu chÝnh? + X¸c ®Þnh gi¸ c¶ mua b¸n. - Khi ®µm ph¸n ký kÕt hîp ®ång nhËp khÈu ph¶i ®-îc duyÖt víi gi¸ tèi ®a, tèi thiÓu vµ tíi h¹n. Ng-êi lµm nhiÖm vô nµy cã thÓ ®Þnh gi¸ cao h¬n gi¸ tèi thiÓu vµ thÊp h¬n gi¸ tèi ®a theo tõng hoµn c¶nh cô thÓ khi ký kÕt hîp ®ång. Gi¸ c¶ x¸c ®Þnh trong ph-¬ng ¸n kinh doanh trªn c¬ së ph©n tÝch gi¸ c¶ quèc tÕ, gi¸ chµo hµng, ®iÒu kiÖn giao hµng hay gi¸ cïng lo¹i ®· nhËp tr-íc ®©y. + Gi¸ b¸n trong n-íc ph¶i ®¶m b¶o cã lîi nhuËn sau khi trõ ®i c¸c kho¶n chi phÝ kh¸c nh- thuÕ. - §Ó ra c¸c môc tiªu cô thÓ: sÏ nhËp khÈu hµng hãa ë thÞ tr-êng nhËp khÈu, gi¸ c¶ vµ chi phÝ kh¸c lµ bao nhiªu. - §Ò ra c¸c biÖn ph¸p thùc hiÖn: ®©y lµ c«ng cô nh»m ®¹t ®-îc môc tiªu ®· dù ®Þnh. Sau khi c¸c ph-¬ng ¸n kinh doanh ®· ®-îc phª duyÖt th× doanh nghiÖp b¾t ®Çu nç lùc ®Ó thùc hiÖn. 13 3. C¸c b-íc nhËp khÈu hµng hãa. 3.1. §µm ph¸n vµ ký kÕt hîp ®ång. §Ó cã thÓ so¹n th¶o vµ ®i ®Õn ký kÕt hîp ®ång th× tr-íc hÕt hai bªn ph¶i ®¹t ®-îc nh÷ng th¶o thuËn chung trong bu«n b¸n. Trong qu¸ tr×nh ®µm ph¸n hai bªn sÏ ®-a ra nh÷ng nhu cÇu, ý muèn cña m×nh ®Ó cïng nhau xem xÐt, th¶o luËn ®Ó råi ®i ®Õn thèng nhÊt lµm c¨n cø ®Ó ®Ó so¹n th¶o mét hîp ®ång mua b¸n cã thiÖn chÝ. §©y lµ sù gÆp gì gi÷a hai bªn, thÓ hiÖn nhu cÇu mong muèn vµ thùc hiÖn thiÖn chÝ cña m×nh trong c«ng viÖc. Trong ®µm ph¸n ng-êi ta th-êng sö dông c¸c h×nh thøc sau: - §µm ph¸n trùc tiÕp. - §µm ph¸n qua th- tÝn. - §Çm ph¸n qua ®iÖn tho¹i. Nh-ng trªn thùc tÕ do tÝnh chÊt ®Æc tr-ng cña th-¬ng m¹i quèc tÕ mÇ viÖc ®µm ph¸n th-êng th«ng qua h×nh thøc ®µm ph¸n trùc tiÕp. Song trong mçi h×nh thøc ®µm ph¸n ®Òu cã -u, nh-îc ®iÓm riªng nªn tuú theo nh÷ng ®iÒu kiÖn cô thÓ mµ c¸c bªn cã thÓ lùa chän h×nh thøc nµo ®ã cho phï hîp nhÊt. Ch¼ng h¹n, nh÷ng cuéc tiÕp xóc ban ®Çu th-êng qua th- tõ, sau dÇn ®Õn ®µm ph¸n trùc tiÕp, c¸c bªn ®· t¹o ®-îc Ýt nhiÒu uy tÝn th× cã thÓ qua th- tÝn hoÆc ®iÖn tho¹i ®Ó giÈm chi phÝ hoÆc trÊnh t×nh tr¹ng lµm lì thêi c¬ kinh doanh, hoÆc x¸c nhËn l¹i mét vµi ®iÒu kho¶n mµ mäi ®iÒu kho¶n ®· tháa thuËn song . Néi dung cña ®µm ph¸n bao gåm: - Hái gi¸: lµ viÖc mét ng-êi mua ®Ò nghÞ ng-êi b¸n cho biÕt gi¸ c¶ vµ c¸c ®iÒu kiÖn mua b¸n. §©y cã thÓ lµ lêi thØnh cÇu cña ng-êi mua ®-a ra cho ng-êi b¸n. - Ph¸t gi¸: Lµ lêi ®Ò nghÞ ký kÕt hîp ®ång cña ng-êi b¸n göi cho ng-êi mua thÓ hiÖn ý ®Þnh b¸n hµng cña m×nh. 14 - §Æt hµng: Lµ lêi ®Ò nghÞ ký kÕt hîp ®ång cña ng-êi mua d-íi h×nh thøc ®¬n ®Æt hµng. Thùc tÕ do tÝnh chÊt néi dung cña ®¬n ®Æt hµng, nªn chØ thùc hiÖn ®Æt hµng víi nh÷ng b¹n hµng cã quan hÖ bu«n b¸n th-êng xuyªn. - Hoµn gi¸: Khi nhËn ®-îc chµo hµng, nÕu kh«ng chÊp nhËn mäi néi dung trong ®ã th× ®-a ra mét ®Ò nghÞ míi gäi lµ hoµn gi¸ th× <®Æt hµng> tr-íc coi nhbÞ huû bá. - ChÊp nhËn: Lµ sù chÊp nhËn hoµn toµn mäi ®iÒu kiÖn trong chµo hµng<§Æt hµng> chÊp nhËn nµy ph¶i ®-îc chÝnh ng-êi chÊp nhËn ký ph¸t d-íi sù ®ång ý v« ®iÒu kiÖn mäi néi dung trong th¬× h¹n hiÖu lùc cña hîp ®ång vµ ph¶i göi ®Õn chi ng-êi chµo hµng<®Æt hµng> th× míi cã gi¸ trÞ ph¸p lý. - X¸c nhËn: Lµ sù x¸c nhËn mua b¸n hµng hãa theo nh÷ng th¶o thuËn ®· thèng nhÊt víi nhau cña c¸c bªn. Trong giao dÞch ®µm ph¸n nÕu hai bªn cã thiÖn chÝ vµ cã ®-îc tiÕng nãi chung th× sÏ dÉn tíi viÖc ký kÕt hîp ®ång mua b¸n. Hîp ®ång mua b¸n ngo¹i th-¬ng lµ sù tho¶ thuËn cña c¸c ®-¬ng sù cã quèc tÞch kh¸c nhau trong ®ã mét bªn lµ bªn b¸n cã nghÜa vô chuyÓn vµo quyÒn së h÷u cña bªn kia gäi lµ bªn mua mét tµi s¶n nhÊt ®Þnh gäi lµ hµng hãa, ®ång thêi bªn nhËp khÈu cã tr¸ch nhiÖm tr¶ tiÒn vµ nhËn hµng. LuËt ph¸p ViÖt Nam quy ®Þnh hîp ®ång mua b¸n ngo¹i th-¬ng gi÷a c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ trong n-íc vµ n-íc ngoµi th× ®Òu ph¶i thÓ hiÖn d-íi d¹ng v¨n b¶n. C¸c bªn tham gia ký kÕt ph¶i cã ®Çy ®ñ t- c¸ch ph¸p nh©n, n¨ng lùc hµnh vi, n¨ng lùc ph¸p lý vµ ®Çy ®ñ thÈm quyÒn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Hîp ®ång ®-îc gäi lµ cã hiÖu lùc khi cã ®Çy ®ñ hai bªn tham gia ký kÕt.. Néi dung cña hîp ®ång ngo¹i th-¬ng bao gåm: - Sè hiÖu hîp ®ång. - Ngµy, ®Þa chØ ký hîp ®ång. - C¸c bªn tham gia: Tªn, ®Þa cchØ, quèc tÞch, sè ®iÖn tho¹i, Fax, sè tµi kho¶n t¹i ng©n hµng, ng-êi ®¹i diÖn. 15 * C¸c ®iÒu kho¶n cña hîp ®ång. + Tªn hµng, quy c¸ch, sè l-îng, chÊt l-îng bao b×, ký hiÖu, m· hiÖu. + Gi¸ c¶ ®¬n gi¸, tæng gi¸. + Thêi ®iÓm, ®Þa ®iÓm, ph-¬ng thøc giao hµng. + §iÒu kiÖn thanh to¸n. + §iÒu kiÖn khiÕu n¹i, träng tµi. + C¸c tháa thuËn kh¸c. + Ch÷ ký, con dÊu cña c¸c bªn. Ngoµi ra ®i kÌm víi hîp ®ång cã thÓ lµ c¸c b¶n phô lôc, tµi liÖu kü thuËt ®Ó m« t¶ kü l-ìng h¬n vÒ hµng hãa, ®«i khi lµ mét bé phËn kh«ng thÓ t¸ch rêi víi hîp ®ång. Do tÝnh chÊt quan träng cña tõng lo¹i hîp ®ång, nªn tr-íc khi ký kÕt ph¶i chó ý ®äc tr-íc, ®äc kü l¹i hîp ®ång, ®èi chiÕu víi nh÷ng tháa thuËn ®· ®¹t ®-îc trong ®µm ph¸n ®Ó söa ch÷a nÕu cã sù sai lÖch. §ång thêi hîp ®ång ph¶i ®-îc tr×nh bµy râ rµng, s¸ng sña vµ rÔ hiÓu ®Ó tr¸nh sù mÆc nhiªn s-u diÔn thuËn theo h-íng khac nhau gi÷a c¸c bªn. 3.2. Thùc hiÖn hîp ®ång. Sau khi ký kªt hîp ®ång th× quyÒn lîi cña c¸c bªn ®· ®-îc x¸c lËp mang tÝnh ph¸p lý. V× vËy, nÕu ®¬n ph-¬ng mét bªn kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn sai c¸c b-íc nghiÖp vô hay sai hîp ®ång sÏ bÞ ph¹t vµ ph¶i ®Òn bï thiÖt h¹i cho bªn kia. ViÖc thùc hiÖn hîp ®ång rÊt phøc t¹p v× nã liªn quan tíi ph¸p luËt trong n-íc vµ ph¸p luËt quèc tÕ, h¬n n÷a nã cßn ph¶i b¶o ®¶m quyÒn lîi vµ lîi Ých quèc gia cña doanh nghiÖp, thùc hiÖn ®Çy ®ñ nghÜa vô trong ph¹m vi cña m×nh. Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn hîp ®ång, doanh nghiÖp ph¶i cè g¾ng gi¶m thiÓu mäi chi phÝ ph¸t sinh, n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c nghiÖp vô, ngoµi ra doanh nghiÖp cÇn ph¶i s¾p xÕp c¸c c«ng viÖc, lËp biÓu b¸n theo dâi t×nh h×nh thùc hiÖn hîp ®ång cña c¶ hai bªn, ghi l¹i diÔn biÕn cña v¨n b¶n, th«ng b¸o nhËn ®-îc hoÆc göi ®i theo mèc thêi gian, lËp ra kÕ ho¹ch thùc hiÖn. 16 ViÖc tiÕn hµnh thùc hiÖn hîp ®ång theo ®óng tho¶ thuËn trong ®ã sÏ gãp phÇn n©ng caouy tÝn cña doanh nghiÖp ®èi v¬Ý b¹n hµng. NÕu trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn cã ph¸t sinh nh÷ng v-íng m¾c th× c¸c bªn ph¶i kÞp thêi th«ng b¸o cho bªn kia cã nh÷ng biÖn ph¸p th¸o gì, ®ång thêi víi t- c¸ch lµ mét bªn tham gia hîp ®ång doanh nghiÖp ViÖt Nam còng nªn cã nh¾c nhë thóc ®Èy b¹n hµng thùc hiÖn ®óng tiÕn ®é cña hîp ®ång. C¸c b-íc ®Ó doanh nghiÖp thùc hiÖn mét hîp ®ång nhËp khÈu. - Xin giÊy phÐp nhËp khÈu: Do Bé Th-¬ng m¹i cÊp<®èi víi nhËp khÈu hµng mËu dÞch>, do tæng côc H¶i qquan cÊp<®èi víi nhËp khÈu hÇng phi mËu dÞch>. Do vËy, hµng hãa nhËp khÈu ph¶i ®-îc cÊp giÊy phÐp nhËp khÈu. §©y lµ tiÒn ®Ò quan träng vÒ mÆt ph¸p lý ®Ó tiÕn hµnh c¸c kh©u kh¸c trong mçi chuyÕn nhËp khÈu. Víi hµng hãa th«ng th-êng th× doanh nghiÖp kh«ng cÇn ph¶i xin giÊy phÐp nhËp khÈu mµ chØ cÇn lµm mét tê khai h¶i quan göi cho Bé Th-¬ng m¹i l-u ®Ó theo dâi. Hå s¬ xin cÊp giÊy phÐp bao gåm: + §¬n xin kÌm theo phiÕu h¹n ng¹ch. + B¶n sao hîp ®ång nhËp khÈu hoÆc L/C. + C¸c giÊy tê liªn quan. Thñ tôc cÊp giÊy phÐp nhËp khÈu ®-îc quy ®Þnh trong th«ng tsè21/KTDN/VT ngµy 23/10/1989. Mçi giÊy phÐp chØ cÊp cho mét ®¬n vÞ kinh doanh nhÊt ®Þnh ®Ó nhËp khÈu mét hoÆc mét sè hµng víi mét n-íc nhÊt ®Þnh, vËn chuyÓn b»ng ph-¬ng thøc vËn t¶i vµ giao nhËn t¹i mét ®Þa ®iÓm nhÊt ®Þnh. - Më th- tÝn dông: §Ó më L/C, doanh nghiÖp ph¶i cã tµi kho¶n t¹i ng©n hµng vµ cã giÊy phÐp kinh doanh xuÊt – nhËp khÈu. Khi më L/C ph¶i cã ®¬n xin më, quyÕt ®Þnh thµnh lËp doanh nghiÖp, quyÕt ®Þnh bá nhiÖm gi¸m ®èc vµ kÕ to¸n tr-ëng. KÌm theo ®ã lµ nh÷ng giÊy tê mµ tuú thuéc vµo lo¹i L/C cÇn ph¶i lép cho ng©n hµng më L/C nh-: + Víi L/C tr¶ ngay: GiÊy phÐp nhËp khÈu hµng hãa, hîp ®ång ngo¹i th-¬ng. 17 + Víi L/C më chËm: GiÊy phÐp nhËp khÈu hµng hãa hay phiÕu h¹n ng¹ch, hîp ®ång ngo¹i th-¬ng, ph-¬ng ¸n b¸n hµng vµ thanh to¸n, giÊy b¶o l·nh, cam kÕt tr¶ lî. §¬n xin më L/C lµ c¨n cø ph¸p lý ®Ó gi¶i quyÕt tranh chÊp gi÷a ng-êi më L/C, ®ång thêi lµ c¨n c-d ®Ó ng©n hµng viÕt L/C cho bªn b¸n. Do ®ã khi viÕt ®¬n ph¶i tu©n thñ mäi nguyªn t¾c quy ®Þnh, hÕt søc chó ý ®Ó tr¸nh sù khÊp khÓnh, sai lÖch víi hîp ®ång ngo¹i th-¬ng. - Thuª tµu vËn chuyÓn: Trªn thùc tÕ do ®iÒu kiÖn vÒ tµu vËn chuyÓn vµ hiÓu biÕt vÒ tµu quèc tÕ cong h¹n chÕ nªn c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam thõng nhËp khÈu theo ®iÒu kiÖn giao hµng CIF, tøc quyÒn thuª tµu do bªn xuÊt khÈu. Tuy nhiªn nÕu bªn nhËp khÈu nhËn hµng theo ®iÒu kiÖn FOB th× quyÒn thuª tµudo bªn ViÖt Nam v× doanh nghiÖp cã quyÒn uû th¸c cho bªn hµng h¶i , c«ng ty ®¹i lý tµu biÓn ... C¬ së ph¸p lý ®iÒu chØnh mèi quan hÖ gi÷a doanh nghiÖp víi c«ng ty nhËn uû th¸c thuª tµu lµ hîp ®ång uû th¸c thuª tµu, mµ c¨n cø lµ c¸c ®iÒu kho¶n cña hîp ®ång ngo¹i th-¬ng, ®Æc ®iÓm hµng hãa vËn chuyÓn vµ c¸c ®iÒu kho¶n vËn t¶i. - Mua b¶o hiÓm: VËn chuyÓn hµng hãa trong mua b¸n ngo¹i th-¬ng th-êng diÔn ra b»ng ®-êng biÓn chiÕm 80% khèi l-îng hµng hãa vËn chuyÓn. Do qu¸ tr×nh vËn chuyÓn th-êng x¶y ra tæn thÊt, rñi ro, nªn b¶o hiÓm hµng hãa lµ rÊt cÇn thiÕt. NÕu trong hîp ®ång ngo¹i th-¬ng, ®iÒu kho¶n vµ b¶o hiÓm kh«ng ®-îc chØ râ, b¶o hiÓm theo ®iÒu kiÖn nµo vµ rñi ro cÇn b¶o hiÓm kÌm theo th× bªn nhËp khÈu mÆc nhiªn ky hîp ®ång b¶o hiÓm theo ®iÒu kiÖn b¶o hiÓm A víi gi¸ trÞ tèi thiÓu lµ V = 110*CIF, v× vËy trong ®iÒu kho¶n nµy doanh nghiÖp nªn chØ râ b¶o hiÓm theo ®iÒu kiÖn g×, nh÷ng rØu ro nµo cÇn b¶o hiÓm theo. - Lµm thñ tôc h¶i quan: Lµ nh»m qu¶n lý qu¸ tr×nh ho¹t ®éng bu«n b¸n cña ChÝnh phñ, tr-íc khi hµng hãa ra vµo mét n-íc ®Òu ph¶i lµm thñ tôc h¶i quan bao gåm c¸c b-íc sau: + Khai b¸o h¶i quan. + XuÊt tr×nh hµng hãa. 18 + Thùc hiÖn quyÕt ®Þnh cña h¶i quan. - Giao nhËn hµng hãa nhËp khÈu: Khi cã th«ng b¸o nhËp c¶ng, doanh nghiÖp cÇn ph¶i khÈn tr-¬ng thùc hiÖn c«ng t¸c giao nhËn hµng hãa víi tµu vËn chuyÓn b»ng c¸ch trùc tiÕp hoÆc uû th¸c cho c¬ quan vËn t¶i c¶ng thùc hiÖn. Cô thÓ doanh nghiÖp ph¶i: + Ký ho¹t ®éng uû th¸c do nhËn hµng hãa tõ n-íc ngoµi cho c¬ quan vËn t¶i c¶ng. + X¸c nhËn víi c¬ quan vËn t¶i kÕ hoÆc giao nhËn hµng hãa nhËp khÈu, tõng n¨m, tõng quý, lÞch tµu, c¬ cÊu hµng, ®iÒu kiÖn kü thuËt bèc dì, vËn chuyÓn giao nhËn+ Cung cÊp c¸c tµi liÖu cÇn thiÕt cho c¬ quan tiÕp nhËn hµng hãa. + Theo dâi giao nhËn, lËp biªn b¶n vÒ hµng hãa vµ gi¶i q1uyÕt trong ph¹m vi tr¸ch nhiÖm cña m×nh vÒ nh÷ng biÕn cè x¶y ra trong giao nhËn. + Thanh to¸n cho c¬ quan vËn t¶i c¶ng mäi chÝ phÝ giao nhËn - Lµm thñ tôc thanh to¸n: Trong thanh to¸n th-¬ng m¹i quèc tÕ hiÖn nay cã nhiÒu ph-¬ng thøc giao nhËn kh¸c nhau, nh-ng trong thùc tÕ ph-¬ng thøc dïng chngs tõ vµ ph-¬ng thøc chuyÓn tiÒn ®-îc sö dông nhiÒu nhÊt. III. C¸c nh©n tè ¶nh h-ëng ®Õn ho¹t ®éng nhËp khÈu cña doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ quèc d©n. Ho¹t ®éng nhËp khÈu cña doanh nghiÖp chØ lµ mét bé phËn cña ho¹t ®éng ngiäa th-¬ng vµ lµ mét tÕ bµo cña cña nÒn kinh tÕ x· héi. Do ®ã muèn s¶n xuÊt vµ tiªu thô s¶n phÈm cña m×nh mét c¸ch cã hiÖu qu¶ nhÊt th× doanh nghiÖp kh«ng thÓ kh«ng t×m hiÓu nh÷ng biÕn ®äng cña m«i tr-êng kinh doanh, nh÷ng nh©n tè thuéc vÒ b¶n th©n doanh nghiÖp còng ¶nh h-ëng lín dÕn ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp. ViÖc nghiªn cøu nµy gióp doanh nghiÖp cã thÓ t×m ra ®-îc nh÷ng c¬ héi kinh doanh míi, biÕt râ ®èi thñ c¹nh tranh, t×m ra ®iÎm m¹nh ®iÓm yÕu cña m×nh, tõ ®ã gióp cho doanh nghiÖp tr¸nh ®-îc nh÷ng rñi ro kh«ng ®¸ng cã vµ t×m ra h-íng ph¸t triÓn bÒn v÷ng. 1. Nh©n tè thuéc vÒ b¶n th©n doanh nghiÖp. 19 §ã chÝnh lµ hoµn c¶nh néi t¹i gåm toµn bé c¸c yÕu tè vµ hÖ thèng bªn trong cña doanh nghiÖp , m«i tr-êng cã thÓ kiÓm so¸t ®-îc. C¸c yÕu tè néi bé cÇn ph¶i ®-îc ph©n tÝch cÆn kÏ ®Ó tõ ®ã rót ra ®-îc ®iÓm m¹nh yÕu cña m×nh, víi c¸c ®¬n vÞ s¶n xuÊt kinh doanh cÇn ph¶i hiÓu râ c¸c yÕu tè nµy ¶nh h-ëng ®Õn t×nh h×nh tiªu thu nh- thÕ nµo. Tõ ®ã ®-a ra nh÷ng gi¶i ph¸p phï hîp nh»m gi¶m bít nh-îc ®iÓm ®ã, ph¸t huy -u ®iÓm ®Ó ®¹t ®-îc lîi thÕ tèi ®a trong kinh doanh. C¸c yÕu tè thuéc vÒ doanh nghiÖp gåm: 1.1. Bé m¸y tæ chøc qu¶n lý. Bé m¸y tæ chøc qu¶n lý cã ¶nh h-ëng r©t lín ®Õn qu¸ tr×nh tiªu thô s¶n phÈm bëi c¬ cÊu chøc n¨ng kh¸c nhau sÏ ¶nh h-ëng ®Õn ho¹t ®éng kinh doanh nãi chung vµ ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp nãi riªng. Bªn c¹nh ®ã bé m¸y tæ chøc qu¶n lý cßn thÓ hiÖn uy tÝn vµ thÓ diÖn cña doanh nghiÖp, n¨ng lùc møc ®é quan t©m vµ tr×nh ®é cña l·nh ®¹o. ChÝnh v× nh÷ng ®iÒu nµy ®· tao ra nÒ nÕp tæ chøc, ®Þnh h-íng cho hÇu hÕt c¸c c«ng viÖc ë doanh nghiÖp. Bé m¸y tæ chøc cã thÓ cã -u diÓm hoÆc nh-îc ®iÓm do tong qua tr×nh ho¹ch ®Þnh c¸c chÝnh s¸ch cña doanh nghiÖp. 1.2. YÕu tè liªn quan tíi nguån nh©n lùc. Con ng-êi lµ yÕu tè sèng cßn ®èi víi mäi doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng trong ho¹t ®éng kinh doanh nãi chung vµ ho¹t ®éng tiªu thu s¶n phÈm cña doanh nghiÖp nãi riªng, con ng-êi cung cÊp d÷ liÖu ®Çu vµo ®Ó ho¹ch ®Þnh môc tiªu ph©n tÝch bèi c¶nh cña thÞ tr-êng lùa chän th-c hiÖn kiÓm tra c¸c chiÕn l-îc cña doanh nghiÖp, cho dï viÖc ho¹ch ®Þnh chiÕn l-îc kinh doanh cã ®óng ®¾n thÕ nµo ®i ch¨ng n÷a th× còng kh«ng thÓ mang l¹i hiÖu qña cao nÕu thiÕu ®i nh©n tè con ng-êi, yÕu tè nµy bao gåm tay nghÒ, tr×nh ®é chuyªn m«n, t- c¸ch ®¹o ®øc, kinh nghiÖm...cña c¸n bé c«ng nh©n viªn trong doanh nghiÖp. 1.3. YÕu tè tµi chÝnh kÕ to¸n. YÕu tè nµy g¾n liÒn víi ho¹t ®éng kinh doanh, tiªu thu s¶n phÈm, bëi tµi chÝnh cã liªn quan trùc tiÕp ®Õn mäi kÕ ho¹ch chiÕn l-îc cña c«ng ty. Nã bao gåm kh¶ n¨ng ph¸t huy vèn ng¾n h¹n, dµi h¹n, nguån vèn cña doanh nghiÖp, quy m« vÒ tµi chÝnh mµ chøc n¨ng cña bé phËn nµy bao gåm viÖc ph©n tÝch lËp kÕ ho¹ch 20
- Xem thêm -