Thực trạng kế toán chi phí, doanh thu và kết quả kinh doanh tại Công ty xây dựng Lũng Lô

  • Số trang: 95 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 22 |
  • Lượt tải: 0
nhattuvisu

Đã đăng 26946 tài liệu

Mô tả:

Lêi cam ®oan T«i xin cam ®oan b¶n luËn v¨n lµ c«ng tr×nh nghiªn cøu khoa häc, ®éc lËp cña t«i. C¸c sè liÖu, kÕt qu¶ nªu trong luËn v¨n lµ trung thùc vµ cã nguån gèc râ rµng. T¸c gi¶ luËn v¨n Tr¬ng xu©n Lîi môc lôc LêI CAM §OAN DANH MôC C¸C CH÷ VIÕT T¾T DANH MôC B¶NG BIÓU, S¥ §å Më ®Çu.............................................................................................................. 1 Ch¬ng 1: C¬ së lý luËn vÒ kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c¸c doanh nghiÖp x©y dùng..............3 1.1. Mét sè vÊn ®Ò chung vÒ chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c¸c doanh nghiÖp x©y dùng:...................................................3 1.1.1. Kh¸i niÖm vµ ph©n lo¹i chi phÝ:.............................................................3 1.1.2. Kh¸i niÖm vµ ph©n lo¹i doanh thu:.........................................................7 1.1.3. Kh¸i niÖm vµ ®iÒu kiÖn ®Ó x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh ®èi víi c¸c DNXD:..................................................................................................9 1.2. Tæ chøc KÕ to¸n tµi chÝnh chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c¸c dNXD:......................................................................................11 1.2.1. Tæ chøc kÕ to¸n chi phÝ :......................................................................11 1.2.2. Tæ chøc kÕ to¸n doanh thu:..................................................................19 1.2.3. Tæ chøc kÕ to¸n kÕt qu¶ kinh doanh:...................................................26 1.3. KÕ to¸n qu¶n trÞ chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh:..........28 1.3.1. Néi dung kÕ to¸n qu¶n trÞ chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh:.......29 1.3.2. Tæ chøc kÕ to¸n qu¶n trÞ chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶:.......................40 1.3.3. Tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n ®Ó thu thËp th«ng tin:....................................44 Ch¬ng 2: thùc tr¹ng vÒ kÕ to¸n chi phÝ , doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c«ng ty x©y dùng lòng l«........................47 2.1. §Æc ®iÓm t×nh h×nh chung cña c«ng ty:...........................................47 2.1.1. LÞch sö h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn c«ng ty vµ ®Þnh híng cña c«ng ty trong nh÷ng n¨m tiÕp theo:...........................................................................47 2.1.2. Mét sè c«ng tr×nh tiªu biÓu ®· triÓn khai thi c«ng trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y:..................................................................................................... 47 2.1.3. Ngµnh nghÒ kinh doanh cña c«ng ty:...................................................48 2.2. §Æc ®iÓm s¶n phÈm cña c«ng ty:.........................................................49 2.3. §Æc ®iÓm qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cña c«ng ty:.....................................50 2.4. C¬ cÊu tæ chøc cña c«ng ty:...............................................................51 2.5. Tæ chøc C«ng t¸c kÕ to¸n cña c«ng ty:..........................................54 2.5.1. Tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n cña c«ng ty:...................................................54 2.5.2. ChÝnh s¸ch kÕ to¸n ¸p dông t¹i c«ng ty:......572.6. Thùc tr¹ng kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i C«ng ty:................................................................................58 2.6.1. Tæ chøc KTTC chi phÝ, doanh thu, kÕt qu¶ t¹i c«ng ty:........................................................................................58 2.6.2. Tæ chøc KTQT chi phÝ, doanh thu, kÕt qu¶ t¹i c«ng ty:.......................77 2.7. nhËn xÐt vÒ kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c«ng ty :.................................................................................................... 82 2.7.1. u ®iÓm:................................................................................................. 82 2.7.2. Mét sè h¹n chÕ cßn tån t¹i:..................................................................84 Ch¬ng 3: c¸c gi¶i ph¸p ®Ó Hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c«ng ty x©y dùng lòng l«.......................................................................................................... 90 3.1. Sù cÇn thiÕt ph¶i hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c«ng ty:.....................................................................90 3.2. c¸c yªu cÇu c¬ b¶n cña viÖc hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ t¹i c«ng ty:.......................................................................91 3.3. néi dung hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ t¹i c«ng ty :........................................................................................................... 93 3.3.1. Hoµn thiÖn KTTC chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ t¹i c«ng ty:...............93 3.3.2. Hoµn thiÖn KTQT chi phÝ, doanh thu, kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c«ng ty : .......................................................................................................... 103 3.4. §iÒu kiÖn ®Ó thùc hiÖn c¸c gi¶i ph¸p:.............................................107 3.4.1. VÒ phÝa nhµ níc:................................................................................107 3.4.2. VÒ phÝa c«ng ty:.................................................................................108 KÕt luËn...................................................................................................... 110 NhËn xÐt cña c¸n bé híng dÉn khoa häc DANH MôC TµI LIÖU THAM KH¶O DANH MôC PHô LôC danh môc b¶ng biÓu, h×nh vÏ Trang S¬ ®å 2.1. Tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n t¹i c«ng ty....................................................57 S¬ ®å 2.2. Quy tr×nh xö lý d÷ liÖu phÇn mÒm......................................................58 S¬ ®å 3.1 1 më ®Çu 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi: Ngµy nay, tríc xu híng héi nhËp kinh tÕ toµn cÇu ®· vµ ®ang diÔn ra rÊt m¹nh mÏ theo c¶ chiÒu réng vµ chiÒu s©u, ®Æc biÖt lµ khi ViÖt Nam ®· trë thµnh thµnh viªn chÝnh thøc cña tæ chøc th¬ng m¹i thÕ giíi ®· ®Æt c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam tríc mét thö th¸ch to lín, víi nh÷ng c¹nh tranh ngµy cµng khèc liÖt h¬n trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng. Sù c¹nh tranh nµy kh«ng chØ diÔn ra gi÷a c¸c doanh nghiÖp quèc doanh, doanh nghiÖp t nh©n trong níc mµ ¸p lùc c¹nh tranh lín h¬n tõ phÝa c¸c tËp ®oµn kinh tÕ, c¸c doanh nghiÖp níc ngoµi. V× vËy, muèn tån t¹i vµ ph¸t triÓn th× viÖc sö dông nh÷ng chi phÝ trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp ph¶i hîp lý ®Ó tr¸nh thÊt tho¸t, l·ng phÝ, tiÕt kiÖm tíi møc thÊp nhÊt nh»m h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm. Bªn c¹nh ®ã, kÕt qu¶ kinh doanh lµ chØ tiªu tæng hîp ph¶n ¸nh t×nh h×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, nã liªn quan chÆt chÏ ®Õn chi phÝ bá ra vµ lîi nhuËn ®em l¹i. ViÖc x¸c ®Þnh chi phÝ s¶n xuÊt ¶nh hëng trùc tiÕp ®Õn tÝnh chÝnh x¸c cña gi¸ thµnh s¶n phÈm, lµ tiÒn ®Ò ®Ó x¸c ®Þnh chÝnh x¸c kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp, ¶nh hëng ®Õn tÝnh trung thùc, hîp lý cña th«ng tin b¸o c¸o kÕ to¸n vµ cuèi cïng ¶nh hëng ®Õn c¸c quyÕt ®Þnh qu¶n trÞ doanh nghiÖp. Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, c¸c doanh nghiÖp lu«n quan t©m ®Õn chi phÝ bá ra, doanh thu thùc hiÖn ®îc vµ kÕt qu¶ t¹o ra. Mét trong nh÷ng biÖn ph¸p ®Ó n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®ã chÝnh lµ tæ chøc kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i doanh nghiÖp. 2. Môc ®Ých nghiªn cøu cña ®Ò tµi: - HÖ thèng hãa c¬ së lý luËn vÒ kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c¸c doanh nghiÖp x©y dùng. - Trªn c¬ së ph©n tÝch lý luËn vµ nghiªn cøu thùc tÕ vÒ kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i C«ng ty x©y dùng Lòng L«, ®¸nh gi¸ nh÷ng kÕt qu¶, h¹n chÕ thùc tr¹ng ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i C«ng ty x©y dùng Lòng L«. 3. §èi tîng vµ ph¹m vi nghiªn cøu cña ®Ò tµi: - Tr×nh bµy c¬ së lý luËn vÒ kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c¸c doanh nghiÖp x©y dùng. - Trªn c¬ së ph©n tÝch lý luËn vµ nghiªn cøu thùc tr¹ng vÒ kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i C«ng ty x©y dùng Lòng L«, tõ ®ã ®a ra c¸c 2 gi¶i ph¸p ®Ó hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i C«ng ty x©y dùng Lòng L«. 4. ý nghÜa khoa häc vµ thùc tiÔn cña ®Ò tµi: - VÒ mÆt lý luËn: LuËn v¨n ®· gãp phÇn lµm râ c¬ së lý luËn vÒ kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c¸c doanh nghiÖp x©y dùng theo c¸c chuÈn mùc vµ chÕ ®é kÕ to¸n ViÖt Nam. - VÒ mÆt thùc tiÔn: Kh¶o s¸t, nghiªn cøu thùc tr¹ng kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i C«ng ty x©y dùng Lòng L«. Trªn c¬ së ph©n tÝch mÆt m¹nh, mÆt yÕu tõ ®ã ®Ò ra c¸c gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m x©y dùng vµ hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n nµy. 5. KÕt cÊu cña luËn v¨n: Ngoµi phÇn më ®Çu vµ phÇn kÕt luËn, luËn v¨n gåm 3 ch¬ng: Ch¬ng 1: C¬ së lý luËn vÒ kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c¸c doanh nghiÖp x©y dùng Ch¬ng 2: Thùc tr¹ng kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i C«ng ty x©y dùng Lòng L«. Ch¬ng 3: C¸c gi¶i ph¸p ®Ó hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i C«ng ty x©y dùng Lòng L«. Ch¬ng 1 C¬ së lý luËn vÒ kÕ to¸n chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c¸c doanh nghiÖp x©y dùng 1.1. Mét sè vÊn ®Ò chung vÒ chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c¸c doanh nghiÖp x©y dùng: 1.1.1. Kh¸i niÖm vµ ph©n lo¹i chi phÝ: 1.1.1.1. kh¸i niÖm chi phÝ: Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, doanh nghiÖp ph¶i sö dông, huy ®éng c¸c nguån lùc nh lao ®éng, vËt t, tiÒn vèn ®Ó thùc hiÖn viÖc s¶n xuÊt, chÕ t¹o s¶n phÈm, thùc hiÖn c¸c c«ng viÖc lao vô, lu©n chuyÓn lu th«ng hµng hãa, thùc hiÖn ho¹t ®éng ®Çu t. §iÒu ®ã cã nghÜa lµ doanh nghiÖp ph¶i bá ra c¸c kho¶n hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt hãa cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh 3 doanh. Trong qu¶n lý, ngêi ta thêng quan t©m ®Õn viÖc doanh nghiÖp ®· chi ra trong kú nh÷ng lo¹i chi phÝ nµo vµ víi sè lîng lµ bao nhiªu ®Ó ®¹t ®îc møc doanh thu nµo ®ã ®¶m b¶o cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp cã hiÖu qu¶. Theo chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam, ChuÈn mùc sè 01" chuÈn mùc chung": chi phÝ lµ tæng gi¸ trÞ c¸c kho¶n lµm gi¶m lîi Ých kinh tÕ trong kú kÕ to¸n d íi h×nh thøc c¸c kho¶n tiÒn chi ra, c¸c kho¶n khÊu trõ tµi s¶n hoÆc ph¸t sinh c¸c kho¶n nî lµ gi¶m vèn chñ së h÷u kh«ng bao gåm c¸c kho¶n ph©n phèi cho cæ ®«ng hoÆc chñ së h÷u". ViÖc nghiªn cøu vµ nhËn thøc chi phÝ cßn phô thuéc vµo quan ®iÓm trong tõng lo¹i kÕ to¸n kh¸c nhau: Theo quan ®iÓm cña kÕ to¸n tµi chÝnh: th× chi phÝ lµ nh÷ng kho¶n phÝ tæn ph¸t sinh g¾n liÒn víi ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp ®Ó t¹o s¶n phÈm, dÞch vô nhÊt ®Þnh. Chi phÝ ®îc x¸c ®Þnh b»ng tiÒn cña nh÷ng hao phÝ vÒ lao ®éng sèng, lao ®éng vËt hãa.. trªn c¬ së ph¸p lý ch¾c ch¾n. Nh vËy, kh¸i niÖm chi phÝ g¾n liÒn víi viÖc sö dông thíc ®o tiÒn tÖ ®Ó ®o lêng c¸c kho¶n hao phÝ ®· tiªu hao trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, chi phÝ lu«n g¾n liÒn víi mét môc ®Ých nhÊt ®Þnh, ®ã lµ môc ®Ých kiÕm lêi cña doanh nghiÖp, chi phÝ lu«n g¾n liÒn víi mét thêi kú s¶n xuÊt kinh doanh(SXKD) nhÊt ®Þnh, chi phÝ thùc tÕ chi ra cho ho¹t ®éng SXKD. Chi phÝ g¾n liÒn víi ph¹m vi ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp bao gåm: chi phÝ mua hµng, chi phÝ s¶n xuÊt, chi phÝ b¸n hµng, chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp, chi phÝ tµi chÝnh, chi phÝ kh¸c. §Æc biÖt, ®èi víi Doanh nghiÖp ho¹t ®éng trong lÜnh vùc x©y dùng: Chi phÝ x©y l¾p biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé lao ®éng sèng, lao ®éng vËt hãa vµ c¸c chi phÝ kh¸c mµ doanh nghiÖp x©y l¾p ®· chi ra ®Ó tiÕn hµnh ho¹t ®éng x©y l¾p trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh. ViÖc x¸c ®Þnh ®óng, ®ñ chi phÝ cña ho¹t ®éng x©y l¾p cô thÓ lµ chi phÝ cña tõng c«ng tr×nh, H¹ng môc c«ng tr×nh(HMCT) g¾n liÒn víi tõng hîp ®ång x©y dùng lµ rÊt quan träng. §©y lµ mét nh©n tè cã ¶nh hëng rÊt lín ®Õn viÖc x¸c ®Þnh kÕt qu¶ SXKD cña doanh nghiÖp x©y dùng(DNXD). Theo chuÈn mùc kÕ to¸n sè 15" hîp ®ång x©y dùng", chi phÝ liªn quan trùc tiÕp ®Õn tõng hîp ®ång x©y dùng bao gåm: - Chi phÝ nh©n c«ng t¹i c«ng trêng, bao gåm c¶ chi phÝ gi¸m s¸t t¹i c«ng trêng. 4 - Chi phÝ nguyªn liÖu, vËt liÖu bao gåm c¶ thiÕt bÞ cho c«ng tr×nh - Chi phÝ khÊu hao m¸y mãc, thiÕt bÞ vµ c¸c TSC§ kh¸c sö dông ®Ó thùc hiÖn hîp ®ång - Chi phÝ vËn chuyÓn, l¾p ®Æt, th¸o dì m¸y mãc, thiÕt bÞ vµ nguyªn liÖu, vËt liÖu ®Õn vµ ®i khái c«ng tr×nh. - Chi phÝ thuª xëng, m¸y mãc, thiÕt bÞ ®Ó thùc hiÖn hîp ®ång. - Chi phÝ thiÕt kÕ vµ trî gióp kü thuËt liªn quan trùc tiÕp ®Õn hîp ®ång. - Chi phÝ dù tÝnh ®Ó söa ch÷a vµ b¶o hµnh c«ng tr×nh - Chi phÝ liªn quan trùc tiÕp kh¸c Nh vËy, cã thÓ nãi b¶n chÊt chi phÝ SXKD trong ho¹t ®éng x©y l¾p hay chi phÝ cña hîp ®ång x©y dùng lµ chi phÝ ph¸t sinh trong kh©u s¶n xuÊt vµ cÊu thµnh nªn gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p do DNXD thùc hiÖn. 1.1.1.2. Ph©n lo¹i chi phÝ: Ph©n lo¹i chi phÝ lµ sù ph©n chia c¸c chi phÝ s¶n xuÊt thµnh c¸c lo¹i chi phÝ dùa vµo c¸c tiªu thøc kh¸c nhau, nh»m cung cÊp th«ng tin vÒ chi phÝ mét c¸ch chi tiÕt, cô thÓ, kÞp thêi phôc vô cho yªu cÇu qu¶n lý vµ ®a ra c¸c quyÕt ®Þnh kinh tÕ phï hîp. Cã nhiÒu c¸ch ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt nh: ph©n lo¹i chi phÝ theo kh¶ n¨ng quy n¹p chi phÝ vµo c¸c ®èi tîng kÕ tãan tËp hîp chi phÝ, ph©n lo¹i chi phÝ theo ho¹t ®éng vµ c«ng dông kinh tÕ, ph©n lo¹i chi phÝ theo mèi quan hÖ víi c¸c kho¶n môc trªn b¸o c¸o tµi chÝnh, ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt theo mèi quan hÖ gi÷a chi phÝ víi møc ®é ho¹t ®éng,...nhng ë ®©y t¸c gi¶ chØ ®Ò cËp ®Õn hai c¸ch ph©n lo¹i chñ yÕu sau: a) Trong ho¹t ®éng x©y l¾p, chi phÝ thêng ®îc ph©n lo¹i thµnh c¸c kho¶n môc chi phÝ nh sau: - Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp(CPNVLTT): lµ c¸c chi phÝ vÒ nguyªn liÖu, vËt liÖu sö dông trùc tiÕp cho ho¹t ®éng x©y l¾p hoÆc sö dông cho s¶n xuÊt s¶n phÈm, thùc hiÖn lao vô, dÞch vô cña doanh nghiÖp x©y l¾p(nÕu cã). trong ho¹t ®éng x©y l¾p lµ nh÷ng chi phÝ vËt liÖu chÝnh, vËt liÖu phô, cÊu kiÖn, c¸c bé phËn kÕt cÊu c«ng tr×nh, vËt liÖu lu©n chuyÓn tham gia cÊu thµnh thùc thÓ c«ng tr×nh x©y l¾p hoÆc gióp cho viÖc thùc hiÖn vµ hoµn thµnh khèi lîng x©y l¾p nh: s¾t thÐp, xi m¨ng, ®¸ sái, tÊm xi m¨ng ®óc s½n, cèp pha, ®µ gi¸o,...chi phÝ nµy thêng chiÕm tû träng lín trong gi¸ thµnh c«ng tr×nh, HMCT x©y l¾p. - Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp(CPNCTT): Ph¶n ¸nh chi phÝ lao ®éng trùc tiÕp tham gia vµo qu¸ tr×nh ho¹t ®éng x©y l¾p, s¶n xuÊt s¶n phÈm c«ng nghiÖp, thùc 5 hiÖn dÞch vô, lao vô cña DNXD(nÕu cã) - Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng(CPSDMTC): lµ chi phÝ sö dông xe, m¸y thi c«ng phôc vô trùc tiÕp cho ho¹t ®éng x©y, l¾p c«ng tr×nh trong nh÷ng trêng hîp doanh nghiÖp thùc hiÖn x©y, l¾p c«ng tr×nh theo ph¬ng thøc thi c«ng hçn hîp võa thñ c«ng, võa b»ng m¸y. - Chi phÝ s¶n xuÊt chung(CPSXC): lµ nh÷ng chi phÝ cã liªn quan ®Õn viÖc tæ chøc, phôc vô vµ qu¶n lý thi c«ng cña c¸c ®éi x©y l¾p ë c¸c c«ng trêng x©y dùng, chi phÝ ®i vay nÕu ®îc vèn hãa tÝnh gi¸ trÞ tµi s¶n trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt dë dang. CPSXC lµ chi phÝ tæng hîp bao gåm c¸c kho¶n chi phÝ kh¸c nhau thêng cã mèi quan hÖ gi¸n tiÕp víi c¸c ®èi tîng x©y l¾p. Ph©n lo¹i chi phÝ theo c¸ch nµy cã t¸c dông lµ c¬ së ®Ó tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh theo kho¶n môc chi phÝ, phôc vô cho x©y dùng chi phÝ s¶n xuÊt, gi¸ thµnh, qu¶n lý chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p theo ®Þnh møc. b) Ph©n lo¹i chi phÝ theo ho¹t ®éng vµ c«ng dông kinh tÕ. Theo ph¬ng ph¸p nµy, chi phÝ SXKD ®îc chia thµnh hai lo¹i: chi phÝ ho¹t ®éng SXKD th«ng thêng vµ chi phÝ kh¸c  Chi phÝ ho¹t ®éng SXKD th«ng thêng: Bao gåm chi phÝ t¹o ra doanh thu cña häat ®éng SXKD. c¨n cø vµo chøc n¨ng, c«ng dông cña chi phÝ, c¸c kho¶n chi phÝ nµy ®îc chia thµnh:  Chi phÝ s¶n xuÊt: lµ toµn bé hao phÝ vÒ lao ®éng sèng, lao ®éng vËt hãa vµ c¸c chi phÝ cÇn thiÕt kh¸c mµ doanh nghiÖp bá ra cã liªn quan ®Õn viÖc chÕ t¹o s¶n phÈm, lao vô dÞch vô trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh ®îc biÓu hiÖn b»ng tiÒn. chi phÝ s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp bao gåm:  Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp  Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp  Chi phÝ s¶n xuÊt chung: - Chi phÝ vËt liÖu Chi phÝ nh©n viªn ph©n xëng Chi phÝ dông cô Chi phÝ vÒ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi Chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn  Chi phÝ ngoµi s¶n xuÊt: 6  Chi phÝ b¸n hµng(CPBH): lµ chi phÝ lu th«ng vµ chi phÝ tiÕp thÞ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh tiªu thô s¶n phÈm hµng hãa, lao vô, dÞch vô. Lo¹i chi phÝ nµy cã: chi phÝ qu¶ng c¸o, giao hµng, giao dÞch, hoa hång b¸n hµng, chi phÝ nh©n viªn b¸n hµng vµ chi phÝ kh¸c g¾n liÒn ®Õn b¶o qu¶n vµ tiªu thô s¶n phÈm, hµng hãa.  Chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp(CPQLDN): lµ c¸c kho¶n chi phÝ liªn quan ®Õn viÖc phôc vô vµ qu¶n lý SXKD cã tÝnh chÊt chung toµn doanh nghiÖp. bao gåm; - Chi phÝ nh©n viªn qu¶n lý - Chi phÝ vËt liÖu qu¶n lý - Chi phÝ ®å dïng v¨n phßng - Chi phÝ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh - Chi phÝ dù phßng - Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi - Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c  Chi phÝ tµi chÝnh: lµ nh÷ng chi phÝ vµ c¸c kho¶n lç liªn quan ®Õn ho¹t ®éng vÒ vèn nh: chi phÝ liªn doanh, chi phÝ ®Çu t tµi chÝnh, chi phÝ liªn quan ®Õn vay vèn, lç liªn doanh...  Chi phÝ kh¸c: Chi phÝ kh¸c lµ c¸c kho¶n chi phÝ liªn quan ®Õn c¸c ho¹t ®éng ngoµi ho¹t ®éng SXKD th«ng thêng cña doanh nghiÖp nh c¸c chi phÝ vµ c¸c kho¶n lç do c¸c sù kiÖn hay c¸c nghiÖp vô bÊt thêng mµ doanh nghiÖp kh«ng thÓ dù kiÕn tríc ®îc nh: chi phÝ thanh lý, nhîng b¸n tµi s¶n cè ®Þnh, tiÒn ph¹t do vi ph¹m hîp ®ång, ... 1.1.2. Kh¸i niÖm vµ ph©n lo¹i doanh thu: 1.1.2.1. Kh¸i niÖm doanh thu: Theo chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam sè 14: " Doanh thu lµ tæng gi¸ trÞ c¸c lîi Ých kinh tÕ doanh nghiÖp ®· thu ®îc hoÆc sÏ thu ®îc trong kú kÕ to¸n, ph¸t sinh tõ ho¹t ®éng SXKD th«ng thêng cña doanh nghiÖp, gãp phÇn lµm t¨ng vèn chñ së h÷u" T¹i c¸c DNXD doanh thu b¸n hµng lµ gi¸ trÞ cña s¶n phÈm, hµng hãa, lao vô, dÞch vô mµ doanh nghiÖp ®· b¸n, ®· cung cÊp cho kh¸ch hµng(®· ® îc thùc hiÖn) bao gåm c¶ phô thu, phÝ thu thªm ngoµi gi¸ b¸n(nÕu cã). Gi¸ trÞ cña hµng hãa ®îc tháa thuËn ghi trong hîp ®ång kinh tÕ vÒ mua b¸n vµ cung cÊp s¶n phÈm hµng hãa, lao vô, dÞch vô ®· ®îc ghi trªn hãa ®¬n b¸n hµng hoÆc ghi trªn 7 c¸c chøng tõ kh¸c cã liªn quan tíi viÖc b¸n hµng hoÆc cung cÊp dÞch vô. §èi víi s¶n phÈm x©y l¾p ®· bµn giao hoÆc ®· b¸n(®· x¸c ®Þnh ®îc tiªu thô) trong kú th× tæng c¸c lîi Ých kinh tÕ cña doanh nghiÖp ®· thu ®îc tõ ho¹t ®éng ®ã ®îc gäi lµ doanh thu x©y dùng cña doanh nghiÖp. 1.1.2.2. Ph©n lo¹i doanh thu: §èi víi c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt ®Ó thuËn tiÖn cho c«ng t¸c qu¶n lý doanh thu vµ kÕ to¸n doanh thu, doanh thu cã thÓ ph©n lo¹i theo nh÷ng tiªu thøc kh¸c nhau: theo ph¬ng thøc tiªu thô, theo khu vùc, theo tõng lo¹i h×nh s¶n xuÊt kinh doanh,... §èi víi c¸c DNXD doanh thu thêng ®îc chia thµnh c¸c lo¹i sau: - Doanh thu b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch vô: lµ toµn bé c¸c kho¶n tiÒn ®· thu ®îc hoÆc sÏ thu ®îc tõ c¸c giao dÞch vµ nghiÖp vô ph¸t sinh nh b¸n s¶n phÈm do doanh nghiÖp s¶n xuÊt, b¸n hµng hãa mua vµo vµ b¸n bÊt ®éng s¶n ®Çu t; cung cÊp dÞch vô cho kh¸ch hµng theo tháa thuËn hîp ®ång. - Doanh thu b¸n hµng néi bé lµ lîi Ých kinh tÕ thu ®îc tõ viÖc b¸n hµng hãa, s¶n phÈm, cung cÊp dÞch vô gi÷a c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc h¹ch to¸n phô thuéc trong cïng mét c«ng ty, tæng c«ng ty tÝnh theo gi¸ b¸n néi bé. - Doanh thu ho¹t ®éng tµi chÝnh: lµ toµn bé sè tiÒn ®· thu ®îc hoÆc sÏ thu ®îc tõ tiÒn l·i, tiÒn b¶n quyÒn, cæ tøc, lîi nhuËn ®îc chia vµ doanh thu ho¹t ®éng tµi chÝnh kh¸c cña doanh nghiÖp. Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng SXKD cña doanh nghiÖp, doanh thu b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch vô, doanh thu néi bé sÏ ®îc ph©n lo¹i chi tiÕt thµnh: Doanh thu b¸n hµng hãa vµ doanh thu b¸n c¸c thµnh phÈm, s¶n phÈm x©y l¾p. Doanh thu b¸n c¸c thµnh phÈm, s¶n phÈm x©y l¾p cã thÓ ph©n lo¹i chi tiÕt theo tõng lo¹i s¶n phÈm b¸n ra nh: Doanh thu b¸n c¸c s¶n phÈm x©y l¾p vµ doanh thu b¸n c¸c s¶n phÈm kh¸c. Trong c¸c DNXD viÖc x¸c ®Þnh doanh thu ngoµi viÖc tu©n thñ theo ®óng c¸c quy ®Þnh ®îc nªu trong chuÈn mùc kÕ to¸n sè 14" doanh thu vµ thu nhËp kh¸c" cßn ph¶i tu©n thñ c¸c quy ®Þnh ®îc nªu trong chuÈn mùc kÕ to¸n sè 15" hîp ®ång x©y dùng". 1.1.3. Kh¸i niÖm vµ ®iÒu kiÖn ®Ó x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh ®èi víi c¸c DNXD: 1.1.3.1. kh¸i niÖm: §èi víi c¸c doanh nghiÖp nãi chung tiÕn hµnh ho¹t ®éng SXKD t¹o ra c¸c s¶n phÈm vµ cung cÊp dÞch vô nh»m thâa m·n nhu cÇu thÞ trêng víi môc tiªu lµ lîi nhuËn. 8 Lîi nhuËn lµ kÕt qu¶ cña c¶ mét qu¸ tr×nh ho¹t ®éng kinh doanh. Sau mét qu¸ tr×nh ho¹t ®éng, doanh nghiÖp x¸c ®Þnh ®îc kÕt qu¶ cña tõng ho¹t ®éng trªn c¬ së so s¸nh doanh thu, thu nhËp víi chi phÝ cña tõng ho¹t ®éng. KÕt qu¶ SXKD cña doanh nghiÖp lµ kÕt qu¶ cuèi cïng cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh th«ng thêng vµ c¸c ho¹t ®éng kh¸c cña doanh nghiÖp trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh biÓu hiÖn b»ng sè tiÒn l·i hay lç. KÕt qu¶ kinh doanh th«ng thêng lµ kÕt qu¶ tõ ho¹t ®éng t¹o ra doanh thu cña doanh nghiÖp. Nã lµ sè chªnh lÖch gi÷a doanh thu thuÇn vÒ b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch vô, doanh thu ho¹t ®éng tµi chÝnh vµ trÞ gi¸ vèn hµng b¸n(c¶ s¶n phÈm, hµng hãa vµ dÞch vô), chi phÝ tµi chÝnh, CPBH, CPQLDN. KÕt qu¶ kh¸c lµ kÕt qña tõ c¸c ho¹t ®éng kh¸c, kh«ng t¹o ra doanh thu cña doanh nghiÖp. Nã lµ sè chªnh lÖch gi÷a thu nhËp kh¸c vµ chi phÝ kh¸c. §èi víi c¸c DNXD, kÕt qu¶ kinh doanh x©y l¾p lµ kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh chÝnh cña doanh nghiÖp, lµ sè chªnh lÖch gi÷a doanh thu, gi¸ thµnh s¶n xuÊt cña s¶n phÈm x©y l¾p, chi phÝ tµi chÝnh, CPBH vµ CPQLDN ph©n bæ cho s¶n phÈm x©y l¾p hoµn thµnh bµn giao. 1.1.3.2. §iÒu kiÖn ®Ó x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh víi ho¹t ®éng x©y Dùng: Theo chuÈn mùc sè 15" hîp ®ång x©y dùng", kÕt qu¶ cña hîp ®ång x©y dùng ®îc íc tÝnh mét c¸ch ®¸ng tin cËy khi:  §èi víi hîp ®ång víi gi¸ cè ®Þnh, kÕt qña cña hîp ®ång x©y dùng ®îc íc tÝnh mét c¸ch ®¸ng tin cËy khi thâa m·n ®ång thêi bèn ®iÒu kiÖn sau: - Tæng doanh thu cña hîp ®ång tÝnh to¸n ®îc mét c¸ch ®¸ng tin cËy - Doanh nghiÖp thu ®îc lîi Ých kinh tÕ tõ hîp ®ång - Chi phÝ hoµn thµnh hîp ®ång vµ phÇn c«ng viÖc ®· hoµn thµnh t¹i thêi ®iÓm lËp b¸o c¸o tµi chÝnh ®îc tÝnh to¸n mét c¸ch ®¸ng tin cËy. - C¸c kho¶n chi phÝ liªn quan ®Õn hîp ®ång cã thÓ x¸c ®Þnh ®îc râ rµng vµ tÝnh to¸n mét c¸ch ®¸ng tin cËy ®Ó tæng chi phÝ cña hîp ®ång cã thÓ so s¸nh ®îc víi tæng dù to¸n.  §èi víi hîp ®ång x©y dùng víi chi phÝ phô thªm, kÕt qu¶ cña hîp ®ång x©y dùng ®îc íc tÝnh mét c¸ch ®¸ng tin cËy khi ®ång thêi thâa m·n hai ®iÒu kiÖn sau: - Doanh nghiÖp thu ®îc lîi Ých kinh tÕ tõ hîp ®ång - C¸c kho¶n chi phÝ liªn quan ®Õn hîp ®ång cã thÓ x¸c ®Þnh ®îc râ rµng vµ tÝnh to¸n mét c¸ch ®¸ng tin cËy kh«ng kÓ cã ®îc hoµn tr¶ hay kh«ng. Nh vËy, ®Ó x¸c ®Þnh ®îc kÕt qu¶ SXKD cña c¸c DNXD th× kÕt qu¶ íc tÝnh cña c¸c hîp ®ång x©y dùng ph¶i thâa m·n c¸c ®iÒu kiÖn nãi trªn 9 H¬n n÷a ®Ó x¸c ®Þnh ®îc kÕt qu¶ SXKD th«ng thêng cña doanh nghiÖp x©y dùng ph¶i x¸c ®Þnh ®îc: Doanh thu vÒ b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch vô; c¸c kho¶n gi¶m trõ doanh thu; gi¸ vèn hµng b¸n; doanh thu ho¹t ®éng tµi chÝnh; chi phÝ tµi chÝnh; CPBH; CPQLDN; §Ó x¸c ®Þnh ®îc kÕt qu¶ kh¸c th× DNXD ph¶i x¸c ®Þnh ®îc thu nhËp kh¸c vµ chi phÝ kh¸c. Nh vËy theo quy ®Þnh cña chÕ ®é kÕ to¸n ban hµnh theo quyÕt ®Þnh 15/2006/Q§-BTC ban hµnh ngµy 20 th¸ng 03 n¨m 2006 cña Bé tµi chÝnh: Doanh thu C¸c Doanh Chi KÕt b¸n kho¶n Gi¸ thu Chi Chi phÝ qu¶ tõ hµng gi¶m vèn ho¹t phÝ phÝ qu¶n ho¹t = vµ - trõ - hµng + ®éng - tµi - b¸n lý ®éng cung doanh b¸n tµi chÝnh hµng doanh SXKD cÊp thu chÝnh nghiÖp dÞch vô KÕt qu¶ tõ ho¹t ®éng kh¸c = Thu nhËp kh¸c KÕt qu¶ c¸c ho¹t ®éng doanh nghiÖp tríc thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp KÕt qu¶ c¸c ho¹t ®éng doanh nghiÖp sau thuÕ TNDN = = - kÕt qu¶ tõ ho¹t ®éng SXKD KÕt qu¶ c¸c ho¹t ®éng doanh nghiÖp tríc thuÕ TNDN - Chi phÝ kh¸c + kÕt qu¶ tõ ho¹t ®éng kh¸c Chi phÝ thuÕ TNDN hiÖn hµnh - Chi phÝ thuÕ TNDN ho·n l¹i Sau khi x¸c ®Þnh ®îc kÕt qu¶ SXKD doanh nghiÖp sau thuÕ ThuÕ thu nhËp doanh nghiÖp(TNDN), doanh nghiÖp tiÕn hµnh ph©n phèi vµ sö dông nã(bï ®¾p c¸c kho¶n lç tõ n¨m tríc, trÝch lËp c¸c quü, ®Ó l¹i ®Ó t¸i ®Çu t s¶n xuÊt,..). Tuy nhiªn trong ph¹m vi luËn v¨n chØ ®Ò cËp s©u ®Õn kÕt qu¶ tõ ho¹t ®éng kinh doanh th«ng thêng lµ mét bé phËn ¶nh hëng lín ®Õn viÖc x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh 10 doanh sau thuÕ TNDN. 1.2. Tæ chøc KÕ to¸n tµi chÝnh chi phÝ, doanh thu vµ kÕt qu¶ kinh doanh t¹i c¸c dNXD: 1.2.1.Tæ chøc kÕ to¸n chi phÝ : 1.2.1.1.Ph¬ng ph¸p tËp hîp chi phÝ: Cã hai ph¬ng ph¸p chñ yÕu ®Ó tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt theo c¸c ®èi tîng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt: ph¬ng ph¸p ghi trùc tiÕp vµ ph¬ng ph¸p ph©n bæ gi¸n tiÕp. a. Ph¬ng ph¸p ghi trùc tiÕp: ¸p dông trong trêng hîp c¸c chi phÝ s¶n xuÊt cã quan hÖ trùc tiÕp víi tõng ®èi tîng tËp hîp chi phÝ riªng biÖt. Ph¬ng ph¸p ghi trùc tiÕp ®ßi hái ph¶i tæ chøc ghi chÐp ban ®Çu(chøng tõ gèc) theo tõng ®èi tîng, trªn c¬ së ®ã, kÕ to¸n tËp hîp sè liÖu tõ c¸c chøng tõ gèc theo tõng ®èi tîng liªn quan, ghi trùc tiÕp vµo c¸c tµi kho¶n cÊp 1, cÊp 2 hoÆc c¸c chi tiÕt theo ®óng ®èi tîng. Ph¬ng ph¸p ghi trùc tiÕp b¶o ®¶m viÖc tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt theo ®óng ®èi tîng chi phÝ víi møc ®é chÝnh x¸c cao. b. Ph¬ng ph¸p ph©n bæ gi¸n tiÕp: ¸p dông trong trêng hîp chi phÝ s¶n xuÊt ph¸t sinh cã liªn quan ®Õn nhiÒu ®èi tîng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt mµ kh«ng thÓ tæ chøc viÖc ghi chÐp ban ®Çu riªng rÏ theo tõng ®èi tîng ®îc. Ph¬ng ph¸p nµy ®ßi hái ph¶i ghi chÐp ban ®Çu c¸c chi phÝ s¶n xuÊt cã liªn quan tíi nhiÒu ®èi tîng theo tõng ®Þa ®iÓm ph¸t sinh chi phÝ, trªn c¬ së ®ã tËp hîp c¸c chøng tõ kÕ to¸n theo tõng ®Þa ®iÓm ph¸t sinh chi phÝ(tæ, ®éi s¶n xuÊt, c«ng trêng...). Sau ®ã chän tiªu thøc ph©n bæ ®Ó tÝnh to¸n ph©n bæ chi phÝ s¶n xuÊt ®· tËp hîp cho c¸c ®èi tîng cã liªn quan. ViÖc tÝnh to¸n ph©n bæ gåm 2 bíc: - TÝnh hÖ sè ph©n bæ: H = C/T Trong ®ã: H lµ hÖ sè ph©n bæ C lµ tæng chi phÝ ®· tËp hîp cÇn ph©n bæ T lµ tæng tiªu chuÈn dïng ph©n bæ - Ph©n bæ chi phÝ cho tõng ®èi tîng cã liªn quan: Cn = Tn x H Trong ®ã: Cn lµ chi phÝ ph©n bæ cho tõng ®èi tîng Tn lµ tiªu chuÈn ph©n bæ cña ®èi tîng n. 1.2.1.2. Ph¬ng ph¸p kÕ to¸n chi phÝ: a. Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp: Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp lµ c¸c chi phÝ vÒ nguyªn liÖu, vËt liÖu sö dông trùc tiÕp cho ho¹t ®éng x©y l¾p hoÆc sö dông cho s¶n xuÊt s¶n phÈm, thùc 11 hiÖn dÞch vô, lao vô cña DNXD. Chi phÝ nguyªn liÖu, vËt liÖu ph¶i tÝnh theo gi¸ thùc tÕ xuÊt sö dông. Gi¸ thùc tÕ cña nguyªn vËt liÖu cã thÓ ®îc x¸c ®Þnh theo mét trong c¸c ph¬ng ph¸p sau: gi¸ ®Ých danh, gi¸ b×nh qu©n liªn hoµn, nhËp tríc xuÊt tríc, nhËp sau xuÊt tríc, gi¸ b×nh qu©n kú tríc,... Chän ph¬ng ph¸p nµo, ®¬n vÞ ph¶i ®¶m b¶o tÝnh nhÊt qu¸n trong suèt niªn ®é kÕ to¸n. CPNVLTT trong s¶n xuÊt gåm nguyªn vËt liÖu chÝnh vµ vËt liÖu phô dïng trùc tiÕp ®Ó s¶n xuÊt s¶n phÈm x©y l¾p. - Chi phÝ nguyªn vËt liÖu chÝnh bao gåm nh÷ng thø nguyªn liÖu, vËt liÖu, nöa thµnh phÈm mua ngoµi, vËt kÕt cÊu... mµ khi tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt nã cÊu thµnh thùc thÓ chÝnh cña s¶n phÈm nh g¹ch ngãi, c¸t, ®¸, xi m¨ng, s¾t , bª t«ng ®óc s½n... c¸c chi phÝ nguyªn vËt liÖu chÝnh thêng ®îc x©y dùng ®Þnh møc chi phÝ vµ còng tiÕn hµnh qu¶n lý theo ®Þnh møc. Thêng chi phÝ nguyªn vËt liÖu chÝnh cã liªn quan trùc tiÕp víi tõng ®èi tîng tËp hîp chi phÝ nh c«ng tr×nh, HMCT.... do ®ã ®îc tËp hîp theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp. Trêng hîp chi phÝ nguyªn vËt liÖu chÝnh sö dông cã liªn quan tíi nhiÒu ®èi tîng chi phÝ th× ph¶i dïng ph¬ng ph¸p ph©n bæ gi¸n tiÕp. KhÝ ®ã tiªu chuÈn ph©n bæ hîp lý nhÊt lµ ®Þnh møc tiªu hao chi phÝ nguyªn vËt liÖu chÝnh. - Chi phÝ vËt liÖu phô(vËt liÖu kh¸c): Chi phÝ vËt liÖu phô bao gåm nh÷ng thø vËt liÖu mµ khi tham gia vµo s¶n xuÊt nã kÕt hîp víi vËt liÖu chÝnh lµm thay ®æi mµu s¾c, h×nh d¸ng bÒ ngoµi cña s¶n phÈm, gãp phÇn t¨ng thªm chÊt lîng, thÈm mü cña s¶n phÈm, kÝch thÝch thÞ hiÕu sö dông s¶n phÈm hoÆc ®¶m b¶o ho¹t ®éng s¶n xuÊt tiÕn hµnh thuËn lîi, hoÆc phôc vô cho nhu cÇu kü thuËt c«ng nghÖ hoÆc phôc vô cho viÖc ®¸nh gi¸ b¶o qu¶n s¶n phÈm. VËt liÖu kh¸c trong s¶n xuÊt x©y l¾p nh bét m¸u, ®inh, d©y... ViÖc tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt kh¸c trong ho¹t ®éng x©y l¾p còng t¬ng tù nh chi phÝ nguyªn vËt liÖu chÝnh. Tuy nhiªn c¸c lo¹i vËt liÖu phô trong s¶n xuÊt x©y l¾p thêng gåm nhiÒu lo¹i phøc t¹p, thêng liªn quan tíi nhiÒu ®èi tîng tËp hîp chi phÝ kh¸c nhau, nªn thêng ph¶i ph©n bæ. §èi víi vËt liÖu phô cã ®Þnh møc chi phÝ th× c¨n cø vµo ®Þnh møc chi p hÝ ®Ó lµm tiªu chuÈn ph©n bæ. trêng hîp kh«ng x¸c ®Þnh møc chi phÝ vËt liÖu phô th× sÏ chän tiªu chuÈn ph©n bæ phï hîp, thêng dïng tiªu chuÈn ph©n bæ lµ møc tiªu hao 12 thùc tÕ cña vËt liÖu chÝnh hoÆc ph©n bæ theo giê m¸y, ca m¸y thi c«ng nÕu chi phÝ vËt liÖu phô ®îc sö dông ®Ó phôc vô cho ho¹t ®éng cña m¸y mãc thi c«ng. Trong s¶n xuÊt x©y l¾p, trêng hîp ®èi víi c¸c c«ng tr×nh cÇu ®êng giao th«ng, dïng nhiªn liÖu ®Ó nÊu nhùa ®êng, chi phÝ nhiªn liÖu sÏ ®îc tÝnh vµo kho¶n môc CPNVLTT. Ph¬ng ph¸p ph©n bæ chi phÝ nhiªn liÖu còng gièng nh ®èi víi vËt liÖu phô. Khi kÕ to¸n kho¶n môc CPNVLTT, cÇn chó ý kh«ng ®îc tÝnh vµo kho¶n môc nµy ®èi víi trêng hîp DNXD nhËn thiÕt bÞ x©y dùng c¬ b¶n cña bªn giao thÇu(bªn A), hoÆc do bªn A ñy quyÒn cho B mua ®Ó l¾p ®Æt vµo c«ng tr×nh nhËn thÇu(trõ trêng hîp nhËn thÇu theo ph¬ng thøc ch×a khãa trao tay). Khi nhËn sè thiÕt bÞ nµy DNXD ghi nî TK 152(1526), cã TK 331. khi bµn giao l¹i thiÕt bÞ nµy cho bªn A, Bªn B ph¶i ghi bót tãan ngîc l¹i vµ tiÕn hµnh quyÕt to¸n riªng vÒ sè thiÕt bÞ nµy. Kh«ng ®îc h¹ch to¸n gi¸ trÞ thiÕt bÞ vµo gi¸ thµnh s¶n xuÊt x©y l¾p c¸c c«ng tr×nh x©y dùng c¬ b¶n(XDCB) nhËn thÇu. - Tµi kho¸n sö dông ®Ó kÕ to¸n kho¶n môc CPNVLTT: Tµi kho¶n 621- Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp. Tµi kho¶n nµy dïng ®Ó ph¶n ¸nh c¸c chi phÝ nguyªn liÖu, vËt liÖu sö dông trùc tiÕp cho ho¹t ®éng x©y l¾p, s¶n xuÊt s¶n phÈm c«ng nghiÖp, thùc hiÖn dÞch vô, lao vô cña DNXD. Bªn Nî: trÞ gi¸ thùc tÕ nguyªn liÖu, vËt liÖu xuÊt dïng trùc tiÕp cho ho¹t ®éng x©y l¾p, s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, kinh doanh dÞch vô trong kú h¹ch to¸n. Bªn Cã: + TrÞ gi¸ nguyªn liÖu, vËt liÖu thùc tÕ sö dông kh«ng hÕt ®îc nhËp l¹i kho + kÕt chuyÓn hoÆc tÝnh ph©n bæ trÞ gi¸ nguyªn liÖu, vËt liÖu thùc tÕ sö dông cho ho¹t ®éng x©y l¾p trong kú vµo tk 154-chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang vµ chi tiÕt cho c¸c ®èi tîng ®Ó tÝnh gi¸ thµnh c«ng tr×nh x©y l¾p, gi¸ thµnh s¶n phÈm, dÞch vô lao vô... TK 621 kh«ng cã sè d cuèi kú Tµi kho¶n nµy ®îc më chi tiÕt theo ®èi tîng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt lµ tõng c«ng tr×nh, HMCT,... - S¬ ®å kÕ to¸n tµi kho¶n CPNVLTT (Phô lôc sè 1.1) b. Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp: Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp lµ c¸c chi phÝ cho lao ®éng trùc tiÕp tham gia vµo qu¸ tr×nh ho¹t ®éng x©y l¾p vµ c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt s¶n phÈm c«ng nghiÖp, cung cÊp dÞch vô lao vô trong DNXD, chi phÝ lao ®éng trùc tiÕp thuéc 13 ho¹t ®éng s¶n xuÊt x©y l¾p, bao gåm c¸c kho¶n ph¶i tr¶ cho ngêi lao ®éng thuéc quyÒn qu¶n lý cña doanh nghiÖp vµ lao ®éng thuª ngoµi theo tõng lo¹i c«ng viÖc. CPNCTT nÕu tÝnh tr¶ l¬ng theo s¶n phÈm hoÆc tiÒn l¬ng tr¶ theo thêi gian, nhng cã liªn hÖ trùc tiÕp víi tõng ®èi tîng tËp hîp chi phÝ cô thÓ th× dïng ph¬ng ph¸p tËp hîp trùc tiÕp. §èi víi CPNCTT s¶n xuÊt tr¶ theo thêi gian cã liªn quan tíi nhiÒu ®èi tîng vµ kh«ng h¹ch to¸n trùc tiÕp ®îc, c¸c kho¶n tiÒn l¬ng phô cña c«ng nh©n x©y l¾p th× ph¶i dïng ph¬ng ph¸p ph©n bæ gi¸n tiÕp. Tiªu chuÈn ®îc dïng ®Ó ph©n bæ hîp lý lµ ph©n bæ theo giê c«ng ®Þnh møc hoÆc theo tiÒn l ¬ng ®Þnh møc, hay ph©n bæ theo giê c«ng thùc tÕ. - Tµi kho¶n sö dông: TK 622- Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp Bªn Nî: - CPNCTT tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm bao gåm: tiÒn l¬ng, tiÒn c«ng lao ®éng vµ c¸c kho¶n trÝch trªn tiÒn l¬ng theo quy ®Þnh (riªng ®èi víi ho¹t ®éng x©y l¾p, kh«ng bao gåm c¸c kho¶n trÝch trªn l¬ng vÒ BHXH, BHYT, KPC§) Bªn Cã: - kÕt chuyÓn CPNCTT vµo bªn nî tk 154 - chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang. Tk 622 kh«ng cã sè d cuèi kú. - S¬ ®å kÕ to¸n tµi kho¶n CPNCTT (Phô lôc sè 1.2) c. Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng:  Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng(CPSDMTC) ®îc chia thµnh hai lo¹i: - Chi phÝ thêng xuyªn: gåm c¸c chi phÝ x¶y ra hµng ngµy mét c¸ch thêng xuyªn cho qu¸ tr×nh sö dông m¸y thi c«ng ®iÒu khiÓn vµ c«ng nh©n phôc vô m¸y thi c«ng; tiÒn khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh lµ xe m¸y thi c«ng; c¸c chi phÝ vÒ thuª m¸y, chi phÝ söa ch÷a thêng xuyªn xe m¸y thi c«ng. - Chi phÝ t¹m thêi lµ nh÷ng chi phÝ ph¸t sinh mét lÇn cã liªn quan ®Õn viÖc l¾p, th¸o ,vËn chuyÓn , di chuyÓn m¸y vµ c¸c kho¶n chi phÝ vÒ nh÷ng c«ng tr×nh t¹m phôc vô cho viÖc sö dông m¸y nh : l¸n che m¸y ë c«ng trêng, bÖ ®Ó m¸y ë khu vùc thi c«ng. C¸c chi phÝ thêng xuyªn ®îc tÝnh trùc tiÕp mét lÇn vµo CPSDMTC trong kú, cßn chi phÝ t¹m thêi kh«ng h¹ch tãan 1 lÇn vµo chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng mµ ®îc tÝnh ph©n bæ dÇn theo thêi gian sö dông c¸c c«ng tr×nh t¹m hoÆc theo thêi gian thi c«ng trªn c«ng trêng.  H¹ch to¸n CPSDMTC phô thuéc vµo h×nh thøc sö dông m¸y thi c«ng: tæ chøc ®éi m¸y thi c«ng riªng biÖt chuyªn thùc hiÖn c¸c khèi lîng thi c«ng b»ng m¸y hoÆc giao m¸y thi c«ng cho c¸c ®éi, xÝ nghiÖp x©y l¾p: 14 - Tæ chøc ®éi xe, m¸y thi c«ng riªng, ®îc ph©n cÊp h¹ch to¸n vµ cã tæ chøc kÕ to¸n riªng th× toµn bé chi phÝ liªn quan tíi ho¹t ®éng cña xe, m¸y thi c«ng sÏ ®îc tËp hîp trùc tiÕp cho ®éi xe, m¸y thi c«ng ®ã - DNXD kh«ng tæ chøc ®éi m¸y thi c«ng riªng biÖt hoÆc cã tæ chøc ®éi m¸y thi c«ng riªng biÖt nhng kh«ng tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n riªng cho ®éi. C¸c thiÕt bÞ phôc vô cho thi c«ng cã thÓ lµ m¸y thuéc quyÒn së h÷u cña c«ng ty, cã thÓ c«ng ty thuª ngoµi thÓ hiÖn qua hîp ®ång thuª m¸y.  §Ó ph¶n ¸nh CPSDMTC kÕ to¸n sö dông TK 623 - Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng. Tµi kho¶n nµy ®îc dïng ®Ó tËp hîp vµ ph©n bæ chi phÝ sö dông xe, m¸y thi c«ng phôc vô trùc tiÕp cho ho¹t ®éng x©y l¾p c«ng tr×nh trong tr êng hîp doanh nghiÖp thùc hiÖn x©y l¾p theo ph¬ng thøc thi c«ng hçn hîp võa thñ c«ng võa kÕt hîp b»ng m¸y. - Tµi kho¶n sö dông: TK 623 - Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng Bªn Nî: c¸c chi phÝ liªn quan ®Õn m¸y thi c«ng(chi phÝ nguyªn liÖu cho m¸y ho¹t ®éng, chi phÝ tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n phô cÊp l¬ng, tiÒn c«ng cña c«ng nh©n trùc tiÕp ®iÒu khiÓn m¸y, chi phÝ b¶o dìng, söa ch÷a m¸y thi c«ng...) Bªn Cã: kÕt chuyÓn chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng vµo bªn nî Tk 154- chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang. Tµi kho¶n 623 kh«ng cã sè d cuèi kú. Tµi kho¶n 623 - Chi phÝ sö dông m¸y cã 6 tµi kho¶n cÊp hai: Tµi kho¶n 6231- Chi phÝ nh©n c«ng Tµi kho¶n 6232- Chi phÝ vËt liÖu Tµi kho¶n 6233- Chi phÝ dông cô s¶n xuÊt Tµi kho¶n 6234- Chi phÝ khÊu hao m¸y thi c«ng Tµi kho¶n 6237- Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi Tµi kho¶n 6238- Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c  S¬ ®å kÕ to¸n tµi kho¶n CPSDMTC(Phô lôc sè 1.3) d. Chi phÝ s¶n xuÊt chung: §Ó tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt chung(CPSXC) trong c¸c DNXD, kÕ to¸n sö dông tµi kho¶n 627: Néi dung kÕt cÊu cña tµi kho¶n 627 Bªn Nî: CPSXC ph¸t sinh trong kú, bao gåm: l¬ng nh©n viªn qu¶n lý ®éi x©y dùng; tiÒn ¨n gi÷a ca cña nh©n viªn qu¶n lý ®éi x©y dùng, cña c«ng nh©n x©y l¾p, kho¶n trÝch b¶o hiÓm x· héi, b¶o hiÓm y tÕ, kinh phÝ c«ng ®oµn ®îc tÝnh theo tû lÖ(%) quy ®Þnh hiÖn hµnh trªn tiÒn l¬ng ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n trùc tiÕp x©y l¾p, nh©n viªn sö dông m¸y thi c«ng vµ nh©n viªn qu¶n lý ®éi(thuéc biªn chÕ cña 15 doanh nghiÖp); khÊu hao TSC§ dïng chung cho ho¹t ®éng cña ®éi vµ nh÷ng chi phÝ kh¸c liªn quan tíi ho¹t ®éng cña ®éi(chi phÝ kh«ng cã thuÕ GTGT ®Çu vµo nÕu ®îc khÊu trõ thuÕ). Bªn Cã: - C¸c kho¶n ghi gi¶m CPSXC - KÕt chuyÓn CPSXC vµo bªn nî tµi kho¶n 154 - Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang. TK 627 kh«ng cã sè d cuèi kú. TK 627 cã 6 tµi kho¶n cÊp hai: TK 627.1- Chi phÝ nh©n viªn ph©n xëng TK 627.2- Chi phÝ vËt liÖu TK 627.3- Chi phÝ dông cô s¶n xuÊt TK 627.4- Chi phÝ khÊu hao TSC§ TK 627.7- Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi TK 627.8- Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c CPSXC ®îc tËp hîp theo néi dung kho¶n môc quy ®Þnh. Tïy thuéc vµo c¸ch thøc tæ chøc s¶n xuÊt cña c¸c tæ, ®éi x©y l¾p ë DNXD mµ kÕ to¸n tæ chøc kÕ to¸n cho phï hîp. S¬ ®å kÕ to¸n tµi kho¶n CPSXC (Phô lôc sè 1.4) e. TËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ x¸c ®Þnh chi phÝ thùc tÕ cña khèi lîng x©y l¾p dë dang cuèi kú:  §èi tîng kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt: §èi tùîng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt lµ nh÷ng ph¹m vi, giíi h¹n ®Ó tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt nh»m ®¸p øng nhu cÇu kiÓm tra, gi¸m s¸t, tæng hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Trong c¸c DNXD, ®èi tîng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt cã thÓ lµ c¸c c«ng tr×nh, HMCT, c¸c giai ®o¹n c«ng viÖc x©y l¾p quy íc cña HMCT hay nhãm c«ng tr×nh phï hîp víi c¸c hîp ®éng x©y dùng ®· ký kÕt hay ®¬n vÞ thi c«ng...  TËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ x¸c ®Þnh chi phÝ thùc tÕ cña khèi lîng x©y l¾p dë dang cuèi kú: - TËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt ®Ó tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p thêng ®îc tiÕn hµnh vµo cuèi kú kÕ to¸n hoÆc khi c«ng tr×nh hoµn thµnh toµn bé. ViÖc tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt ph¶i theo tõng c«ng tr×nh, HMCT vµ theo kho¶n môc gi¸ thµnh quy ®Þnh dù to¸n x©y l¾p gåm: CPNVLTT, CPNCTT, CPSDMTC, CPSXC. - §¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang cuèi kú: lµ c«ng viÖc tÝnh to¸n, x¸c ®Þnh phÇn chi phÝ s¶n xuÊt trong kú cho khèi lîng x©y l¾p(KLXL) dë dang cuèi kú theo 16 nh÷ng nguyªn t¾c nhÊt ®Þnh. ViÖc ®¸nh gi¸ s¶n phÈm x©y l¾p dë dang cuèi kú tïy thuéc vµo ph¬ng thøc thanh to¸n gi÷a Bªn A vµ Bªn B, kÕ to¸n cã thÓ ®¸nh gi¸ s¶n phÈm x©y l¾p dë dang theo c¸c ph¬ng thøc sau: + Trêng hîp tiÕn hµnh tÝnh gi¸ thµnh sau khi hoµn thµnh toµn bé c«ng tr×nh: Khi c«ng tr×nh cha hoµn thµnh th× toµn bé chi phÝ bá ra tõ khi b¾t ®Çu thi c«ng ®Õn kú b¸o c¸o lµ chi phÝ s¶n xuÊt dë dang hay x¸c ®Þnh chi phÝ s¶n xuÊt dë dang lµ lòy kÕ chi phÝ s¶n xuÊt ®Õn kú b¸o c¸o. + Trêng hîp x¸c ®Þnh tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm theo ®iÓm dõng kü thuËt th× s¶n phÈm dë dang lµ c¸c KLXL cha ®¹t tíi ®iÓm dõng kü thuËt ®· quy ®Þnh vµ ®îc tÝnh theo chi phÝ thùc tÕ dùa trªn c¬ së ph©n bæ chi phÝ thùc tÕ cña c«ng tr×nh, HMCT ®ã cho c¸c giai ®o¹n c«ng viÖc ®· hoµn thµnh vµ c¸c giai ®o¹n thi c«ng cßn dë dang theo gi¸ dù to¸n cña chóng. §¸nh gi¸ s¶n phÈm dë cuèi kú lµ ®iÒu kiÖn quan träng ®Ó tÝnh chÝnh x¸c gi¸ thµnh c«ng tr×nh vµ x¸c ®Þnh chÝnh x¸c kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh. - §Ó tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang, kÕ to¸n sö dông tµi kho¶n 154 - chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang (S¬ ®å kÕ to¸n tµi kho¶n chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang - Phô lôc sè 1.5) 1.2.2.Tæ chøc kÕ to¸n doanh thu: Doanh thu ®îc x¸c ®Þnh theo gi¸ trÞ hîp lý cña c¸c kho¶n ®· thu hoÆc sÏ thu. Trong c¸c DNXD, doanh thu ®îc ghi nhËn còng ph¶i theo gi¸ trÞ hîp lý cña c¸c kho¶n ®· thu hoÆc sÏ thu vµ doanh thu b¸n hµng còng chØ ®îc ghi nhËn khi thâa m·n c¸c ®iÒu kiÖn ®· quy ®Þnh trong chuÈn mùc kÕ to¸n. 1.2.2.1. §iÒu kiÖn ®Ó ghi nhËn doanh thu: Theo chuÈn mùc sè 14" Doanh thu vµ thu nhËp kh¸c": Doanh thu b¸n hµng ®îc ghi nhËn khi ®ång thêi tháa m·n tÊt c¶ n¨m ®iÒu kiÖn sau: (a) Doanh nghiÖp ®· chuyÓn giao phÇn lín rñi ro vµ lîi Ých g¾n liÒn víi quyÒn së h÷u s¶n phÈm hoÆc hµng hãa cho ngêi mua; (b) Doanh nghiÖp kh«ng cßn n¾m gi÷ quyÒn qu¶n lý hµng hãa nh ngêi së h÷u hµng hãa hoÆc quyÒn kiÓm so¸t hµng hãa; (c) Doanh thu ®îc x¸c ®Þnh t¬ng ®èi ch¾c ch¾n; (d) Doanh nghiÖp ®· thu ®îc hoÆc sÏ thu ®îc lîi Ých kinh tÕ tõ giao dÞch b¸n hµng; (e) X¸c ®Þnh ®îc chi phÝ liªn quan ®Õn giao dÞch b¸n hµng. 1.2.2.2. Doanh thu cña hîp ®ång x©y dùng t¹i c¸c DNXD:
- Xem thêm -