Thiết kế bài giảng hóa học 10 - nâng cao ( tập 1 )

  • Số trang: 168 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 87 |
  • Lượt tải: 0
transuma

Đã đăng 28936 tài liệu

Mô tả:

www.VNMATH.com Vò Minh Hμ ThiÕt kÕ bμi gi¶ng a N©ng cao − TËp mét Nhμ xuÊt b¶n §¹i Häc s− ph¹m 1 www.VNMATH.com ChÞu tr¸ch nhiÖm xuÊt b¶n : Gi¸m ®èc : §inh Ngäc B¶o Tæng biªn tËp : Lª A ChÞu tr¸ch nhiÖm néi dung vμ b¶n quyÒn: C«ng ty TNHH s¸ch gi¸o dôc H¶i Anh Biªn tËp vμ söa bμi : KÜ thuËt vi tÝnh : Tr×nh bμy b×a : Ph¹m ngäc b¾c Th¸i s¬n − S¬n l©m Thu H−¬ng M· sè : 02.02.82/158. PT 2006 ThiÕt kÕ bμi gi¶ng ho¸ häc 10, N©ng cao − TËp mét In 1000 cuèn, khæ 17 × 24 cm, t¹i C«ng ty Cæ phÇn In Phóc Yªn. Sè ®¨ng kÝ KHXB : 219 − 2006/CXB/82 − 25/§HSP ngµy 28/3/06. In xong vµ nép l−u chiÓu th¸ng 10 n¨m 2006. 2 www.VNMATH.com Lêi nãi ®Çu §Ó hç trî cho viÖc d¹y – häc m«n Ho¸ häc 10 theo ch−¬ng tr×nh s¸ch gi¸o khoa (SGK) míi ¸p dông tõ n¨m häc 2006 – 2007, chóng t«i biªn so¹n cuèn ThiÕt kÕ bμi gi¶ng Ho¸ häc 10 n©ng cao gåm hai tËp. S¸ch giíi thiÖu c¸ch thiÕt kÕ bµi gi¶ng theo tinh thÇn ®æi míi ph−¬ng ph¸p d¹y häc nh»m ph¸t huy tÝnh tÝch cùc nhËn thøc cña häc sinh (HS). VÒ néi dung : S¸ch b¸m s¸t néi dung SGK Ho¸ häc 10 n©ng cao theo ch−¬ng tr×nh cña Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o ban hµnh. ë mçi tiÕt d¹y ®Òu chØ râ môc tiªu vÒ kiÕn thøc, kÜ n¨ng, th¸i ®é cho HS; c¸c c«ng viÖc cÇn chuÈn bÞ cña gi¸o viªn (GV); c¸c ph−¬ng tiÖn trî gi¶ng cÇn thiÕt nh»m ®¶m b¶o chÊt l−îng tõng bµi, tõng tiÕt lªn líp. Ngoµi ra, s¸ch cßn më réng, bæ sung thªm mét sè néi dung liªn quan ®Õn bµi gi¶ng b»ng nhiÒu ho¹t ®éng nh»m cung cÊp thªm t− liÖu ®Ó c¸c thÇy, c« gi¸o tham kh¶o, vËn dông tïy theo ®èi t−îng vµ môc ®Ých d¹y häc. VÒ ph−¬ng ph¸p d¹y – häc : S¸ch ®−îc triÓn khai theo h−íng tÝch cùc ho¸ ho¹t ®éng cña HS, lÊy c¬ së cña mçi ho¹t ®éng lµ nh÷ng viÖc lµm cña HS d−íi sù h−íng dÉn, gîi më cña thÇy, c« gi¸o. S¸ch còng ®−a ra nhiÒu h×nh thøc ho¹t ®éng hÊp dÉn, phï hîp víi ®Æc tr−ng m«n häc nh− : thÝ nghiÖm, quan s¸t vËt thËt hay m« h×nh, th¶o luËn, thùc hµnh,… nh»m ph¸t huy tÝnh ®éc lËp, tù gi¸c cña HS. §Æc biÖt s¸ch chó träng tíi kh©u thùc hµnh trong bµi häc, ®ång thêi chØ râ tõng ho¹t ®éng cô thÓ cña GV vµ HS trong mét tiÕn tr×nh d¹y – häc, coi ®©y lµ hai ho¹t ®éng cïng nhau, trong ®ã c¶ HS vµ GV ®Òu lµ chñ thÓ. Chóng t«i hi väng cuèn s¸ch nµy sÏ lµ tµi liÖu tham kh¶o h÷u Ých, gãp phÇn hç trî c¸c thÇy, c« gi¸o ®ang trùc tiÕp gi¶ng d¹y m«n Ho¸ häc 10 trong viÖc n©ng cao chÊt l−îng bµi gi¶ng cña m×nh. Chóng t«i rÊt mong nhËn ®−îc ý kiÕn ®ãng gãp cña quý thÇy, c« gi¸o vµ b¹n ®äc gÇn xa ®Ó cuèn s¸ch ®−îc hoµn thiÖn h¬n. t¸c gi¶ 3 www.VNMATH.com 3 56 15 16 26 27 37 7 8 9 10 11 12 13 14 17 18 19 20 21 22 23 24 25 29 30 31 32 33 34 35 36 28 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 1 57 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 4 127 77 www.VNMATH.com TiÕt 1 ¤n tËp ®Çu n¨m A. Môc tiªu 1. KiÕn thøc • HÖ thèng l¹i c¸c kh¸i niÖm, kiÕn thøc c¬ b¶n mµ HS ®· ®−îc häc ë THCS. • ¤n l¹i c¸c d¹ng bµi tËp c¬ b¶n HS ®· ®−îc häc, c¸c c«ng thøc th−êng dïng ®Ó tÝnh to¸n. 2. KÜ n¨ng • RÌn luyÖn kÜ n¨ng lµm mét sè bµi tËp cã liªn quan ®Õn cÊu t¹o nguyªn tö. • KÜ n¨ng lµm bµi to¸n tÝnh theo ph−¬ng tr×nh cã sö dông ®Õn c«ng thøc tÝnh tØ khèi cña chÊt khÝ, c«ng thøc tÝnh nång ®é mol, nång ®é phÇn tr¨m cña dung dÞch... B. ChuÈn bÞ cña gi¸o viªn vμ häc sinh GV: • M¸y chiÕu, giÊy trong, bót d¹. • HÖ thèng c©u hái, bµi tËp... HS: ¤n tËp l¹i c¸c néi dung kiÕn thøc c¬ b¶n ®· häc ë THCS. C. TiÕn tr×nh bμi gi¶ng Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS Ho¹t ®éng 1 KiÕn thøc cÇn «n tËp GV: ChiÕu lªn mµn h×nh c¸c néi dung HS: Nghe vµ biÕt ®−îc nh÷ng kiÕn thøc chÝnh cÇn «n tËp trong tiÕt häc: c¬ b¶n cÇn ®−îc «n l¹i trong tiÕt häc. − Nguyªn tö − B¶ng tuÇn hoµn c¸c nguyªn tè ho¸ häc − Nguyªn tè ho¸ häc 5 www.VNMATH.com − Ho¸ trÞ cña nguyªn tè − Ph©n lo¹i c¸c chÊt v« c¬ − §Þnh luËt b¶o toµn khèi l−îng − Mol − TØ khèi cña c¸c chÊt khÝ − Dung dÞch. GV: ¤n tËp chi tiÕt tõng phÇn: 1. Nguyªn tö GV: ChiÕu lªn mµn h×nh c©u hái vµ HS: Th¶o luËn yªu cÇu HS c¸c nhãm th¶o luËn vµo giÊy trong: a) Nguyªn tö lµ g×? a) Nguyªn tö lµ c¸c h¹t v« cïng nhá bÐ t¹o nªn c¸c chÊt. b) CÊu t¹o cña nguyªn tö? b) Nguyªn tö ®−îc t¹o bëi h¹t nh©n mang ®iÖn tÝch d−¬ng vµ líp vá cã mét hay nhiÒu electron mang ®iÖn tÝch ©m. c) §Æc ®iÓm cña c¸c h¹t cÊu t¹o nªn + Electron: − KÝ hiÖu: e nguyªn tö? − §iÖn tÝch 1− − Khèi l−îng rÊt nhá. + H¹t nh©n: gåm cã h¹t proton vµ n¬tron + H¹t proton: − KÝ hiÖu p − §iÖn tÝch: 1+ − Khèi l−îng ≈ 1 u (hay 1 ®vC) − Trong nguyªn tö sè h¹t proton = sè h¹t electron. + H¹t n¬tron: − KÝ hiÖu: n − Kh«ng mang ®iÖn. Khèi l−îng: ≈ 1 u (hay 1 ®vC). 6 www.VNMATH.com GV: ChiÕu lªn mµn h×nh ý kiÕn ®· thèng nhÊt cña c¸c nhãm. 2. Nguyªn tè ho¸ häc GV: Gäi mét HS nh¾c l¹i kh¸i niÖm vÒ HS: Nªu kh¸i niÖm: nguyªn tè ho¸ häc, GV chiÕu lªn mµn − Nguyªn tè ho¸ häc lµ tËp hîp nh÷ng h×nh. nguyªn tö cã cïng sè h¹t proton trong h¹t nh©n. − Nh÷ng nguyªn tö cña cïng mét nguyªn tè ho¸ häc cã tÝnh chÊt ho¸ häc gièng nhau. 3. Ho¸ trÞ cña mét nguyªn tö GV: Nªu c©u hái vµ chiÕu lªn mµn h×nh: HS: Tr¶ lêi − Ho¸ trÞ lµ g×? Ho¸ trÞ: Lµ con sè hiÓn thÞ kh¶ n¨ng liªn kÕt cña nguyªn tö nguyªn tè nµy víi nguyªn tö cña nguyªn tè kh¸c. − Quy t¾c ho¸ trÞ? − Quy t¾c ho¸ trÞ: → GV gäi HS tr¶ lêi. a b VD: Trong c«ng thøc: A x B y ta cã: ax = by GV: Yªu cÇu HS lµm bµi tËp (GV chiÕu ®Ò bµi lªn mµn h×nh). Bµi tËp 1: TÝnh ho¸ trÞ cña c¸c nguyªn HS: Lµm bµi tËp vµo vë. tè trong c¸c hîp chÊt: MnO2, PbO, PbO2, NH3, H2S, SO2, SO3 (biÕt ho¸ trÞ cña oxi lµ 2, cña hi®ro lµ 1). GV: Gäi mét HS x¸c ®Þnh ho¸ trÞ cña c¸c nguyªn tè trong c¸c hîp chÊt trªn. 4. §Þnh luËt b¶o toµn khèi l−îng GV: Nªu c©u hái (GV chiÕu néi dung c©u hái lªn mµn h×nh): 7 www.VNMATH.com − Néi dung cña ®Þnh luËt b¶o toµn khèi HS: Nªu néi dung cña ®Þnh luËt b¶o l−îng? toµn khèi l−îng. GV: ChiÕu lªn mµn h×nh: VD: Ta cã ph−¬ng tr×nh ph¶n øng A + B → C + D + E... Theo ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l−îng, ta cã: mA + mB = mC + mD + mE... GV: Yªu cÇu HS lµm bµi tËp ¸p dông (GV chiÕu ®Ò bµi lªn mµn h×nh). Bµi tËp 2: Cho 1,21 gam hçn hîp A gåm Mg, Zn, Cu, t¸c dông hoµn toµn víi oxi d−, thu ®−îc hçn hîp chÊt r¾n B cã khèi l−îng 1,61 gam. TÝnh thÓ tÝch dung dÞch HCl 1M tèi thiÓu cÇn dïng ®Ó hoµ tan B. GV: Gäi HS nªu h−íng dÉn gi¶i, GV HS: Ph¸t biÓu c¸c ý kiÕn ®Ó t×m ra chiÕu phÇn gîi ý (c¸c b−íc lµm) lªn h−íng lµm bµi. mµn h×nh: − ViÕt c¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng. − ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l−îng ®Ó tÝnh khèi l−îng oxi ®· ph¶n øng. − T×m mèi liªn quan gi÷a sè mol oxi ph¶n øng vµ sè mol cña axit HCl. − TÝnh thÓ tÝch dd HCl 1M cÇn dïng. HS: Lµm bµi tËp theo ý kiÕn ®· thèng nhÊt mµ GV chiÕu trªn mµn h×nh: Gi¶i: PTP¦: o t → 2MgO 2Mg + O2 ⎯⎯ x 0,5x x o t → 2ZnO 2Zn + O2 ⎯⎯ y 8 0,5y y (1) (2) www.VNMATH.com o t 2Cu + O2 ⎯⎯ → CuO z 0,5z z MgO + 2HCl → MgCl2 + H2O x (5) 2y CuO + 2HCl → CuCl2 +2H2O z (4) 2x ZnO + 2HCl → ZnCl2 + H2O y (3) (6) 2z Theo ®Þnh luËt b¶o toµn khèi l−îng: m O2 (p−) = mB − mA = 1,61− 1,21 = 0,4 gam 0, 4 ⇒ n O2 (p−) = = 0,0125 mol. 32 Gäi sè mol Mg, Zn, Cu cã trong 1,21 gam hçn hîp lÇn l−ît lµ x, y, z. Theo ph−¬ng tr×nh: ta thÊy nHCl cÇn dïng = 4 × n O2 (p−) = 4 × 0,0125 = 0,05 mol n 0,05 ⇒ Vdd HCl = = = 0,05 (lit). 1 CM GV: Cã thÓ gäi HS ®Ò xuÊt c¸c c¸ch gi¶i kh¸c. 5. Mol GV: ChiÕu lªn mµn h×nh c¸c c©u hái HS: Th¶o luËn nhãm ®Ó tr¶ lêi c¸c c©u → GV yªu cÇu c¸c nhãm th¶o luËn: hái mµ GV ®−a ra: − Mol lµ g×? − Mol lµ l−îng chÊt cã chøa 6.1023 nguyªn tö hoÆc ph©n tö cña chÊt ®ã. − Khèi l−îng mol lµ g×? − Khèi l−îng mol lµ khèi l−îng tÝnh b»ng gam cña 6.1023 nguyªn tö hoÆc ph©n tö cña chÊt ®ã. 9 www.VNMATH.com − Kh¸i niÖm vÒ thÓ tÝch mol cña chÊt − ThÓ tÝch mol cña chÊt khÝ lµ thÓ tÝch chiÕm bëi 6.1023 ph©n tö cña chÊt khÝ khÝ? ®ã (ë ®ktc, thÓ tÝch mol cña c¸c chÊt khÝ lµ 22,4 lit). − C¸c biÓu thøc thÓ hiÖn sù chuyÓn ®æi − C¸c biÓu thøc: gi÷a khèi l−îng, l−îng chÊt, thÓ tÝch m ; m = n × M; +n= mol cña chÊt khÝ? M + VkhÝ (dktv) = n × 22,4; nkhÝ (®ktc) = +n= V 22, 4 A ; A = n × N; N Trong ®ã: − n lµ sè mol (l−îng chÊt); − m lµ khèi l−îng; − M lµ khèi l−îng mol; − A lµ sè ph©n tö chÊt; − N lµ sè Avoga®ro (N ≈ 6.1023); − V lµ thÓ tÝch khÝ (lit). GV: ChiÕu lªn mµn h×nh ý kiÕn cña c¸c nhãm vµ nhËn xÐt. GV: Yªu cÇu HS lµm bµi tËp 3 (GV chiÕu ®Ò bµi tËp lªn mµn h×nh). Bµi tËp 3: H·y tÝnh thÓ tÝch (ë ®ktc) HS: Lµm bµi tËp vµo vë. cña hçn hîp cã chøa 1,1g CO2 vµ Trong hçn hîp khÝ cã: m 1,1 1,6g O2 = = 0,025 mol n CO2 = M 44 1,6 n O2 = = 0,05 mol 32 Tæng sè mol cña hçn hîp khÝ lµ: nhçn hîp = 0,025 + 0,05 = 0,075 mol ThÓ tÝch cña hçn hîp khÝ (ë ®ktc) lµ: Vhçn hîp = n × 22,4 = 0,075 × 22,4 = 1,68 lit. 10 www.VNMATH.com GV: ChiÕu bµi lµm cña mét sè HS lªn mµn h×nh vµ gäi c¸c em HS kh¸c nhËn xÐt söa sai (nÕu cã). Ho¹t ®éng 2 GV: Tãm t¾t l¹i c¸c néi dung chÝnh ®· «n tËp vµ nh¾c nhë HS vÒ nhµ «n tËp c¸c néi dung sÏ luyÖn tËp ë tiÕt sau: − TØ khèi cña chÊt khÝ − Sù ph©n lo¹i cña c¸c chÊt v« c¬ − Dung dÞch − B¶ng tuÇn hoµn c¸c nguyªn tè ho¸ häc. Phô lôc PhiÕu häc tËp Bμi tËp 1: TÝnh ho¸ trÞ cña c¸c nguyªn tè trong c¸c hîp chÊt sau: MnO2, PbO, PbO2, NH3, H2S, SO2, SO3 (biÕt ho¸ trÞ cña oxi lµ 2, cña hi®ro lµ 1) Bμi tËp 2: Cho 1,21 gam hçn hîp A gåm Mg, Zn, Cu, t¸c dông hoµn toµn víi oxi d−, thu ®−îc hçn hîp chÊt r¾n B cã khèi l−îng 1,61 gam. TÝnh thÓ tÝch dung dÞch HCl 1M tèi thiÓu cÇn dïng ®Ó hoµ tan B. Bμi tËp 3: H·y tÝnh thÓ tÝch (ë ®ktc) cña hçn hîp cã chøa 1,1g CO2 vµ 1,6g O2. TiÕt 2 ¤n tËp ®Çu n¨m (tiÕp) A. Môc tiªu 1. KiÕn thøc • HÖ thèng l¹i c¸c kh¸i niÖm, kiÕn thøc c¬ b¶n mµ HS ®· ®−îc häc ë THCS. • ¤n l¹i c¸c d¹ng bµi tËp c¬ b¶n HS ®· ®−îc häc, c¸c c«ng thøc th−êng dïng ®Ó tÝnh to¸n. 11 www.VNMATH.com 2. KÜ n¨ng • RÌn luyÖn kÜ n¨ng lµm mét sè bµi tËp cã liªn quan ®Õn cÊu t¹o nguyªn tö. • KÜ n¨ng lµm bµi to¸n tÝnh theo ph−¬ng tr×nh cã sö dông ®Õn c«ng thøc tÝnh tØ khèi cña chÊt khÝ, c«ng thøc tÝnh nång ®é mol, nång ®é phÇn tr¨m cña dung dÞch... B. ChuÈn bÞ cña gi¸o viªn vμ häc sinh GV: • M¸y chiÕu, giÊy trong, bót d¹. • HÖ thèng c©u hái, bµi tËp... HS: ¤n tËp l¹i c¸c néi dung kiÕn thøc c¬ b¶n ®· häc ë THCS. C. TiÕn tr×nh bμi gi¶ng Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS Ho¹t ®éng 1 6. tØ khèi cña c¸c chÊt khÝ GV: Nh¾c l¹i néi dung, kiÕn thøc ®· «n tËp ë tiÕt 1 vµ chiÕu lªn mµn h×nh néi dung cÇn «n tËp ë tiÕt nµy. HS: C«ng thøc tÝnh tØ khèi cña khÝ A so − Em h·y viÕt c«ng thøc tÝnh tØ khèi víi khÝ B lµ: M cña khÝ A so víi khÝ B, c«ng thøc tÝnh dA/B = A MB tØ khèi cña khÝ A so víi kh«ng khÝ. Gi¶i thÝch c¸c kÝ hiÖu cã trong biÓu Trong ®ã: thøc. MA lµ khèi l−îng mol cña khÝ A; → GV gäi HS viÕt lªn b¶ng vµ gi¶i MB lµ khèi l−îng mol cña khÝ B. thÝch (hoÆc GV chiÕu bµi lµm cña HS + C«ng thøc tÝnh tØ khèi cña khÝ A so lªn mµn h×nh). víi kh«ng khÝ: MA M dA/KK = = A M KK 29 GV: ChiÕu c©u hái lªn mµn h×nh: 12 www.VNMATH.com Trong ®ã: khèi l−îng mol trung b×nh cña kh«ng khÝ lµ 29. + ý nghÜa: TØ khèi cña khÝ A so víi kh«ng khÝ cho biÕt khÝ A nÆng h¬n hay nhÑ h¬n kh«ng khÝ bao nhiªu lÇn. GV: ChiÕu ®Ò bµi tËp 1 lªn mµn h×nh, yªu cÇu HS lµm bµi tËp vµo vë. Bµi tËp 1: HS: Lµm bµi tËp vµo vë: a) TÝnh tØ khèi cña khÝ CH4, CO2 so víi a) TØ khèi cña c¸c khÝ CH4, CO2 so víi hi®ro. hi®ro lµ: M CH4 b) TÝnh tØ khèi cña khÝ Cl2, SO3 so víi 16 =8 d CH4 = = kh«ng khÝ. M H2 2 H2 d CO2 = H2 M CO2 M H2 = 44 = 22 2 b) TØ khèi cña c¸c khÝ Cl2, SO3 so víi kh«ng khÝ lµ: M Cl2 71 = = = 2,45 d Cl2 M KK 29 KK d SO3 = KK M SO3 M KK = 80 = 2,76 29 Ho¹t ®éng 2 7. Dung dÞch GV: Yªu cÇu c¸c nhãm HS th¶o luËn HS: Th¶o luËn nhãm: víi c¸c néi dung sau (GV chiÕu c©u hái lªn mµn h×nh): a) §é tan cña mét chÊt trong n−íc lµ a) §é tan cña mét chÊt trong n−íc: g×? Nh÷ng yÕu tè ¶nh h−ëng ®Õn ®é − Lµ sè gam chÊt ®ã cã thÓ hoµ tan ®−îc trong 100g n−íc ®Ó t¹o thµnh tan cña mét chÊt trong n−íc? dung dÞch b·o hoµ t¹i mét nhiÖt ®é x¸c ®Þnh. 13 www.VNMATH.com − §é tan cña c¸c chÊt r¾n trong n−íc phô thuéc vµo nhiÖt ®é. §é tan cña c¸c chÊt khÝ phô thuéc vµo nhiÖt ®é, ¸p suÊt. b) C¸c c«ng thøc tÝnh nång ®é dung b) C¸c c«ng thøc tÝnh nång ®é cña dÞch (mµ c¸c em ®· biÕt)? Gi¶i thÝch dung dÞch: c¸c kÝ hiÖu cã trong c«ng thøc. + C«ng thøc tÝnh nång ®é phÇn tr¨m: m C% = ct × 100% m dd Trong ®ã: mct lµ khèi l−îng chÊt tan (tÝnh b»ng gam); mdd lµ khèi l−îng dung dÞch (tÝnh b»ng gam). + C«ng thøc tÝnh nång ®é mol: n CM = V Trong ®ã: n lµ sè mol chÊt tan; V lµ thÓ tÝch cña dung dÞch (lit). GV: ChiÕu ®Ò bµi tËp 2 lªn mµn h×nh, yªu cÇu HS lµm bµi tËp vµo vë. Bµi tËp 2: Hoµ tan 16 gam NaOH vµo HS: Lµm bµi tËp vµo vë: n−íc ®Ó ®−îc 200 ml dung dÞch. a) Sè mol NaOH cã trong 200 ml dung a) TÝnh nång ®é mol cña dung dÞch dÞch lµ: NaOH. m 16 nNaOH = = = 0,4 mol M 40 b) CÇn dïng bao nhiªu gam dung dÞch axit H2SO4 19,6% ®Ó trung hoµ hÕt → Nång ®é mol cña dung dÞch lµ: 50ml dung dÞch NaOH nãi trªn? 0, 4 n CM = = 2M = 0,2 V b) Ph−¬ng tr×nh ph¶n øng trung hoµ: 2NaOH + H2SO4 → Na2SO4 + 2H2O 14 www.VNMATH.com Sè mol NaOH cÇn dïng lµ: nNaOH = CM × V = 2 × 0,05 = 0,1 mol Theo ph−¬ng tr×nh: 1 1 n H2SO4 = nNaOH = × 0,1 = 0,05 mol 2 2 m H2SO4 = n × M = 0,05 × 98 = 4,9 gam Khèi l−îng dung dÞch H2SO4 cÇn dïng lµ: m 4,9 × 100% mdd = ct × 100% = 19,6 C% = 25 gam GV: ChiÕu bµi lµm cña mét sè HS lªn mµn h×nh, nhËn xÐt vµ chÊm ®iÓm. Ho¹t ®éng 3 8. Sù ph©n lo¹i c¸c hîp chÊt v« c¬ (theo tÝnh chÊt ho¸ häc) GV: ë líp 8, 9 c¸c em ®· ®−îc biÕt nh÷ng lo¹i hîp chÊt v« c¬ nµo? Cho vÝ dô minh ho¹. GV: Gäi HS tr¶ lêi, GV chiÕu lªn mµn HS: Tr¶ lêi c©u hái: h×nh. C¸c hîp chÊt v« c¬ ®−îc ph©n thµnh 4 lo¹i: a) Oxit: − Oxit baz¬: lµ nh÷ng oxit t¸c dông ®−îc víi dung dÞch axit t¹o ra muèi vµ n−íc. VD: CaO, MgO, Fe2O3... − Oxit axit: lµ nh÷ng oxit t¸c dông víi dung dÞch baz¬ t¹o ra muèi vµ n−íc. VD: SO3, SO2, CO2 15 www.VNMATH.com − Oxit l−ìng tÝnh: lµ nh÷ng oxit t¸c dông ®−îc víi dung dÞch axit vµ dung dÞch baz¬ t¹o ra muèi vµ n−íc. VD: Al2O3, ZnO... − Oxit trung tÝnh: lµ nh÷ng oxit kh«ng t¸c dông ®−îc víi dung dÞch axit vµ dung dÞch baz¬ (cßn gäi lµ oxit kh«ng t¹o muèi). VD: CO, NO... b) Axit: t¸c dông víi baz¬ t¹o ra muèi vµ n−íc. VD: H2SO4, HCl... c) Baz¬: Baz¬ t¸c dông víi dung dÞch axit t¹o ra muèi vµ n−íc. VD: NaOH, Fe(OH)3, Mg(OH)2... d) Muèi: VD: K2SO4, NaNO3, ZnCl2... GV: Gäi c¸c em HS kh¸c nhËn xÐt, söa sai (nÕu cã). Ho¹t ®éng 4 9. B¶ng tuÇn hoµn c¸c nguyªn tè ho¸ häc GV: Yªu cÇu HS nªu cÊu t¹o cña b¶ng HS: CÊu t¹o b¶ng tuÇn hoµn: tuÇn hoµn c¸c nguyªn tè ho¸ häc vµ ý a) ¤ nguyªn tè: cho biÕt sè hiÖu nghÜa cña nã. nguyªn tö, kÝ hiÖu ho¸ häc, tªn nguyªn (GV chiÕu trªn mµn h×nh c¸c néi dung tè, nguyªn tö khèi cña nguyªn tè ®ã. trªn, sau khi HS ph¸t biÓu) b) Chu k×: Gåm c¸c nguyªn tè mµ nguyªn tö cña chóng cã cïng sè líp electron vµ ®−îc s¾p xÕp theo chiÒu t¨ng dÇn cña ®iÖn tÝch h¹t nh©n. Trong mét chu k×, khi ®i tõ tr¸i qua ph¶i: tÝnh kim lo¹i cña nguyªn tè gi¶m dÇn, tÝnh phi kim t¨ng dÇn. 16 www.VNMATH.com c) Nhãm: Gåm c¸c nguyªn tè mµ nguyªn tö cña chóng cã sè electron líp ngoµi cïng b»ng nhau vµ ®−îc s¾p xÕp theo chiÒu t¨ng cña ®iÖn tÝch h¹t nh©n. Trong mét nhãm: ®i tõ trªn xuèng, tÝnh kim lo¹i cña c¸c nguyªn tè t¨ng dÇn, tÝnh phi kim cña c¸c nguyªn tè gi¶m dÇn. GV: ChiÕu ®Ò bµi tËp 3 lªn mµn h×nh. Bµi tËp 3: Nguyªn tè A trong b¶ng HS: Lµm bµi tËp vµo vë. tuÇn hoµn cã sè hiÖu nguyªn tö lµ 12. H·y cho biÕt: a) CÊu t¹o nguyªn tö cña nguyªn tè A, a) CÊu t¹o nguyªn tö cña nguyªn tè A: vÞ trÝ cña A trong b¶ng tuÇn hoµn. − H¹t nh©n: cã ®iÖn tÝch 12+ − Trong nh©n cã 12 h¹t proton vµ 12 h¹t electron. − Líp vá: gåm 12 electron * VÞ trÝ cña A trong b¶ng tuÇn hoµn: Sè thø tù: 12. Chu k×: 3. Nhãm: II b) TÝnh chÊt ho¸ häc ®Æc tr−ng cña b) TÝnh chÊt ho¸ häc ®Æc tr−ng cña A lµ: A lµ kim lo¹i. nguyªn tè A. c) So s¸nh tÝnh chÊt ho¸ häc cña c) So s¸nh víi c¸c nguyªn tè n»m c¹nh nguyªn tè A víi c¸c nguyªn tè ®øng A trong b¶ng tuÇn hoµn: A lµ Mg. c¹nh A trong b¶ng tuÇn hoµn. TÝnh kim lo¹i: − Mg m¹nh h¬n Al − Mg yÕu h¬n Na − Mg m¹nh h¬n Be − Mg yÕu h¬n Ca. GV: ChiÕu bµi lµm cña HS lªn mµn h×nh. 17 www.VNMATH.com Ho¹t ®éng 5 Cñng cè − bµi tËp vÒ nhµ GV: Nh¾c l¹i c¸c néi dung ®· «n tËp. Ra bµi tËp vÒ nhµ. Phô lôc PhiÕu häc tËp Bμi tËp 1: Natri cã nguyªn tö khèi lµ 23, trong h¹t nh©n nguyªn tö cã 11 proton; s¾t cã nguyªn tö khèi lµ 56, trong h¹t nh©n nguyªn tö cã 30 n¬tron. H·y cho biÕt tæng sè c¸c h¹t proton, n¬tron, electron t¹o nªn nguyªn tö natri vµ nguyªn tö s¾t. Bμi tËp 2: H·y tÝnh thÓ tÝch (ë ®ktc) cña: a) Hçn hîp khÝ gåm cã 6,4 gam khÝ O2 vµ 22,4 gam khÝ N2. b) Hçn hîp khÝ gåm cã 0,75 mol CO2; 0,5 mol CO vµ 0,25 mol N2. Bμi tËp 3: H·y tÝnh khèi l−îng cña: a) Hçn hîp chÊt r¾n gåm 0,2 mol Fe vµ 0,5 mol Cu. b) Hçn hîp khÝ gåm cã 33,6 lÝt CO2; 11,2 lÝt CO vµ 5,6 lÝt N2 (ë ®ktc). 18 www.VNMATH.com Ch−¬ng 1 Nguyªn tö Bµi 1 Thμnh phÇn nguyªn tö A. Môc tiªu HS biÕt: • Nguyªn tö lµ phÇn nhá nhÊt cña nguyªn tè. Nguyªn tö cã cÊu t¹o rçng. • HS biÕt ®−îc thµnh phÇn cÊu t¹o cña nguyªn tö. B. ChuÈn bÞ cña gi¸o viªn vμ häc sinh GV: Tranh ¶nh: • S¬ ®å tãm t¾t thÝ nghiÖm t×m ra tia ©m cùc. • M« h×nh thÝ nghiÖm kh¸m ph¸ h¹t nh©n nguyªn tö. • §Üa mÒm m« t¶ thµnh phÇn cÊu t¹o nguyªn tö vµ cÊu t¹o rçng cña nguyªn tö (NÕu cã ®iÒu kiÖn, GV cã thÓ chuÈn bÞ ®Ó chiÕu c¸c h×nh 1.1, 1.2, 1.3 lªn mµn h×nh). C. TiÕn tr×nh bμi gi¶ng Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS Ho¹t ®éng 1 I. Thµnh phÇn cÊu t¹o cña nguyªn tö 1. Electron GV: ChiÕu lªn mµn h×nh môc tiªu cña tiÕt häc. GV: ChiÕu lªn mµn h×nh: HS: Nghe vµ ghi bµi. H×nh 1.1; 1.2 vµ thuyÕt tr×nh vÒ thÝ a) Sù t×m ra electron nghiÖm t×m ra tia ©m cùc, khèi l−îng vµ ®iÖn tÝch cña electron... HS: Theo dâi trªn mµn h×nh vµ ghi bµi. 19 www.VNMATH.com GV: KÕt luËn vµ chiÕu lªn mµn h×nh: H¹t cã khèi l−îng v« cïng nhá, mang ®iÖn tÝch ©m lµ h¹t electron. b) Khèi l−îng vµ ®iÖn tÝch cña electron GV: ThuyÕt tr×nh vµ chiÕu lªn mµn HS: Nghe vµ ghi bµi h×nh: B»ng thùc nghiÖm, ng−êi ta ®· − Khèi l−îng: − x¸c ®Þnh ®−îc chÝnh x¸c khèi l−îng vµ me = 9,1094.10 31kg ®iÖn tÝch cña electron. − §iÖn tÝch: qe = −1,602.10 −19 C (Culong) − §iÖn tÝch cña electron ®−îc quy −íc lµ 1−. Ho¹t ®éng 2 GV: ChiÕu m« h×nh thÝ nghiÖm kh¸m 2. Sù t×m ra h¹t nh©n nguyªn tö ph¸ ra h¹t nh©n nguyªn tö lªn mµn h×nh 1.3 vµ thuyÕt tr×nh: − B¾n mét chïm tia α, mang ®iÖn tÝch d−¬ng vµo mét l¸ kim lo¹i vµng máng. KÕt qu¶ thÝ nghiÖm cho thÊy hÇu hÕt c¸c h¹t ®Òu xuyªn th¼ng qua l¸ vµng, nh−ng cã mét sè rÊt Ýt ®i lÖch h−íng ban ®Çu hoÆc bÞ bËt l¹i khi gÆp l¸ vµng. → VËy chóng ta cã thÓ gi¶i thÝch ®iÒu nµy nh− thÕ nµo? GV: Cã thÓ gäi mét sè HS tr×nh bµy HS: Cã thÓ gi¶i thÝch: suy nghÜ cña m×nh, sau ®ã GV nªu kÕt − Nguyªn tö cã cÊu t¹o rçng. luËn. − C¸c electron chuyÓn ®éng t¹o ra vá electron bao quanh mét h¹t mang ®iÖn tÝch d−¬ng cã kÝch th−íc nhá bÐ so víi kÝch th−íc cña nguyªn tö, n»m ë t©m nguyªn tö, ®ã lµ h¹t nh©n nguyªn tö. 20
- Xem thêm -