Tăng trưởng của ngành sản xuất công nghiệp ở nước ta trong những năm qua. thực trạng và giải pháp

  • Số trang: 36 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 11 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn Lêi më ®Çu S¶n xuÊt c«ng nghiÖp lµ mét trong nh÷ng yÕu tè quan träng nhÊt ®Ó ®­a n­íc ta ®i tíi mét nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn, víi vai trß to lín nh­ vËy song s¶n xuÊt c«ng nghiÖp còng ®· tr¶i qua nh÷ng thêi kú th¸ch thøc trong vÊn ®Ò t¨ng tr­ëng kinh tÕ n­íc ta. Tr¶i qua thêi kú 2000 – 2005 ViÖt nam ®· trë thµnh mét trong nh÷ng n­íc ®ang trªn ®µ ph¸t triÓn ®ã còng lµ nhê mét phÇn vµo s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, nh­ng ®Ó ®¸nh gi¸ ®óng tÇm nh×n vµ sù khã kh¨n, nç lùc v­¬n lªn cña ViÖt nam th× thêi gian qua s¶n xuÊt c«ng nghiÖp cã xu h­íng thay ®æi vÒ nhiÒu mÆt song ®Òu tËp trung vµo mét khÝa c¹nh ®ã lµ ph¸t triÓn kinh tÕ v÷ng m¹nh, sao cho vµo giai ®o¹n tíi 2006-2010 ViÖt nam sÏ lµ mét trong nh÷ng n­íc ph¸t triÓn m¹nh, nh­ng muèn ®­îc nh­ vËy th× chóng ta ph¶i lµm g× ®Ó cñng cè l¹i s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, sao cho phï hîp víi xu thÕ nh÷ng n¨m tíi ®©y, chÝnh v× vËy mµ em xin chän ®Ò tµi: ‘’T¨ng tr­ëng cña ngµnh s¶n xuÊt c«ng nghiÖp ë n­íc ta trong nh÷ng n¨m qua. Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p. Tuy b¶n th©n em cã nhiÒu cè g¾ng song bµi viÕt kh«ng tr¸nh khái nh÷ng sai sãt, vËy em mong cã sù ®ãng gãp ý kiÕn cña c¸c thÇy c« gi¸o trong bé m«n vµ c¸c b¹n ®äc ®Ó bµi viÕt cña em ®­îc hoµn thiÖn h¬n. Cuèi cïng em xin c¶m ¬n! Hµ néi: Ngµy 26/11/2004 1 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn ch­¬ng I §¸nh gi¸ t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch 5 n¨m 2001-2005 1. Môc tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi 5 n¨m 2001-2005 ®èi víi ngµnh c«ng nghiÖp: - Môc tiªu chung: Tèc ®é t¨ng tr­ëng GDP b×nh qu©n hµng n¨m cña nÒn kinh tÕ lµ 7,5%, trong ®ã n«ng, l©m, ng­ nghiÖp t¨ng 4,3%, c«ng nghiÖp vµ x©y dùng t¨ng 10,8%, dÞch vô t¨ng 6,2%; tû träng c«ng nghiÖp vµ x©y dùng 3839%, n«ng l©m ng­ nghiÖp 20-21%, c¸c ngµnh dÞch vô 41-42%. - Môc tiªu ph¸t triÓn ngµnh c«ng nghiÖp: + Gi¸ trÞ s¶n xuÊt toµn ngµnh c«ng nghiÖp t¨ng b×nh qu©n 13%/n¨m; + Ngµnh ®iÖn t¨ng tr­ëng 13,1%/n¨m, n¨m 2005 dù kiÕn ®iÖn s¶n xuÊt ®¹t 49 tû Kwh; + Ngµnh than t¨ng tr­ëng 6,8%/n¨m, n¨m 2005 dù kiÕn s¶n l­îng than s¹ch kho¶ng 15 triÖu tÊn vµ xuÊt khÈu kho¶ng 3,5 triÖu tÊn/n¨m; + Ngµnh dÇu khÝ t¨ng tr­ëng kho¶ng 4-5%/n¨m, n¨m 2005 dù kiÕn ®¹t s¶n l­îng 22 - 22,5 triÖu tÊn dÇu quy ®æi vµ xuÊt khÈu kho¶ng 12 - 16 triÖu tÊn/n¨m; + Ngµnh thÐp t¨ng tr­ëng kho¶ng 14-15%/n¨m, n¨m 2005 dù kiÕn ®¹t s¶n l­îng 3,3 triÖu tÊn thÐp x©y dùng, 1 - 1,4 triÖu tÊn ph«i thÐp vµ 0,7 triÖu tÊn thÐp c¸c lo¹i kh¸c; + Ngµnh xi m¨ng t¨ng tr­ëng kho¶ng 13%/n¨m, n¨m 2005 dù kiÕn ®¹t s¶n l­îng s¶n xuÊt 23-24 triÖu tÊn xi m¨ng; + Ngµnh giÊy t¨ng tr­ëng kho¶ng 10%/n¨m, n¨m 2005 dù kiÕn ®¹t s¶n l­îng 605 ngµn tÊn giÊy; + Ngµnh c¬ khÝ ®­îc lùa chän lµ mét trong nh÷ng ngµnh mòi nhän tËp trong ph¸t triÓn vµo c¸c nhãm s¶n phÈm: c¬ khÝ phôc vô n«ng l©m ng­ nghiÖp, x©y dùng, c«ng nghiÖp nhÑ vµ thiÕt bÞ toµn bé; c¬ khÝ ®ãng tµu; c¬ khÝ chÕ t¹o m¸y c«ng cô; c«ng nghiÖp «t«, xe m¸y; c¬ khÝ chÕ t¹o vËt liÖu vµ thiÕt bÞ ®iÖn; 2 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn + Tæng gi¸ trÞ xuÊt khÈu hµng c«ng nghiÖp t¨ng b×nh qu©n 16%/n¨m, n¨m 2005 dù ®Þnh ®¹t 19,5 tû USD, trong ®ã hµng dÖt may chiÕm kho¶ng 4 tû USD, hµng da giµy chiÕm kho¶ng 3,5 tû USD, hµng linh kiÖn ®iÖn tö chiÕm kho¶ng 1,5 tû USD. §Ó ®¹t ®­îc c¸c môc tiªu t¨ng tr­ëng trªn trong kÕ ho¹ch 5 n¨m 2001 2005 dù kiÕn tæng nhu cÇu vèn ®Çu t­ cho c¸c ngµnh c«ng nghiÖp kho¶ng 400.000 tû ®ång. Trong ®ã, nguån vèn nhµ n­íc vµ c¸c DNNN tù huy ®éng, tù vay tr¶ chiÕm kho¶ng 45%, vèn ®Çu t­ trùc tiÕp cña n­íc ngoµi chiÕm kho¶ng 27%, vèn ODA chiÕm kho¶ng 7,5%, cßn l¹i lµ vèn cña khu vùc t nh©n kho¶ng 20%. 2. §¸nh gi¸ t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch ph¸t triÓn ngµnh c«ng nghiÖp 3 n¨m 2001-2003: 2.1. Nh÷ng thuËn lîi vµ khã kh¨n ThuËn lîi: * T×nh h×nh thÕ giíi: Tõ n¨m 2000, kinh tÕ thÕ giíi cã dÊu hiÖu phôc håi sau khñng ho¶ng kinh tÕ - tµi chÝnh, ®Æc biÖt lµ c¸c nÒn kinh tÕ §«ng Nam ¸ vµ c¸c n­íc nics. * T×nh h×nh trong n­íc: - T×nh h×nh chÝnh trÞ - x· héi æn ®Þnh vµ kinh tÕ trong n­íc tiÕp tôc duy tr× ®­îc tèc ®é t¨ng tr­ëng n¨m sau cao h¬n n¨m tr­íc, t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó duy tr× t¨ng tr­ëng c«ng nghiÖp. Ngoµi ra, viÖc triÓn khai c¸c ch­¬ng tr×nh hµnh ®éng thùc hiÖn c¸c NghÞ quyÕt Trung ­¬ng 3, 5 vµ 9 (kho¸ IX) t¹o ra m«i tr­êng ®Çu t­ vµ kinh doanh thuËn lîi vµ hiÖu qu¶ h¬n cho ph¸t triÓn c«ng nghiÖp. - ViÖc më réng quan hÖ quèc tÕ víi c¸c n­íc, ký kÕt vµ thùc hiÖn c¸c HiÖp ®Þnh th¬ng m¹i vµ ®Çu t­ trong ®ã cã HiÖp ®Þnh th¬ng m¹i ViÖt - Mü, ViÖt NhËt, thùc hiÖn ch­¬ng tr×nh thu ho¹ch sím asean- Trung Quèc... tiÕp tôc thóc ®Èy qu¸ tr×nh ®Çu t­ vµ xuÊt nhËp khÈu, t¹o ®µ t¨ng tr­ëng c«ng nghiÖp ®Æc biÖt lµ c¸c ngµnh dÖt may, giµy dÐp, chÕ biÕn thùc phÈm, hµng thñ c«ng mü nghÖ. - C¸c chÝnh s¸ch ph¸t triÓn vµ khung khæ ph¸p lý cho ho¹t ®éng kinh 3 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn doanh ®· vµ ®ang ®­îc hoµn chØnh t¹o m«i tr­êng tèt h¬n cho c¸c doanh nghiÖp thuéc mäi thµnh phÇn kinh tÕ. §Æc biÖt lµ LuËt Doanh nghiÖp, LuËt KhuyÕn khÝch ®Çu t­ trong n­íc, LuËt §Çu t n­íc ngoµi söa ®æi ®· ph¸t huy t¸c dông tÝch cùc trong thùc tÕ. Khã kh¨n: * T×nh h×nh thÕ giíi: TÝnh bÊt ®Þnh, khã l­êng vµ rñi ro cña t×nh h×nh thÕ giíi gia t¨ng. N¨m 2003 x¶y ra bÖnh dÞch sars, dÞch cóm gia cÇm còng ¶nh h­ëng ®Õn t¨ng tr­ëng kinh tÕ ViÖt Nam. Ngoµi ra, gi¸ mét sè vËt t, nguyªn liÖu nhËp khÈu phôc vô s¶n xuÊt t¨ng ®ét biÕn vµ kÐo dµi (tõ n¨m 2003 ®Õn nay) nh gi¸ x¨ng dÇu, s¾t thÐp, ph©n bãn, sîi, nguyªn liÖu nhùa ®· ¶nh h­ëng ®Õn s¶n xuÊt trong n­íc vµ xuÊt khÈu. Cuéc chiÕn ë I-r¾c vµ sù mÊt gi¸ cña ®ång ®«-la cã ¶nh h­ëng ®Õn nhiÒu lÜnh vùc kinh tÕ x· héi. * T×nh h×nh trong n­íc: - ViÖc thùc hiÖn c¸c cam kÕt më cöa thÞ tr­êng theo lé tr×nh gi¶m thuÕ quan chung cept (afta) ®· ®­îc thùc hiÖn tõ n¨m 2000, tõ 01/01/2003 ®a thªm kho¶ng 760 mÆt hµng ®ang n»m trong danh môc t¹m thêi vµo danh môc c¾t gi¶m ngay vµ xo¸ bá hoµn toµn c¸c h¹n chÕ ®Þnh l­îng (quota, giÊy phÐp). §iÒu nµy lµm t¨ng c¹nh tranh ë thÞ tr­êng trong n­íc do hµng ho¸ nhËp khÈu tõ c¸c n­íc asean. - C¸c chi phÝ dÞch vô h¹ tÇng nh ®iÖn, n­íc, viÔn th«ng, c¶ng biÓn, chi phÝ vËn t¶i ë ViÖt Nam cßn cao. Nh÷ng vÊn ®Ò trªn lµm ¶nh h­ëng nhiÒu tíi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt c«ng nghiÖp vµ ®Æc biÖt lµ søc c¹nh tranh cña hµng c«ng nghiÖp. - Vèn tÝn dông ®Çu t­ nhµ n­íc cha ®¸p øng nhu cÇu ®Çu t­ cña hÇu hÕt c¸c ngµnh nªn trong nh÷ng n¨m qua mét sè dù ¸n bÞ triÓn khai chËm ¶nh h­ëng ®Õn viÖc t¨ng n¨ng lùc s¶n xuÊt ®¸p øng nhu cÇu thÞ tr­êng. 2.2. §¸nh gi¸ chung t×nh h×nh c«ng nghiÖp trong 3 n¨m 2001-2003 2.2.1. Thµnh tùu ®¹t ®­îc: - Tèc ®é t¨ng tr­ëng ngµnh c«ng nghiÖp: 3 n¨m qua, ngµnh c«ng nghiÖp duy tr× ®­îc tèc ®é t¨ng tr­ëng cao, æn ®Þnh vµ vît chØ tiªu cña §¹i héi IX ®Ò ra 4 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn (13%/n¨m). TÝnh theo gi¸ cè ®Þnh n¨m 1994, gi¸ trÞ SXCN n¨m 2001 ®¹t 227,3 ngh×n tû ®ång, t¨ng 14,6% so víi n¨m 2000, n¨m 2002 ®¹t 261,1 ngh×n tû ®ång, t¨ng 14,9 % so víi n¨m 2001 vµ n¨m 2003 ®¹t 302,9 ngh×n tû ®ång, t¨ng 16% so víi n¨m 2002 gãp phÇn duy tr× tèc ®é t¨ng tr­ëng chung cña nÒn kinh tÕ. - ChuyÓn dÞch c¬ cÊu ngµnh c«ng nghiÖp: c¬ cÊu ngµnh c«ng nghiÖp ®· tõng b­íc ®­îc chuyÓn dÞch theo h­íng t¨ng dÇn tû träng c«ng nghiÖp chÕ biÕn tõ 80,7% n¨m 2000 t¨ng lªn 82,6% n¨m 2003; gi¶m tû träng c«ng nghiÖp khai th¸c tõ 13,8% n¨m 2000 xuèng cßn 10,9% n¨m 2003. Tû träng ngµnh c«ng nghiÖp - x©y dùng trong GDP còng t¨ng dÇn tõ 38,5% n¨m 2001 lªn 39,5% n¨m 2003. - XuÊt khÈu s¶n phÈm c«ng nghiÖp liªn tôc t¨ng tr­ëng ë møc ®é cao víi tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu trong n¨m 2003 tíi 14,1 tû usd. C¬ cÊu s¶n phÈm xuÊt khÈu phong phó h¬n, ®Æc biÖt mét sè s¶n phÈm c¬ khÝ ®ßi hái c«ng nghÖ cao nh ®iÖn tö, xe m¸y, ®éng c¬ ®iªzen ®· cã chç ®øng trªn mét vµi thÞ tr­êng thÕ giíi. - Ph¸t triÓn c«ng nghiÖp trªn ®Þa bµn ®­îc gi÷ v÷ng ë c¸c vïng kinh tÕ träng ®iÓm. C¸c ®Þa ph­¬ng cã tû träng s¶n xuÊt c«ng nghiÖp lín vÉn duy tr× ®­îc tèc ®é t¨ng tr­ëng kh¸ cao nh­: Hµ Néi, §ång Nai, B×nh D­¬ng, H¶i Phßng, Qu¶ng Ninh, VÜnh Phóc, Thµnh phè Hå ChÝ Minh vµ Bµ RÞa - Vòng Tµu. C¸c sè liÖu sau ®©y cho thÊy râ h¬n mét sè ®¸nh gi¸, nhËn xÐt vÒ t×nh h×nh ph¸t triÓn c«ng nghiÖp trong 3 n¨m qua: Gi¸ trÞ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp 2000- 2003 ph©n theo thµnh phÇn kinh tÕ. 5 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn (Gi¸ so s¸nh n¨m 1994) ®¬n vÞ tÝnh: ngh×n tû ®ång 2000 2001 2002 2003 ( s¬ bé) 3 n¨m 2001 - 2003 Tæng sè 198,3 227,3 261,1 302,9 790,4 Quèc doanh 82,9 93,4 104,3 117,1 314,8 Ngoµi quèc doanh 44,1 53,6 63,9 75,9 193,5 §Çu t n­íc ngoµi 80,3 92,8 109,9 282,1 71,3 Nguån: Tæng côc Thèng kª, Niªn gi¸m thèng kª 2002, NXB Thèng kª - Hµ néi 2003 2.2.2. Nh÷ng mÆt cßn tån t¹i - Sù ph¸t triÓn cña c«ng nghiÖp tuy ®¹t tèc ®é cao, nh­ng cha thËt v÷ng ch¾c biÓu hiÖn ë chç gi¸ trÞ gia t¨ng cha nhiÒu, ®Æc biÖt ngµnh may mÆc xuÊt khÈu ®­îc nhiÒu vÒ gi¸ trÞ nh­ng phÇn lín s¶n xuÊt b»ng vËt t­, nguyªn phô liÖu nhËp khÈu tõ n­íc ngoµi. - Khai th¸c kho¸ng s¶n tuy ®· gi¶m vÒ tû träng trong c«ng nghiÖp nh­ng vÉn cßn lín vµ hÇu nh ®­îc xuÊt khÈu ë d¹ng cha qua chÕ biÕn thµnh s¶n phÈm. - Sù ph¸t triÓn cña mét sè ngµnh vÉn cßn lén xén, kh«ng theo quy ho¹ch vµ mét sè lÜnh vùc ph¸t triÓn kh«ng theo ý muèn g©y l·ng phÝ vµ tiªu cùc cho nÒn kinh tÕ, vÝ dô nh ngµnh xe m¸y. - C¸c dù ¸n ®Çu t­ lín, quan träng thuéc ngµnh c«ng nghiÖp thùc hiÖn chËm g©y thÊt tho¸t l·ng phÝ ®¸ng kÓ: chi phÝ t¨ng, vèn ®Çu t­ chËm ®­îc thu håi. Nh÷ng h¹n chÕ trong ph¸t triÓn c«ng nghiÖp nªu trªn cÇn ®­îc chó träng víi nh÷ng gi¶i ph¸p h÷u hiÖu trong thêi gian tíi 2.3. §¸nh gi¸ tõng ph©n ngµnh c«ng nghiÖp: (Chóng ta s¬ qua vÒ mét vµi vÝ dô vÒ c¸c ngµnh) 2.3.1. Ngµnh ®iÖn: §¸p øng nhu cÇu vÒ n¨ng l­îng ®iÖn lµ ®iÒu rÊt quan träng ®¶m b¶o thùc hiÖn sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa vµ hiÖn ®¹i hãa ®Êt n­íc. Trong 3 n¨m qua, 6 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn Ngµnh ®iÖn ®¹t møc t¨ng tr­ëng cao nhÊt trong sè c¸c ngµnh c«ng nghiÖp ®¸p øng ®­îc nhu cÇu ®iÖn cña nÒn kinh tÕ quèc d©n. N¨m 2001, ®iÖn s¶n xuÊt ®¹t 30,6 tû KWh, t¨ng 15% so víi n¨m 2000, n¨m 2002 ®¹t 35,8 tû Kwh, t¨ng 17% so víi n¨m 2001, n¨m 2003 ®¹t 40,92 tû Kwh, t¨ng 14,3% so víi n¨m 2002. §iÖn th¬ng phÈm t­¬ng øng n¨m 2001 ®¹t 25,8 tû Kwh, t¨ng 14% so víi n¨m 2000, n¨m 2002 ®¹t 30 tû Kwh, t¨ng 16% so víi n¨m 2001, n¨m 2003 ®¹t 34,84 tû Kwh, t¨ng 14% so víi n¨m 2002. Ba n¨m qua, s¶n l­îng ®iÖn ph¸t ra t¨ng b×nh qu©n 15,4%/n¨m, ®iÖn th¬ng phÈm t¨ng b×nh qu©n 14,6%/n¨m. Nh vËy, c¶ ®iÖn s¶n xuÊt vµ ®iÖn th¬ng phÈm n¨m 2003 ®· gÇn ®¹t chØ tiªu kÕ ho¹ch 5 n¨m vµ tèc ®é t¨ng tr­ëng cao h¬n so víi chØ tiªu kÕ ho¹ch (13,1%). MÆc dï vËy, ngµnh ®iÖn vÉn cha ®¸p øng ®­îc nhu cÇu mét c¸ch v÷ng ch¾c, cßn nhiÒu sù cè trªn líi ®iÖn, thiÕu ®iÖn vÒ mïa kh« vµ cã kh¶ n¨ng thiÕu ®iÖn trong t­¬ng lai do c¸c dù ¸n ®iÖn triÓn khai chËm vµ mét phÇn do dù b¸o nhu cÇu ®iÖn cha thËt chÝnh x¸c. T×nh tr¹ng ®éc quyÒn trong ngµnh ®iÖn còng h¹n chÕ phÇn nµo sù tham gia cña c¸c nhµ ®Çu t­ trong vµ ngoµi n­íc. 2.3.2 Ngµnh dÇu khÝ: N¨m 2001: Khai th¸c dÇu th« ®¹t 16,7 triÖu tÊn, t¨ng 2,8% so víi n¨m 2000, khÝ kh« ®¹t 1,7 tû m3. Tæng l­îng khai th¸c dÇu khÝ quy ®æi ®¹t 18,4 triÖu tÊn, t¨ng 3,4% so víi n¨m 2000. N¨m 2002: Khai th¸c dÇu th« ®¹t 16,6 triÖu tÊn, gi¶m 0,6% so víi thùc hiÖn n¨m 2001, khai th¸c 2,1 tû m3 khÝ. Tæng l­îng khai th¸c dÇu khÝ quy ®æi ®¹t 18,7 triÖu tÊn, t¨ng 1,6% so víi n¨m 2001. N¨m 2003: Khai th¸c dÇu th« ®¹t 17,27 triÖu tÊn, 3,7 tû m3 khÝ; s¶n l­îng dÇu khÝ quy ®æi ®¹t 20,97 triÖu tÊn, t¨ng 12% so víi n¨m 2002. Râ rµng lµ ngµnh dÇu khÝ ®ang ®øng tr­íc th¸ch thøc rÊt lín, s¶n l­îng khai th¸c dÇu th« khã gia t¨ng trong thêi gian tíi do nguån tµi nguyªn bÞ h¹n chÕ, (má dÇu lín nhÊt n­íc lµ B¹ch Hæ ®ang ph¶i gi¶m dÇn s¶n l­îng khai th¸c, dù kiÕn mçi n¨m ph¶i gi¶m khai th¸c tõ 1-2 triÖu tÊn. §©y lµ møc ®é gi¶m rÊt 7 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn lín mµ khã cã nguån kh¸c thay thÕ nªn trong 10 n¨m tíi. 2.3.3. Ngµnh than: Trong 3 n¨m 2001- 2003, ngµnh than ®Òu thùc hiÖn vît møc kÕ ho¹ch ®Ò ra, s¶n l­îng than s¹ch c¸c n¨m nh sau: n¨m 2001 ®¹t 13,4 triÖu tÊn, t¨ng 15,4% so víi n¨m 2000; n¨m 2002 ®¹t 16,3 triÖu tÊn, t¨ng 21% so víi n¨m 2001; n¨m 2003 ®¹t 19 triÖu tÊn, t¨ng 16,5% so víi n¨m 2002 vµ ®· hoµn thµnh sím h¬n 2 n¨m so víi môc tiªu cña §¹i héi §¶ng IX ®Ò ra cho n¨m 2005. VÒ ®Çu t­: Bªn c¹nh viÖc ®Çu t­ phôc vô duy tr× vµ ph¸t triÓn má, ngµnh ®· ®Çu t­ mét sè dù ¸n lín nh nhiÖt ®iÖn Na D­¬ng, Cao Ng¹n, vµ chuÈn bÞ ®Çu t­ nhiÖt ®iÖn CÈm Ph¶ nh»m sö dông hîp lý h¬n tµi nguyªn quèc gia. Sù t¨ng tr­ëng cña ngµnh than kh¸ cao trong 3 n¨m qua ®· gãp phÇn kh«ng nhá trong viÖc t¨ng tr­ëng cña mét sè ngµnh nh ®iÖn, xi m¨ng vµ vËt liÖu x©y dùng. Tuy nhiªn, ngµnh than cÇn xem xÐt ®¸ng gi¸ tÝnh hiÖu qu¶ cña viÖc xuÊt khÈu than vµ cÇn t×m gi¶i ph¸p ®Ó tiªu thô than chÊt l­îng thÊp ë trong n­íc thay cho xuÊt khÈu. 2.3.4. Ngµnh thÐp: Trong 3 n¨m qua, ngµnh thÐp cã tèc ®é t¨ng tr­ëng cao vÒ s¶n xuÊt thÐp x©y dùng ®¸p øng nhu cÇu thÞ tr­êng trong n­íc. S¶n l­îng thÐp c¸n n¨m 2001 ®¹t 1,9 triÖu tÊn, t¨ng 20% so víi n¨m 2000; n¨m 2002 ®¹t 2,44 triÖu tÊn, t¨ng 28% so víi n¨m 2001; n¨m 2003 ®¹t 2,68 triÖu tÊn, t¨ng 9,8% so víi n¨m 2002. C«ng suÊt c¸n thÐp x©y dùng ®Õn cuèi n¨m 2003 lµ 4 triÖu tÊn/n¨m ®ñ ®¸p øng nhu cÇu s¶n xuÊt trong n­íc. Trong giai ®o¹n 2001-2003 nhiÒu nhµ m¸y c¸n thÐp dµi víi c«ng nghÖ kh¸ hiÖn ®¹i, quy m« trung b×nh ®­îc ®Çu t­ vµ ®i vµo s¶n xuÊt, hoµn thµnh ®Çu t­ c¶i t¹o giai ®o¹n 1 Gang thÐp Th¸i Nguyªn. Nh vËy, ngµnh thÐp vÉn cßn bÞ lÖ thuéc nhiÒu vµo nguån cung cÊp ®Çu vµo tõ nhËp khÈu ph«i thÐp vµ thÐp thµnh phÈm nªn gi¸ thÐp trong n­íc sÏ bÞ biÕn ®éng m¹nh khi gi¸ trªn thÞ tr­êng thÕ giíi thay ®æi. Gi¸ trÞ gia t¨ng trong ngµnh thÐp kh«ng cao, s¶n phÈm thÐp cho ngµnh c¬ khÝ chÕ t¹o ph¶i nhËp khÈu lµ nh÷ng tån t¹i chñ yÕu cña ngµnh thÕp cÇn cã gi¶i ph¸p kh¾c phôc trong thêi 8 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn gian tíi. 2.3.5. Ngµnh xi m¨ng: §©y lµ lÜnh vùc n­íc ta cã tiÒm n¨ng: ®¸ v«i vµ than. Do cã chÝnh s¸ch kÝch cÇu cña ChÝnh phñ nh kiªn cè ho¸ kªnh m­¬ng, cÇu vµ ®­êng giao th«ng cïng víi hµng lo¹t c¸c c«ng tr×nh x©y dùng lín nh­ c¸c khu ®« thÞ míi, c¸c c«ng tr×nh phôc vô sea games 22..., nªn trong 3 n¨m qua nhu cÇu tiªu thô xi m¨ng còng t¨ng tr­ëng víi tèc ®é cao(cao h¬n dù b¸o). N¨m 2001, s¶n l­îng xi m¨ng s¶n xuÊt ®¹t 15,4 triÖu tÊn, t¨ng 16% so víi n¨m 2000; n¨m 2002 ®¹t 20,4 triÖu tÊn, t¨ng gÇn 32% so víi n¨m 2001; n¨m 2003 ®¹t 23,2 triÖu tÊn, t¨ng 14% so víi n¨m 2002. Tèc ®é t¨ng tr­ëng cña ngµnh xi m¨ng 3 n¨m 2001-2003 cao h¬n nhiÒu so víi kÕ ho¹ch. Trong giai ®o¹n 2001-2003, ®· ®a Nhµ m¸y xi m¨ng Hoµng Mai (c«ng suÊt 1,4 triÖu tÊn) vµo s¶n xuÊt, c¶i t¹o n©ng c«ng suÊt Nhµ m¸y xi m¨ng BØm S¬n tõ 1,2 triÖu tÊn/n¨m lªn 1,8 triÖu tÊn/n¨m (thªm 600 ngµn tÊn), c¶i t¹o Nhµ m¸y xi m¨ng Sao Mai n©ng c«ng suÊt t¨ng thªm 600 ngµn tÊn/n¨m. Tæng c«ng suÊt t¨ng thªm 2,55 triÖu tÊn ®· ®¸p øng mét phÇn nhu cÇu gia t¨ng vÒ xi m¨ng trong nh÷ng n¨m võa qua. 2.4. §¸nh gi¸ vÒ kh¶ n¨ng c¹nh tranh hµng c«ng nghiÖp: 2.4.1. C¸c biÖn ph¸p n©ng cao søc c¹nh tranh ®· ®­îc ¸p dông: - Trong 3 n¨m qua, nhiÒu c¬ së c«ng nghiÖp ®· thùc hiÖn ®Çu t­ chiÒu s©u, ®æi míi c«ng nghÖ kÕt hîp víi ®Çu t­ më réng n©ng cao n¨ng lùc s¶n xuÊt, gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt, n©ng cao chÊt l­îng s¶n phÈm. Mét sè ngµnh c«ng nghiÖp ®· cã ®­îc c«ng nghÖ t­¬ng ®èi hiÖn ®¹i nh dÇu khÝ, ®iÖn lùc, bu chÝnh viÔn th«ng, may, s¶n xuÊt ®å uèng, l¾p r¸p «t«, xe m¸y, thiÕt bÞ ®iÖn, hµng ®iÖn tö d©n dông, s¨m lèp « t«, ¾c qui, ®å nhùa, chÕ biÕn l­¬ng thùc thùc phÈm, xi m¨ng (lß quay). Do ®ã, c¸c s¶n phÈm nµy ®· ®­îc thÞ tr­êng trong n­íc vµ ngoµi n­íc chÊp nhËn. §iÒu ®ã chøng tá s¶n phÈm ®· cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh. - ChÝnh s¸ch khuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp sö dông nguyªn liÖu trong n­íc ®· ®­îc thùc hiÖn ë mét sè ngµnh c«ng nghiÖp nh­ dÖt, chÕ biÕn s÷a, 9 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn thuèc l¸, chÝnh s¸ch néi ®Þa hãa trong ngµnh c«ng nghiÖp « t«, xe m¸y lµ mét trong nh÷ng biÖn ph¸p nh»m n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña c¸c s¶n phÈm c«ng nghiÖp. Sö dông nguån lao ®éng rÎ, trong n­íc còng lµ mét h­íng tËn dông lîi thÕ cña ViÖt Nam ®Ó t¨ng søc c¹nh tranh. 2.4.2. Nh÷ng nguyªn nh©n h¹n chÕ søc c¹nh tranh cña s¶n phÈm c«ng nghiÖp - KÕt qu¶ cña c¸c biÖn ph¸p trªn lµ rÊt ®¸ng kÓ, lµm t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña ngµnh c«ng nghiÖp. Tuy nhiªn, ë ®©y vÉn cßn nhiÒu bÊt cËp: VÉn cßn nhiÒu n¬i, nhiÒu chç ®éc quyÒn, dùa dÉm vµo chÝnh s¸ch b¶o hé cña Nhµ n­íc, ®Æc biÖt lµ khèi doanh nghiÖp nhµ n­íc; sù qu¶n lý cßn nhiÒu l·ng phÝ nªn ®· lµm gi¶m kÕt qu¶ cña c¸c gi¶i ph¸p trªn. Sù ®éc quyÒn phÇn lín n»m ë khu vùc tiÖn Ých, dÞch vô c«ng, nÕu chi phÝ ë ®©y cao th× tÊt c¶ mäi lÜnh vùc s¶n xuÊt ®Òu bÞ ¶nh h­ëng. §iÒu nµy cÇn ®­îc ®Æc biÖt l­u ý trong tiÕn tr×nh héi nhËp kinh tÕ. - ChÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ph¸t triÓn c«ng nghiÖp trong 3 n¨m 2001-2003 ®· cã t¸c ®éng m¹nh mÏ thóc ®Èy t¨ng tr­ëng c«ng nghiÖp, huy ®éng mäi nguån lùc tham gia ®Çu t­ ph¸t triÓn s¶n xuÊt. Tuy nhiªn, c¸c chÝnh s¸ch nµy vÉn thiªn vÒ b¶o hé s¶n xuÊt trong n­íc nh­ b¶o hé vÒ vèn ®Çu t­, h¹n ng¹ch, chÝnh s¸ch thuÕ, phô thu nªn nhiÒu doanh nghiÖp ®· û l¹i, tr«ng chê vµo Nhµ n­íc, kh«ng chñ ®éng ®æi míi c«ng nghÖ, thiÕt bÞ, c¶i tiÕn qu¶n lý, s¶n phÈm lµm ra cã gi¸ thµnh cao. - C¬ cÊu s¶n xuÊt c«ng nghiÖp ®· cã sù chuyÓn dÞch theo h­íng t¨ng tû träng c«ng nghiÖp chÕ biÕn nh­ng rÊt chËm. Trong thêi gian qua, ngµnh c«ng nghiÖp ph¸t triÓn theo chiÒu réng, cha chó träng ®Çu t­ vµ ph¸t triÓn theo chiÒu s©u, cha n©ng cao tû träng chÕ biÕn s©u, ®¶m b¶o cung cÊp nguyªn nhiªn vËt liÖu ®Çu vµo vµ dÞch vô h¹ tÇng hîp lý nªn hiÖu qu¶ s¶n xuÊt cã xu h­íng gi¶m, chi phÝ s¶n xuÊt cao lµm h¹n chÕ kh¶ n¨ng n©ng cao søc c¹nh tranh cña c¸c s¶n phÈm c«ng nghiÖp trªn thÞ tr­êng trong qu¸ tr×nh héi nhËp. - Tû träng ®Çu t­ cho c«ng nghiÖp mÆc dï chiÕm kho¶ng 34% tæng vèn ®Çu t­ toµn x· héi, song víi sè vèn ®Çu t­ ®ã cha ®ñ ®Ó c¬ cÊu l¹i ngµnh. NhiÒu 10 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn ngµnh, nhiÒu lÜnh vùc c«ng nghiÖp cã vai trß vµ t¸c ®éng lín nh­ c¬ khÝ chÕ t¹o m¸y mãc vµ thiÕt bÞ, c«ng nghiÖp nguyªn liÖu... cha ®­îc quan t©m ®Çu t­ ®óng møc. Do ®­îc ­u ®·i ®Çu t­ nªn mét sè doanh nghiÖp nhµ n­íc ®· t×m mäi c¸ch ®Ó cã dù ¸n ®Çu t­ chø kh«ng xem xÐt kü thÞ tr­êng vµ yÕu tè hiÖu qu¶. 2.4.3. §¸nh gi¸ kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña mét sè s¶n phÈm c«ng nghiÖp chñ yÕu Trªn c¬ së ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng ph¸t triÓn c«ng nghiÖp nãi chung, t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh, tiªu thô, dù kiÕn nhu cÇu thÞ tr­êng vµ kh¶ n¨ng ®¸p øng, tr×nh ®é c«ng nghÖ vµ thiÕt bÞ s¶n xuÊt vµ chi phÝ s¶n xuÊt, thÞ tr­êng xuÊt-nhËp khÈu vµ lé tr×nh c¾t gi¶m thuÕ nhËp khÈu cña ViÖt Nam trong afta ®Õn n¨m 2003 vµ 2006 cña kho¶ng 80 s¶n phÈm c«ng nghiÖp chñ yÕu, cã thÓ ph©n thµnh 3 nhãm s¶n phÈm c«ng nghiÖp theo kh¶ n¨ng c¹nh tranh nh­ sau: - Nhãm s¶n phÈm c«ng nghiÖp cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh: Nh÷ng s¶n phÈm s¶n xuÊt cã gi¸ b¸n thÊp h¬n gi¸ s¶n phÈm cïng lo¹i nhËp khÈu. Nhãm s¶n phÈm nµy gåm 38 s¶n phÈm trong ®ã cã dÇu th«, khÝ ho¸ láng, than s¹ch; vËt liÖu x©y dùng gèm sø; mét sè s¶n phÈm ho¸ chÊt tiªu dïng; mét sè chñng lo¹i thÐp; s¶n phÈm may; s¶n phÈm giµy dÐp; mét sè s¶n phÈm thiÕt bÞ ®iÖn; m¸y chuyªn dïng, d©y vµ c¸p ®iÖn, m¸y ®éng lùc cì nhá díi 30 m· lùc, xe ®¹p, xe g¾n m¸y, ®å mü nghÖ. - Nhãm s¶n phÈm c«ng nghiÖp c¹nh tranh cã ®iÒu kiÖn: Nh÷ng s¶n phÈm cÇn thùc hiÖn c¸c gi¶i ph¸p gi¶m chi phÝ míi cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh ®Õn n¨m 2006. Nhãm s¶n phÈm nµy gåm 25 s¶n phÈm trong ®ã cã xi m¨ng (lß quay); giÊy in, viÕt; ph«i thÐp, thÐp x©y dùng; mét sè s¶n phÈm nhùa PVC; mét sè chñng lo¹i ®éng c¬ diezel; tÇu chë hµng ®Õn 11.500 DWT; ph©n l©n chÕ biÕn. 2.5. Thùc hiÖn vèn ®Çu t­ trong c«ng nghiÖp vµ c¸c ch­¬ng tr×nh, dù ¸n quan träng Nguyªn nh©n thùc hiÖn vèn ®Çu t­ thÊp lµ do nhiÒu dù ¸n lín ®­îc dù kiÕn triÓn khai trong kú kÕ ho¹ch nh­ng tiÕn ®é thùc hiÖn chËm nh­: Nhµ m¸y läc dÇu sè 1, c¸c dù ¸n ®iÖn ch¹y than, xi m¨ng (xi m¨ng H¶i Phßng míi, Tam 11 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn §iÖp), thÐp (dù ¸n c¸n nãng thÐp tÊm, dù ¸n ph«i thÐp phÝa B¾c), giÊy (dù ¸n c¶i t¹o nhµ m¸y giÊy B·i B»ng, dù ¸n giÊy Thanh Ho¸, dù ¸n bét giÊy kon Tum), ph©n bãn (®¹m Cµ Mau, dap, ®¹m tõ than). C¸c dù ¸n lín bÞ chËm do nguyªn nh©n chñ yÕu lµ dù ¸n qu¸ phøc t¹p, qu¸ míi vît qua kh¶ n¨ng tiÕp nhËn cña n­íc ta vÒ mÆt vèn, tr×nh ®é qu¶n lý, sù bÊt ®ång ý kiÕn, nguy c¬ dÉn ®Õn tiªu cùc cao. Mét sè dù ¸n ®Çu t­ hoµn thµnh ®· ®a vµo s¶n xuÊt ®­îc ®¸nh gi¸ cô thÓ trong tõng ngµnh c«ng nghiÖp nh­ dù ¸n ®Çu t­ nguån ®iÖn, líi ®iÖn 500Kv, 220 Kv, ®­êng èng dÉn khÝ Nam C«n S¬n, c¸c dù ¸n thuéc ngµnh thÐp, dÖt may, chÕ biÕn cao su... §¸nh gi¸ vèn ®Çu t­ ngµnh c«ng nghiÖp giai ®o¹n 2001-2003 §¬n vÞ: tû ®ång Sè Ngµnh c«ng nghiÖp TT Vèn thùc hiÖn KH 2001-2005 Tû lÖ TH,% 2001 - 2003 Tæng sè 164706 400000 41.1% 1. Ngµnh ®iÖn 51862 97913 53.0% 2. Ngµnh than 2906 3428 84.8% 3. Ngµnh xi m¨ng 10630 34796 30.5% 4. Ngµnh thÐp 4189 9980 42.0% 5. Ngµnh dÇu khÝ 20302 61830 32.8% 2.6. C¸c chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ph¸t triÓn c«ng nghiÖp ®· ®­îc triÓn khai: Trong 3 n¨m qua, ChÝnh phñ ®· tiÕn hµnh söa ®æi, bæ sung, ban hµnh vµ triÓn khai nhiÒu chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ph¸t triÓn c«ng nghiÖp nh»m ®iÒu chØnh c¸c bÊt hîp lý trong s¶n xuÊt vµ kinh doanh, thóc ®Èy s¶n xuÊt vµ ®Çu t­ cña doanh nghiÖp vµ t¹o ra mét m«i tr­êng kinh doanh thuËn lîi vµ b×nh ®¼ng h¬n, gi¶m chi phÝ giao dÞch kinh doanh, gãp phÇn tÝch cùc më réng s¶n xuÊt c«ng nghiÖp trong n­íc vµ më réng xuÊt khÈu s¶n phÈm c«ng nghiÖp nh­: - Söa ®æi bæ sung NghÞ ®Þnh ban hµnh kÌm theo LuËt KhuyÕn khÝch ®Çu t­ trong n­íc: C¸c ­u ®·i cho c¸c doanh nghiÖp ®Çu t­ míi hoÆc ®Çu t­ më réng 12 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn vµo nh÷ng ngµnh vµ khu vùc ®­îc khuyÕn khÝch díi c¸c h×nh thøc nh­ miÔn, gi¶m thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp, miÔn thuÕ sö dông vèn, miÔn thuÕ nhËp khÈu vËt t­ thiÕt bÞ t¹o tµi s¶n cè ®Þnh khi thùc hiÖn c¸c dù ¸n ®Çu t­, miÔn thuÕ nhËp khÈu nguyªn liÖu cho s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu vµ hç trî l·i suÊt sau ®Çu t­ (NghÞ ®Þnh 51/1999/N§-CP ngµy 8/7/1999 vµ NghÞ ®Þnh 35/2002/N§-CP ngµy 29/3/2002 cña ChÝnh phñ). Sè doanh nghiÖp ®Çu t­ vµo c¸c lÜnh vùc, ®Þa bµn khuyÕn khÝch ®Çu t­ t¨ng ®¸ng kÓ, ®Æc biÖt lµ c¸c tØnh miÒn nói phÝa B¾c (Lµo Cai, Th¸i Nguyªn). - Cung cÊp tÝn dông hç trî xuÊt khÈu cho c¸c doanh nghiÖp ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh hµng xuÊt khÈu díi c¸c h×nh thøc nh­: cho vay ng¾n, trung vµ dµi h¹n, hç trî l·i suÊt sau ®Çu t­, b¶o l·nh tÝn dông ®Çu t­, b¶o l·nh dù thÇu vµ b¶o l·nh thùc hiÖn hîp ®ång (QuyÕt ®Þnh 133/2001/Q§-TTg ngµy 10/9/2001 cña Thñ t­íng ChÝnh phñ). KhuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu s¶n phÈm th«ng qua th­ëng xuÊt khÈu theo gi¸ trÞ, chñng lo¹i s¶n phÈm vµ thÞ tr­êng xuÊt khÈu míi còng t¹o ra ®éng lùc m¹nh mÏ t¨ng kh¶ n¨ng xuÊt khÈu s¶n phÈm c«ng nghiÖp; - Thùc hiÖn chÝnh s¸ch hç trî ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh ®èi víi mét sè ngµnh nh­: ®ãng tµu, dÖt may, c¸c s¶n phÈm c¬ khÝ träng ®iÓm, ph©n bãn díi h×nh thøc cho vay tÝn dông ­u ®·i víi l·i suÊt thÊp 3%, ­u ®·i vÒ thuÕ, x©y dùng c¬ së h¹ tÇng (QuyÕt ®Þnh 55/2001/Q§-TTg ngµy 23/4/2001; QuyÕt ®Þnh sè 1420/Q§-TTg ngµy 02/11/2001 cña Thñ t­íng ChÝnh phñ). §iÒu ®ã ®· khuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp m¹nh d¹n ®Çu t­, ®æi míi c«ng nghÖ, thiÕt bÞ vµ n©ng cao ®­îc n¨ng lùc s¶n xuÊt. - KhuyÕn khÝch ph¸t triÓn ho¹t ®éng khoa häc, c«ng nghÖ vµ ®æi míi c«ng nghÖ nh­: triÓn khai c¸c ch­¬ng tr×nh träng ®iÓm vÒ c«ng nghÖ th«ng tin, c«ng nghÖ sinh häc, c«ng nghÖ vËt liÖu vµ c«ng nghÖ tù ®éng ho¸; chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch doanh nghiÖp tù ®Çu t­ ph¸t triÓn khoa häc vµ c«ng nghÖ díi h×nh thøc hç trî mét phÇn vèn ®Çu t­ cho viÖc ph¸t triÓn c«ng nghÖ b»ng nguån vèn ng©n s¸ch. X©y dùng ch­¬ng tr×nh hµnh ®éng ph¸t triÓn vµ ®Èy m¹nh øng dông khoa 13 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn häc c«ng nghÖ trong s¶n xuÊt (QuyÕt ®Þnh sè 188/2002/Q§-TTg ngµy 31/12/2002). 3. Dù kiÕn thùc hiÖn 2 n¨m 2004-2005: 3.1. Mét sè nhËn ®Þnh vÒ thÞ tr­êng trong vµ ngoµi n­íc: Hai n¨m 2004-2005 lµ giai ®o¹n cuèi cïng ngµnh c«ng nghiÖp ViÖt Nam thùc hiÖn lé tr×nh afta vµ tiÕn hµnh nh÷ng b­íc ®i quan träng chuÈn bÞ gia nhËp wto. Sù t¸c ®éng cña t×nh h×nh kinh tÕ thÕ giíi ®èi víi n­íc ta ngµy cµng râ nÐt vµ cµng lín do chÝnh s¸ch kinh tÕ më vµ héi nhËp quèc tÕ. BiÕn ®éng t×nh h×nh kinh tÕ thÕ giíi, khu vùc sÏ ngµy cµng ¶nh h­ëng trùc tiÕp tíi nÒn kinh tÕ ViÖt Nam. C¸c ngµnh c«ng nghiÖp chÕ biÕn phô thuéc nhiÒu vµo nguån nguyªn liÖu nhËp khÈu sÏ gÆp nhiÒu th¸ch thøc, khã kh¨n h¬n do biÕn ®éng gi¸. Tuy nhiªn, c¬ héi tham gia c¸c thÞ tr­êng xuÊt khÈu ngµy cµng më réng, ®Æc biÖt lµ thÞ tr­êng Mü. ThÞ tr­êng trong n­íc Víi trªn 80 triÖu d©n vµ tèc ®é t¨ng tr­ëng cña nÒn kinh tÕ ®­îc duy tr× ë møc cao nh­ nh÷ng n¨m võa qua ®­îc coi lµ mét thÞ tr­êng ®Çy triÓn väng vÒ c¸c s¶n phÈm c«ng nghiÖp vµ lµ mét ®iÒu kiÖn tiÒn ®Ò quan träng cho sù ph¸t triÓn cña ngµnh c«ng nghiÖp trong n­íc. HiÖn nay, nhiÒu s¶n phÈm c«ng nghiÖp chÕ biÕn nh­: thùc phÈm chÕ biÕn, chÕ t¹o c¬ khÝ, ®iÖn, ®iÖn tö d©n dông, hµng dÖt may, bia, s÷a, dÇu ¨n, chÊt tÈy röa, s¨m lèp xe ®¹p, xe m¸y, lèp « t« m¸y kÐo, giµy dÐp..., ®· chiÕm ®­îc thÞ tr­êng trong n­íc vµ dÇn c¹nh tranh ®­îc víi hµng ngo¹i nhËp. Dù b¸o nhu cÇu trong n­íc mét sè s¶n phÈm c«ng nghiÖp chñ yÕu n¨m 14 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn 2005 C¸c s¶n phÈm ®¬n vÞ c«ng nghiÖp tÝnh 2000 N¨ng lùc Nhu cÇu 2005 Nhu cÇu s¶n xuÊt §iÖn th¬ng phÈm Tû Kwh DÇu th« TriÖu tÊn Xi m¨ng TriÖu tÊn ThÐp x©y dùng “ Than s¹ch “ S¨m lèp «t« TriÖu bé S¨m lèp xe m¸y “ Xe ®¹p néi ®Þa TriÖu c¸i Qu¹t ®iÖn “ X¨ng-diezel Ngµn c¸i §éng c¬®iÖn “ Hµng may s½n TriÖu SP Giµy dÐp TriÖu ®«i GiÊy 1000 tÊn Bia TriÖu lÝt Thuèc l¸ bao ThÞ tr­êng xuÊt khÈu 26,6 0 13,5 1,67 7,6 0,6 5,0 0,5 0,8 50 50 64 80 480 800 2330 32 15,4 18,6 2,5 12-13 0,5 4,0 0,5 1,5 30 50 540 360 377 800 2500 N¨ng lùc s¶n xuÊt 45,8 0 29-30 3,3-3,6 12-13,5 1 6,0 1,0 1,6-1,7 100 100 83-88 160 800 970-970 2380 18 29 3,5 22 1,55 6,6 1,2 2-2,5 95 98 800 390-450 670 1150 4000 C¸c thÞ tr­êng xuÊt khÈu chñ yÕu hai n¨m 2004-2005 cña hµng c«ng nghiÖp ViÖt Nam lµ eu víi c¸c s¶n phÈm chñ yÕu lµ hµng dÖt may, giµy dÐp, xe ®¹p; NhËt B¶n víi c¸c s¶n phÈm chñ yÕu lµ than, dÇu th«, hµng dÖt may, giµy dÐp, hµng thñ c«ng mü nghÖ; asean víi c¸c s¶n phÈm lµ hµng thñ c«ng mü nghÖ, dÖt may, giµy dÐp, linh kiÖn ®iÖn tö, d©y, c¸p ®iÖn... ThÞ tr­êng Mü lµ thÞ tr­êng lín, chiÕm tû träng ngµy cµng t¨ng trong kim ng¹ch xuÊt khÈu víi c¸c s¶n phÈm chñ yÕu nh­ hµng dÖt may, giµy dÐp. Ngoµi ra, chóng ta cßn cã thÓ khai th¸c thªm mét sè thÞ tr­êng kh¸c nh­ Nga, §«ng ¢u, Trung Quèc, Trung §«ng cho s¶n phÈm dÇu thùc vËt, s÷a, than, lèp « t«, xe g¾n m¸y .... 15 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn Dù b¸o kh¶ n¨ng xuÊt khÈu mét sè s¶n phÈm c«ng nghiÖp chñ yÕu hai n¨m 2004- 2005 S¶n phÈm c«ng ®¬n vÞ nghiÖp xuÊt khÈu tÝnh Hµng dÖt may TriÖu $ 2004 2005 ThÞ tr­êng hiÖn cã ThÞ tr­êng cã kh¶ n¨ng më réng 3900 4500 §µi Loan, Hµn Quèc, NhËt B¶n, eu, Nga, B¾c Hång k«ng, NhËt B¶n, Mü, Mü, asean, Trung xingapo, Nga, Thôy sü, §«ng eu, Mü, B¾c Mü Hµng giµy dÐp TriÖu $ 2500 2800 §µi Loan, Hµn Quèc, NhËt B¶n, eu, Nga, B¾c Hång k«ng, NhËt B¶n, Mü, Mü, asean, Trung xingapo, Nga, Thôy sü, §«ng eu, Mü, B¾c Mü Than DÇu th« Hµng §T vµ linh kiÖn 1000 tÊn TriÖu tÊn TriÖu $ 8000 17,2 800 8000 17,5 NhËt B¶n, T©y ¢u, §«ng NhËt B¶n, T©y ¢u, Trung ¢u, Trung Quèc, Th¸i Quèc, Th¸i Lan, Nam Lan Mü NhËt B¶n, §µi Loan, Hµn NhËt B¶n, §µi Loan, Hµn 900 Quèc Quèc, Trung Quèc Ch©u ¸ ThÞ tr­êng kh«ng æn ®Þnh Hµng thñ c«ng mü TriÖu $ 420 480 asean, NhËt B¶n nghÖ ThÞ tr­êng kh«ng æn ®Þnh S¶n phÈm nhùa “ 210 250 asean, D©y ®iÖn,c¸p ®iÖn “ 350 420 Ch©u ¸ Xe ®¹p vµ phô tïng " 170 200 Ch©u ¢u, §µi Loan Ch©u ¢u, §µi Loan 3.2. Dù kiÕn kÕ ho¹ch toµn ngµnh c«ng nghiÖp: C¨n cø vµo t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch n¨m 2001-2003, cã thÓ ®a ra dù kiÕn kÕ ho¹ch t¨ng tr­ëng c«ng nghiÖp n¨m 2004 lµ 15,5% vµ 2005 lµ 1515,5%, trong ®ã khu vùc kinh tÕ quèc doanh t¨ng tr­ëng æn ®Þnh kho¶ng 1212,5%, khu vùc ngoµi quèc doanh tiÕp tôc duy tr× møc t¨ng tr­ëng cao kho¶ng 19-20%, khu vùc cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi cã møc t¨ng tr­ëng kh¸ tõ 15-16%. VÒ tû träng GTSXCN toµn ngµnh: khu vùc quèc doanh do cã tèc ®é t¨ng tr­ëng thÊp nªn tû träng gi¶m tõ 41% n¨m 2001 xuèng 37% n¨m 2005 (mét phÇn lµ do viÖc cæ phÇn ho¸ c¸c DNNN), khu vùc ngoµi quèc doanh cã tèc ®é t¨ng tr­ëng cao vµ cã tû träng t¨ng tõ 24% n¨m 2001 lªn 27% n¨m 2005, khu vùc cã vèn 16 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn ®Çu t­ n­íc ngoµi cã møc t¨ng tr­ëng æn ®Þnh vµ tû träng duy tr× ë møc 3536%. Dù kiÕn gi¸ trÞ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp kÕ ho¹ch n¨m 2004-2005 (®¬n vÞ: tû ®ång) Tæng TH 2003 sè Tèc ®é Dù Tèc ®é Dù Tèc ®é Dù kiÕn Tèc ®é t¨ng,% kiÕn t¨ng, % kiÕn t¨ng PA 2005, t¨ng PA 2003/200 2004 2004/2003 2005, thÊp,% PA cao cao,% 2 PA 2005/2004 2005/2004 thÊp Tæng sè 302.99 16.0% 349.95 15.5% 402.45 15.0% 404.196 15.5% 2 Nhµ 117.298 12.4% 131.96 12.5% 147.80 12.0% 147.80 12.0% 75.906 91.47 20.5% 109.30 19.5% 109.76 20.0% 126.53 15.2% 145.35 14.9% 146.64 15.9% n­íc Ngoµi 18.7% QD fdi 109.795 18.3% 3.3. Dù kiÕn kÕ ho¹ch tõng ph©n ngµnh c«ng nghiÖp: 3.3.1. Ngµnh ®iÖn Tæng s¬ ®å V ®iÒu chØnh (n¨m 2003) nhu cÇu ®iÖn th¬ng phÈm ®Õn n¨m 2005 lµ 45,8 tû KWh, ®iÖn s¶n xuÊt t­¬ng øng lµ 53,4 tû KWh . Dù kiÕn 2 n¨m 2004-2005, c«ng suÊt nguån t¨ng thªm kho¶ng 2.401 MW, cô thÓ nh­ sau: N¨m 2004 n¨ng lùc t¨ng thªm: nguån ®iÖn (2071 MW); Líi ®iÖn 500KV (428 km vµ 1650 mva) vµ hµng lo¹t c¸c c«ng tr×nh líi ®iÖn 220, 110 KV vµ h¹ thÕ kh¸c. N¨m 2005 n¨ng lùc t¨ng thªm: nguån ®iÖn (330 MW); Líi ®iÖn 500KV gåm: §­êng d©y §µ N½ng - Hµ TÜnh, §­êng d©y Hµ TÜnh - Th­êng TÝn, vµ hoµng lo¹t c¸c c«ng tr×nh 220, 110 KV vµ h¹ thÕ kh¸c. Tæng c«ng suÊt ®Õn n¨m 2005 kho¶ng 11.304 MW. Ngoµi viÖc ®Çu t­ x©y dùng ph¸t triÓn nguån vµ líi ®iÖn ®ång bé cÇn phèi hîp víi c¸c n­íc trong khu 17 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn vùc chuÈn bÞ c¸c ®iÒu kiÖn ®Ó nhËp khÈu ®iÖn tõ Lµo, Trung Quèc ,campuchia. 3.3.2. Ngµnh than Nhu cÇu than sö dông trong n­íc ®Õn 2005 t¨ng lªn kho¶ng 12-13,5 triÖu tÊn than s¹ch, trong ®ã, ngµnh ®iÖn cã nhu cÇu kho¶ng 5,5 triÖu tÊn, ngµnh xi m¨ng cÇn 2,5 triÖu tÊn/n¨m, ph©n bãn 0,7-0,8 triÖu tÊn. N¨m 2005 dù kiÕn s¶n xuÊt 22 triÖu tÊn than s¹ch. N¨ng lùc s¶n xuÊt cña ngµnh than ®ñ ®¸p øng nhu cÇu trong n­íc. Dù b¸o nhu cÇu vµ kÕ ho¹ch s¶n xuÊt than 2004-2005 ®¬n vÞ: ngh×n tÊn ChØ tiªu 2004 2005 KÕ ho¹ch s¶n xuÊt 20000 22000 Dù b¸o tiªu thô: 19500 21500 XuÊt khÈu 8000 8000 Cho ®iÖn 3750 4500 Cho xi m¨ng 2200 2500 Cho s¶n xuÊt giÊy 220 250 Cho s¶n xuÊt ph©n bãn 700 750 C¸c hé tiªu thô kh¸c 4630 5500 3.3.3. Ngµnh thÐp Nhu cÇu thÐp ®Õn n¨m 2005 kho¶ng 5-5,5 triÖu tÊn víi møc t¨ng tr­ëng 2 n¨m 2004-2005 kho¶ng 12-13%/n¨m, trong ®ã nhu cÇu thÐp dµi lµ 3,3 triÖu tÊn. S¶n xuÊt trong n­íc ®Õn n¨m 2005 sÏ ®¸p øng vÒ c¬ b¶n nhu cÇu thÐp dµi. Nhu cÇu ph«i thÐp cho s¶n xuÊt thÐp dµi n¨m 2005 kho¶ng 3,7 triÖu tÊn, s¶n xuÊt ph«i thÐp trong n­íc ®¸p øng kho¶ng 1-1,4 triÖu tÊn, phÇn thiÕu kho¶ng 2,3-2,7 triÖu tÊn ph¶i nhËp khÈu. 3.3.4. C«ng nghiÖp nhÑ §Çu t míi: TriÓn khai x©y dùng c¸c Côm c«ng nghiÖp DÖt may t¹i: KCN Hoµ Kh¸nh - §µ N½ng, KCN Phè Nèi - Hng Yªn,... mçi Côm bao gåm nhiÒu nhµ m¸y: kÐo sîi, dÖt v¶i, in-nhuém-hoµn tÊt, may, s¶n xuÊt phô liÖu may, xö lý n­íc th¶i... KhuyÕn khÝch thu hót mäi thµnh phÇn kinh tÕ ®Çu t­ vµo c¸c Côm 18 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn c«ng nghiÖp DÖt may míi. §Çu t ph¸t triÓn c©y b«ng ®Õn n¨m 2005 ®¹t s¶n l­îng b«ng x¬ 30.000 tÊn ®¸p øng 30% nhu cÇu trong n­íc trªn c¬ së ph¸t triÓn 5 vïng nguyªn liÖu gåm S¬n La - Thanh Ho¸; T©y Nguyªn; Nam Trung Bé; §«ng Nam Bé vµ §ång b»ng s«ng Cöu Long víi tæng diÖn tÝch ®Õn n¨m 2005 ®¹t 60.000 ha. 3.4. Dù kiÕn xuÊt khÈu hµng c«ng nghiÖp: Dù kiÕn kim ng¹ch xuÊt khÈu hµng c«ng nghiÖp 2004- 2005 ChØ tiªu ®¬n vÞ tÝnh TH 2001 TH 2002 TH 2003 Dù kiÕn Dù 2004 2005 I. Kim ng¹ch XKCN TriÖu usd 10615 11610 14344 16500 18600 Hµng CN nÆng vµ KS ,, 5247 5210 6255 7000 7600 Hµng CN nhÑ vµ TTCN ,, 5368 6400 8089 9500 11000 Hµng dÖt may TriÖu usd 1975 2710 3600 4250 4800 Hµng giµy dÐp ,, 1560 1867 2217 2.700 3000 Hµng thñ c«ng mü nghÖ ,, 235 327 360 420 480 Than ®¸* Ngh×n .TÊn 4290 5870 6200 8000 8000 S¶n phÈm nhùa Tr.usd 120 153 175 210 250 D©y ®iÖn vµ c¸p ®iÖn Tr usd 181 186 283 350 420 DÇu th« Tr.tÊn 16,7 16,8 17,18 17,2 17,5 595 504 686 800 900 kiÕn 2. MÆt hµng XK chñ yÕu Hµng ®iÖn tö & linh kiÖn TriÖu usd Ghi chó (*): Møc ®é xuÊt khÈu than ®¸ cßn phô thuéc vµo viÖc ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ cña viÖc xuÊt khÈu than vµ viÖc n©ng cao møc tiªu thô than trong n­íc, ®Æc biÖt ®èi víi than chÊt l­îng thÊp. 3.5. Dù kiÕn vèn ®Çu t­ ngµnh c«ng nghiÖp: C¨n cø vµo nhu cÇu vèn ®Çu t­ theo kÕ ho¹ch 5 n¨m vµ ­íc thùc hiÖn giai ®o¹n 2001-2003 th× nhu cÇu vèn ®Çu t­ cho 2 n¨m 2004-2005 lµ 235.294 tû ®ång, trong ®ã chñ yÕu lµ ®Çu t­ cho ®iÖn chiÕm 20%, ph©n bãn vµ ho¸ chÊt 17,5%, dÇu khÝ 17,7%, dÖt may 12,2%, xi m¨ng 10,3%. Tuy nhiªn, do tiÕn ®é c¸c dù ¸n thùc hiÖn chËm (läc dÇu, ®¹m tõ than, dap, 19 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. TiÓu luËn: Kinh tÕ ph¸t triÓn ®¹m Cµ Mau, xi m¨ng H¶i Phßng míi) nªn nhu cÇu vèn 2 n¨m cÇn kho¶ng 171.848 tû ®ång, trong ®ã chñ yÕu lµ ®Çu t­ cho ®iÖn chiÕm 23,2%, ho¸ chÊt vµ ho¸ dÇu chiÕm 26,6%, xi m¨ng chiÕm 8,1%, dÇu khÝ chiÕm 4,1%, thÐp chiÕm 3,4%, dÖt may chiÕm 3%, giÊy chiÕm 4,4%. H×nh thøc ®Çu t­ vµ nguån vèn ®· ®a d¹ng h¬n kÓ c¶ trong nh÷ng ngµnh ®­îc coi lµ ®éc quyÒn nh­ ®iÖn, dÇu khÝ, xi m¨ng: nhiÒu nhµ m¸y ®iÖn bot cña c¸c nhµ ®Çu t­ trong n­íc vµ n­íc ngoµi, nhiÒu Nhµ m¸y xi m¨ng ®Çu t­ b»ng nguån vèn t nh©n trong vµ ngoµi n­íc díi h×nh thøc liªn doanh vµ 100% vèn n­íc ngoµi... Nhu cÇu vèn ®Çu t­ cho ngµnh c«ng nghiÖp 2004-2005 ®¬n vÞ tÝnh: Tû ®ång Sè Ngµnh c«ng nghiÖp Vèn ­íc TH Nhu cÇu vèn Nhu cÇu vèn Nhu cÇu TT 2001-2003 2001 - 2005 (theo 2004-2005 theo vèn 2004KH ban ®Çu) KH 2005 ®iÒu chØnh Tæng sè 164706 400000 235294 171848 1 Ngµnh ®iÖn 51862 97913 46051 39928 2 Ngµnh than 2906 3428 522 3302 3 Ngµnh xi m¨ng 10630 34796 24166 13867 4 Ngµnh thÐp 4189 9980 5791 5825 5 Ngµnh ph©n bãn 16341 57464 41123 45626 ho¸ chÊt vµ ho¸ dÇu 6 Ngµnh dÇu khÝ 20302 61830 41528 7056 7 Ngµnh khai kho¸ng 328 4189 3861 3472 8 Ngµnh dÖt may 6347 35000 28653 5000 9 Ngµnh giÊy 1801 5113 3312 7485 10 C¸c dù ¸n ®Çu t­ 50000 90287 40287 40287 kh¸c 3.6. Mét sè kiÕn nghÞ vµ gi¶i ph¸p thùc hiÖn kÕ ho¹ch hai n¨m 20042005: a. LËp l¹i trËt tù ®Çu t­ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp TiÕp tôc rµ so¸t, bæ sung c¸c quy ho¹ch ngµnh ®· ®­îc phª duyÖt theo tinh thÇn cña NQ9 BCHTW: Më réng h¬n thµnh phÇn kinh tÕ tham gia vµo hÇu hÕt c¸c ngµnh c«ng nghiÖp, kÓ c¶ c¸c ngµnh lín hiÖn ®ang do c¸c Tæng C«ng ty 91 n¨m gi÷ nh­ ®iÖn, xi m¨ng, dÇu khÝ, thÐp; quy ho¹ch ngµnh ph¶i g¾n víi quy ho¹ch vïng l·nh thæ. X©y dùng quy ho¹ch c¸c ngµnh cßn thiÕu. TËp trung chØ 20
- Xem thêm -