T119 quy luật lượng - chất

  • Số trang: 26 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 19 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24677 tài liệu

Mô tả:

më ®Çu Trong ®êi sèng hµng ngµy, ®»ng sau c¸c hiÖn t-îng mu«n h×nh mu«n vÎ, con ng-êi dÇn dÇn nhËn thøc ®-îc tÝnh trËt tù vµ mèi liªn hÖ cã tÝnh lÆp l¹i cña c¸c hiÖn t-îng, tõ ®ã h×nh thµnh nªn kh¸i niÖm “quy luËt”. Víi t­ c²ch l¯ ph³m trï cða lý luËn nhËn thøc, kh²i niÖm “quy luËt” l¯ s°n phÈm cða t­ duy khoa häc, ph°n ²nh sù liªn hÖ cña c¸c sù vËt vµ tÝnh chØnh thÓ cña chóng. C¸c quy luËt cña tù nhiªn, cña x· héi còng nh- cña t- duy con ng-êi ®Òu mang tÝnh kh¸ch quan. Con ng-êi kh«ng thÓ t¹o ra hoÆc tù ý xo¸ bã ®-îc quy luËt mµ chØ nhËn thøc vµ vËn dông nã trong thùc tiÔn. 1 Quy luËt “tõ nh÷ng thay ®æi vÒ l­îng dÉn ®Õn sù thay ®æi vÒ chÊt v¯ ng­îc l³i” l¯ mét trong ba quy luËt cða phÐp biÖn chøng duy vËt, nã cho biÕt ph-¬ng thøc cña sù vËn ®éng, ph¸t triÓn. NhËn thøc ®-îc quy luËt nµy cã ý nghÜa rÊt quan träng trong ho¹t ®éng thùc tiÔn khi chóng ta xem xÐt c¸c sù vËt, hiÖn t-îng. NÕu nhËn thøc kh«ng ®óng quy luËt nµy sÏ dÉn ®Õn t- t-ëng t¶ khuynh, h÷u khuynh. T¶ khuynh lµ phñ nhËn sù tÝch luü vÒ l-îng, muèn cã ngay sù thay ®æi vÒ chÊt, cßn h÷u khuynh lµ khi chÊt ®· biÕn ®æi v-ît qu¸ giíi h¹n ®é nh-ng kh«ng d¸m thùc hiÖn sù thay ®æi c¨n b¶n vÒ chÊt. N-íc ta ®ang qu¸ ®é lªn CNXH, bá qua giai ®o¹n ph¸t triÓn cña CNTB, viÖc nhËn thøc ®óng ®¾n quy luËt l-îng- chÊt sÏ cã ý 2 nghÜa rÊt lín trong qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng XHCN. Trong ph¹m vi cña tiÓu luËn nµy, t«i xin ®-îc tr×nh bµy nhøng c¬ së lý luËn chung vÒ néi dung cña quy luËt l-îng- chÊt, trªn c¬ së ®ã rót ra ý nghÜa thùc tiÔn cña viÖc nhËn thøc quy luËt nµy, sù vËn dông quy luËt nµy ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng XHCN ë ViÖt nam. "Ph©n tÝch néi dung qui luËt tõ nh÷ng thay ®æi vÒ l-îng dÉn ®Õn sù thay ®æi vÒ chÊt vµ ng-îc l¹i. ViÖc nhËn thøc vµ vËn dông vµo trong ho¹t ®éng thùc tiÔn cña anh chÞ vµo trong ho¹t ®éng thùc tiÔn" KÕt cÊu cña tiÓu luËn gåm 3 phÇn: 3 PhÇn më ®Çu PhÇn I: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn cña quy luËt, tõ nh÷ng thay ®æi vÒ l-îng dÉn ®Õn sù thay ®æi vÒ chÊt vµ ng-îc l¹i. PhÇn II: VËn dông vµo qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng XHCN ë ViÖt nam. PhÇn KÕt luËn. Do tr×nh ®é nhËn thøc vÒ vÊn ®Ò nµy nªn tiÓu luËn kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt, rÊt mong nhËn ®-îc nh÷ng nhËn xÐt gãp ý cña c« gi¸o. 4 PhÇn I 5 Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn cña quy luËt tõ nh÷ng thay ®æi vÒ l-îng dÉn ®Õn sù thay ®æi vÒ chÊt vµ ng-îc l¹i Quy luËt nh÷ng thay ®æi vÒ l-îng dÉn ®Õn sù thay ®æi vÒ chÊt vµ ng-îc l¹i lµ mét trong nh÷ng quy luËt c¬ b¶n cña phÐp biÖn chøng duy vËt. Quy luËt nµy chØ râ tÝnh chÊt vµ c¸ch thøc cña sù ph¸t triÓn. 1- C¸c kh¸i niÖm 1.1- Kh¸i niÖm vÒ chÊt ChÊt lµ tÝnh quy ®Þnh vèn cã cña sù vËt hiÖn t-îng ®-îc biÓu hiÖn th«ng qua c¸c thuéc tÝnh vµ ®Æc ®iÓm cÊu tróc cña sù vËt. 6 TÝnh quy ®Þnh lµ c¸i vèn cã cña sù vËt, hiÖn t-îng ®Ó ph©n biÖt sù vËt nµy víi sù vËt kh¸c. TÝnh quy ®Þnh nµy ®-îc thÓ hiÖn th«ng qua c¸c thuéc tÝnh. Cã thuéc tÝnh c¬ b¶n vµ kh«ng c¬ b¶n. Thuéc tÝnh c¬ b¶n quy ®Þnh chÊt cña sù vËt. NÕu thuéc tÝnh c¬ b¶n mÊt ®i th× chÊt cña sù vËt thay ®æi. Cßn thuéc tÝnh kh«ng c¬ b¶n th× trong qu¸ tr×nh tån t¹i cña sù vËt, cã nh÷ng thuéc tÝnh kh«ng c¬ b¶n míi n¶y sinh vµcã nh÷ng thuéc tÝnh kh«ng c¬ b¶n mÊt ®i nh-ng chÊt cña sù vËt kh«ng thay ®æi. Thuéc tÝnh chØ béc lé th«ng qua quan hÖ víi sù vËt kh¸c. Trong sù vËt, hiÖn t-îng, chÊt kh«ng t¸ch rêi víi l-îng 1.2-L-îng cña sù vËt Lµ tÝnh quy ®Þnh vèn cã cña sù vËt, hiÖn t-îng, chØ râ vÒ mÆt quy m«, tèc ®é, tr×nh ®é ph¸t triÓn cña sù vËt, hiÖn t-îng. Nãi ®Õn 7 l-îng sù vËt tøc lµ sù vËt ®ã lín hay bÐ, tèc ®é ph¸t triÓn nhanh hay chËm, tr×nh ®é cao hay thÊp..v..v..®o b»ng c¸c ®¹i l-îng cô thÓ, b»ng sè tuyÖt ®èi nh- trong l-îng, thÓ tÝch hoÆc so s¸nh víi vËt thÓ kh¸c, thêi kú nµy víi thêi kú kh¸c. VÝ dô tèc ®é cña ¸nh s¸ng lµ 300.000km/gi©y, mét c¸i bµn cã chiÒu cao 80 ph©n, mét n-íc cã 50 triÖu d©n..v..v 1.3- Kh¸i niÖm vÒ §é §é lµ giíi h¹n mµ trong ®ã l-îng biÕn ®æi ch-a g©y nªn sù thay ®æi c¨n b¶n vÒ chÊt. Sù vËt vÉn lµ nã, mäi sù vËt hiÖn t-îng ®Òu tån t¹i trong mét ®é thÝch hîp khi l-îng biÕn ®æi v-ît qu¸ giíi h¹n ®é th× sù vËt kh«ng cßn lµ nã. Trong ph¹m vi mét ®é nhÊt ®Þnh hai mÆt chÊt vµ l-îng t¸c ®éng qua l¹i lÉn nhau lµm cho sù vËt vËn ®éng. Mäi sù thay ®æi vÒ l-îng 8 ®Òu cã ¶nh h-ëng ®Õn tr¹ng th¸i chÊt cña sù vËt, nh-ng kh«ng ph¶i nh÷ng thay ®æi vÒ l-îng nµo còng dÉn ®Õn thay ®æi vÒ chÊt. ChØ trong tr-êng hîp khi sù thay ®æi vÒ l-îng ®¹t tíi møc ph¸ vì ®é cò th× chÊt cña sù vËt míi thay ®æi, sù vËt chuyÓn thµnh sù vËt kh¸c. 1.4-§iÓm nót Lµ ®iÓm mµ t¹i ®ã l-îng biÕn ®æi ®· g©y nªn sù thay ®æi c¨n b¶n, tËp hîp nh÷ng ®iÓm nót gäi lµ ®-êng nót. 1-5-B-íc nh¶y Sù thay ®æi c¨n b¶n vÒ chÊt, c¸i cò mÊt ®i c¸i míi ra ®êi ph¶i th«ng qua b-íc nh¶y. B-íc nh¶y lµ mét ph¹m trï triÕt häc dïng ®Ó chØ sù biÕn ®æi c¨n b¶n tõ chÊt sù vËt nµy sang chÊt cña sù vËt kh¸c. 9 + B-íc nh¶y ®èt biÕn lµ b-íc nh¶y x¶y ra trong thêi gian ng¾n lµm thay ®æi b¶n chÊt cña sù vËt. B-íc nh¶y nµy diÔn ra b»ng mét sù bïng næ m·nh liÖt. VD c¸ch m¹ng th¸ng M-êi Nga lµ mét b-íc nh¶y ®ét biÕn. + B-íc nh¶y dÇn dÇn lµ b-íc nh¶y ®-îc thùc hiÖn b»ng viÖc lo¹i bá dÇn nh÷ng yÕu tè, nh÷ng bé phËn chÊt cò x¶y ra trong mét thêi gian dµi míi lo¹i bá hoµn toµn chÊt cò thµnh chÊt míi. 2- Néi dung quy luËt tõ nh÷ng thay ®æi dÇn vÒ l-îng dÊn ®Õn sù thay ®æi vÒ chÊt vµ ng-îc l¹i. Sù ph¸t triÓn cña mäi sù vËt, hiÖn t-îng trong tù nhiªn vµ x· héi còng nh- sù ph¸t triÓn nhËn thøc t- duy con ng-êi ®Òu ®i tõ sù thay ®æi dÇn vÒ l-îng ®-îc tÝch luü l¹i khi v-ît qu¸ giíi h¹n ®é tíi 10 ®iÓm nót th× th× g©y nªn sù thay ®æi c¨n b¶n vÒ chÊt. Sù vËt cò mÊt ®i, sù vËt míi ra ®êi thay thÕ. Së dÜ nh- vËy lµ v× chÊt vµ l-îng lµ hai mÆt ®èi lËp vèn cã cña sù vËt hiÖn t-îng. L-îng th× th-êng xuyªn biÕn ®æi, cßn chÊt t-¬ng ®èi æn ®Þnh. Do ®ã sù ph¸t triÓn cña l-îng tíi mét lóc nµo ®ã th× m©u thuÉn víi chÊt cò. Khi chÊt cò k×m h·m th× qua ®ã n¶y sinh yªu cÇu tÊt yÕu ph¶i ph¸ vì chÊt cò, më ra mét ®é míi ®Ó më ®-êng cho l-îng ph¸t triÓn. Sù chuyÓn ho¸ tõ nh÷ng thay ®æi vÒ l-îng dÉn ®Õn nh÷ng thay ®æi vª chÊt, diÔn ra mét c¸ch phæ biÕn trong tù nhiªn, x· héi vµ t- duy. Quy luËt nµy cßn cã chiÒu ng-îc l¹i, tøc lµ kh«ng chØ thay ®æi vÒ l-îng dÉn ®Õn thay ®æi vÒ chÊt mµ sau khi chÊt míi ra ®êi do sù biÕn ®æi vÒ l-îng g©y nªn th× chÊt ®ã l¹i quy ®Þnh sù biÕn ®æi vÒ 11 l-îng, ¶nh hëng cña chÊt míi ®Õn l-îng thÓ hiÖn ë quy m«, møc ®é, nhÞp ®iÖu ph¸t triÓn míi. Néi dung duy luËt nµy ®-îc ph¸t biÓu nh- sau Mäi sù vËt hiÖn t-îng dÒu vËn ®éng, ph¸t triÓn b»ng c¸ch thay ®æi dÇn vÒ l-îng, l-îng thay ®æi ®Õn mét lóc nµo ®ã v-ît qu¸ ®é tån t¹i cña sù vËt tíi ®iÓm nót th× diÔn ra b-íc nh¶y, t¹o sù thay ®æi vÒ chÊt cña sù vËt. KÕt qu¶ lµ sù vËt cò, chÊt cò mÊt ®i vµ sù vËt míi, chÊt míi ra ®êi. ChÊt míi l¹i t¸c ®éng trë l¹i l-îng míi, l-îng míi l¹i tiÕp tôc thay ®æi dÇn, ®Õn lóc nµo ®ã, v-ît qu¸ ®é tån t¹i cña sù vËt tíi ®iÓm nót th× l¹i diÔn ra b-íc nh¶y t¹o sù thay ®æi vÒ chÊt, cø nh- vËy sù t¸c ®éng qua l¹i gi÷a hai mÆt chÊt vµ l-îng t¹o ra con ®-êng vËn ®éng, ph¸t triÓn kh«ng ngõng cña mäi sù vËt, hiÖn t-îng. 12 13 §iÒu cÇn chó ý lµ: -Quy luËt nµy chØ ®-îc thÓ hiÖn trong mèi quan hÖ gi÷a chÊt vµ l-îng hoµn toµn x¸c ®Þnh, mèi quan hÖ nµy h×nh thµnh mét c¸ch kh¸ch quan chø kh«ng thÓ g¸n ghÐp mét c¸ch tuú tiÖn. ®ång thêi sù chuyÓn ho¸ l-îng vµ chÊt bao giê còng phô thuéc vµo nh÷ng ®iÒu kiÖn nhÊt ®Þnh. -Quy luËt l-îng-chÊt ®-îc vËn dông trong x· héi thÓ hiÖn ë mèi quan hÖ gi÷a tiÕn ho¸ vµ c¸ch m¹ng. Trong sù ph¸t triÓn cña x· héi, sù thay ®æi dÇn vÒ l-îng gäi lµ tiÕn ho¸, cßn sù thay ®æi vÒ chÊt theo h-íng tiÕn ho¸ lªn gäi lµ c¸ch m¹ng, tiÕn ho¸ chuÈn bÞ cho c¸ch m¹ng. Trong giai ®o¹n tiÕn ho¸, chÕ ®é x· héi ch-a cã sù thay ®æi c¨n b¶n vÒ chÊt, cßn c¸ch m¹ng lµ kÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh tiÕn ho¸, chÊm døt mét qu¸ tr×nh nµy, më ra mét qu¸ tr×nh tiÕn ho¸ 14 míi cao h¬n, chÕ ®é x· héi cò bÞ xo¸ bá, chÕ ®é x· héi míi ra ®êi thay thÕ. C¸ch m¹ng x· héi lµ ph-¬ng thøc thay thÕ x· héi nµy b»ng x· héi kh¸c, b¹o lùc lµ h×nh thøc c¬ b¶n cña c¸ch m¹ng. 3- ý nghÜa ph-¬ng ph¸p luËn -Trong ho¹t ®éng nhËn thøc thùc tiÔn, cÇn ph¶i coi träng qu¸ tr×nh tÝch luü vÒ l-îng, nÕu kh«ng coi träng qu¸ tr×nh nµy th× sù kh«ng cã sù biÕn ®æi vÒ chÊt. -Quy luËt nµy cã chiÒu ng-îc l¹i, chÊt míi ra ®êi th× lµm biÕn ®æi tèc ®é, quy m« l-îng míi. Cho nªn khi chÊt míi ra ®êi ph¶i biÕt x¸c ®Þnh tèc ®é, quy m« ph¸t triÓn vÒ l-îng cho thÝch hîp, kh«ng ®-îc b¶o thñ, dõng l¹i 15 -CÇn ph¶i chèng quan ®iÓm t¶ khuynh, h÷u khuynh. T¶ khuynh lµ phñ nhËn tÝch luü vÒ l-îng muèn cã ngay sù thay ®æi vÒ chÊt, cßn h÷u khuynh lµ th× ng-îc l¹ikhi l-îng biÕn ®æi ®· tíi v-ît qu¸ ®é nh-ng kh«ng d¸m thùc hiÖn sù thay ®æi c¨n b¶n vÒ chÊt. PhÇn II VËn dông vµo thùc tiÔn ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng XHCn ë ViÖt nam 1-TÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan cña kinh tÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng CNXH ë n-íc ta 16 Kinh tÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng XHCNthùc chÊt lµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ tr-êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n-íc theo ®Þnh h-íng XHCN nh-ng ®-îc diÕn ®¹t gän h¬n, nãi râ ®-îc m« h×nh hinh tÕ tæng qu¸t cña n-íc ta trong thêi kú qu¸ ®é. Nãi nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng XHCN cã nghÜa lµ nÒn kinh tÕ cña chóng ta kh«ng ph¶i lµ kinh tÕ hiÖn vËt, tù cÊp, tù tóc, qu¶n lý theo kiÓu tËp trung, quan liªu, bao cÊp. Nh-ng ®ã còng kh«ng ph¶i lµ nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng tù do theo c¸ch nãi cña t- b¶n, tøc lµ kh«ng ph¶i nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng TBCN, vµ còng ch-a hoµn toµn lµ kinh tÕ thÞ tr-êng XHCN, cßn cã sù ®an xen vµ ®Êu tranh gi÷a c¸i cò vµ c¸i míi, võa cã l¹i võa ch-a cã ®Çy ®ñ c¸c yÕu tè CNXH. 17 Ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng XHCN ë n-íc ta lµ mét tÊt yÕu kh¸ch quan. Bëi v×. - Kinh tÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng XHCN lµ kÕt qu¶ cña sù nhËn thøc vµ vËn dông quy luËt vÌ sù phï hîp gi÷a quan hÖ s¶n xuÊt víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l-îng s¶n xuÊt. Cïng víi CNH, H§H ®Êt n-íc, nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng XHCN lµ con ®-êng kinh tÕ c¬ b¶n ®-a n-íc ta qu¸ ®é lªn CNXH. - N-íc ta trong thêi kú qu¸ ®é lªn CNXH, lµ thêi kú ®ang thùc hiÖn ho¸ dÇn dÇn CNXH, thêi kú xuÊt hiÖn nhiÒu h×nh thøc kinh tÕ qu¸ ®é, võa cã CNXH võa cßn CNTB. Chñ tr-¬ng x©y dùng kinh tÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng XHCN lµ phï hîp víi b¶n chÊt cña thêi kú lÞch sö ®Æc biÖt nµy. 18 - Chóng ta ®· biÕt thêi kú qu¸ ®é lµ mét thêi kú lÞch sö ®Æc biÖt, trong ®ã kÕt cÊu kinh tÕ - x· héi võa bao hµm nh÷ng yÕu tè cña x· héi cò ®ang suy tho¸i dÇn, võa bao hµm nh÷ng yÕu tè cña x· héi míi ra ®êi ®ang lín lªn tõng b-íc nh-ng ch-a dµnh toµn th¾ng. Thêi kú qu¸ ®é lµ thêi kú mµ x· héi ®ang chuyÓn tõ chÕ ®é nµy sang chÕ ®é kh¸c, ë ®ã ch-a cã ph-¬ng thøc s¶n xuÊt nµo gi÷ vÞ trÝ thèng trÞ tuyÖt ®èi, trong ®ã mçi ph-¬ng thøc chØ lµ mét “m°nh” mét “bé phËn” cða kÕt cÊu kinh tÕ x± héi, võa ®éc lËp t-¬ng ®èi, võa hîp t¸c vµ ®Êu tranh víi nhau. Mçi “m°nh”, mçi “bé phËn” Êy l¯ mét th¯nh phÇn kinh tÕ. Thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c ph-¬ng thøc s¶n xuÊt ë chç khi nã ch-a v-¬n lªn ®ãng vai trß thèng trÞ, nh-ng còng kh«ng ë vµo vÞ trÝ chi phèi, nã tån t¹i nh- mét bé phËn t-¬ng ®èi ®éc lËp, ®an xen víi 19 c¸c bé phËn kh¸c cña kÕt cÊu kinh tÕ-x· héi. Do vËy, nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn lµ ®Æc tr-ng riªng cã cña thêi kú qu¸ ®é lªn CNXH. Ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng XHCN chÝnh lµ thùc hiÖn nhÊt qu¸n vµ l©u dµi chÝnh s¸ch ph¸t triÓn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn, qua ®ã tiÒm n¨ng cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ®-îc khai th¸c ®Ó ph¸t triÓn lùc l-îng s¶n xuÊt, x©y dùng c¬ së vËt chÊt kü thuËt cña CNXH, n©ng cao ®êi sèng nh©n d©n, ®¶m b¶o x©y dùng thµnh c«ng CNXH. Nh- vËy, ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng XHCN lµ mét tÊt yÕu kh¸ch quan, lµ sù nhËn thøc ®óng ®¾n quy luËt tõ nh÷ng thay ®æi vÒ l-îng sÏ dÉn ®Õn sù thay ®æi vÒ chÊt vµ ng-îc l¹i. §iÒu ®ã cã nghÜa lµ khi chóng cha ch-a tÝch luü ®-îc ®Çy ®ñ nh÷ng ®iÒu 20
- Xem thêm -