T094 nguyên lí về mối liên hệ phổ biến và sự phát triển phép biện chứng duy vật

  • Số trang: 22 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 14 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24635 tài liệu

Mô tả:

Môc lôc: TT Trang I Më ®Çu 1 II Néi dung 3 Ch-¬ng 1: Nguyªn lý vÒ mèi liªn hÖ phæ biÕn trong phÐp biÖn 3 chøng duy vËt 1.1 C¸c ®Þnh nghÜa 3 1.2 TÝnh tÊt yÕu ph¶i héi nhËp kinh tÕ 6 Ch-¬ng 2: Mèi liªn hÖ gi÷a x©y dùng nÒn kinh tÕ ®éc lËp tù chñ víi 6 héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ 2.1 Mét sè ®Æc tr-ng cña nÒn kinh tÕ ®éc lËp tù chñ 6 2.2 Néi dung cña héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ 8 2.3 Mèi quan hÖ biÖn chøng gi÷a x©y dùng kinh tÕ ®éc lËp tù chñ víi 8 héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ 2.4 Nh÷ng lîi Ých vµ h¹n chÕ cña viÖc héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ 11 2.5 VÊn ®Ò héi nhËp kinh tÕ ë ViÖt Nam 12 2.5.1 §-êng lèi quan ®iÓm cña §¶ng ta trong qu¸ tr×nh héi nhËp 12 2.5.2 Qu¸ tr×nh héi nhËp ë ViÖt Nam 14 2.5.3 Nh÷ng lîi Ých vµ h¹n chÕ cña ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp 15 2.5.4 Mét sè ý kiÕn vµ gi¶i ph¸p cho qu¸ tr×nh héi nhËp ë ViÖt Nam 16 III. KÕt luËn 1 I. Më §Çu Toµn cÇu ho¸ kinh tÕ vµ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ hiÖn nay ®ang trë thµnh mét xu thÕ kh¸ch quan vµ tÊt yÕu cña tÊt c¶ c¸c n-íc trªn thÕ giíi, kh«ng kÓ c¸c n-íc ®ang ph¸t triÓn hay ph¸t triÓn, c¸c n-íc giµu hay nghÌo. Trong xu thÕ ®ã quèc gia nµo cã chiÕn l-îc, chÝnh s¸ch, biÖn ph¸p vµ c«ng cô qu¶n lÝ hîp lÝ sÏ mang l¹i lîi Ých, sù ph¸t triÓn vÒ kinh tÕ cho quèc gia ®ã, ng-îc l¹i sÏ mang l¹i kÕt qu¶ xÊu. §Ó cã thÓ tranh thñ c¸c nguån lùc tõ bªn ngoµi ®Æc biÖt lµ nguån vèn, tiÕn bé khoa häc c«ng nghÖ... ®ßi hái c¸c n-íc ph¶i cã sù më cöa, sù giao l-u, bu«n b¸n hîp t¸c víi c¸c n-íc trªn thÕ giíi mµ ®Æc biÖt lµ c¸c n-íc t- b¶n ph¸t triÓn. Tuy vËy ®i song song víi viÖc héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ chóng ta cÇn ph¶i cã sù thèng nhÊt nhËn thøc vÒ viÖc gi÷ ®éc lËp tù chñ trong qu¸ tr×nh héi nhËp. §©y lµ mét mèi lo ng¹i lín víi c¸c n-íc trªn thÕ giíi ®Æc biÖt lµ c¸c n-íc ®ang ph¸t triÓn. Mèi lo nµy phÇn nµo còng cã lÝ do chÝnh ®¸ng bëi hÇu hÕt c¸c n-íc ®ang ph¸t triÓn ®Òu cã xuÊt ph¸t ®iÓm tõ mét nÒn kinh tÕ ``nghÌo nµn, l¹c hËu, khoa häc c«ng nghÖ cßn thÊp kÐm, n¨ng suÊt lao ®éng cßn ch-a cao, søc c¹nh tranh vÒ c¸c lo¹i hµng ho¸ trªn thÞ tr-êng thÕ giíi thÊp trong khi ®ã c¸c n-íc ®i tr-íc cã lîi thÕ h¬n h¼n vÒ mäi mÆt, viÖc më réng quan hÖ víi c¸c n-íc ®ã sÏ dÉn ®Õn t×nh tr¹ng c¸c n-íc kÐm ph¸t triÓn khã tr¸nh khái bÞ lÖ thuéc vÒ kinh tÕ vµ tõ chç bÞ lÖ thuéc vÒ kinh tÕ cã thÓ bÞ lÖ thuéc vÒ chÝnh trÞ dÉn tíi kh«ng gi÷ v÷ng ®-îc chñ quyÒn. Thùc tÕ ngµy nay cho thÊy cã rÊt nhiÒu n-íc trªn thÕ giíi ®· bÞ lÖ thuéc qu¸ nhiÒu vµo c¸c n-íc t- b¶n nªn mäi ®-êng lèi, chÝnh s¸ch ph¸t triÓn kinh tÕ ®Òu bÞ c¸c n-íc t- b¶n nµy chi phèi vµ n¾m gi÷. §iÓn h×nh nh- n-íc Cuba cã mét thêi gian ®· bi phô thuéc qu¸ nhiÒu vµo MÜ. Vèn lµ mét n-íc trång rÊt nhiÕu mÝa song khoa häc kÜ thuËt cña n-íc nµy l¹i thÊp kÐm cho nªn ®Ó s¶n xuÊt ®-êng Cuba ph¶i nhËp khÈu trang thiÕt bÞ cña MÜ. Lîi dông thêi c¬ nµy MÜ ®· t×m mäi c¸ch ®Ó g©y ¸p lùc vÒ kinh tÕ ®èi víi Cuba vµ buéc Cuba ph¶i lÖ thuéc vµo MÜ. Dùa vµo ®ã MÜ ®· n¾m ®-îc quyÒn chi phèi vÒ kinh tÕ còng nh- chÝnh trÞ ë Cuba. HiÖn nay n-íc ViÖt Nam ta còng ®ang tham gia vµo c¸c tæ chøc, hiÖp héi trªn thÕ giíi. N-íc ta còng lµ mét n-íc nghÌo nµn, l¹c hËu h¬n rÊt nhiÒu so víi c¸c n-íc kh¸c v× vËy chóng ta ph¶i chñ ®éng tham gia héi nhËp kinh tÕ g¾n liÒn 2 víi viÖc x©y dùng nÒn kinh tÕ ®éc lËp tù chñ. §¶ng vµ nhµ n-íc ta ®· x¸c ®Þnh ®éc lËp tù chñ kinh tÕ lµ nÒn t¶ng vËt chÊt c¬ b¶n b¶o ®¶m sù bÒn v÷ng cña ®Êt n-íc ta vÒ chÝnh trÞ . ChÝnh v× viÖc héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ hiÖn nay ®ang lµ mét vÊn ®Ò nãng báng, cÊp b¸ch vµ cÇn thiÕt ®èi víi tÊt c¶ c¸c quèc gia trªn thÕ giíi trong ®ã cã c¶ n-íc ta. V× vËy ®Ò tµi nµy cã mét ý nghÜa thùc tiÔn v« cïng quan träng ®èi víi c¸c n-íc trªn thÕ giíi trong viÖc ®Ò ra c¸c ®-êng lèi, chÝnh s¸ch trong quan hÖ giao l-u, bu«n b¸n víi n-íc ngoµi. V× lÝ do nay t«i ®· quyÕt ®Þnh chän ®Ò tµi "Mèi quan hÖ biÖn chøng gi÷a héi nhËp kinh tÕ víi x©y dùng nÒn kinh tÕ ®éc lËp tù chñ" víi hy väng bµi tiÓu luËn nµy sÏ gãp mét phÇn nhá vµo c«ng viÖc x©y dùng nÒn kinh tÕ n-íc ta ngµy cµng giµu m¹nh . Trong qu¸ tr×nh viÕt bµi tiÓu luËn t«i ®· nhËn ®-îc sù chØ dÉn nhiÖt t×nh cña TS Mai Xu©n Hîi. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n. 3 II. Néi dung Ch-¬ng 1: Nguyªn lÝ vÒ mèi liªn hÖ phæ biÕn trong phÐp biÖn chøng duy vËt 1.1. C¸c ®Þnh nghÜa: PhÐp biÖn chøng lµ khoa häc vÒ mèi liªn hÖ phæ biÕn, nã ch¼ng qua lµ bé m«n khoa häc nghiªn cøu nh÷ng quy luËt vËn ®éng ph¸t triÓn cña tù nhiªn, x· héi vµ t- duy. Nh- vËy phÐp biÖn chøng ®· thõa nhËn sù vËt, hiÖn t-îng cña thÕ giíi kh¸ch quan tån t¹i theo mèi quan hÖ phæ biÕn, chóng vËn ®éng, ph¸t triÓn theo quy luËt nhÊt ®Þnh. PhÐp biÖn chøng cã nhiÖm vô ph¶i chØ ra nh÷ng quy luËt ®ã ®Ó ®Þnh h-íng cho con ng-êi trong nhiÖm vô thùc tiÔn. PhÐp biÖn chøng cã ba h×nh thøc c¬ b¶n trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña triÕt häc ®ã lµ: PhÐp biÖn chøng chÊt ph¸c, phÐp biÖn chøng duy t©m, phÐp biÖn chøng duy vËt . Thêi cæ ®¹i, do tr×nh ®é t- duy ph¸t triÓn ch-a cao, khoa häc ch-a ph¸t triÓn nªn c¸c nhµ triÕt häc chØ dùa vµo c¶m gi¸c, vµo c¸i nh×n trùc tiÕp ®Ó xem xÐt mäi vËt. PhÐp biÖn chøng nµy cßn thiÕu nhiÒu c¨n cø khoa häc do vËy mµ nã ®· bÞ phÐp siªu h×nh, xuÊt hiÖn tõ nöa cuèi thÕ kØ XV thay thÕ. PhÐp biÖn chøng duy t©m xuÊt hiÖn trong triÕt häc Cant¬ vµ hoµn thiÖn trong triÕt häc cña Hªghen. TÝnh chÊt duy t©m trong phÐp biÖn chøng cña Hªghen ®-îc thÓ hiÖn ë chç: ¤ng coi ý niÖm tuyÖt ®èi cã tr-íc vµ trong qu¸ tr×nh vËn ®éng ph¸t triÓn cuèi cïng nã l¹i trë vÒ víi chÝnh m×nh trong tinh thÇn. KÕ thõa cã chän läc nh÷ng thµnh tùu cña c¸c nhµ triÕt häc tr-íc ®ã M¸c vµ Anghen ®· s¸ng lËp ra chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng vµ phÐp biÖn chøng. PhÐp biÖn chøng duy vËt ®-îc x©y dùng trªn c¬ së mét hÖ thèng nh÷ng nguyªn lÝ, nh÷ng ph¹m trï c¬ së, nh÷ng quy luËt phæ biÕn ph¶n ¸nh ®óng ®¾n hiÖn thùc. Trong hÖ thèng ®ã nguyªn lÝ vÒ mèi liªn hÖ phæ biÕn lµ mét trong nh÷ng nguyªn lÝ kh¸i qu¸t nhÊt. Mèi liªn hÖ phæ biÕn lµ kh¸i niÖm ®óng ®Ó chØ sù rµng buéc, n-¬ng tùa, t¸c ®éng qui ®Þnh lÉn nhau cña c¸c sù 4 vËt hiÖn t-îng trong thÕ giíi kh¸ch quan. Trong thùc tÕ ng-êi ta lu«n ®Æt ra c¸c c©u hái c¸c sù vËt hiÖn t-îng cã mèi quan hÖ t¸c ®éng qua l¹i víi nhau hay kh«ng? Nh÷ng ng-êi theo quan ®iÓm siªu h×nh cho r»ng c¸c sù vËt, hiÖn t-îng tån t¹i trong tr¹ng th¸i ®éc lËp, t¸ch rêi nhau, c¸i nµy tån t¹i bªn c¹nh c¸i kia. NÕu gi÷a chóng cã mèi quan hÖ th× còng chØ lµ mèi liªn hÖ bªn ngoµi. Cßn nh÷ng ng-êi theo quan ®iÓm biÖn chøng l¹i cho r»ng c¸c sù vËt, hiÖn t-îng, c¸c qu¸ tr×nh kh¸c nhau võa tån t¹i ®éc lËp võa qui ®Þnh t¸c ®éng qua l¹i chuyÓn ho¸ lÉn nhau. PhÐp duy vËt biÖn chøng kh¼ng ®Þnh mäi sù vËt hiÖn t-îng ®Òu tån t¹i trong mèi liªn hÖ phæ biÕn. Sù vËt lµ tiÒn ®Ò, lµ ®iÒu kiÖn tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña nhau. Chóng th-êng xuyªn th©m nhËp, chuyÓn ho¸ lÉn nhau lµm cho ranh giíi gi÷a c¸c líp sù vËt kh«ng ph¶i lµ tuyÖt ®èi mµ bao giê còng cã líp trung gian chuyÓn tiÕp. Mèi liªn hÖ phæ biÕn kh«ng chØ diÔn ra gi÷a c¸c sù vËt kh¸c nhau mµ cßn diÔn ra trong b¶n th©n tõng sù vËt vµ ®Òu lµ kh¸ch quan. MÆc dï sù vËt tån t¹i trong nh÷ng mèi liªn hÖ phæ biÕn víi nhiÒu mèi liªn hÖ kh¸c nhau nh-ng vÞ trÝ, vai trß cña tõng mèi liªn hÖ kh«ng gièng nhau trong tæng sè mèi liªn hÖ vÒ sù vËt, trong ®ã cã mèi liªn hÖ gi÷ vai trß quyÕt ®Þnh ®Ðn sù tån t¹i, vËn ®éng biÕn ®æi cña sù vËt nh- mèi liªn hÖ bªn trong, b¶n chÊt .... Cßn nh÷ng mèi liªn hÖ kh¸c chØ cã nh÷ng ¶nh h-ëng nhÊt ®Þnh. Tuy vËy mäi mèi liªn hÖ cña c¸c sù vËt hiÖn t-îng lµ kh¸ch quan, lµ vèn cã cña mäi sù vËt, hiÖn t-îng. Ngay c¶ nh÷ng vËt v« tri v« gi¸c còng ®ang hµng ngµy chÞu sù t¸c ®éng cña c¸c sù vËt, hiÖn t-îng kh¸c nh-: ¸nh s¸ng, nhiÖt ®é, ®é Èm..... vµ ®«i khi còng chÞu sù t¸c ®éng cña con ng-êi. Con ng-êi - mét sinh vËt ph¸t triÓn cao nhÊt trong tù nhiªn lu«n chÞu sù t¸c ®éng cña c¸c sù vËt, hiÖn t-îng trong giíi tù nhiªn vµ ngay c¶ c¸c yÕu tè trong chÝnh b¶n th©n nã. Ngoµi sù t¸c ®éng cña tù nhiªn nh- c¸c sù vËt kh¸c cßn tiÕp nhËn sù t¸c ®éng cña x· héi vµ cña nh÷ng ng-êi kh¸c. ChÝnh con ng-êi vµ chØ cã con ng-êi míi cã thÓ tiÕp nhËn v« vµn mèi quan hÖ ®ã. VÊn ®Ò lµ con ng-êi ph¶i hiÓu biÕt c¸c mèi liªn hÖ, vËn dông chóng vµo ho¹t ®éng cña m×nh gi¶i quyÕt c¸c mèi liªn hÖ phï hîp nh»m phôc vô nhu cÇu lîi Ých cña x· héi vµ cña b¶n th©n. Mèi liªn hÖ kh«ng chØ mang tÝnh kh¸ch quan mµ cßn mang tÝnh phæ biÕn. TÝnh phæ biÕn cña mèi liªn hÖ ®-îc thÓ hiÖn ë chç: thø nhÊt bÊt cø sù vËt, hiÖn t-îng nµo còng liªn hÖ víi sù vËt, hiÖn t-îng kh¸c. Kh«ng cã sù vËt, hiÖn t-îng nµo n»m ngoµi mèi liªn hÖ. Trong thêi ®¹i ngµy nay kh«ng mét quèc gia nµo kh«ng cã quan hÖ, liªn hÖ víi 5 quèc gia kh¸c vÒ mäi mÆt cña ®êi sèng x· héi. ChÝnh v× thÕ hiÖn nay trªn thÕ giíi ®· vµ ®ang xuÊt hiÖn xu h-íng toµn cÇu ho¸, khu vùc ho¸ mäi mÆt cña ®êi sèng x· héi. NhiÒu vÊn ®Ò ®· vµ ®ang trë thµnh vÊn ®Ò toµn cÇu nh-: ®ãi nghÌo, bÖnh tËt .... Thø hai, mèi liªn hÖ biÓu hiÖn d-íi nh÷ng h×nh thøc riªng biÖt, cô thÓ tuú theo ®iÒu kiÖn nhÊt ®Þnh. Song, dï d-íi nh÷ng h×nh thøc nµo chóng còng chØ lµ biÓu hiÖn cña mèi liªn hÖ phæ biÕn nhÊt, chung nhÊt. Nghiªn cøu mèi liªn hÖ cña c¸c sù vËt, hiÖn t-îng trªn thÕ giíi ta cßn thÊy râ tÝnh ®a d¹ng, nhiÒu vÎ cña nã. Dùa vµo tÝnh ®a d¹ng ®ã cã thÓ ph©n chia ra c¸c mèi liªn hÖ kh¸c nhau theo tõng cÆp: Mèi liªn hÖ bªn trong vµ mèi liªn hÖ bªn ngoµi, mèi liªn hÖ chñ yÕu vµ thø yÕu.... ChÝnh tÝnh ®a d¹ng trong qu¸ tr×nh tån t¹i vµ ph¸t triÓn b¶n th©n sù vËt, hiÖn t-îng qui ®Þnh tÝnh ®a d¹ng cña mèi liªn hÖ. V× vËy trong mét sù vËt cã thÓ bao gåm rÊt nhiÒu mèi liªn hÖ chø kh«ng ph¶i chØ cã mét mèi liªn hÖ x¸c ®Þnh. Song mçi cÆp mèi liªn hÖ cã nh÷ng ®Æc tr-ng riªng tuy theo tõng ®iÒu kiÖn, hoµn c¶nh cô thÓ c¸c mèi liªn hÖ t-¬ng øng sÏ gi÷ vai trß quyÕt ®Þnh. Sù ph©n chia tõng cÆp mèi liªn hÖ chØ mang tÝnh t-¬ng ®èi v× mçi lo¹i mèi liªn hÖ chØ lµ mét h×nh thøc, mét bé phËn cña mèi liªn hÖ phæ biÕn. Mçi lo¹i mèi liªn hÖ trong tõng cÆp cã thÓ chuyÓn ho¸ lÉn nhau tuú theo ph¹m vi bao qu¸t cña mèi liªn hÖ hoÆc do kÕt qu¶ cña sù vËn ®éng vµ ph¸t triÓn cña chÝnh c¸c sù vËt. Tuy sù ph©n chia thµnh c¸c lo¹i mèi liªn hÖ chØ mang tÝnh t-¬ng ®èi nh-ng sù ph©n chia ®ã l¹i rÊt cÇn thiÕt bëi v× mçi lo¹i mèi liªn hÖ cã vÞ trÝ vµ vai trß x¸c ®Þnh trong sù vËn ®éng vµ ph¸t triÓn cña sù vËt. Con ng-êi ph¶i n¾m b¾t ®óng c¸c mèi liªn hÖ ®ã ®Ó cã c¸ch t¸c ®éng phï hîp nh»m ®-a l¹i hiÖu qu¶ cao nhÊt trong ho¹t ®éng cña m×nh. Tõ néi dung cña mèi liªn hÖ phæ biÕn bÊt cø sù vËt, hiÖn t-îng nµo trong thÕ giíi ®Òu tån t¹i trong mèi liªn hÖ víi c¸c sù vËt, hiÖn t-îng kh¸c vµ mèi liªn hÖ rÊt ®a d¹ng phong phó do ®ã trong ho¹t ®éng nhËn thøc còng nh- trong ho¹t ®éng thùc tiÔn chóng ta ph¶i cã quan ®iÓm toµn diÖn tr¸nh quan ®iÓm phiÕn diÖn, chØ xÐt sù vËt, hiÖn t-îng ë mét mèi liªn hÖ ®· véi vµng kÕt luËn vÒ b¶n chÊt hay vÒ tÝnh qui luËt cña chóng. Quan ®iÓm toµn diÖn ®ßi hái khi ngiªn cøu ph¶i xem xÐt sù vËt, ph¶i xem xÐt tÊt c¶ c¸c mèi quan hÖ vèn cã cña nã nh-ng kh«ng ®-îc ®Æt c¸c mèi quan hÖ cã vÞ trÝ vai trß nh- nhau. CÇn ph¶i ph©n biÖt ®-îc ®©u lµ nh÷ng mèi quan hÖ b¶n chÊt tÊt yÕu cña sù vËt, ®©u lµ nh÷ng mèi quan hÖ kh¸c ®Ó tõ ®ã cã kÕt luËn ®óng vÒ sù vËt. Trong thùc tÕ theo quan ®iÓm toµn diÖn khi 6 t¸c ®éng vµo sù vËt chóng ta kh«ng nh÷ng ph¶i chó ý ®Õn nh÷ng mèi liªn hÖ néi t¹i cña chóng mµ cßn ph¶i l-u ý tíi nh÷ng mèi liªn hÖ cña sù vËt Êy víi sù vËt kh¸c vµ sù chuyÓn ho¸ lÉn nhau gi÷a chóng trong tõng ®iÒu kiÖn. §ång thêi chóng ta ph¶i biÕt sö dông ®ång bé c¸c biÖn ph¸p, c¸c ph-¬ng tiÖn kh¸c nhau ®Ó t¸c ®éng nh»m ®em l¹i hiÖu qu¶ cao nhÊt. Víi t- c¸ch lµ nh÷ng nguyªn t¾c ph-¬ng ph¸p luËn quan ®iÓm toµn diÖn gãp phÇn ®Þnh h-íng chØ ®¹o ho¹t ®éng nhËn thøc vµ thùc tiÔn c¶i t¹o hiÖn thùc, c¶i t¹o chÝnh b¶n th©n chóng ta. Thùc hiÖn ®óng quan ®iÓm ®ã chÝnh lµ chóng ta ®· n¾m ®-îc vµ vËn dông tèt ph-¬ng ph¸p biÖn chøng trong nhËn thøc vÒ ho¹t ®éng thùc tiÔn. 1.2 TÝnh tÊt yÕu ph¶i héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ: Héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ võa lµ mét tÊt yÕu kh¸ch quan võa lµ yªu cÇu ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña mçi quèc gia trªn thÕ giíi. Mçi quèc gia trªn thÕ giíi kh«ng thÓ tù m×nh x©y dùng ®-îc mét nÒn kÞnh tÕ ph¸t triÓn bÊt kÓ n-íc Êy giÇu hay nghÌo ®Æc biÖt lµ ®èi víi c¸c n-íc chËm ph¸t triÓn vµ ®ang ph¸t triÓn. NÒn kinh tÕ cña c¸c n-íc nµy cßn thÊp kÐm, chËm ph¸t triÓn, khoa häc häc kü thuËt cßn thua xa c¸c n-íc t- b¶n th× viÖc më réng giao l-u, bu«n b¸n víi c¸c n-íc trªn thÕ giíi lµ mét vÊn ®Ò cÇn thiÕt vµ mang tÝnh tÊt yÕu trong giai ®o¹n hiÖn nay. VÞªt Nam còng n»m trong c¸c n-íc ®ang ph¸t triÓn, xuÊt ph¸t ®iÓm cña n-íc ta lµ mét n-íc n«ng nghiÖp nghÌo, do vËy chóng ta cÇn ph¶i më réng quan hÖ víi c¸c n-íc kh¸c nh»m t¹o thuËn lîi ®Ó x©y dùng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ. Trong §¹i héi §¶ng 9 cña ta võa qua, §¶ng ®· nªu ra "Chñ ®éng héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ vµ khu vùc theo tinh thÇn ph¸t huy tèi ®a néi lùc n©ng cao hiÖu qu¶ hîp t¸c quèc tÕ, b¶o ®¶m ®éc lËp tù chñ vµ ®Þnh h-íng x· héi chñ nghÜa, b¶o vÖ lîi Ých d©n téc, an ninh quèc gia, gi÷ g×n b¶n s¾c v¨n ho¸ vµ b¶o vÖ m«i tr-êng". 7 Ch-¬ng 2: Mèi liªn hÖ gi÷a x©y dùng nÒn kinh tÕ ®éc lËp tù chñ víi héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ 2.1 Mét sè ®Æc tr-ng cña nÒn kinh tÕ ®éc lËp tù chñ: Kh¸c víi tr-íc ®©y khi nãi tíi ®éc lËp tù chñ vÒ kinh tÕ, nhiÒu ng-êi th-êng h×nh dung tíi mét nÒn kinh tÕ khÐp kÝn, tù cung, tù cÊp. Trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay ®äc lËp tù chñ vÒ kinh tÕ ph¶i lµ ®éc lËp, tù chñ trong ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr-êng vµ tù chñ më cöa, héi nhËp cã hiÖu qu¶ víi nÒn kinh tÕ thÕ giíi, tÝch cùc tham gia vµo sù giao l-u, hîp t¸c, ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ trªn c¬ së ph¸t huy tèt néi lùc, lîi thÕ so s¸nh cña quèc gia ®Ó c¹nh tranh cã hiÖu qu¶ trªn th-¬ng tr-êng quèc tÕ. Do vËy ®éc lËp tù chñ trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay cã c¸c ®Æc tr-ng sau: tr-íc hÕt vµ quan träng nhÊt lµ ph¶i ®¶m b¶o lîi Ých ph¸t triÓn cña quèc gia ë møc cao nhÊt cã thÓ ®-îc. Cã thÓ cã mét nÒn kinh tÕ kh«ng phô thuéc hoµn toµn vµo bªn ngoµi, tù ®¶m b¶o ®-îc c¸c nhu cÇu chñ yÕu trong n-íc. C¸c mèi quan hÖ gi÷a n-íc ®ã víi c¸c n-íc trªn thÕ giíi ph¶i ®-îc xem xÐt ®¸nh gi¸ trªn tiªu chuÈn cã ®¶m b¶o ®-îc lîi Ých ph¸t triÓn cña ®Êt n-íc kh«ng? §ã míi lµ môc tiªu cho mäi chiÕn l-îc ph¸t trÓn. Trong ®iÒu kiÖn héi nhËp quèc tÕ tiÕn triÓn nh- hiÖn nay mäi nÒn kinh tÕ ngµy cµng cã sù rµng buéc, phô thuéc vµo c¸c n-íc kh¸c. NÕu sù rµng buéc ®ã ®¶m b¶o tèt h¬n cho lîi Ých ph¸t triÓn quèc gia th× ®ã lµ mét ®iÒu nªn lµm. NÒn kinh tÕ n-íc ta trong thêi kú ®æi míi ®· ngµy cµng më réng, giao l-u víi c¸c n-íc kh¸c; kim ng¹ch xuÊt khÈu cña ta n¨m 1999 chiÕm tíi trªn 90% GDP, vèn ®Çu t- n-íc ngoµi chiÕm 28% tæng ®Çu t- x· héi. §Æc tr-ng thø hai cña nÒn kinh tÕ ®éc lËp tù chñ ®ã lµ søc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ ph¶i ®-îc c¶i thiÖn vµ t¨ng dÇn. Søc c¹nh tranh nµy ®-îc thÓ hiÖn ë c¸c mÆt. ThÓ chÕ chÝnh trÞ, kinh tÕ x· héi ph¶i ®ñ m¹nh ®ñ t¹o ra mét m«i tr-êng ®Çu t-, kinh doanh thuËn lîi, chi phÝ vµ rñi ro thÊp; kh¶ n¨ng sinh lîi lín. C¬ cÊu kinh tÕ gåm nh÷ng ngµnh cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh cao, cã kh¶ n¨ng tù ®iÒu chØnh, tù rót khái nh÷ng ngµnh kÐm kh¶ n¨ng c¹nh tranh. C¬ cÊu doanh nghiÖp còng ph¶i bao gåm nh÷ng doanh nghiÖp cã søc m¹nh trªn thÞ tr-êng. BiÓu hiÖn tËp trung cña søc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ lµ ë chÊt l-îng, gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ dÞch vô 8 cña ®Êt n-íc. NÕu s¶n phÈm vµ dÞch vô cña mét quèc gia cã gi¸ thµnh cao, chÊt l-îng l¹i thÊp th× nã sÏ khã tiªu thô vµ kÕt côc lµ g©y suy tho¸i nÒn kinh tÕ. Trong ®iÒu kiÖn ®ã khã cã thÓ nãi ®Õn ®éc lËp vµ tù chñ. Cßn mét nÒn kinh tÕ lµm ra c¸c s¶n phÈm cã chÊt l-îng cao, gi¸ thµnh thÊp th× cã thÓ chiÕm lÜnh thÞ tr-êng trong n-íc vµ quèc tÕ t¹o ra thu nhËp lín. Mét nÒn kinh tÕ cã søc c¹nh tranh cao nh- vËy trong ®iÒu kiÖn héi nhËp kinh tÕ hiÖn nay lµ mét nÒn kinh tÕ cã tÝnh ®éc lËp, tù chñ cao. §Æc tr-ng thø ba cña nÒn kinh tÕ ®éc lËp tù chñ ®ã lµ kh¶ n¨ng øng phã cã hiÖu qña víi nh÷ng chÊn ®éng chÝnh trÞ, kinh tÕ, x· héi bªn ngoµi. Nh÷ng chÊn ®éng ®ã cã thÓ lµ mét cuéc khñng ho¶ng… ChiÕn l-îc tèt nhÊt cña mét quèc gia lµ cè tr¸nh tham gia nh÷ng cuéc chiÕn tranh ë bªn ngoµi vµ tr¸nh ®Ó x¶y ra xung ®ét vµ chiÕn tranh ë trong n-íc. Song mét nÒn kinh tÕ cã søc c¹nh tranh cao, cã dù tr÷ ngo¹i tÖ lín sÏ cã søc chÞu ®ùng lín so víi nÒn kinh tÕ l¹c hËu. Mét nÒn kinh tÕ héi nhËp quèc tÕ cao lîi Ých quèc gia ®an xen chÆt chÏ víi lîi Ých cña nhiÒu quèc gia kh¸c, nhiÒu trung t©m kinh tÕ th× sÏ cã nhiÒu kh¶ n¨ng kÕt søc m¹nh quèc gia víi søc m¹nh quèc tÕ ®Ó b¶o vÖ ®Êt n-íc tèt h¬n. 2.2 Néi dung cña héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ: C¸c nguyªn t¾c héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ nãi cung vµ WTO nªu ra lµ kh«ng ph©n biÖt ®èi xö, tiÕp cËn thÞ tr-ëng, c¹nh tranh c«ng b»ng, ¸p dông c¸c hµnh ®éng khÈn cÊp trong tr-êng hîp cÇn thiÕt, dµnh -u ®·i cho c¸c n-íc ®ang vµ chËm ph¸t triÓn. Néi dung cña héi nhËp kinh tÕ lµ më cöa thÞ tr-êng, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó tù do bu«n b¸n, ph¸t triÓn. VÒ th-¬ng m¹i hµng ho¸: c¸c n-íc cam kÕt b·i bá hµng rµo phi thuÕ quan nh- giÊy phÐp xuÊt khÈu,… VÒ th-¬ng m¹i dÞch vô, c¸c n-íc më cöa thÞ tr-êng cho nhau víi 4 ph-¬ng thøc: cung cÊp qua biªn giíi, sö dông dÞch vô ngoµi l·nh thæ, th«ng qua doanh nh©, hiÖn diÖn thÓ nh©n,… VÒ thÞ tr-êng ®Çu t-: kh«ng ¸p dông ®èi víi ®Çu t- n-íc ngoµi c¸c yªu cÇu vÒ tû lÖ néi ®Þa ho¸ c©n b»ng xuÊt nhËp khÈu, h¹n chÕ tiÕp cËn nguån ngo¹i tÖ… C¸c nguyªn t¾c nµy ®-îc tÊt c¶ c¸c n-íc thµnh viªn WTO vµ c¸c n-íc ®ang gia nhËp WTO thõa nhËn vµ thùc hiÖn. 9 2.3 Mèi quan hÖ biÖn chøng gi÷a x©y dùng nÒn kinh tÕ ®éc lËp tù chñ vµ héi nhËp kinh tÕ. Trong xu thÕ toµn cÇu ho¸ vµ héi nhËp quèc tÕ, sù tuú thuéc lÉn nhau vÒ kinh tÕ ngµy cµng gia t¨ng, c¸c n-íc trªn thÕ giíi ®Òu rÊt coi trän ®Õn kh¶ n¨ng ®éc lËp tù chñ vÒ kinh tÕ nh»m ®¶m b¶o lîi Ých chÝnh ®¸ng cña quèc gia, d©n téc m×nh trong cuéc c¹nh tranh kinh tÕ gay g¾t vµ ®Ó x¸c lËp mét vÞ thÕ chÝnh trÞ nhÊt ®Þnh trªn tr-êng quèc tÕ. §éc lËp tù chñ vÒ kinh tÕ ph¶i ®-îc ®Æt trong mèi quan hÖ biÖn chøng víi ®éc lËp tù chñ vÒ chÝnh trÞ vµ c¸c mÆt kh¸c ®Ó t¹o thµnh søc m¹nh tæng hîp cña mét quèc gia. §éc lËp tù chñ vÌ kinh tÕ tr-íc hÕt lµ kh«ng bÞ chi phèi lÖ thuéc vµo bªn ngoµi vÒ ®-êng lèi, chÝnh s¸ch ph¸t triÓn kinh tÕ vµo nh÷ng ®iÒu kiÖn kinh tÕ chÝnh trÞ mµ hä muèn ¸p ®Æt cho ta trong trî gióp, hîp t¸c song ph-¬ng, ®a ph-¬ng,.. mµ nh÷ng ®iÒu kiÖn Êy sÏ g©y tæn h¹i cho chñ quyÒn quèc gia vµ lîi Ých c¬ b¶n cña d©n téc. §éc lËp tù chñ vÒ kinh tÕ còng cã nghÜa lµ tr-íc nh÷ng chÊn ®éng cña thÞ tr-êng, cña khñng ho¶ng kinh tÕ - tµi chÝnh, còng nh- tr-íc sù bao v©y, c« lËp tõ bªn ngoµi vÉn gi÷ ®-îc sù æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn cÇn thiÕt, kh«ng bÞ sôp ®æ vÒ kinh tÕ, chÝnh trÞ. Kh¸c víi tr-íc ®©y khi nãi ®Õn ®éc lËp tù chñ vÒ kinh tÕ, nhiÒu ng-êi th-êng h×nh dung tíi mét nÒn kinh tÕ khÐp kÝn, tù cung tù cÊp. Trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay ®éc lËp tù chñ vÒ kinh tÕ ph¶i lµ ®éc lËp tù chñ trong ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr-êng vµ chñ ®éng héi nhËp cã hiÖu qu¶ víi nÒn kinh tÕ thÕ giíi, tÝch cùc tham gia vµo sù giao l-u, hîp t¸c, ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ trªn c¬ së ph¸t huy tèt nhÊt néi lùc, lîi thÕ so s¸nh cña quèc gia ®Ó c¹nh tranh cã hiÖu qña trªn tr-êng quèc tÕ. Quan niÖm ®éc lËp tù chñ theo kiÓu tù cung, tù cÊp ®· ®-îc kinh nghiÖm cña nhiÒu n-íc trªn thÕ giíi chøng minh lµ kh«ng phï hîp víi xu thÕ cña thêi ®¹i, vµ lµm cho ®Êt n-íc ngµy cµng tôt hËu xa h¬n. §Õn t×nh tr¹ng chËm ph¸t triÓn vÒ kinh tÕ kh«ng ®-îc kh¾c phôc sÏ n¶y sinh ra nhiÒu vÊn ®Ò x· héi nan gi¶i, t¹o nguy c¬ tõ bªn trong ®èi víi trËt tù, an toµn x· héi vµ ®iÒu ®ã cuèi cïng sÏ g©y cho quèc gia ®ã khã gi÷ v÷ng ®-îc con ®-êng vµ m« h×nh ph¸t triÓn ®· lùa chän. Trong vµi chôc n¨m gÇn ®©y, t×nh h×nh thÕ giíi còng cã rÊt nhiÒu biÕn ®æi quan träng theo c¸c h-íng chñ yÕu sau ®©y: mét lµ xu thÕ hoµ b×nh, hîp t¸c vµ ph¸t triÓn, xu thÕ nµy cµng ngµy cµng trë thµnh xu thÕ chÝnh thay thÕ cho sù ®èi ®Çu gi÷a c¸c siªu c-êng, sù xung ®ét, ch¹y ®ua vò trang gi÷a hai hÖ thèng x· héi ®èi lËp, c¸c cuéc chiÕn tranh x©m l-îc ®· bÞ lªn ¸n 10 kh¾p n¬i. §©y chÝnh lµ ®iÒu kiÖn quan träng gióp cho c¸c quèc gia cã thÓ më cöa ®Êt n-íc tham gia héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ. M« h×nh kinh tÕ ph¸t triÓn trong xu thÕ hoµ b×nh ®ang thay thÕ cho m« h×nh kinh tÕ trong t×nh tr¹ng ®èi ®Çu vµ chiÕn tranh l¹nh. Hai lµ xu thÕ ph¸t triÓn c«ng nghÖ ®ang chuyÓn ®æi sang nÒn kinh tÕ tri thøc. Trong nh÷ng thËp niªn võa qua sù ph¸t triÓn cña c«ng nghÖ ®ang chuyÓn ®æi sang nÒn kinh tÕ v« cïng lín. C¸c ngµnh c«ng nghiÖp truyÒn thèng, s¶n xuÊt ra c¸c hµng ho¸ vËt chÊt, kÓ c¶ c¸c ngµnh c«ng nghiÖp nÆng ®ang ngµy cµng kÐm hiÖu qu¶ mÊt dÇn vai trß quan träng cña chóng víi ph¸t triÓn kinh tÕ. Trªn thùc tÕ trogn mÊy n¨m gÇn ®©y c¸c s¶n phÈm ®· liªn tôc bÞ gi¶m gi¸, ®· gi¶m tíi trªn 30% gi¸ do vËy nh÷ng ngµnh nµy ®ang gÆp nhiÒu khã kh¨n. Trong khi ®ã c¸c ngµnh kinh tÕ tri thøc l¹i ph¸t triÓn víi tèc ®é cao vµ ®¹t nhiÒu hiÖu qña. Trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay, c¸c lîi thÕ vÒ tµi nguyªn, nguån vèn, lao ®éng…ngµy cµng gi¶m vµ lîi thÕ vÒ tri thøc vµ kü n¨ng ngµy cµng t¨ng. ë Mü tû lÖ ®ãng gãp cña ngµnh s¶n xuÊt ®iÖn tö - tin häc lµm t¨ng tr-ëng kinh tÕ lªn tíi 45% trong 3 n¨m qua cßn møc ®ãng gãp cña ngµnh x©y dùng vµ xe h¬n vèn lµ ngµnh trô cét cña kinh tÕ Mü l¹i gi¶m chØ cßn 14% vµ 4%. Lîi nhuËn cña h·ng Intel, Microsoft ®¹t møc 24% doanh thu kÐo dµi trong khi c¸c ngµnh c«ng nghiÖp truyÒn thèng chØ ®¹t ë møc trªn 10%. Xu h-íng thø ba lµ xu h-íng toµn cÇu ho¸, héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ ph¸t triÓn nhanh chãng. Trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ thÕ giíi ph¸t triÓn vµ nh÷ng ®Æc tr-ng chñ yÕu trªn m« h×nh ph¸t triÓn kinh tÕ theo h-íng héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ lµ c¨n cø ®Ó ph¸t triÓn c¸c ngµnh kinh tÕ cã lîi thÕ c¹nh tranh cao. §-¬ng nhiªn, viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ nµy ph¶i ®Æt trong mèi quan hÖ biÖn chøng víi ®éc lËp tù chñ. §éc lËp tù chñ trong m« h×nh kinh tÕ theo h-íng héi nhËp quèc tÕ chÊp nhËn sù phô thuéc lÉn nhau trªn c¬ së cïng cã lîi trong quan hÖ gi÷a c¸c quèc gia. Sù phô thuéc nµy diÔn ra trªn hÇu hÕt c¸c lÜnh vùc tõ ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch ph¸t triÓn,…vÝ dô nh- trong Liªn minh Ch©u ¢u, hiÖn ®· cã ®ång tiÒn chung, c¸c quèc gia thµnh viªn ph¶i b¶o ®¶m duy tr× mét møc th©m hôt ng©n s¸ch vµ l¹m ph¸t chung. Trong m« h×nh kinh tÕ nµy c¸c quèc gia tuy vÉn cã quyÒn tù chñ, quyÒn tù chän c¸c ngµnh kinh tÕ cã lîi cho m×nh. Thùc tÕ cho thÊy ngay c¸c quèc gia cã nhiÒu ngµnh c«ng nghiÖp nÒn t¶ng kh¸ ph¸t triÓn nh- NhËt B¶n mµ vÉn phô thuéc bªn ngoµi mét c¸ch ®¸ng sî. NhËt ph¶i nhËp 100% dÇu má ®Ó cã 11 ngµnh ho¸ dÇu vµ n¨ng l-îng ®iÖn, nhËp khÈu phÇn quÆng s¾t ®Ó cã ngµnh luyÖn kim, nhËp khÈu phÇn lín b»ng ph¸t minh s¸ng chÕ ®Ó cã ngµnh c«ng nghiÖp chÕ t¹o,… NÕu cã chiÕn tranh x¶y ra, c¸c ho¹t ®éng nhËp khÈu nµy chØ bÞ ngõng trÖ mét thêi gian ng¾n th«i th× c¸c ngµnh c«ng nghiÖp sÏ hoµn toµn bÞ tª liÖt vµ nÒn kinh tÕ NhËt khã tr¸nh khái tæn thÊt. NÕu sî sù phô thuéc nµy, n-íc NhËt sÏ kh«ng thÓ ph¸t triÓn ®-îc. Nh-ng bï l¹i, NhËt l¹i xuÊt khÈu « t«, hµng ®iÖn tö vµ nh÷ng lo¹i hµng chÊt l-îng cao kh¸c buéc c¸c quèc gia kh¸c ph¶i lÖ thuéc vµo NhËt nh÷ng mÆt hµng nay. ChÝnh mèi quan hÖ lÖ thuéc lÉn nhau lµm cho kinh tÕ NhËt cã thÓ ®øng v÷ng ngay c¶ trong cuéc khñng ho¶ng dÇu löa nh÷ng n¨m 70. Song còng cÇn ph¶i nãi r»ng trong qóa tr×nh héi nhËp kinh tÕ cÇn ph¶i tr¸nh sù lÖ thuéc qu¸ nhiÒu vµo c¸c n-íc. §©y lµ mét vÊn ®Ò ®· x¶y ra víi mét sè n-íc, nhÊt lµ c¸c n-íc kÐm ph¸t triÓn. Do tr×nh ®é khoa häc, nÒn s¶n xuÊt n-íc nµy cßn chËm ph¸t triÓn nªn ®· bÞ lÖ thuéc hoµn toµn vµo t- b¶n n-íc ngoµi kÓ c¶ vÒ kinh tÕ lÉn chÝnh trÞ. V× vËy cÇn ph¶i nhÊn m¹nh r»ng trong qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ cÇn ph¶i ph¸t huy tÝnh ®éc lËp tù chñ, ph¸t huy néi lùc cña nÒn kinh tÕ, ph¶i lÊy néi lùc cña nÒn kinh tÕ lµm yÕu tè quyÕt ®Þnh sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ, cßn nh÷ng yÕu tè bªn ngoµi chØ lµ quan träng. 2.4 Nh÷ng lîi Ých, h¹n chÕ cña viÖc héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ: Nh- chóng ta ®· ph©n tÝch héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ lµ mét xu thÕ kh¸ch quan, nã cã nh÷ng t¸c ®éng tÝch cùc tíi viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ cña mçi quèc gia. Héi nhËp kinh tÕ thóc ®Èy sù ph¸t triÓn vµ x· héi ho¸ c¸c lùc l-îng s¶n xuÊt, ®em l¹i sù t¨ng tr-ëng kinh tÕ cao. Nã lµm t¨ng nhanh tæng s¶n l-îng thÕ giíi: ngµy nay tæng s¶n phÈn thÓ giíi -íc tÝnh kho¶ng 30.000 tû óD gÊp kho¶ng 23 lÇn tæng s¶n phÈm thÕ giíi vµo nh÷ng n¨m tr-íc ®©y. Theo ®ã sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ toµn cÇu còng cã nh÷ng thay ®æi c¬ b¶n. NÕu nh÷ng n¨m 60, n«ng l©m thñy s¶n chiÕm 10,4% , c«ng nghiÖp chiÕm 28,1% vµ dÞch vô chiÕm 50,4% th× cho tíi nay c¬ cÊu t-¬ng øng lµ 4,4%; 21,4% vµ 62,4%. Bªn c¹nh ®ã sù liªn kÕt thÞ tr-êng thÕ giíi thµnh mét hÖ thèng h÷u c¬ ngµy cµng t¨ng víi tèc ®é t¨ng tr-ëng cao h¬n nhiÒu tèc ®é t¨ng tr-ëng s¶n xuÊt. HÖ thèng th«ng tin toµn cÇu ph¸t triÓn nhanh chãng kÕt nèi c¸c vïng ®Þa lý trªn tr¸i ®Êt vµo mét hÖt hèng gãp phÇn t¸c ®éng cã hiÖu qu¶ vµo ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi. MÆt kh¸c, toµn cÇu ho¸ thóc ®Èy 12 qu¸ tr×nh tù do ho¸ th-¬ng m¹i; lµm lµm hoÆc huû bá c¸c hµng rµo th-¬ng m¹i lµm cho hµng ho¸ cña mçi n-íc cã thÞ tr-êng tiªu thô quèc tÕ réng h¬n do ®ã kÝch thÝch s¶n xuÊt ph¸t triÓn. Nhê ®ã thóc ®Èy ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ, theo h-íng chuyªn m«n ho¸ lµm cho nguån lùc ë mçi n-íc vµ trªn thÕ giíi ®-îc sö dông cã hiÖu qu¶ h¬n. Tù do ho¸ th-¬ng m¹i ®Æt ra cho c¸c doanh nghiÖp ph¶i tiÕn hµnh nh÷ng c¶i c¸ch s©u réng ®Ó n©ng cao søc c¹nh tranh vµ hiÖu qu¶ kinh tÕ, ph¸t huy lîi thÕ cña m×nh vµ h¹n chÕ nh÷ng rñi ro trong cuéc c¹nh tranh quèc tÕ. Tuy vËy, tù do ho¸ th-¬ng m¹i kh«ng ®-a l¹i nh÷ng kÕt qña nh- nhau ®èi víi c¸c n-íc lín. Nh×n chung c¸c n-íc ph¸t triÓn cã lîi thÕ lµ nÒn kinh tÕ hä ®· ph¸t triÓn cao, kh¶ n¨ng c¹nh tranh lín. MÆt kh¸c, héi nhËp kinh tÕ lµm gia t¨ng c¸c luång chuyÓn giao vèn vµ c«ng nghÖ. Nã cñng cè vµ t¨ng c-êng c¸c thÓ chÕ quèc tÕ, thóc ®Èy sù xÝch l¹i gÇn nhau gi÷a c¸c d©n téc. Bªn c¹nh ®ã ta còng kh«ng thÓ kh«ng nãi ®Õn mÆt tr¸i cña viÖc héi nhËp kinh tÕ g©y ra. Song song víi viÖc héi nhËp kinh tÕ th× kho¶ng c¸ch giÇu nghÌo gi÷a c¸c n-íc ngµy cµng t¨ng. C¸c mèi lîi thu ®-îc tõ toµn cÇu ho¸ kinh tÕ ®-îc ph©n phèi kh«ng ®Òu vµ kh«ng c«ng b»ng. C¸c quèc gia ph¸t triÓn cã lîi thÕ th-êng thu lîi nhiÒu trong kinh tÕ. Sù bÊt b×nh ®¼ng ngµy cµng t¨ng. D©n sè ë mét sè n¬i cßn cã møc sèng thÊp h¬n tr-íc. Toµn thÕ giíi hiÖn nay vÉn cßn h¬n 1 tû ng-êi nghÌo. C¸c n-íc ph¸t triÓn víi 1/5 d©n sè thÕ giíi chiÕm 86% GDP toµn cÇu, 4/5 thÞ tr-êng xuÊt khÈu, 1/3 vèn ®Çu t- trùc tiÕp n-íc ngoµi trong khi ®ã c¸c n-íc nghÌo nhÊt víi 1/5 d©n sè thÕ giíi chØ t¹o ra ®-îc 1% GDP thÕ giíi. MÆt kh¸c, héi nhËp kinh tÕ cßn t¹o nªn sù th¸ch thøc míi ®èi víi nÒn ®éc lËp chñ quyÒn quèc gia, lµm xãi mßn quyÒn lùc Nhµ n-íc, d©n téc. Chñ quyÒn quèc gia bÞ h¹n chÕ mét c¸ch t-¬ng ®èi, tÝnh ®éc lËp cña c¸c quèc gia bÞ gi¶m dÇn,… Héi nhËp cßn lµm cho nhiÒu ho¹t ®éng vµ ®êi sèng cña con ng-êi trë nªn kÐm an toµn, tõ an toµn kinh tÕ, tµi chÝnh, v¨n ho¸, x· héi, m«i tr-êng ®Õn an toµn chÝnh trÞ. Cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh ë §«ng ¸ 1997 - 1998 ®· ¶nh h-ëng nghiªm träng, kÐo dµi vµ toµn diÖn ®Õn c¸c n-íc nµy. L¹m ph¸t vµ thÊt nghiÖp gia t¨ng, nÒn s¶n xuÊt ph¶i c¬ cÊu l¹i, tÖ n¹n x· héi ngµy cµng trµn lan: nghiÖn hót, m¹i d©m… Tuy trong qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ ta ®· tiÕp thu ®-îc nhiÒu tinh hoa v¨n ho¸ trªn thÕ giíi song còng chÝnh trong qu¸ tr×nh th©m nhËp v¨n ho¸ ngµy cµng lµm cho nh÷ng gi¸ trÞ v¨n ho¸ 13 riªng, truyÒn thèng cña mçi n-íc bÞ xãi mßn, huû ho¹i, bëi vËy vÊn ®Ò cÇn ®Æt ra lµ héi nhËp nh-ng kh«ng ®Ó hoµ tan, kh«ng ®Ó ®¸nh mÊt ®i b¶n s¾c v¨n ho¸ d©n téc. Tuy còng cã nhiÒu h¹n chÕ song ta còng cÇn ph¶i kh¼ng ®Þnh r»ng trong qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ th× thµnh tùu lµ chñ yÕu, mÆt h¹n chÕ chØ lµ mét phÇn nhá. 2.5 VÊn ®Ò héi nhËp kinh tÕ ë ViÖt Nam: 2.5.1 §-êng lèi quan ®iÓm cña §¶ng ta trong qu¸ tr×nh héi nhËp: ViÖt Nam ta hiÖn nay ®ang trong qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ, chóng ta ®· vµ ®ang tham gia c¸c tæ chøc, c¸c hiÖp héi trªn thÕ giíi. Chóng ta ®· ®Ò ra quan ®iÓm: “ViÖt Nam kh«ng nh÷ng l¯ b¹n m¯ cßn l¯ ®èi t¸c cña tÊt c° c¸c n­íc trªn thÕ giíi”. Quan ®iÓm ®ã xuÊt ph¸t tõ nh÷ng th¯nh tùu m¯ n­íc ta ®¹t ®­îc trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®ång thêi còng tõ nh÷ng ®iÒu kiÖn, hoµn c¶nh kinh tÕ cña n-íc ta. Nh©n tè cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh, b¶o ®¶m thµnh c«ng cho viÖc héi nhËp kinh tÕ ë n-íc ta ®ã lµ gi÷ v÷ng vµ ph¸t huy tinh thÇn ®éc lËp tù chñ. §¶ng ta quan niÖm ®éc lËp tù chñ kh«ng ph¶i lµ biÖt lËp, kh«ng ph¶i lµ ®ãng kÝn. Trong ho¹t ®éng ®èi ngo¹i cÇn ph¶i cã t- duy ®éc lËp, biÖn chøng biÕt tiÕp thu kinh nghiÖm cña c¸c d©n téc, øng dông phï hîp víi ®iÒu kiÖn ®Æc thï cña ®Êt n-íc vµ tù quyÕt ®Þnh chñ tr-¬ng, hµnh ®éng cña m×nh. ChÝnh sù ®¸nh gi¸, dù b¸o chÝnh x¸c chiÒu h-íng ph¸t triÓn cña thÕ giíi ®Ó cã chÝnh s¸ch kÞp thêi ®· gãp phÇn lµm nªn th¾ng lîi cña c«ng t¸c ®èi ngo¹i. Ngµy nay trong xu thÕ toµn cÇu ho¸ ph¸t triÓn m¹nh mÏ víi t¸c ®éng c¶ hai mÆt tÝch cùc vµ tiªu cùc, chóng ta cÇn ph¶i gi÷ v÷ng ®éc lËp tù chñ, gi÷ v÷ng b¶n s¾c d©n téc th× míi cã thÓ v-ît qua thö th¸ch, giµnh lÊy thêi c¬, tranh thñ møc cao nhÊt mÆt tÝch cùc cña héi nhËp kinh tÕ, t¹o ®iÒu kiÖn ®-a ®Êt n-íc tiÕn kÞp víi sù ph¸t triÓn cña khu vùc vµ thÕ giíi. Do vËy ®éc lËp tù chñ lµ c¬ së ®Ó thùc hiÖn ®-êng lèi ®èi ngo¹i réng më, ®a ph-¬ng ho¸, ®a d¹ng ho¸. Nªn §¹i héi IX cña §¶ng kh«ng nh÷ng vÉn tiÕp tôc x¸c ®Þnh ViÖt Nam lµ b¹n mµ cßn bæ sung ViÖt Nam s½n sµng lµ ®èi t¸c tin cËy cña c¸c n-íc trong céng ®ång quèc tÕ vµ chñ ®éng héi nhËp quèc tÕ. XuÊt ph¸t tõ môc tiªu b¶o vÖ chñ quyÒn d©n téc, chñ ®éng héi nhËp quèc tÕ vµ khu vùc trong ho¹t ®éng ®èi ngo¹i ViÖt Nam s½n sµng g¸c l¹i qu¸ khø, h-íng tíi t-¬ng lai, thiÕt lËp quan hÖ b×nh th-êng víi c¸c n-íc trªn nguyªn t¾c t«n träng ®éc lËp chñ quyÒn vµ toµn vÑn l·nh thæ cña nhau, kh«ng can thiÖp vµo c«ng viÖc néi bé cña nhau, b×nh ®¼ng cïng cã lîi, v× sù nghiÖp ph¸t triÓn cña mçi 14 n-íc. HiÖn nay ViÖt Nam ®· cã quan hÖ ®èi ngo¹i víi 168 n-íc trªn thÕ giíi, quan hÖ víi gÇn 500 tæ chøc phi chÝnh phñ n-íc ngoµi trong ®ã cã 380 tæ chøc cã dù ¸n ho¹t ®éng ë ViÖt Nam. §¶ng vµ nhµ n-íc ta ®· ®Ò ra mét sè quan ®iÓm, ®-êng lèi trong qu¸ tr×nh héi nhËp : Héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ lµ sù nghiÖp cña toµn d©n, trong qu¸ tr×nh héi nhËp cÇn ph¸t huy mäi tiÒm n¨ng vµ nguån lùc cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ cña toµn x· héi, trong ®ã kinh tÕ nhµ n-íc gi÷ vai trß chñ ®¹o. Héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ lµ qu¸ tr×nh võa hîp t¸c, võa ®Êu tranh, võa cã nhiÒu c¬ héi, võa kh«ng Ýt th¸ch thøc, do ®ã cÇn tØnh t¸o, kh«n khÐo vµ linh ho¹t trong viÖc xö lý hai mÆt cña héi nhËp, tuú theo ®èi t-îng, võa ®Ò phßng t- t-ëng tr× trÖ, thô ®éng, võa ph¶i chèng t- t-ëng gi¶n ®¬n, n«n nãng. NhËn thøc ®Çy ®ñ ®Æc ®iÓm nÒn kinh tÕ n-íc ta, tõ ®ã §¶ng vµ Nhµ n-íc ta ®Ò ra kÕ ho¹ch vµ lé tr×nh hîp lý, võa phï hîp víi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña ®Êt n-íc, võa ®¸p øng c¸c quy ®Þnh cña tæ chøc kinh tÕ quèc tÕ mµ n-íc ta tham gia; tranh thñ nh÷ng -u ®·i dµnh cho c¸c n-íc ®ang ph¸t triÓn vµ c¸c n-íc cã nÒn kinh tÕ chuyÓn ®æi tõ kinh tÕ tËp trung bao cÊp sang kinh tÕ thÞ tr-êng. KÕt hîp chÆt chÏ qu¸ tr×nh Héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ víi yªu cÇu gi÷ v÷ng an ninh, quèc phßng, th«ng qua héi nhËp ®Ó t¨ng c-êng søc m¹nh tæng hîp cña quèc gia, nh»m cñng cè chñ quyÒn vµ an ninh ®Êt n-íc, c¶nh gi¸c víi nh÷ng m-u toan th«ng qua héi nhËp ®Ó thùc hiÖn ý ®å “diÔn biÕn ho¯ b×nh” ®èi víi n­íc ta. Tõ môc tiªu vµ quan ®iÓm chØ ®¹o qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ, nhiÖm vô cô thÓ trong qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ lµ : Ph¶i tiÕn hµnh réng r·i c«ng t¸c t- t-¬ng, tuyªn truyÒn, gi¶i thÝch trong c¸c tæ chøc §¶ng, chÝnh quyÒn ®oµn thÓ, trong c¸c doanh nghiÖp vµ c¸c tÇng líp nh©n d©n ®Ó ®¹t ®-îc nhËn thøc vµ hµnh ®éng thèng nhÊt vµ nhÊt qu¸n vÒ Héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ. Ph¶i c¨n cø vµo nghÞ quyÕt cña §¹i héi IX, chiÕn l-îc ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi 2001 – 2010, còng nh- c¸c quy ®Þnh cña c¸c tæ chøc kinh tÕ quèc tÕ mµ n-íc ta tham gia, x©y dùng chiÕn l-îc tæng thÓ vÒ héi nhËp mµ mét lé tr×nh cô thÓ ®Ó c¸c ngµnh, c¸c ®Þa ph-¬ng, c¸c doanh nghiÖp khÈn tr-¬ng s¾p xÕp l¹i vµ n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt, n©ng cao hiÖu qu¶ vµ kh¶ n¨ng c¹nh tranh, b¶o ®¶m cho héi nhËp cã kÕt qu¶. 15 2.5.2. C¸c b-íc tham gia héi nhËp cña ViÖt Nam : Tõ ngµy 25 th¸ng 7 n¨m 1995, ta ®· trë thµnh thµnh viªn chÝnh thøc cña ASEAN vµ tõ ngµy 01 th¸ng 01 n¨m 1996 b¾t ®Çu thi hµnh nghÜa vô thµnh viªn cña ASEAN b»ng c¸ch chÝnh thøc tham gia vµo Khu vùc MËu dÞch tù do ASEAN (AFTA) vµ HiÖp ®Þnh vÒ thuÕ quan -u ®·i cã hiÖu lùc chung cña ASEAN (AFTA/CEPT). Tham gia vµo ASEAN, ta ®· trë thµnh thµnh viªn cña mét tæ chøc khu vùc gåm 10 n-íc thµnh viªn cã diÖn tÝch 4,5 triÖu km 2 víi d©n sè kho¶ng 500 triÖu ng-êi víi tæng s¶n phÈm quèc gia kho¶ng 737 tû USD vµ tæng bu«n b¸n th-¬ng m¹i kho¶ng 720 tû USD. B»ng viÖc tham gia vµo AFTA/CEPT, ViÖt Nam sÏ ph¶i tu©n thñ vµ thùc hiÖn ®Çy ®ñ c¸c quy ®Þnh, cam kÕt c¬ b¶n vµ b¾t buéc cña HiÖp ®Þnh nh-ng vÉn ph¶i t×m nh÷ng c¸ch vËn dông phï hîp c¸c quy ®Þnh cã tÝnh linh ho¹t cña HiÖp ®Þnh ®Ó võa b¶o hé mét c¸ch hîp lý, ®ång thêi n©ng dÇn kh¶ n¨ng s¶n xuÊt còng nh- c¹nh tranh cña c¸c ngµnh s¶n xuÊt táng n-íc nh»m gi¶m tèi ®a nh÷ng bÊt lîi cña ta khi thùc hiÖn c¸c b-íc tham gia vµo AFTA/CEPT. Ngµy 15 th¸ng 6 n¨m 1996, ta ®· göi ®¬n xin gia nhËp DiÔn ®µn hîp t¸c kinh tÕ Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D-¬ng (APEC) vµ th¸ng 11 n¨m 1998 ®· trë thµnh thµnh viªn chÝnh thøc cña tæ chøc nµy, mét tæ chøc hiÖn cã 21 thµnh viªn, trong ®ã bao gåm c¶ c¸c nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn, ®ang ph¸t triÓn vµ chuyÓn ®æi (tõ kinh tÕ tËp trung bao cÊp sang kinh tÕ thÞ tr-êng). Môc tiªu cña APEC còng lµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng th«ng qua c¸c ch-¬ng tr×nh thóc ®Èy më cöa vµ thuËn lîi ho¸ th-¬ng m¹i, ®Çu t-, hîp t¸c kinh tÕ – kü thËut theo c¸c nguyªn t¾c b×nh ®¼ng, cïng cã lîi, tù nguyÖn, c«ng khai vµ kh«ng ph©n biÖt ®èi xö gi÷a c¸c n-íc thµnh viªn còng nh- c¸c ®èi t¸c kh«ng lµ thµnh viªn. C¸c cam kÕt mang tÝnh tù nguyÖn nh-ng viÖc thùc hiÖn lµ b¾t buéc, do tuyªn bè ë cÊp cao vµ hµng n¨m ®-îc ®-a ra kiÓm ®iÓm. C¸c vÊn ®Ò chÝnh trÞ, tuy ®-îc quan t©m nh-ng th-êng ®-îc bµn mét c¸ch kh«ng chÝnh thøc. 2.5.3. Nh÷ng kÕt qu¶ ®¹t ®-îc : Nh÷ng kÕt qu¶ cña c«ng cuéc ®æi míi ®¹t ®-îc trong 10 n¨m qua cã thÓ nãi lµ ch-a tõng cã trong lÞch sö ViÖt Nam. ë phÇn trªn còng ®· nãi ®Õn mét phÇn nµo ®ã thµnh tùu mµ ViÖt Nam ®· ®¹t ®-îc th«ng qua c¸c gi¶i ph¸p ®-îc ¸p dông trong c«ng cuéc ®æi míi kinh tÕ, phÇn nµy muèn tËp trung ph©n tÝch c¸c kÕt 16 qu¶ cña c«ng cuéc ®æi míi trªn ba lÜnh vùc : tèc ®é t¨ng tr-ëng, chuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ vµ c¸c vÊn ®Ò x· héi. Tr-íc hÕt ph¶i kÓ ®Õn møc t¨ng tr-ëng cao. Tæng s¶n phÈm trong n-íc (GDP) trong thêi kú 1991 – 2000 ®· t¨ng b×nh qu©n hµng n¨m lµ 7,4%, theo ®ã tæng gi¸ trÞ GDP ®¹t gÊp ®«i n¨m 1990. GDP theo ®Çu ng-êi t¨ng 1,8 lÇn. N«ng nghiÖp ®¹t tèc ®é t¨ng tr-ëng kh¸ vµ toµn diÖn trªn nhiÒu lÜnh vùc. Gi¸ trÞ s¶n l-îng toµn ngµnh t¨ng b×nh qu©n hµng n¨m 5,6%. Trong ®ã n«ng nghiÖp t¨ng 5,4%, thuû s¶n t¨ng 9,1%, l©m nghiÖp t¨ng 2,1%. Næi bËt nhÊt lµ s¶n l-îng l-¬ng thùc t¨ng b×nh qu©n mçi n¨m 1,1, triÖu tÊn. S¶n l-îng l-¬ng thùc n¨m 2000 ®¹t 34 triÖu tÊn, ®-a møc l-¬ng thùc b×nh qu©n ®Çu ng-êi tõ 294,9 kg n¨m 1990 lªn trªn 436 kg n¨m 2000. ViÖt Nam tõ n-íc nhËp khÈu l-¬ng thùc hµng n¨m, trë thµnh n-íc xuÊt khÈu g¹o thø hai thÕ giíi. S¶n l-îng cña mét sè c©y c«ng nghiÖp trong thêi kú 1999 – 2000 ®· t¨ng kh¸ cao : cµ phª t¨ng 4,7 lÇn, cao su 4,5 lÇn, chÌ t¨ng 2 lÇn, mÝa t¨ng 3 lÇn, b«ng t¨ng 9,7 lÇn. S¶n l-îng thuû s¶n t¨ng b×nh qu©n trong 10 n¨m lµ 8,85%. Gi¸ trÞ s¶n l-îng c«ng nghiÖp t¨ng b×nh qu©n trong 10 n¨m qua lµ kho¶ng 12,8 – 13% n¨m. C«ng nghiÖp chÕ biÕn ®· cã tèc ®é t¨ng tr-ëng kh¸ vµ ®· chiÕm tíi 60,6% gi¸ trÞ toµn ngµnh c«ng nghiÖp n¨m 1999. Vèn ®Çu t- trùc tiÕp n-íc ngoµi (FDI) ®· t¨ng lªn ®¸ng kÓ .TÝnh ®Õn quÝ I n¨m 1999 ®· cã 2624 dù ¸n ®-îc cÊp giÊy phÐp ®Çu t- víi tæng vèn ®¨ng kÝ lµ 35,8 tØ USD ,nÕu tÝnh c¶ vèn bæ xung lµ 40,3 tØ USD . C¬ cÊu kinh tÕ ®· cã nh÷ng chuyÓn biÕn tÝch cùc .TØ träng trong n«ng, l©m,ng- nghiÖp trong GDP ®· gi¶m tõ 38,7% n¨m 1990 xuèng cßn 25,4% n¨m 1999; c«ng nghiÖp vµ x©y dùng ®· t¨ng tõ 22,6% lªn 34,9%; dÞch vô tõ 35,7% lªn 40,1%. C¸c nghµnh dÞch vô ph¸t triÓn ®Æc biÖt lµ nghµnh b-u chÝnh viÔn th«ng , du lÞch ….. ®· n©ng ®-îc tØ träng lªn trªn 40% GDP. §ång thêi c¬ cÊu vïng kinh tÕ ®· thay ®ái theo h-íng tËp trung ph¸t triÓn 3 vïng träng ®iÓm : TP Hå ChÝ Minh – Vòng Tµu ,Hµ Néi-H¶i Phßng-Qu¶ng Ninh, §µ N½ng-Qu¶ng Ng·i ,®ång thêi ®· dµnh sù quan t©m cÇn thiÕt tíi nh÷ng vïng miÒn nói ,vïng s©u 17 ,vïng xa . §ång thêi víi sù t¨ng tr-ëng vÒ kinh tÕ møc sèng cña d©n c- c¶ n«ng th«n vµ thµnh thÞ ®Òu ®-îc c¶i thiÖn râ rÖt: GDP theo ®Çu ng-êi trong 10 n¨m qua ®· t¨ng 1,8 lÇn , thu nhËp b×nh qu©n mét ng-êi mét th¸ng ®· t¨ng 3,2 lÇn .Sè häc sinh ®i häc ë c¸c cÊp kh¸c nhau tõ tiÓu häc ®Õn ®¹i häc ®· t¨ng kho¶ng 2,34,3 lÇn .ChØ sè HDI n©ng lªn tõ thø 122/174 n-íc n¨m 1995 lªn 110/174 n-íc n¨m 1999. C«ng t¸c ch¨m sãc søc khoÎ cña nh©n d©n ®· cã nhiÒu tiÕn bé .N¨m 1990tØ lÖ trÎ d-íi 5 tuæi bÞ suy dinh d-ìng lµ 50%,tØ lÖ chÕt cña trÎ d-¬i 1 tuæi lµ 46%,d-íi 5 tuái lµ 69,5%,tuæi thä trung b×nh lµ 64 th× tíi n¨m 1998 c¸c chØ tiªu t-¬ng øng trªn ®· gi¶m xuèng cßn 38,9%, 39%, 48,5%, 68 tuæi . Sè hé ®ãi nghÌo ®· gi¶m râ rÖt tõ 30% n¨m 1992 xuèng cßn 10,6% n¨m 2000. §Õn cuèi n¨m 1998 c¶ n-íc cã 15 tØnh thµnh phè cã tØ lÖ hé ®ãi nghÌo d-íi 10%. Thùc hiÖn so víi dù kiÕn kÕ ho¹ch thêi k× 1996-2000 ChØ tiªu chñ yÕu Dù kiÕn §¹t TØ lÖ (%) Tèc ®ä t¨ng s¶n l-îng n«ng nghiÖp ( %/ n¨m ) 4,5-5 5,1-5,2 104 S¶n l-îng l-¬ng thùc (qui thãc )n¨m 1999( TriÖu tÊn) 30-32 33 106 Tèc ®é t¨ng GDP (%/ n¨m ) 9-10 6,8 70 Tèc ®é t¨ng gi¸ trÞ s¶n l-îng c«ng nghiÖp 14-15 12 85 Tæng kim ngh¹ch xuÊt khÈu ( Tir USD) 58-60 50 86 Vèn ®Çu t- n-íc ngoµi (TØ USD) 13-15 11 80 Vèn ODA( TØ USD) 7-8 5 70 Kh¸ch du lÞch quèc tÕ ®Õn ViÖt Nam trong n¨m 2000 3,5-4 2 51 TriÖu l-ît ng-êi 18 Tuy vËy bªn c¹nh nh÷ng thµnh tùu mµ ta ®· ®¹t ®-îc ,chóng ta còng cßn mét sè h¹n chÕ . ChÝnh trong qu¸ tr×nh më réng thÞ tr-êng xuÊt khÈu ,n©ng cao søc c¹nh tranh cña hµng ho¸ ®· lµm cho sù ph©n ho¸ giµu nghÌo ngµy cµng râ nÐt .Nh÷ng ng-êi cã kh¶ n¨ng bu«n b¸n , cã ®Çu ãc kinh doanh th× giµu lªn nhanh chãng cßn nh-ng ng-êi kh«ng biÕt c¸ch bu«n b¸n th× bÞ ph¸ s¶n . Hè ng¨n c¸ch giµu nghÌo ngµy cµng s©u . §êi sèng cña ng-êi d©n tuy ®· ®-îc c¶i thiÖn song sù ph©n bè nµy l¹i kh«ng ®Òu . ëthµnh thÞ th× hÇu hÕt møc sèng cña ng-êi d©n lµ cao trong khi ®ã ë n«ng th«n mét sè n¬i ng-êi d©n cßn nghÌo khæ , chØ tÝnh riªng trong thêi kú tõ n¨m 1993-1998 sè l-îng ng-êi ngÌo ®ãi chiÕm 58% §i kÌm víi hiÖn t-îng ®ãi ngÌo lµ sù bÊt b×nh ®¼ng trong tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc :V¨n ho¸ - Kinh tÕ – ChÝnh trÞ – T- t-ëng… Qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ víi c¸c n-íc trªn thÕ giíi cßn dÉn ®Õn viÖc gia t¨ng c¸c tÖ n¹n x· héi : Ma tuý ,nghiÖn hót… Tuy cã nh÷ng mÆt h¹n chÕ nh- vËy nh-ng còng cÇn kh¼ng ®Þnh r»ng mÆt tÝch cùc lµ chñ yÕu ,mÆt tiªu cùc chØ lµ phÇn nhá . Vµ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ ®· mang l¹i nhiÒu lîi Ých cho qu¸ tr×nh ph¸t tiÓn kinh tÕ ë ViÖt Nam . 2.5.4.Mét sè nhËn ®Þnh vµ ®Ò xuÊt Dùa vµo kÕt qu¶ ë phÇn trªn vµ bèi c¶nh cña ViÖt Nam hiÖn nay cïng víi xu h-íng ph¸t triÓn cña ®Êt n-íc, khu vùc vµ toµn cÇu, mét sè nhËn ®Þnh vµ ®Ò xuÊt cã thÓ ®-îc ®-a ra trong bµi viÕt nµy nh- sau : Thø nhÊt, kÓ tõ khi b¾t ®Çu c«ng cuéc ®æi míi, ViÖt Nam ®· tiÕn hµnh nh÷ng b-íc dµi trªn con ®-êng më cöa vµ héi nhËp quèc tÕ. Du héi nhËp quèc tÕ ë cÊp ®é nµo còng mang l¹i lîi Ých cho ViÖt Nam vµ lîi Ých ®ã cµng lín khi møc ®é héi nhËp cµng cao. VÊn ®Ò ViÖt Nam ph¶i chñ ®éng vµ tÝch cùc chuÈn bÞ c¸c ®iÒu kiÖn héi nhËp, ®ång thêi lùa chän ®óng gi¶i ph¸p vµ b-íc ®i trong qu¸ tr×nh nµy. Thø hai, héi nhËp vµo khu vùc AFTA cã t¸c dông nhá bÐ ®èi víi n-íc ta kÓ c¶ trong vÊn ®Ò gi¶m nghÌo ®ãi vµ bÊt b×nh ®¼ng. V× vËy ®Ó ®Èy nhanh vµ bÒn v÷ng tèc ®é gi¶m nghÌo vµ bÊt b×nh ®¼ng th× ViÖt Nam ph¶i kÕt hîp gi÷a héi nhËp vµo khu vùc AFTA víi héi nhËp vµo APEC vµ WTO. 19 Thø ba, héi nhËp kinh tÕ g¾n víi nghÌo ®ãi vµ bÊt b×nh ®¼ng. D-íi t¸c ®éng cña c¶i c¸ch vµ héi nhËp quèc tÕ hiÖn nay ®· cã sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ vµ ph©n ho¸ trong x· héi. §Ó ®¶m b¶o môc tiªu gi¶m nghÌo vµ c«ng b»ng x· héi, Nhµ n-íc ph¶i cã chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch, -u tiªn ®Çu t- cho c¸c ngµnh sö dông nhiÒu lao ®éng, mét sè ngµnh dÞch vô, ngµnh phi n«ng nghiÖp…, ®ång thêi n©ng cao tr×nh ®é chuyªn m«n ®Ó hä cã thÓ lµm viÖc ë c¸c khu vùc nµy. MÆt kh¸c ph¶i ®Çu t- kü thuËt, c¸c dÞch vô n«ng nghiÖp, chuyªn m«n… cho khu vùc n«ng nghiÖp, n«ng th«n ®Ó n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng cña khu vùc cã sè ng-êi nghÌo ®«ng ®óc nµy. Thø t-, Nhµ n-íc cã h×nh thøc b¶o trî x· héi ®iÒu chØnh phï hîp víi thÞ tr-êng lao ®éng trong ®iÒu kiÖn nÒn ninh tÓ më vµ héi nhËp quèc tÕ. Héi nhËp quèc tÕ sÏ t¹o ra kÎ th¾ng, ng-êi thua vµ ng-êi nghÌo sÏ chÞu nhiÒu thua thiÖt nhÊt. §Ó gióp ®ì ng-êi bÞ rñi ro khi míi tham gia héi nhËp, ®ång thêi x©y dùng mét nÒn t¶ng v÷ng ch¾c cho c¸c hé gia ®×nh - ®Æc biÖt lµ ng-êi nghÌo - c¶m thÊy tho¶i m¸i chÊp nhËn c¸c rñi ro tr-íc m¾t cã thÓ x¶y ®Õn do héi nhËp, Nhµ n-íc ph¶i thùc hiÖn tèt viÖc ph©n phèi l¹i, th«ng qua chÝnh s¸ch thuÕ, trî cÊp lµm gi¶m sù bÊt b×nh ®¼ng trong x· héi. §ång thêi ph¶i ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, nhiÒu h×nh thøc së höutong ®ã kinh tÕ Nhµ n-íc gi÷ vai trß chñ ®¹o -lµ lùc l-îng vËt chÊt quan träng vµ lµ c«ng cô ®Ó Nhµ n-íc ®Þnh h-íng vµ ®iÒu tiÕt vÜ m« nÒn kinh tÕ . T¹o lËp ®ång bé c¸c yÕu tè cña thÞ tr-êng , ®æi míi vµ n©ng cao hiÖu lùc qu¶n lÝ cña Nhµ n-íc .,ph¸t triÓn c¸c lo¹i thÞ tr-êng :Vèn,tiÒn tÖ, chøng kho¸n ,………… §i kÌm theo ®ã lµ ®ái míi chÝnh s¸ch vµ kiÖn toµn hÖ thèng tµi chÝnh,tiÒn tÖ . Thùc hiÖn c«ng t¸c c«ng b»ng, hiÖu qu¶ trong chÝnh s¸ch ph©n phèi b¶o ®¶m sù ph¸t triÓn an toµn lµnh m¹nh cña thÞ tr-êng tµi chÝnh tiÒn tÖ .TiÕp tôc c¶i c¸ch hÖ thèng thuÕ phï hîp víi t×nh h×nh ®Êt n-íc vµ cam kÕt quèc tÕ .tiÕp tôc c¬ cÊu l¹i ng©n s¸ch Nhµ n-íc ,t¨ng dÇn tÝch luü cho ®Çu t- ph¸t triÓn, tinh gi¶n biªn chÕ bé m¸y Nhµ n-íc .Thùc hiÖn chÝnh s¸ch tiÒn tÖ b¶o ®¶m æn ®Þnh kinh tÕ vÜ m«. Sö dông linh ho¹t cã hiÖu qu¶ c¸c c«ng cô chÝnh s¸ch tiÒn tÖ nh- tØ gi¸ ,l·i suÊt ….. N©ng dÇn vµ tiÕn tíi thùc hiÖn ®Çy ®ñ tÝnh chuyÓn ®æi cña ®ång tiÒn ViÖt Nam. Gi¶i quyÕt nî tån ®äng víi c¸c n-íc trªn thÕ giíi. §ång thêi ph¸t triÓn gi¸o dôc vµ ®µo t¹o , khoa häc vµ c«ng nghÖ .T¨ng c-êng tiÒm lùc vµ ®æi míi c¬ chÕ 20
- Xem thêm -