T059 quy luật giá trị và vai trò của nó trong nền kttt

  • Số trang: 16 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 13 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

PhÇn më ®Çu Chóng ta ®· biÕt ®îc quy luËt gi¸ trÞ lµ quy luËt kinh tÕ quan träng nhÊt cña s¶n xuÊt vµ trao ®æi hµng ho¸ .Do ®ã mµ ë ®©u cã s¶n xuÊt vµ trao ®æi hµng ho¸ th× ë ®ã cã sù xuÊt hiÖn cu¶ quy luËt gi¸ trÞ.Mäi ho¹t ®éng cu¶ c¸c chñ thÓ kinh tÕ trong s¶n xuÊt vµ lu th«ng hµng ho¸ ®Òu chÞu sù t¸c ®éng cu¶ quy luËt nµy.Quy luËt gi¸ trÞ lµ nguyªn nh©n chÝnh dÉn ®Õn khñng ho¶ng kinh tÕ chu k×,ph©n ho¸ giµu nghÌo,nh÷ng cuéc c¹nh tranh kh«ng lµnh m¹nh…ChÝnh v× thÕ chóng ta cÇn nghiªn cøu vÒ quy luËt gi¸ trÞ,t×m hiÓu vai trß vµ t¸c ®éng cña nã tíi nÒn kinh tÕ,®Æc biÖt lµ trong thêi k× ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ trêng cña níc ta hiÖn nay. Bµi viÕt nµy chia thµnh 2 ch¬ng, bao gåm: Ch¬ng I: C¬ së lÝ luËn vÒ quy luËt gi¸ trÞ vµ vai trß cña quy luËt gi¸ trÞ víi nÒn kinh tÕ thÞ trêng. Trong phÇn nµy sÏ tr×nh bµy nh÷ng vÊn ®Ò chung nhÊt, c¬ b¶n nhÊt vÒ quy luËt gi¸ trÞ, b¶n chÊt, vai trß quy luËt gi¸ trÞ vµ néi dung cña quy luËt gi¸ trÞ. Ch¬ng II: Thùc tr¹ng sù vËn dông quy luËt gi¸ trÞ trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng vµ gi¶i ph¸p nh»m vËn dông tèt h¬n quy luËt gi¸ trÞ ë níc ta thêi gian tíi. Ch¬ng nµy sÏ nghiªn cøu cô thÓ sù vËn dông quy luËt gi¸ trÞ ë níc ta, c¸c ®Æc trng vµ cÊu tróc nÒn kinh tÕ thÞ trêng ë níc ta. Em xin göi lêi ch©n thµnh c¶m ¬n thÇy gi¸o TrÇn ViÖt TiÕn ®· híng dÉn gióp ®ì em hoµn thµnh ®Ò tµi nµy. Trong bµi viÕt cßn nhiÒu sai sãt mong thÇy chØ b¶o ®Ó em rót kinh nghiÖm lÇn sau söa ch÷a. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n! Néi dung CH¦¥NG 1: C¬ së lÝ luËn vÒ quy luËt gi¸ trÞ vµ vai trß cña quy luËt gi¸ trÞ víi nÒn kinh tÕ thÞ trêng. 1.1. Néi dung cu¶ quy luËt gi¸ trÞ vµ sù vËn ®éng cña quy luËt gi¸ trÞ 1.1.1 Kh¸i niÖm quy luËt gi¸ trÞ. 1 Quy luËt gi¸ trÞ lµ quy luËt kinh tÕ c¬ b¶n nhÊt cu¶ s¶n xuÊt vµ trao ®æi hµng ho¸ .Chõng nµo cßn s¶n xuÊt vµ trao ®æi hµng ho¸ th× chõng ®ã cßn quy luËt gi¸ trÞ. 1.1.2 Néi dung vµ sù vËn ®éng cña quy luËt gi¸ trÞ. Quy luËt gi¸ trÞ lµ quy luËt kinh tÕ c¨n b¶n cña s¶n xuÊt vµ lu th«ng hµng ho¸.Quy luËt gi¸ trÞ ®ßi hái viÖc s¶n xuÊt vµ lu th«ng hµng ho¸ ph¶i dùa trªn c¬ së hao phÝ lao ®éng x· héi cÇn thiÕt,cô thÓ lµ: -Trong s¶n xuÊt th× hao phÝ lao ®éng c¸ biÖt ph¶i phï hîpvíi hao phÝ lao ®éng x· héi cÇn thiÕt.V× trong nÒn s¶n xuÊt hµng hãa ,vÊn ®Ò ®Æc biÖt quan träng lµ hµng hãa s¶n xuÊt ra cã b¸n ®îc hay kh«ng.§Ó cã thÓ b¸n ®îc th× hao phÝ lao ®éng ®Ó s¶n xuÊt ra hµng hãa cu¶ c¸c chñ thÓ kinh doanh ph¶i phï hîp víi møc hao phÝ lao ®éng x· héi cã thÓ chÊp nhËn ®îc .Møc hao phÝ cµng thÊp th× hä cµng cã kh¶ n¨ng ph¸t triÓn kinh doanh,thu ®îc nhiÒu lîi nhuËn,ngîc l¹i sÏ bÞ thua lç,ph¸ s¶n… -Trong trao ®æi hµng ho¸ còng ph¶i dùa vµo hao phÝ lao ®éng x· héi cÇn thiÕt,tøc lµ tu©n theo nguyªn t¾c trao ®æi ngang gi¸,hai hµng ho¸ cã gi¸ trÞ sö dông kh¸c nhau,nhng cã l¬ng gi¸ trÞ b»ng nhau th× ph¶i trao ®æi ngang nhau. §ßi hái trªn cña quy luËt lµ kh¸ch quan ,®¶m b¶o sù c«ng b»ng ,hîp lÝ,b×nh ®¼ng gi÷a nh÷ng ngêi s¶n xuÊt hµng ho¸. Quy luËt gi¸ trÞ b¾t buéc nh÷ng ngêi s¶n xuÊt vµ trao ®æi hµng ho¸ ph¶i tu©n theo yªu cÇu hay ®ßi hái cu¶ nã th«ng qua “ mÖng lÖnh” cña gi¸ c¶ thÞ trêng. Tuy nhiªn trong thùc tÕ do sù t¸c ®éng cu¶ nhiÒu quy luËt kinh tÕ ,nhÊt lµ quy luËt cung cÇu lµm cho gi¸ c¶ hµng ho¸ thêng xuyªn t¸ch rêi gi¸ trÞ. Nhng sù t¸ch rêi ®ã chØ xoay quanh gi¸ trÞ,C.m¸c gäi ®ã lµ vÎ ®Ñp cña quy luËt gi¸ trÞ.Trong vÎ ®Ñp nµy ,gi¸ trÞ hµng ho¸ lµ trôc ,gi¸ c¶ thÞ trêng lªn xuèng quanh trôc ®ã.§èi víi mçi hµng ho¸ ,gi¸ c¶ cña nã cã thÓ cao thÊp kh¸c nhau,nhng khi xÐt trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh ,tæng gi¸ c¶ phï hîp víi tæng gi¸ trÞ cña nã Gi¸ c¶ thÞ trêng tù ph¸t lªn xuèng xoay quanh gi¸ trÞ lµ biÓu hiÖn sù ho¹t ®éng cña quy luËt gi¸ trÞ. 1.1.3 Mèi quan hÖ gi÷a gi¸ c¶, gi¸ c¶ thÞ trêng, gi¸ c¶ ®éc quyÒn vµ gi¸ trÞ hµng ho¸. Quy luËt gi¸ trÞ biÓu hiÖn qua c¸c giai ®o¹n ph¸t triÓn cña chñ nghÜa t b¶n thµnh quy luËt gi¸ c¶ s¶n xuÊt( giai ®o¹n chñ nghÜa t b¶n tù do c¹nh tranh) vµ thµnh quy luËt gi¸ c¶ ®éc quyÒn ( giai ®o¹n chñ nghÜa t b¶n ®éc quyÒn). Nã tiÕp tôc tån t¹i vµ ho¹t ®éng trong thêi kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héØ c¸c níc x· héi chñ nghÜa ë c¸c níc vµ ë níc ta. Ta xÐt mèi quan hÖ gi÷a gi¸ c¶ , gi¸ c¶ thÞ trêng , gi¸ c¶ ®éc quyÒn víi gi¸ trÞ hµng ho¸ : 2 GÝa c¶ : lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña gi¸ trÞ hµng ho¸ . GÝa trÞ lµ c¬ së cña gi¸ c¶ .Khi quan hÖ cung cÇu c©n b»ng,gi¸ c¶ hµng ho¸ cao hay thÊp lµ ë gi¸ trÞ cña hµng ho¸ quyÕt ®Þnh Trong diÒu kiÖn s¶n xuÊt hµng ho¸, gi¸ c¶ hµng ho¸ tù ph¸t lªn xuèng xoay quanh gi¸ trÞ tuú theo quan hÖ cung cÇu, c¹nh tranh vµ søc mua cña ®ång tiÒn.Sù ho¹t ®éng cña quy luËt gi¸ trÞ biÓu hiÖn ë sù lªn xuèng cña gi¸ c¶ trªn thÞ trêng.Tuy vËy, sù biÕn ®éng cña gi¸ c¶ vÉn cã c¬ së lµ gi¸ trÞ , mÆc dÇu nã thêng xuyªn t¸ch rêi gi¸ trÞ.§iÒu ®ã cã thÓ hiÓu theo hai mÆt: .Kh«ng kÓ quan hÖ cung cÇu nh thÕ nµo, gi¸ c¶ kh«ng t¸ch rêi gi¸ trÞ x· héi .NÕu nghiªn cøu sù vËn ®éng cña gi¸ c¶ trong mét thêi gian dµi th× thÊy tæng sè gi¸ c¶ b»ng tæng sã gi¸ trÞ , v× bé phËn vît qu¸ gi¸ trÞ sÏ bï vµo bé phËn gi¸ c¶ thÊp h¬n gi¸ trÞ (gi¸ c¶ ë ®©y lµ gi¸ c¶ thÞ trêng. GÝa c¶ thÞ trêng lµ gi¸ c¶ s¶n xuÊtgi÷a ngêi mua vµ ngêi b¸n tho¶ thuËn víi nhau) Gi¸ c¶ s¶n xuÊt lµ h×nh th¸i biÕn tíng cña gi¸ trÞ , nã b»ng chi phÝ s¶n xuÊt cña hµng ho¸ céng víi lîi nhuËn b×nh qu©n. Trong giai ®o¹n t b¶n tù do c¹nh tranh do h×nh thµnh tû suÊt lîi nhuËn b×nh qu©n nªn hµng ho¸ kh«ng b¸n theo gi¸ trÞ mµ b¸n theo gi¸ c¶ s¶n xuÊt GÝa trÞ hµng ho¸ chuyÓn thµnh gi¸ c¶ s¶n xuÊt kh«ng ph¶i lµ phñ nhËn quy luËt gi¸ trÞ mµ chØ lµ biÓu hiÖn cô thÓ cña quy luËt gi¸ trÞ trong giai ®o¹n t b¶n tù do c¹nh tranh.Qua hai ®iÓm díi ®©y sÏ thÊy râ ®iÒu ®ã: . Tuy gi¸ c¶ s¶n xuÊt cña hµng ho¸ thuéc nghµnh c¸ biÖt cã thÓ cao h¬n hoÆc thÊp h¬n gi¸ trÞ , nhng tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt cña toµn bé hµng ho¸ cña tÊt c¶ c¸c ngµnh trong toµn x· héi ®Òu b»ng tæng gi¸ trÞ cña nã.Tæng sè lîi nhuËn mµ c¸c nhµ t b¶n thu ®îc còng b»ng tæng sè gi¸ trÞ thÆng d do giai cÊp c«ng nh©n s¸ng t¹o ra. .Gi¸ c¶ s¶n xuÊt lÖ thuéc trùc tiÕp vµo gi¸ trÞ . GÝa trÞ hµng ho¸ gi¶m xuèng, gi¸ c¶ s¶n xuÊt gi¶m theo, gi¸ trÞ hµng ho¸ t¨ng lªn kÐo theo gi¸ c¶ s¶n xuÊt t¨ng lªn. Gi¸ c¶ ®éc quyÒn : Trong giai ®o¹n t b¶n ®éc quyÒn, tæ chøc ®éc quyÒn ®· n©ng gi¸ c¶ hµng ho¸ lªn trªn gi¸ c¶ s¶n xuÊt vµ gi¸ trÞ . GÝa c¶ ®éc quyÒn b»ng chi phÝ s¶n xuÊt céng víi lîi nhuËn ®éc quyÒn. Lîi nhuËn ®éc quyÒn vît qu¸ lîi nhuËn b×nh qu©n. Khi nãi gi¸ c¶ ®éc quyÒn th× thêng hiÓu lµ gi¸ c¶ b¸n ra cao h¬n gi¸ c¶ s¶n xuÊt vµ gi¸ trÞ, ®ång thêi còng cÇn hiÓu cßn cã gi¸ c¶ thu mua rÎ mµ t b¶n ®éc quyÒn mua cña ngêi s¶n xuÊt nhá, t b¶n võa vµ nhá ngoµi ®éc quyÒn. 3 GÝa c¶ ®éc quyÒn kh«ng xo¸ bá giíi h¹n cña gi¸ trÞ hµng ho¸ , nghÜa lµ gi¸ c¶ ®éc quyÒn kh«ng thÓ t¨ng thªm hoÆc gi¶m bít gi¸ trÞ vµ tæng gi¸ trÞ thÆng d do x· héi s¶n xuÊt ra; phÇn gi¸ c¶ ®éc quyÒn vît qu¸ gi¸ trÞ chÝnh lµ phÇn gi¸ trÞ mµ nh÷ng ngêi b¸n ( c«ng nh©n, ngêi s¶n xuÊt nhá , t b¶n võa vµ nhá…) mÊt ®i.Nh×n vµo ph¹m vi toµn x· héi , toµn bé gi¸ c¶ ®éc quyÒn céng víi gi¸ c¶ kh«ng ®éc quyÒn vÒ ®¹i thÓ b»ng toµn bé gi¸ trÞ . 1.2 Vai trß cña quy luËt gi¸ trÞ ®èi víi nÒn kinh tÕ thÞ trêng . 1.2.1. §iÒu tiÕt s¶n xuÊt vµ lu th«ng hµng ho¸. Thùc chÊt ®iÒu tiÕt s¶n xuÊt cu¶ quy luËt gi¸ trÞ lµ ®iÒu chØnh tù ph¸t c¸c yÕu tè s¶n xuÊt nh: t liÖu s¶n xuÊt ,søc lao ®éng vµ tiÒn vèn tõ ngµnh nµy sang ngµnh kh¸c,tõ n¬i nµy sang n¬i kh¸c.Nã lµm cho s¶n xuÊt hµng ho¸ cña ngµnh nµy ,n¬i nµy ®îc ph¸t triÓn më réng ,ngµnh kh¸c n¬i kh¸c bÞ thu hÑp,th«ng qua sù biÕn ®éng gi¸ c¶ thÞ trêng.Tõ ®ã t¹o ra nh÷ng tû lÖ c©n ®èi t¹m thêi gi÷a c¸c ngµnh ,c¸c vïngcña mét nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhÊt ®Þnh. Quy luËt canh tranh thÓ hiÖn ë chç :cung vµ cÇu thêng xuyªn muèn ¨n khíp víi nhau,nhng tõ tríc ®Õn nay nã cha hÒ ¨n khíp víi nhau mµ thêng xuyªn t¸ch nhau ra vµ ®èi lËp víi nhau.Cung lu«n b¸m s¸t cÇu ,nhng tõ tríc ®Õn nay kh«ng lóc nµo tho¶ m·n ®îc mét c¸ch chÝnh x¸c ChÝnh v× thÕ thÞ trêng x¶y ra c¸c trêng hîpsau ®©y: -Khi cung b»ng cÇu th× gi¸ c¶ b»ng gi¸ trÞ hµng ho¸,trêng hîp nµy x¶y ra mét c¸ch ngÉu nhiªn vµ rÊt hiÕm. -Khi cung nhá h¬n cÇu th× gi¸ c¶ cao h¬n gi¸ trÞ ,hµng ho¸ b¸n ch¹y,l·i cao .Nh÷ng ngêi ®ang s¶n xuÊt nh÷ng lo¹i hµng ho¸ nµy sÏ më réng quy m« s¶n xuÊt vµ s¶n xuÊt hÕt tèc lùc ;nh÷ng ngêi ®ang s¶n xuÊt hµng ho¸ kh¸c ,thu hÑp quy m« s¶n xuÊt cu¶ m×nh ®Ó chuyÓn sang s¶n lo¹i hµng ho¸ nµy.Nh vËy t liÖu s¶n xuÊt ,søc lao ®éng, tiÒn vèn ®îc chuyÓn vµo ngµnh nµy t¨ng lªn,cung vÒ lo¹i hµng ho¸ nµy trªn thÞ trêng t¨ng lªn . -Khi cung lín h¬n cÇu th× gi¸ c¶ nhá h¬n gi¸ trÞ,hµng ho¸ Õ thõa ,b¸n kh«ng ch¹y,cã thÓ lç vèn.T×nh h×nh nµy b¾t buéc nh÷ng ngêi ®ang s¶n xuÊt lo¹i hµng hãa nµy ph¶i thu hÑp quy m« s¶n xuÊt ,chuyÓn sang s¶n xuÊt lo¹i hµng ho¸ cã gi¸ c¶ thÞ trêng cao h¬n ;lµm cho t liÖu s¶n xuÊt ,søc lao ®éng vµ tiÒn vèn ë ngµnh hµng ho¸ nµy gi¶m ®i. Thùc chÊt ®iÒu tiÕt lu th«ng cña quy luËt gi¸ trÞ lµ ®iÒu chØnh mét c¸ch tù ph¸t khèi lîng hµng ho¸ tõ n¬i gi¸ c¶ thÊp ®Õn n¬i gi¸ c¶ cao,t¹o ra mÆt b»ng gi¸ c¶ x· héi.Gi¸ trÞ hµng ho¸ mµ thay ®æi ,th× nh÷ng ®iÒu kiÖn lµm cho tæng khèi lîng hµng ho¸ cã thÓ tiªu thô ®îc còng sÏ thay ®æi .NÕu gi¸ trÞ thÞ trêng h¹ thÊp th× nãi chung 4 nhu cÇu x· héi sÏ më réng thªm vµ trong nh÷ng giíi h¹n nhÊt ®Þnh ,cã thÓ thu hót nh÷ng khèi lîng hµng ho¸ lín h¬n.NÕu gi¸ trÞ thÞ trêng t¨ng lªn th× nhu cÇu x· héi vÒ hµng ho¸ sÏ thu hÑp vµ khèi lîng hµng ho¸ tiªu thô còng sÏ gi¶m xuèng.Cho nªn nÕu cung cÇu ®Iòu tiÕt gi¸ c¶ thÞ trêng hay nãi ®óng h¬n ®Iòu tiÕt sù chªnh lÖch giòa gi¸ c¶ thÞ trêng vµ gi¸ trÞ thÞ trêng th× tr¸i l¹i chÝnh gi¸ trÞ thÞ trêng ®iÒu tiÕt quan hÖ cung cÇu ,hay cÊu thµnh trung t©m ,chung quanh trung t©m ®ã nh÷ng sù thay ®æi trong cung cÇu lµm cho nh÷ng gi¸ c¶ thÞ trêng ph¶i len xuèng. Trong x· héi t b¶n ®¬ng thêi ,mçi nhµ t b¶n c«ng nghiÖp tù ý s¶n xuÊt ra c¸i mµ m×nh muèn theo c¸ch m×nh muèn ,vµ víi sè lîng theo ý m×nh .§èi víi hä sè lîng mµ x· héi cÇn lµ mét lîng cha biÕt ,c¸i mµ ngµy h«m nay cung cÊp kh«ng kÞp th× ngµy mai l¹i cã thÓ cung cÊp nhiÒu qu¸ sè yªu cÇu .Tuy vËy ngêi ta cung tho¶ m·n ®îc nhu cÇu mét c¸ch miÔn cìng ,s¶n xuÊt chung quy lµ c¨n cø theo nh÷ng vËt phÈm ngêi ta yªu cÇu “… Khi thùc hiÖn quy luËt gi¸ trÞ cña s¶n xuÊt hµng ho¸ trong x· héi gåm nh÷ng ngêi s¶n xuÊt trao ®æi hµng ho¸ cho nhau ,sù canh tranh lËp ra b»ng c¸ch ®ã vµ trong ®iÒu kiÖn nµo ®ã mét trËt tù duy nhÊt vµ méy tæ chøc duy nhÊt cã thÓ cã cu¶ nÒn s¶n xuÊt x· héi .ChØ cã do sù t¨ng hay gi¶m gi¸ hµng mµ nh÷ng ngêi s¶n xuÊt hµng ho¸ riªng lÎ biÕt ®îc râ rµng lµ x· héi cÇn vËt phÈm nµo vµ víi sè lîng bao nhiªu”(C.m¸c:sù khèn cïng cña triÕt häc ,nhµ xuÊt b¶n Sù thËt {8,19_20}) 1.2.2. KÝch thÝch lùc lîng s¶n xuÊt ph¸t triÓn,t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng x· héi §Ó tr¸nh bÞ ph¸ s¶n ,giµnh ®îc u thÕ trong c¹nh tranh vµ thu hót ®îc nhiÒu l·i, tõng ngêi s¶n xuÊt hµng ho¸ ®Òu t×m mäi c¸ch c¶i tiÕn kü thuËt ,hîp lý ho¸ s¶n xuÊt, øng dông nh÷ng thµnh tùu khoa häc kÜ thuËt míi vµo s¶n xuÊt ®Ó gi¶m hao phÝ lao ®éng c¸ biÖt cña m×nh ,gi¶m gi¸ trÞ c¸ biÖt cña hµng ho¸ do m×nh s¶n xuÊt ra.Tõ ®ã lµm cho kü thuËt cña toµn x· héi cµng ph¸t triÓn lªn tr×nh ®é cao h¬n,n¨ng suÊt cµng t¨ng cao h¬n. Nh thÕ lµ chóng ta thÊy ph¬ng thøc s¶n xuÊt t liÖu s¶n xuÊt lu«n bÞ biÕn ®æi ,dÉn ®Õn sù ph©n c«ng tØ mØ h¬n dïng nhiÒu m¸y mãc h¬n,lao ®éng trªn mét quy m« lín ®a ®Õn lao ®éng trªn mét quy m« lín h¬n nh thÕ nµo. §ã lµ quy luËt lu«n hÊt s¶n xuÊt ra con ®êng cò vµ lu«n buéc s¶n xuÊt ph¶i lµm cho søc s¶n xuÊt cña lao ®éng khÈn tr¬ng h¬n .Quy luËt ®ã kh«ng g× kh¸c mµ lµ quy luËt nhÊt ®Þnh gi÷ cho gi¸ c¶ hµng ho¸ nghang b»ng víi chi phÝ s¶n xuÊt cña chÝnh hµng ho¸ ®ã ,trong giíi h¹n cña nh÷ng biÕn ®éng chu k× cña th¬ng m¹i.”… NÕu mét ngêi nµo s¶n xuÊt dîc rÎ h¬n ,cã thÓ b¸n ®îc nhiÒu hµng ho¸ h¬n vµ do ®ã chiÕm lÜnh ®îc ë trªn thÞ trêng mét ®Þa bµn réng h¬n b»ng c¸ch b¸n ra h¹ gi¸ h¬n gi¸ c¶ thÞ trêng hiÖn hµnh hay h¹ h¬n gi¸ trÞ thÞ trêng th× anh taÏ lµm ngay nh thÕ vµ 5 do ®ãÏ më ®Çu mét hµnh ®éng dÇn dÇn buéc nh÷ng ngêi kh¸c còng ph¶i ¸p dông c¸c ph¬ng ph¸p Ýt tèn kÐm h¬n vµ lµm cho thêi gian lao ®éng x· héi cÇn thiÕt gi¶m xuèng mét møc thÊp h¬n. Theo M¸c th× trong sù vËn ®éng bªn ngoµi nh÷ng t b¶n ,nh÷ng quy luËt bªn trong cña nÒn s¶n xuÊt t b¶n chñ nghÜa trë thµnh nh÷ng quy luËt b¾t buéc cña sù c¹nh tranh, r»ng díi h×nh thøc ®ã ®èi víi nh÷ng nhµ t b¶n nh÷ng quy luËt biÓu hiÖn thµnh ®éng c¬ cña nh÷ng ho¹t ®éng cña hä,r»ng nh vËy lµ muèn ph©n tÝch mét c¸ch khoa häc sù c¹nh tranh th× tríc ®ã ph¶I ph©n tÝch tÝnh chÊt bªn trong cña t b¶n ,còng nh chØ ngêi nµo hiÓu biÕt sù vËn ®éng thùc sù cña c¸c thiªn thÓ –tuylµ c¸c gi¸c quan kh«ng thÓ thÊy ®îc ,-th× míi cã thÓ hiÓu ®îc sù vËn ®éng bÒ ngoµi cña nh÷ng thiªn thÓ Êy; 1.2.3. Ph©n ho¸ nh÷ng ngêi s¶n xuÊt thµnh ngêi giµu,ngêi nghÌo. Trong x· héi nh÷ng ngêi s¶n xuÊt c¸ thÓ , ®· cã mÇm mèng cña mét ph¬ng thøc s¶n xuÊt míi .Trong sù ph©n c«ng tù ph¸t ,kh«ng cã kÕ ho¹ch nµo thèng trÞ x· héi, ph¬ng thøc s¶n xuÊt Êy ®· x¸c lËp ra sù ph©n c«ng ,tæ chøc theo kÕ ho¹ch ,trong nh÷ng c«ng xëng riªng lÎ ;bªn c¹nh s¶n xuÊt cña nh÷ng ngêi s¶n xuÊt c¸ thÓ nhá ®· lµm xuÊt hiÖn s¶n xuÊt x· héi .S¶n phÈm cña hai lo¹i s¶n xuÊt ®ã cïng b¸n trªn mét thÞ trêng ,do ®ã gi¸ c¶ Ýt ra còng sÊp xØ nhau.Nhng so víi sù ph©n c«ng tù ph¸t th× tæ chøc cã kÕ ho¹ch ®¬ng nhiªn m¹nh h¬n nhiÒu ;s¶n phÈm cña c«ng xëng dïng lao ®éng x· héi lµ rÎ h¬n so víi s¶n phÈm cña nh÷ng ngêi s¶n xuÊt nhá,t¶n m¹n.S¶n xuÊt cña nh÷ng ngêi s¶n xuÊt c¸ thÓ gÆp thÊt b¹i tõ nghµnh nµy ®Õn nghµnh kh¸c .Trong nÒn s¶n xuÊt hµng ho¸ ,sù t¸c ®éng cu¶ c¸c quy luËt kinh tÕ ,nhÊt lµ quyluËt gi¸ trÞ tÊt yÕu dÉn ®Õn kÕt qu¶:nh÷ng ngêi cã ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt thuËn lîi ,nhiÒu vèn,cã kiÕn thøc vµ tr×nh ®é kinh doanh cao ,trang bÞ kÜ thuËt tèt sÏ ph¸t tµi ,lµm giµu.Ngîc l¹i kh«ng cã c¸c ®iÒu kiÖn trªn ,hoÆc gÆp rñi ro sÏ mÊt vèn ph¸ s¶n.Quy luËt gi¸ trÞ ®· b×nh tuyÓn ,®¸nh gi¸ nh÷ng ngêi s¶n xuÊt kinh doanh . Sù b×nh tuyÓn tù nhiªn Êy ®· ph©n ho¸ nh÷ng ngêi s¶n xuÊt kinh doanh ra thµnh ngêi giµu ngêi nghÌo.Ngêi giµu trë thµnh «ng chñ ngêi nghÌo dÇn trë thµnh ngêi lµm thuª.LÞch sö ph¸t triÓn cña s¶n xuÊt hµng ho¸ ®· chØ ra lµ qu¸ tr×nh ph©n ho¸ nµy ®· lµm cho s¶n xuÊt hµng ho¸ gi¶n ®¬n trong x· héi phong kiÕn dÇn dÇn n¶y sinh quan hÖ s¶n xuÊt t b¶n chñ nghÜa. “ …Mçi ngêi ®Òu s¶n xuÊt riªng biÖt ,cho lîi Ých riªng cña m×nh ,kh«ng phô thuéc vµo nhµ s¶n xuÊt kh¸c .Hä s¶n xuÊt cho thÞ trêng ,nhng dÜ nhiªn kh«ng mét ngêi nµo trong sè hä biÕt ®îc dung lîng cña thÞ trêng .Mèi quan hÖ nh vËy gi÷a nhng ngêi s¶n xuÊt riªng rÏ ,s¶n xuÊt cho mét thÞ trêng chung,th× gäi lµ c¹nh tranh,DÜ nhiªn trong nh÷nh ®iÒu kiÖn Êy,sù th¨ng b»ng gi÷a s¶n xuÊt vµ tiªu dïng chØ cã thÓ 6 cã ®îc sau nhiÒu lÇn biÕn ®éng.Nh÷ng ngêi khÐo lÐo h¬n ,th¸o v¸t h¬n vµ cã søc lùc h¬n sÏ ngµy cµng lín m¹nh nhê nh÷ng s biÕn ®éng Êy;cßn nh÷ng ngêi yÕu ít ,vông vÒ th× sÏ bÞ sù biÕn ®éng ®ã ®Ì bÑp .Mét vµi ngêi trë nªn giµu cã,cßn quÇn chóng trë nªn nghÌo ®ãi,®ã lµ kÕt qu¶ kh«ng tr¸nh khái cña quy luËt c¹nh tranh .KÕt côc lµ nh÷ng ngêi s¶n xuÊt bÞ ph¸ s¶n mÊt hÕt tÝnh chÊt ®éc lËp vÒ kinh tÕ cña hävµ trë thµnh c«ng nh©n lµm thuª trong c«ng xëng ®· më réng cña ®èi thñ tèt sè cña hä” (V.Lenin:Bµn vÒ c¸i gäi lµ vÊn ®Ò thÞ trêng{9,127} Sù ph¸t triÓn chñ nghÜa t b¶n ,cïng sù bÇn cïng ho¸ cña nh©n d©n lµ nh÷ng hiÖn tîng ngÉu nhiªn.Hai ®iÒu ®ã tÊt nhiªn ®i kÌm víi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ hµng ho¸ dùa trªn sù ph©n c«ng lao ®éng x· héi.VÊn ®Ò thÞ trêng hoµn toµn bÞ g¹t ®I,v× thÞ trêng ch¼ng qua chØ lµ biÓu hiÖn cña sù ph©n c«ng ®ã vµ cña s¶n xuÊt hµng ho¸.Ngêi ta sÏ thÊy sù ph¸t triÓn cña chñ nghÜa t b¶n kh«ng nh÷ng lµ cã thÓ cãmµ cßn lµ sù tÊt nhiªn n÷a,v× mét khi kinh tÕ x· héi ®· x©y dùng trªn sù ph©n c«ng vµ trªn h×nh thøc hµng ho¸ cña s¶n phÈm ,th× sù tiÕn bé vÒ kü thuËt kh«ng thÓ kh«ng dÉn tíi chç lµm cho chñ nghÜa t b¶n t¨ng cêng vµ më réng thªm. 7 Ch¬ng 2 Thùc tr¹ng sù vËn dông quy luËt gi¸ trÞ vµ gi¶I ph¸p nh»m vËn dông tèt h¬n quy luËt gi¸ trÞ ë níc ta trong thêi gian tíi 2.1 Kinh tÕ thÞ trêng vµ sù cÇn thiÕt ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ trõong ë viÖt nam. 2.1.1Kh¸i niÖm kinh tÕ thÞ trêng . Kinh tÕ thÞ trêng lµ nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn,vËn ®éng theo c¬ chÕ thÞ trêng. 2.1.2Sù cÇn thiÕt kh¸ch quan ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ trêng ë ViÖt Nam. Kinh tÕ hµng ho¸ lµ mét kiÓu tæ chøc kinh tÕ –x· héi mµ trong ®ã s¶n phÈm s¶n xuÊt ®Ó trao ®æi vµ b¸n trªn thÞ trêng .Môc ®Ých lµ tho¶ m·n nhu cÇu cña ng¬I mua tøc lµ tho¶ m·n nhu cÇu x· héi. Kinh tÕ thÞ trêng lµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cao cña kinh tÕ hµng ho¸ ,trong ®ã toµn bé c¸c yÕu tè “®Çu vµo” vµ “®Çu ra” cña s¶n xuÊt ®Òu th«ng qua thÞ trêng .Kinh tÕ thÞ trêng vµ kinh tÕ hµng ho¸ kh«ng ®ång nhÊt víi nhau,chóng kh¸c nhau vÒ tr×nh ®é ph¸t triÓn,nguån gèc vµ b¶n chÊt. ë níc ta tån t¹i nh÷ng c¬ së kh¸ch quan ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ trêng nh 2.1.2.1Ph©n c«ng lao ®éng x· héi víi tÝnh c¸ch lµ c¬ së chung cña hµng ho¸ ®îc ph¸t triÓn c¶ chiÒu réng vµ chiÒu s©u Ph©n c«ng lao ®éng trong tõng khu vùc ,tõng ®Þa ph¬ng ngµy cµng ph¸t triÓn,nã thÓ hiÖn mét c¸ch phong phó ,®a d¹ng vµ ngµy cµng cao. 2.1.2.2Tån t¹i nhiÒu h×nh thøc së h÷u . §ã lµ së h÷u toµn d©n,së h÷u tËp thÓ ,së h÷u t nh©n(së h÷u c¸ thÓ ,së h÷u tiÓu chñ,së h÷u t b¶n t nh©n),së hu hçn hîp… 2.1.2.3Thµnh phÇn kinh tÕ nhµ níc vµ kinh tÕ tËp thÓ cã nh÷ng kh¸c biÖt nhÊt ®Þnh. Tuy cïng dùa trªn chÕ ®é c«ng hu vÒ t liÖu s¶n xuÊt nhng mçi ®¬n vÞ kinh tÕ l¹i cã nh÷ng quyÒn tù chñ ,lîi Ých riªng.MÆt kh¸c cßn cã sù kh¸c nhau vÓt×nh ®é kÜ thuËt, c«ng nghÖ,tæ chøc qu¶n lý. 2.1.2.4Quan hÖ hµng ho¸ tiÒn tÖ cÇn thiÕt trong quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i Ttrong bèi c¶nh ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ ngµy cµng ph¸t triÓn s©u s¾cth× mèi quan hÖ ®ã cµng cÇn thiÕt v× mçi níc lµ mét quèc gia riªng biÖt,lµ ngêi chñ së h÷u ®èi víihµng ho¸ trao ®æi trªn thÞ trêng thÕ giíi. Nh vËy kinh tÕ thÞ trêng ë níc ta lµ mét tån t¹i tÊt yÕu,kh¸ch quan,kh«ng thÓ lÊy ý chÝ chñ quan mµ xo¸ bá ®îc. 8 2.2 M« h×nh ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ trêng theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa ë níc ta. ViÖt nam víi t c¸ch lµ níc ph¸t triÓn muén vÒ kinh tÕ thÞ trêng , l¹i diÔn ra trong bèi c¶nh thêi ®¹i míi kh¸c nhiÒu so víi tríc.§Ó n¾m b¾t” c¬ héi’ , vît qua “th¸ch thøc”, rót ng¾n kho¶ng c¸ch l¹c hËu , “tôt hËu” xa so víi c¸c níc, gi÷ v÷ng ®Þng híng x· héi chñ nghÜa ®· chänh , kh«ng thÓ ph¸t triÓn theo m« h×nh kinh tÕ thÞ trêng cæ ®iÓn, mµ nªn chän m« h×nh ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ trêng rót ng¾n, hiÖn ®¹i lµ thÝch hîp.TÊt nhiªn kh«ng hoµn toµn gièng nh c¸c níc ®· ®i theo m« h×nh nµy, nhÊt lµ vÒ tÝnh ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa cña nã. M« h×nh ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng x· héi chñ nghܶ níc ta bao gåm c¸c ®Æc trng chñ yÕu sau: 2.2.1 Ph¸t triÓn trong sù kÕt hîp hµi hoµ gi÷a quy luËt ph¸t triÓn tuÇn tù víi quy luËt ph¸t triÓn nh¶y vät. 2.2.2 Ph¸t triÓn cïng mét lóc ba tr×nh ®é ph¸t triÓn cña h×nh th¸i kinh tÕ hµng ho¸, ®ã lµ kinh tÕ hµng ho¸ gi¶n ®¬n, kinh tÕ thÞ trêng tù do(cæ ®iÓn) vµ kinh tÕ thÞ trêng hçn hîp(hiÖn ®¹i). TÊt nhiªn, trong tõng thêi ®iÓm, tÝnh tréi cña mçi tr×nh dé cã kh¸c nhau. 2.2.3 Ph¸t triÓn trong sù kÕt hîp hµi hoµ gi÷a søc m¹nh d©n téc vµ søc m¹nh thêi d¹i, coi träng viÖc kÕt hîp vai trß thóc ®Èy sù ra ®êi c¸c nh©n tè cña kinh tÕ thÞ tr êng vµ vai trß qu¶n lý vÜ m« cña nhµ níc xa héi chñ nghÜa trong qóa tr×nh chuyÓn sang kinh tÕ thÞ trêng hiÖn ®¹i . Ba ®Æc trng nãi trªn cã quan hÖ mËt thiÕt víi nha, trong ®ã ®Æc trng thø ba cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh . 2.3thùc tr¹ng vËn dông còng nh t¸c ®éng cña quy luËt gi¸ trÞ trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng ë níc ta hiÖn nay. NÒn kinh tÕ níc ta dang tõ s¶n xuÊt nhá ®i lªn san xuÊt lín x· héi chñ nghÜa ,tõ s¶n xuÊt tù cung tù cÊp lªn s¶n xuÊt hµng ho¸ x· héi chñ nghÜa .Quy luËt gi¸ trÞ g¾n liÒn nÒn s¶n xuÊt hµng ho¸ ®ã cßn ho¹t ®éng trªn mét ph¹m vi kh¸ réng vµ trong mét thêi gian dµi.Vai trß vµ ph¹m vi ho¹t ®éng cña nã biÓn ®æi tõng thêi k× cïng víi sù chuyÓn biÕn cña quan hÖ s¶n xuÊt ,cña lùc lîng s¶n xuÊt víi sù ph¸t triÓn cña ph©n c«ng lao ®éng x· héi.V× vËy trong khi x¸c nhËn vai trß chñ ®¹o quy luËt kinh tÕ x· héi chñ nghÜa,chóng ta cÇn nhËn thøc ®óng quy luËt gi¸ trÞ,tù gi¸c vËn dông quy luËt gi¸ trÞ vµ nh÷ng ph¹m trï kinh tÕ g¾n liÒn víi qui luËt ®ã nh tiÒn tÖ ,gi¸ c¶ ,tÝn dông ,tµi chÝnh ..®Ó kÝch thÝch s¶n xuÊt vµ lu th«ng hµng ho¸ ph¸t triÓn ,thóc ®Èy nÒn kinh tÕ níc ta tiÕn nhanh trªn con ®êng ®i lªn chñ nghÜa x· héi. Theo v¨n kiÖn ®¹i héi ®¶ng IX”§¶ngvµ nhµ níc tachñ tr¬ng thùc hiÖn nhÊt qu¸n vµ l©u dµi chÝnh s¸ch ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn, vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ trêng , cã sù qu¶n lý cña nhµ níc theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa”. 9 Víi c¸c ®Æc trng cña m« h×nh nµy nh ®· nãi ë trªn, c¸c quy luËt kinh tÕ ®îc phÐp ph¸t huy t¸c dông cña nã trong ®ã quy luËt gi¸ trÞ ®ãng vai trß lµ quy luËt kinh tÕ c¨n b¶n chi phèi toµn bé sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ . Nh ®· ph©n tÝch ë trªn, quy luËt gi¸ trÞ cã vai trß lín trong nÒn s¶n xuÊt hµng ho¸ . Chóng ta ®· vËn dông quy luËt gi¸ trÞ vµo: 2.3.1.Trong lÜnh vùc s¶n xuÊt. NÒn s¶n xuÊt x· héi chñ nghÜa kh«ng chÞu sù ®iÒu tiÕt cña quy luËt gi¸ trÞ mµ chÞu sù chi phèi cña quy luËt kinh tÕ c¬ b¶n cña chñ nghÜa x· héi vµ quy luËt ph¸t triÓn cã kÕ ho¹ch vµ c©n ®èi nÒn kinh tÕ quèc d©n .Tuy nhiªn ,quy luËt gi¸ trÞ kh«ng ph¶I kh«ng cã ¶nh hëng ®Õn s¶n xuÊt.Nh÷ng vËt phÈm tiªu dïng cÇn thiÕt ®Ó bï vµo søc lao ®éng ®· hao phÝ trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ,®Òu ®îc s¶n xuÊt vµ tiªu thô díi h×nh thøc hµng ho¸ vµ chÞu sù t¸c ®éng cña quy luËt gi¸ trÞ .Trong nh÷ng thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c nhau ,t¸c ®éng cña quy luËt gi¸ trÞ cã nh÷ng ®iÓm kh«ng gièng nhau.Nhµ níc ta ®· chñ ®éng vËn dông quy luËt gi¸ trÞ vµo lÜnh vc s¶n xuÊt.V× thÕ c¸c xÝ nghiÖp cña chóng ta kh«ng thÓ vµ kh«ng ®îc bá qua quy luËt gi¸ trÞ Mét nguyªn t¾c c¨n b¶n cña kinh tÕ thÞ trêng lµ trao ®æi ngang gi¸ tøc lµ thùc hiÖn sù trao ®æi hµng ho¸ th«ng qua thÞ trêng, s¶n phÈm ph¶i trë thµnh hµng ho¸.Nguyªn t¾c nµy ®ßi hái tu©n thñ quy luËt gi¸ trÞ _ s¶n xuÊt vµ trao ®ái hµng ho¸ ph¶i dùa trªn c¬ së thêi gian lao ®éng x· héi cÇn thiÕt. Cô thÓ: XÐt ë tÇm vi m«: Mçi c¸ nh©n khi s¶n xu¸t c¸c s¶n phÈm ®Òu cè g¾ng lµm cho thêi gian lao ®éng c¸ biÖt nhá h¬n thêi gian lao ®éng x· héi . XÐt ë tÇm vÜ m«:Mçi doanh nghiÖp ®Òu cè g¾ng n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng , chÊt lîng s¶n phÈm, gi¶m thêi gian lao ®éng x· héi cÇn thiÕt. Do vËy, nhµ níc ®ua ra c¸c chÝnh s¸ch ®Ó khuyÕn khÝch n©ng cao tr×nh ®é chuyªn m«n.Mçi doanh nghiÖp ph¶i cè g¾ng c¶i tiÕn may mãc, mÉu m·, n©ng cao tay nghÒ lao ®éng. NÕu kh«ng, quy luËt gi¸ trÞ ë ®©y sÏ thùc hiÖn vai trß ®µo th¶icña nã: lo¹i bá nh÷ng c¸i kÐm hiÖu qu¶ , kÝch thÝch c¸c c¸ nh©n,nghµnh, doanh nghiÖp ph¸t huy tÝnh hiÖu qu¶ . TÊt yÕu ®iÒu ®ã dÉn tíi sù ph¸t triÓn cña lùc lîng s¶n xuÊt mµ trong ®ã ®éi ngò lao ®éng cã tay nghÒ chuyªn m«n ngµy cµng cao, c«ng cô lao ®éng lu«n lu«n ®îc c¶i tiÕn. Vµ cïng víi nã, sù x· héi ho¸, chuyªn m«n ho¸ lùc lîng s¶n xuÊt còng ®îc ph¸t triÓn.§©y lµ nh÷ng vËn dông ®óng ®¾n cña nhµ níc ta. Theo yªu cÇu cña quy luËt gi¸ trÞ th× trong s¶n xuÊt gi¸ trÞ c¸ biÖt cña tõng xÝ nghiÖp ph¶i phï hîp hoÆc thÊp h¬n gi¸ trÞ x· héi,do ®ã quy luËt gi¸ trÞ dïng lµm c¬ së cho viÖc thùc hiÖn chÕ ®é h¹ch to¸n kinh tÕ trong s¶n xuÊt kinh doanh .C¸c cÊp qu¶n lÝ kinh tÕ còng nh c¸c nghµnh s¶n xuÊt ,c¸c ®¬n vÞ s¶n xuÊt ë c¬ së ,khi ®Æt kÕ 10 ho¹ch hay thùc hiÖn kÕ ho¹ch kinh tÕ ®Òu ph¶i tÝnh ®Õn gi¸ thµnh ,quan hÖ cung cÇu ,®Ó ®Þnh khèi lîng ,kÕt cÊu hµng ho¸… 2.3.1.1 N©ng cao tÝnh c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ. ViÖc chuyÓn tõ chÕ ®é tÇp trung quan liªu bao cÊp sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng th× cïng víi nã lµ viÖc lo¹i bá c¬ chÕ xin cho, cÊp ph¸t , b¶o hé trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. Mçi doanh nghiÖp ph¶i tù h¹ch to¸n, kh«ng bÞ rµng buéc qu¸ ®¸ngbëi c¸c chØ tiªu s¶n xuÊt mµ nhµ níc ®a ra vµ ph¶i tù nghiªn cøu ®Ó t×m ra thÞ trêng phï hîp víi c¸c s¶n phÈm cña m×nh; thùc hiÖn sù ph©n ®o¹n thÞ trêng ®Ó x¸c ®Þnh tÊn c«ng vµo ®©u, b»ng nh÷ng s¶n phÈm g×. MÆt kh¸c, cïng víi xu híng c«ng khai tµi chÝnh doanh nghiÖp ®Ó giao dÞch trªn sµn giao dÞch chøng kho¸n, thóc ®Èy tiÕn tr×nh gia nhËp AFTA , WTO; mçi c¸ nh©n , mçi doanh nghiÖp ®Òu ph¶i n©ng cao søc c¹nh tranh cña m×nh ®Ó cã thÓ ®øng v÷ng khi b·o t¸p cña qóa tr×nh héi nhËp quèc tÕ Ëp ®Õn. Søc c¹nh tranh ®îc n©ng cao ë ®©y lµ nãi ®Õn søc c¹nh tranh gi÷a c¸c doanh nghiÖp trong níc víi doanh nghiÖp trong n¬c, gi÷a doanh nghiÖp trong níc víi doanh nghiÖp níc ngoµi, gi÷a c¸c c¸ nh©n trong níc víi c¸ nh©n trong níc, gi÷a c¸ nh©n trong níc víi c¸ nh©n nøoc ngoµi (còng cã thÓ coi ®©y lµ hÖ qu¶ tÊt yÕu cña sù ph¸t triÓn cña lùc lîng s¶n xuÊt) 2.3.1.2 T¹o nªn sù n¨ng ®éng cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng ViÖt Nam. C¹nh tranh gay g¾t sÏ ®a ®Õn mét hÖ qu¶ tÊt yÕu lµ lµm cho nÒn kinh tÕ n¨ng ®éng lªn .V× trong c¹nh tranh, mçi ngêi sÏ t×m cho m×nh mét con ®êng ®i míi trong mét lÜnh vùc s¶n xuÊt, kinh do¸nhao cho t¹o nªn sù s¶n xuÊt hiÖu qu¶ nhÊt.C¸c con ®êng ®ã sÏ v« vµn kh¸c nhau,c¸c con ®êng ®ã lu«n t¹o ra nh÷ng lÜnh vùc s¶n xuÊt míi.Vµ h¬n n÷a, c¹nh tranh n¨ng déng sÏ lµm cho s¶n phÈm hµng ho¸ ®a d¹ng vÒ mÉu m·, nhiÒu vÒ sè lîng, cao vÒ chÊt lîng. Bëi v×, sù ®µo th¶i cña quy luËt gi¸ trÞ sÏ ngµy cµng lµm cho ss¶n phÈm hoµn thiÖn h¬n, mang l¹i nhiÒu l¬i Ých cho ngêi tiªu dïng. Sù n¨ng ®éng cßn thÓ hiÖn ë sù ph¸t triÓn nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ. Bëi v×, viÖc ph¸t triÓn nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ cã t¸c dông thu hót nguån nh©n lùc vµo c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, ph¸t huy néi lùc, tËn dông néi lùc ®Ó s¶n xuÊt ra nhiÒu hµng ho¸ thu lîi nhuËn(lîi nhuËn siªu ngh¹ch, lîi nhuËn ®éc quyÒn) hay n©ng cao tr×nh ®é s¶n xuÊt trong mét nghµnh, mét lÜnh vùc nhÊt ®Þnh . 2.3.1.3 Thóc ®Èy qu¸ tr×nh héinhËp quèc tÕ. Víi môc ®Ých t×m kiÕm lîi nhuËn, siªu lîi nhuËn . Sù ®Çu t trong níc vµ ®Çu t ra níc ngoµi ngµy cµng ph¸t triÓn, hay nãi c¸ch kh¸c lµ thóc ®Èy qu¸ tr×nh héi nhËp quèc tÕ. 11 Mçi níc ®Òu cã nh÷ng u thÕ, lîi thÕ riªng. Do thêi gian vµ tr×nh ®é xuÊt ph¸t ®iÓm cña nÒn kinh tÕ kh¸c nhau nªn khi níc nµy cÇn vèn th× níc kia l¹i thõa.Do tèc ®é ph¸t triÓn kh¸c nhau nªn khi níc nµy ph¸t triÓn th× níc kia l¹i qu¸ l¹c hËu ; do sù ph©n bè tµi nguyªn kh¸c nhau nªn níc nµy cã ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt cÝa nµy, níc kia cã ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt c¸i kiavµ t¹o ra mét lîi thÕ so s¸nh trªn th¬ng trêng.§iÒu nµy thóc ®Èy sù chuyªn m«n ho¸, hiÖp t¸c ho¸ s¶n xuÊt ®Ó cã chi phÝ s¶n xuÊt thaaps vµ tu©n theo sù ®iÒu tiÕt cña quy luËt gi¸ trÞ , chi phÝ s¶n xuÊt thÊp sÏ lµm cho gi¸ c¶ thÊp, vµ do ®ã th¾ng trªn th¬ng trêng. Ngoµi ra khi quy luËt gi¸ trÞ t¸c ®éng nh vËy sÏ cã t¸c dông gi¸o dôc nh÷ng c¸n bé l·nh ®¹o kinh tÕ tiÕn hµnh s¶n xuÊt mét c¸ch hîp lÝ,vµ khiÕn hä t«n träng kØ luËt .Nhê ®ã mµ häc hái tÝnh to¸n tiÒm lùc cña s¶n xuÊt ,tÝnh to¸n mét c¸ch chÝnh x¸c ,tÝnh ®Õn t×nh h×nh thùc hiÖn cña s¶n xuÊt ,biÕt t×m ra nh÷ng lùc lîng dù tr÷ tiÒm tµng giÊu kÝn trong s¶n xuÊt Tuy nhiªn ®iÒu tai h¹i lµ c¸c c¸n bé l·nh ®¹o ,c¸c nhµ chuyªn m«n vÒ c«ng t¸c kÕ ho¹ch ,trõ sè Ýt ®Òu hiÓu kh«ng thÊu ®¸o t¸c dông cña quy luËt gi¸ trÞ ,kh«ng nghiªn cøu vµ kh«ng biÕt chó ý ®Õn t¸c dông ®ã trong khi tÝnh to¸n .§ã lµ nguyªn nh©n v× sao chÝnh s¸ch níc ta cßn hay m¬ hå. 2.3.2. Trong lÜnh vùc lu th«ng . Ph©n phèi vµ lu th«ng trong x· héi chñ nghÜa cã sù t¸c ®éng kh¸ch quan cña quy luËt gi¸ trÞ .ViÖc vËn dông quy luËt trong lu th«ng ,ph©n phèi ®îc thÓ hiÖn ë nh÷ng mÆt sau 2.3.2.1. H×nh thµnh gi¸ c¶. H×nh thøc vËn dông quy luËt gi¸ trÞ tËp trung nhÊt lµ kh©u h×nh thµnh gi¸ c¶.Gi¸ c¶ lµ h×nh thøc biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña gi¸ trÞ,cho nªn khi x¸c ®Þnh gi¸ c¶ ph¶i ®¶m b¶o yªu cÇu kh¸ch quan lµ lÊy gi¸ trÞ lµm c¬ së,ph¶n ¸nh ®Çy ®ñ nh÷ng hao phÝ vÒ vËt t vµ lao ®éng ®Ó s¶n xuÊt hµng ho¸ .Gi¸ c¶ ph¶i bï ®¾p chi phÝ s¶n xuÊt hîp lÝ ,tøc lµ bï ®¾p gi¸ thµnh s¶n xuÊt ,®ång thêi ph¶i b¶o ®¶m mét møc l·i thÝch ®¸ng®Ó t¸i s¶n xuÊt më réng.§ã lµ nguyªn t¾c chung ¸p dông phæ biÕn cho mäi quan hÖ trao ®æi ,quan hÖ gi÷a c¸c xÝ nghiÖp quèc doanh víi nhau ,còng nh nhµ níc víi n«ng d©n . Gi¸ c¶ lµ mét ph¹m trï phøc t¹p ,sù chªnh lÖch gi÷a gi¸ c¶ vµ gi¸ trÞ lµ mét tÊt yÕu kh¸ch quan cña nÒn kinh tÕ x· héi chñ nghÜa .Nhµ níc ta ®· vËn dông quy luËt gi¸ trÞ vµo nh÷ng môc ®Ých nhÊt ®Þnh ,®· ph¶I tÝnh ®Õn nh÷ng nhiÖm vô kinh tÕ ,chÝnh trÞ tríc m¾t vµ l©u dµI,c¨n cø vµo nhiÒu quy luËt kinh tÕ x· héi chñ nghÜa. 2.3.2.2.Nguån hµng lu th«ng. Trong nÒn kinh tÕ x· héi chñ nghÜa ,viÖc cung cÊp hµng ho¸ cho thÞ trêng dîc thùc hiÖn mét c¸ch cã kÕ ho¹ch.§èi víi nhng mÆt hµng cã quan hÖ lín ®Õn quèc kÕ d©n 12 sinh,nÕu cung cÇu kh«ng c©n ®èi th× nhµ n¬c dïng biÖn ph¸p ®Èy m¹nh s¶n xuÊt,t¨ng cêng thu mua ,cung cÊp theo ®Þnh lîng ,theo tiªu chuÈn mµ kh«ng thay ®æi gi¸ c¶.ChÝnh th«ng qua hÖ thèng gi¸ c¶ quy luËt cã ¶nh hëng nhÊt ®Þnh ®Õn viÖc sù lu th«ng cña mét hµng ho¸ nµo ®ã.Gi¸ mua cao sÏ kh¬i thªm nguån hµng ,gi¸ b¸n h¹ sÏ ®Èy m¹nh viÖc tiªu thô,vµ ngîc l¹i.Do ®ã mµ nhµ níc ta ®· vËn dông vµo viÖc ®Þnh gi¸ c¶ s¸t gi¸ trÞ ,xoay quay gi¸ trÞ ®Ó kÝch thÝch c¶i tiÕn kÜ thuËt ,t¨ng cêng qu¶n lÝ.Kh«ng nh÷ng thÕ nhµ níc ta cßn chñ ®éng t¸ch gi¶ c¶ khái gi¸ trÞ ®èi víi tõng lo¹i hµng ho¸ trong tõng thêi k× nhÊt ®Þnh ,lîi dông sù chªnh lÖch gi÷a gi¸ c¶ vµ gi¸ trÞ ®Ó ®iÒu tiÕt mét phÇn s¶n xuÊt vµ lu th«ng ,®iÒu chØnh cung cÇu vµ ph©n phèi Gi¸ c¶ ®îc coi lµ mét c«ng cô kinh tÕ quan träng ®Ó kÕ ho¹ch ho¸ sù tiªu dïng cña x· héi VÝ dô nh lµ gi¸ c¶ cña s¶n phÈm c«ng nghiÖp nÆng l¹i dÆt thÊp h¬n gi¸ trÞ ®Ó khuyÕn khÝch sù ®Çu t ph¸t triÓn ,¸p dông kÜ thuËt vµo s¶n xuÊt. Tuy nhiªn sù ®IÒu chØnh nµy ë níc ta kh«ng ph¶I bao giê cung ph¸t huy t¸c dông tÝch cùc,nhiÒu khi nh÷ng chÝnh s¸ch nµy l¹i lµm cho gi¸ c¶ bÊt æn,t¹o ®IÒu kiÖn cho hµng ho¸ níc ngoµi trµn vµo níc do gi¸ c¶ hîp lÝ h¬n . Kinh tÕ thi trêng tu©n thñ nguyªn t¾c trao ®æi ngang gi¸ hµng ho¸ , theo ®uæi hiÖu qu¶ ph©n phèi tèi u cña c¸c nguån.Thø¬c ®o gi¸ trÞ chó träng hiÖu qu¶ kinh tÕ h×nh thµnh trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ trêng ; mét khi ®îc më réng, vËn dông vµo lÜnh vùc ®êi sèng x· héi vµ quan hÖ con ngêi , kh«ng tr¸nh khái s¶n sinh nh÷ng quan kh¸c nhau g¾n bã víi ®¹o ®øc con ngêi ®ã lµ chuÈn mùc gi¸ trÞ” coi träng t×nh nghÜa, xem thêng lîi Ých” hay “coi träng lîi Ých, xem thêng t×nh nghÜa “.Do vËy , ë níc ta, ph¸t triÓn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ trêng cã sù qu¶n lý cña nhµ níc theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa, ph¶i chó ý sù chuyÓn ®æi quan niÖm gi¸ trÞ x· héi sao cho phï hîp víi ®¹o ®øc d©n téc truyÒn thèng vµ hiÖn ®¹i .ThÓ hiÖn râ nhÊt ë níc ta hiÖn nay lµ n¹n hµng gi¶, trèn thuÕ, bu«n lËu… 2.4nh÷ng gi¶I ph¸p ®Ó vËn dông tèt h¬n quy luËt gi¸ trÞ ®èi víi nÒn kinh tÕ níc ta thêi gian tíi. 2.4.1Nh÷ng gi¶i ph¸p cña ®¶ng vµ nhµ níc ta. §Ó ph¸t huy c¸c t¸c ®éng tÝch cùc, ®Èy lïi c¸c t¸c ®éng tiªu cùc cña kinh tÕ thÞ trêng cÇn n©ng cao vai trß qu¶n lý cña nhµ níc th«ng qua quy ho¹ch, kÕ ho¹ch , c«ng cô tµi chÝnh,; qua c¸c ph¬ng thøc kÝch thÝch , gi¸o dôc, thuyªt phôc vµ c¶ cìng chÕ n÷a. Chñ tr¬ng cña §¶ng ta trong thêi gian tíi lµ : 2.4.1.1 Ph¸t triÓn kinh tÕ , c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ lµ trung t©m . 13 §©y lµ mét trong nh÷ng nhiÖm vô quan träng cña nhµ níc ta.Ph¸t triÓn kinh tÕ,c«ng nghiÖp ho¸ ,hiÖn ®¹i ho¸ ®Ó tõ ®ã t¹o ®µ ®Ó thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô kh¸c,®a níc ta nhanh chãng ph¸t triÓn ,tiÕn theo con ®êng x· héi chñ nghÜa 2.4.1.2 Ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn. T¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c thµnh phÇn kinh tÕ cïng ph¸t triÓn theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa 2.4.1.3TiÕp tôc t¹o lËp ®ång bé c¸c yÕu tè cña kinh tÕ thi trêng, t¨ng cêng vai trß qu¶n lý kinh tÕ cña nhµ níc . §©y lµ mét yªu cÇu cÊp thiÕt ,lµ ®IÒu kiÖn c¬ b¶n ®Ó x©y dùng thÓ chÕ kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa ë ViÖt Nam trong thêi gian tíi. 2.4.1.4 Gi¶i quyÕt tèt c¸c vÊn ®Ò x· héi , n©ng cao chÊt lîng nguån nh©n lùc. §©y lµ nhiÖm vô nh»m vËn dông tèt h¬n quy luËt gi¸ trÞ víi nÒn kinh tÕ níc ta 2.4.1.5 Chñ ®éng héi nhËp kinh tÕ quèc tÕvµ khu vùc theo tinh thÇn ph¸t huy tèi ®a néi lùc n©ng cao hiÖu qu¶ hîp t¸c quèc tÕ , b¶o ®¶m ®éc lËp, tù chñvµ ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa , b¶o vÖ lîi Ých d©n téc , gi÷ v÷ng an ninh quèc gia , gi÷ g×n b¶n s¾c v¨n ho¸ d©n téc, b¶o vÖ m«i trêng sinh th¸i. 2.4.2Nh÷ng gi¶i ph¸p cña b¶n th©n. Em xin ®a ra mét sè biÖn ph¸p nhá nh»m vËn dông tèt h¬n quy luËt gi¸ trÞ ë níc ta hiÖn nay. 2.4.2.1Gi¶i phãng lùc lîng s¶n xuÊt ,huy ®éng mäi nguån lùc ®Ó thóc ®Èy nhanh c«ng nghiÖp ho¸,hiÖn ®¹i ho¸,n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ-x· héi,c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n.NHµ níc b»ng c¸c c«ng cô, chÝnh s¸ch kinh tÕ vÜ m« ®Ó dÉn d¾t ,híng dÉn cho hÖ thèng thÞ trêng ph¸t triÓn,nhµníc cã vai trß quan träng trong qu¸ tr×nh ph©n phèi ®¶m b¶o c«ng b»ng ,hiÖu qu¶,híng tíi x· héi c«ng b»ng,d©n chñ,v¨n minh. 2.4.2.2Nhµ níc cÇn chó ý h¬n tíi vÊn ®Ò ®ång bé hÖ thèng thÞ trêng ë níc ta ë n¬c ta mét sè lo¹i thÞ trêng th× ph¸tt triÓn nhanh chãng,ph¸t huy ®îc hiÖu qu¶ trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng,trong khi ®ã mét sè lo¹i thÞ trêng cßn rÊt s¬ khai,cha h×nh thµnh mét c¸ch ®Çy ®ñvµ bÞ biªn d¹ng.V× thÕ nhµ níc cÇn cã nh÷ng biÖn ph¸p ®Ó vùc dËy mét sè thÞ trêng cßn bá ngá. 2.4.2.3ViÖc vËn dông quy luËt gi¸ trÞ trong ®Þnh gi¸ gi¶ c¶ ph¶i cã giíi h¹n,cã c¨n cø kØnh tÕ .Nh vËy míi cã t¸c dông trong viÖc ph¸t triÓn s¶n xuÊt 2.4.2.4Nhµ níc ta khivËn dông quy luËt gi¸ trÞ ph¶I xuÊt ph¸t tõ nhiÒu quy luËt kinh tÕ cña chñ nghÜa x· héi.,c¨n cø vµo nhiÖm vô kinh tÕ ,chÝnh trÞ tõng thêi k× . 14 PhÇn kÕt luËn: Quy luËt gi¸ trÞ cã vai trß ®Æc biÖt quan träng trong sù ph¸t triÓn kinh tÕ thi trêng , nã lµ quy luËt kinh tÕ c¨n b¶n chi phèi sù vËn ®éng cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng . Sù t¸c ®éng cña quy luËt gi¸ trÞ mét mÆt thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ, mÆt kh¸c g©y ra c¸c hÖ qu¶ tiªu cùc …§èi víi nÒn kinh tÕ thi tr êng ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa ë níc ta giai ®o¹n hiÖn nay, quy luËt gi¸ trÞ ®ãng mét vai trß cùc kú quan träng. Tuy nhiªn cã ph¸t huy ®îc c¸c mÆt tÝch cc , ®Èy lïi c¸c mÆt tiªu cùc cßn lµ mét vÊn ®Ò phô thuéc nhiÒu vµo vai trß qu¶n lý vÜ m« cña nhµ níc vµ nhËn thøc cña mçi c«ng d©n. Môc lôc. PhÇn më ®Çu.........................................................................................................1 Ch¬ng1: Cë së lÝ luËn vÒ quy luËt gi¸ trÞ vµ vai trß cña quy luËt gi¸ trÞ víi nÒn kinh tÕ thÞ trêng..........................................................2 1.1.Néi dung quy luËt gi¸ trÞ vµ sù vËn ®éng cña quy luËt gi¸ trÞ........................2 1.1.1Kh¸i niÖm quy luËt gi¸ trÞ............................................................................2 1.1.2. Néi dung vµ sù vËn ®éng cña quy luËt gi¸ trÞ2 1.1.3. Mèi quan hÖ gi÷a gi¸ c¶ s¶n xuÊt, gi¸ c¶ thÞ trêng, gi¸ c¶ ®éc quyÒn víi gi¸ trÞ hµng ho¸...........................................................3 1.2. Vai trß quy luËt gi¸ trÞ víi nÒn kinh tÕ thÞ trêng ...........................................4 1.2.1 §IÒu tiÕt vµ lu th«ng hµng ho¸ ...4 1.2.2 KÝch thÝch lùc lîng s¶n xuÊt ph¸t triÓn...6 1.2.3 Ph©n ho¸ ngêi s¶n xuÊt . . .7 Ch¬ng 2:Thùc tr¹ng vËn dông quy luËt gi¸ trÞ vµ gi¶I ph¸p nh»m tèt h¬n quy luËt gi¸ trÞ ë níc ta thêi gian tíi..................................9 2.1. Kinh tÕ thÞ trêng vµ sù cÇn thiÕt ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ trêng ë ViÖt Nam .9 2.1.1.Kh¸I niÖm kinh tÕ thÞ trêng .........9 2.1.2 Sù cÇn thiÕt kh¸ch quan ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ trêng ë ViÖt Nam ..........9 2.2. Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ trêng theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa ë níc ta . 10 2.2.1. Ph¸t triÓn trong sù kÕt hîp hµI hoµ gi÷a quy luËt ph¸t triÓn kinh tÕ tu©n tù víi quy luËt ph¸t triÓn nh¶y vät 10 2.2.2 Ph¸t triÓn c¸c h×nh th¸I kinh tÕ hµng ho¸10 2.2.3.Ph¸t triÓn vµ kÕt hîp hµI hoµ søc m¹nh d©n téc víi søc m¹nh thêi ®¹i10 2.3. Thùc tr¹ng vËn dông còng nh t¸c ®éng cña quy luËt gi¸ trÞvíi nÒn kinh tÕ thÞ trêng ë níc ta hiÖn nay 10 2.3.1 Trong lÜnh vùc s¶n xuÊt11 2.3.2 Trong lÜnh vùc lu th«ng....................................................................14 2.4. Nh÷ng gi¶i ph¸p ®Ó vËn dông tèt h¬n quy luËt gi¸ trÞ víi nÒn kinh tÕ níc ta thêi gian tíi15 2.4.1 Nh÷ng biÖn ph¸p cña ®¶ng vµ nhµ níc15 2.4.2 Nh÷ng biÖn ph¸p cña b¶n th©n16 PhÇn kÕt luËn............................................................................................17 15 Tµi liÖu tham kh¶o 1.Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o:Gi¸o tr×nh kinh tÕ chÝnh trÞ Trêng ®¹i häc kinh tÕ quèc 2.Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o:Gi¸o tr×nh kinh tÕ chÝnh trÞ Trêng ®¹i häc b¸ch khoa Hµ néi 3.Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o :Gi¸o tr×nh kinh tÕ chÝnh trÞ Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia 4. Gi¸o tr×nh kinh tÕ chÝnh trÞ ( Ch¬ng tr×nh cao cÊp). TËp mét: Chñ nghÜa t b¶n . Häc viÖn chÝnh trÞ quèc gia . 5. Gi¸o tr×nh kinh tÕ quèc tÕ. Häc viÖn tµi chÝnh Hµ Néi. 6. Gi¸o tr×nh qu¶n lý nhµ níc vÒ kinh tÕ. Häc viÖn hµnh chÝnh quèc gia Hµ Néi . 7. B¸o” ph¸t triÓn kinh tÕ” 8.C.mac:Sù khèn cïng cña triÕt häc Nhµ xuÊt b¶n sù thËt,Hµ néi, 1962 9. V¨n kiÖn §¹i héi §¶ng IX 10.V.Lenin:Lenin toµn tËp,cuèn Bµn vÒ c¸i gäi lµ vÊn ®Ò thÞ trêng Nhµ xuÊt b¶n Sù thËt,Hµ néi ,1961. 16
- Xem thêm -