Sự phân hoá giàu nghèo

  • Số trang: 49 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 19 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

1 Danh môc tõ viÕt t¾t KTTT CNH, H§H PHGN BHNN KT CNXH TN CNTB Kinh tÕ thÞ trêng C«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ Ph©n ho¸ giµu nghÌo B¶o hiÓm n«ng nghiÖp Kinh tÕ Chñ nghÜa x· héi Thu nhËp Chñ nghÜa t b¶n Môc lôc Më ®Çu Ch¬ng I: Lý luËn chung vÒ sù ph©n ho¸ giµu nghÌo. 1.1 C¸c kh¸i niÖm vÒ sù ph©n ho¸ giµu nghÌo 1.1.1 Kh¸i niÖm "nghÌo", chuÈn mùc "nghÌo" 2 1.1.2 1.2 Ph©n ho¸ giµu nghÌo, kh¸i niÖm vµ chØ tiªu ®¸nh gi¸ T¸c ®éng cña PHGN ®èi víi nÒn KT-XH ë ViÖt Nam hiÖn nay 1.2.1 MÆt tÝch cùc 1.2.2 MÆt tiªu cùc Ch¬ng II:Thùc tr¹ng cña sù ph©n ho¸ giµu nghÌo ë níc Ta hiÖn nay. 2.1 Thùc tr¹ng cña sù PHGN ë ViÖt Nam hiÖn nay 2.2 Nguyªn nh©n cña sù PHGN 2.2.1 Nguyªn nh©n chñ quan 2.2.2 Nguyªn nh©n kh¸ch qua 2.3 Xu híng biÕn ®éng cña PHGN ë nø¬c ta hiÖn nay 2.3.1 Kho¶ng c¸ch PHGN ngµy cµng xa khi KTTT ngµy cµng ph¸t triÓn 2.3.2 Kho¶ng c¸ch PHGN ®ang cã xu híng ®Èy tíi ph©n ho¸ x· héi 2.3.3 §Þnh híng XHCN víi kh¶ n¨ng ®iÒu tiÕt sù PHGN 2.3.4 Dù b¸o t×nh tr¹ng ®ãi nghÌo ë ViÖt Nam ®Õn n¨m 2010 Ch¬ng III: Gi¶i ph¸p nh»m h¹n chÕ sù ph©n ho¸ giµu nghÌo 3.1 Nh÷ng bµi häc kinh nghiÖm trong m« h×nh xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo nh»m gi¶m sù PHGN ë mét sè níc trªn thÕ giíi 3.1.1 ChÝnh s¸ch h¹n chÕ sù PHGN ë c¸c níc nãi chung vµ c¸c vµ c¸c níc ë §«ng Nam ¸ nãi riªng 3.1.2 ChÝnh s¸ch h¹n chÕ sù PHGN ë Trung Quèc 3.1.3 ChÝnh s¸ch h¹n chÕ sù PHGN ë NhËt B¶n 3.1.4 Bµi häc kinh nghiÖm 3.2 Quan ®iÓm chñ yÕu gi¶i quyÕt vÊn ®Ò PHGN ë níc ta hiÖn nay 3.2.1 Quan ®iÓm ph¸t triÓn trong viÖc gi¶i quyÕt sù PHGN ë níc ta 3.2.2 Quan ®iÓm c«ng b»ng trong viÖc gi¶i quyÕt sù PHGN ë níc ta 3.2.3 Quan ®iÓm lîi Ých trong viÖc gi¶i quyÕt sù PHGN ë níc ta 3.2.4 Quan ®iÓm giíi trong viÖc gi¶i quyÕt sù PHGN ë níc ta 3.2.5 Quan ®iÓm x· héi ho¸ trong viÖc gi¶i quyÕt sù PHGN ë níc ta 3.3 Nh÷ng gi¶i ph¸p chñ yÕu gi¶i quyÕt vÊn ®Ò PHGN ë níc ta hiÖn nay 3.3.1 Nh÷ng gi¶i ph¸p c¬ b¶n, l©u dµi nh»m h¹n chÕ sù PHGN 3.3.2 Nh÷ng gi¶i ph¸p cÊp b¸ch nh»m h¹n chÕ sù PHGN KÕt luËn 3 Më ®Çu 1.TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi ThÕ giíi ®ang bíc vµo thÕ kû míi víi kú väng mét cuéc sèng míi phån vinh h¹nh phóc. Lµn sãng toµn cÇu ho¸ ®ang lan nhanh lµ ®éng lùc th«i thóc c¸c quuèc gia d©n téc vµo mét cuéc ®ua tranh v× sù t¨ng trëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ. ChÝnh v× vËy nÒn kinh tÕ thÕ giíi ®· ®¹t tèc ®é t¨ng trëng nhanh chãng, nhng bªn c¹nh ®ã nã còng t¹o ra hè ng¨n gi÷a c¸c quèc gia, c¸c tÇng líp trong x· héi ngµy cµng s©u .VÊn ®Ò nµy cã ý nghÜa ®Æc biÖt hÕt søc quan träng vµ cÊp thiÕt ®èi víi ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa.Thùc tiÔn ®æi míi ë níc ta 20 n¨m qua cho thÊy, víi sù chuyÓn ®æi, x©y dùng, vµ ph¸t triÓn kinh tÕ hµng hãa nhiÒu thµnh phÇn, vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ trêng, cã sù qu¶n lý cña nhµ níc, theo ®Þnh híng XHCN, cïng c¸c chÝnh s¸ch më cöa, héi nhËp, ®· ®em l¹i nhiÒu thµnh tùu to lín vÒ kinh tÕ, x· héi, ®êi sèng cña mäi tÇng líp d©n c kh«ng ngõng ®îc n©ng cao. §ång thêi qu¸ tr×nh nµy còng kÐo theo nh÷ng biÕn ®éng vÒ c¬ cÊu x· héi, trong ®ã ph©n ho¸ giµu nghÌo diÔn ra ngµy cµng râ nÐt, næi lªn nh mét vÊn ®Ò thêi sù cÊp b¸ch. V× nã còng mang tÝnh hai mÆt: bªn c¹nh mÆt tÝch cùc lµ lµm ngêi d©n giµu hîp ph¸p...cßn mÆt tiªu cùc lµ liªn quan ®Õn bÊt b×nh ®¼ng XH. NÕu ®Ó qu¸ tr×nh bÊt b×nh ®¼ng diÔn ra mét c¸ch tù ph¸t th× nã dÉn ®Õn nh÷ng bÊt æn ®Þnh kh«ng chØ vÒ kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi mµ trªn c¶ lÜnh vùc chÝnh trÞ, thËm chÝ dÉn ®Õn nguy c¬ chÖch híng XHCN. ChÝnh v× vËy chóng ta ph¶i cã mét gi¶i quyÕt ®óng ®¾n ®Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ó ph©n hãa giµu nghÌo sao cho x©y dùng ®Êt níc c«ng b»ng d©n chñ v¨n minh. 4 2. T×nh h×nh nghiªn cøu Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, tríc nh÷ng ®ßi hái bøc b¸ch cña thùc tiÔn, vÊn ®Ò vÒ ph©n ho¸ giµu nghÌo ®îc rÊt nhiÒu nhµ häc gi¶, nhµ b¸o...quan t©m vµ ®· ®îc nhµ níc, chÝnh phñ, c¸c c¬ quan chøc n¨ng nghiªn cøu. Tuy nhiªn hÇu hÕt c¸c h×nh thøc nghiªn cøu chØ dõng l¹i ë nh÷ng bµi b¸o, nh÷ng bµi nghiªn cøu nhng chØ ®Ò cËp tíi mét sè mÆt cña sù ph©n ho¸ giµu nghÌo nh: xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, gi¶m bÊt b×nh ®¼ng x· héi, hoÆc c¸c gi¶i ph¸p nh»m h¹n chÕ sù PHGN...®îc ®¨ng trong b¸o Nh©n D©n, X· héi häc... Mét sè cuèn s¸ch ngiªn cøu vÒ sù PHGN ®· ®îc xuÊt b¶n nh: Ph©n ho¸ giµu nghÌo ë mét quèc gia khu Ch©u ¸- Th¸i B×nh D¬ng- Vò V¨n Hµ, §ång tham gia gi¶m nghÌo ®« thÞ- NguyÔn Minh Hoµ... Theo híng ®ã, ®Ò tµi tiÕp tôc kh¶o s¸t sù ph©n ho¸ giµu nghÌo trong nÒn kinh tÕ níc ta hiÖn nay trªn nh÷ng mÆt lý luËn, thùc tr¹ng, gi¶i ph¸p dùa trªn c¬ së kÕ thõa vµ ph¸t triÓn c«ng tr×nh cña c¸c t¸c gi¶ ®· nghiªn cøu tríc. 3. Môc ®Ých nghiªn cøu Trªn c¬ së ph©n tÝch lý luËn vµ thùc tiÔn,môc ®Ých ®Ò tµi lµm râ thùc tr¹ng vµ xu híng ph©n ho¸ giµu nghÌo trong qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi, x©y dùng vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ níc ta, tõ ®ã ®Ò xuÊt ra nh÷ng gi¶i ph¸p, ph¬ng híng gi¶i quyÕt ph©n ho¸ giµu nghÌo nh»m ®¶m b¶o x©y dùng ®Êt níc c«ng b»ng, d©n chñ, v¨n minh. 4. Giíi h¹n ®Ò tµi Do thêi gian cã h¹n vµ kiÕn thøc cha ®ñ s©u ®Ó nghiªn cøu vÒ toµn bé sù ph©n hãa giµu nghÌo ë ViÖt Nam nªn ®Ò tµi chØ ®Ò cËp ®Õn sù ph©n ho¸ giµu nghÌo chñ yÕu ë n«ng th«n vµ thµnh thÞ. 5. Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu §Ò tµi ®îc thùc hiÖn dùa trªn c¬ së lý luËn vµ ph¬ng ph¸p luËn cña chñ nghÜa Mac-Lªnin, quan niÖm cña §¶ng Céng S¶n ViÖt Nam vµ nhµ níc ta vÒ vÊn ®Ò nµy vµ dùa trªn ph¬ng ph¸p logic, ph©n tÝch, tæng hîp, so s¸nh ®èi chiÕu gi÷a c¸c sè liÖu cã liªn quan. 6. §ãng gãp cña ®Ò tµi - Ph©n tÝch thùc tr¹ng vµ dù b¸o xu híng biÕn ®éng cña ph©n ho¸ giµu nghÌo trong nÒn kinh tÕ níc ta hiÖn nay, ®Ò xuÊt ra nh÷ng ph¬ng ¸n, gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m h¹n chÕ nh÷ng tiªu cùc cña sù ph©n ho¸ giµu nghÌo. - Gãp phÇn lµm râ thªm c¬ së khoa häc cho viÖc ®a ra vµ thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ Níc nh»m gi¶i quyÕt cã hiÖu qu¶ vÊn ®Ò ph©n ho¸ giµu nghÌo. - Lµm tµi liÖu tham kh¶o cho c«ng t¸c nghiªn cøu, gi¶ng d¹y cho nh÷ng ngêi quan t©m ®Õn vÊn ®Ò nµy. 5 7. KÕt cÊu ®Ò tµi Ngoµi phÇn më ®Çu, kÕt luËn, vµ tµi liÖu tham kh¶o, ®Ò ¸n gåm 3 ch¬ng: Ch¬ng I: Lý luËn chung vÒ sù ph©n ho¸ giµu nghÌo. Ch¬ng II:Thùc tr¹ng cña sù ph©n ho¸ giµu nghÌo ë níc ta hiÖn nay. Ch¬ng III: Gi¶i ph¸p nh»m h¹n chÕ sù ph©n ho¸ giµu nghÌo ch¬ng i Lý luËn chung vÒ sù ph©n ho¸ giµu nghÌo 1.1. C¸c kh¸i niÖm vÒ sù ph©n ho¸ giµu nghÌo . 1.1.1.Kh¸i niÖm , "nghÌo" vµ chuÈn mùc "nghÌo" Trong mét thêi gian dµi, c¸c nhµ kinh tÕ vµ nhiÒu nhµ nghiªn cøu ®· ®iÞnh nghÜa giµu nghÌo theo quan ®iÓm ®Þnh lîng, tøc lµ ®a ra mét chØ sè ®Ó ®o lêng chñ yÕu nh»m ®¬n gi¶n ho¸ viÖc ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch. 6 Mét sè quan ®iÓm vÒ "nghÌo": Héi nghÞ vÒ chèng nghÌo ë khu vùc Ch©u ¸-Th¸i B×nh D¬ng do ESCAP tæ chøc th¸ng 9-1993 t¹i Bangkok, Th¸i Lan ®· ®a ra ®Þnh nghÜa vÒ nghÌo nh sau : " NghÌo lµ mét bé phËn d©n c kh«ng ®îc hëng vµ tho¶ m·n nh÷ng nhu cÇu c¬ b¶n cña con ngêi, mµ nh÷ng nhu cÇu nµy ®· ®îc x· héi thõa nhËn tuú theo tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi phong tôc tËp qu¸n cña ®Þa ph¬ng. Nhµ kinh tÕ häc Mü Galbraith còng quan niÖm:"Con ngêi bÞ coi lµ nghÌo khæ khi mµ thu nhËp cña hä, ngay dï thÝch ®¸ng ®Ó hä cã thÓ tån t¹i, r¬i xuèng râ rÖt d íi møc thu nhËp céng ®ång. Khi ®ã hä kh«ng thÓ cã nh÷ng g× mµ ®a sè trong céng ®ång coi nh c¸i cÇn thiÕt tèi thiÓu ®Ó sèng mét c¸ch ®óng mùc." Héi nghÞ thîng ®Ønh thÕ giíi vÒ ph¸t triÓn x· héi tæ chøc n¨m 1995 ®a ®Þnh nghÜa vÒ nghÌo:"Ngêi nghÌo lµ tÊt c¶ nh÷ng ai mµ thu nhËp thÊp h¬n díi mét ®« la mçi ngµy cho mçi ngêi, sè tiÒn ®îc coi nh ®ñ ®Ó mua nh÷ng s¶n phÈm cÇn thiÕt ®Ó tån t¹i." Cßn nhãm nghiªn cøu cña UNDP, UNFPA, UNICEF trong c«ng tr×nh "Xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo ë ViÖt Nam-1995" ®· ®a ra ®Þnh nghÜa:"NghÌo lµ t×nh tr¹ng thiÕu kh¶ n¨ng trong viÖc tham gia vµo ®êi sèng quèc gia, nhÊt lµ tham gia vµo lÜnh vùc kinh tÕ." VËy tiªu chÝ ®Ó x¸c ®Þnh nghÌo ë níc ta lµ: X¸c ®Þnh giµu nghÌo lµ mét viÖc khã v× nã g¾n víi tõng thêi ®iÓm, tõng quèc gia, vµ ®îc xem xÐt ë nhiÒu gãc ®é kh¸c nhau .ë níc ta, tõ khi cã chñ tr¬ng xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, c¸c c¬ quan trong níc vµ quèc tÕ ®· ®a ra nh÷ng chuÈn mùc ®Ó x¸c ®Þnh t×nh h×nh ®ãi nghÌo.§ã lµ: chuÈn mùc cña bé lao ®éng th¬ng binh x· héi, chuÈn mùc cña Tæng côc Thèng Kª, chuÈn mùc ®¸nh gi¸ cña Ng©n Hµng ThÕ Giíi ®Ó cã c¬ së x©y dùng ch¬ng tr×nh xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo phï hîp víi tËp qu¸n vµ møc sèng ë níc ta hiÖn nay. C¸c møc nghÌo ë ViÖt Nam (Nguån : Tæng côc Thèng kª 1994, 1996, UNDP 1999, Bé lao ®éng, th¬ng binh vµ x· héi 1999) C¬ quan §Þnh nghÜa vÒ møc nghÌo Lao ®éng th¬ng binh x· héi Møc nghÌo tÝnh b»ng g¹o: Møc nghÌo ®îc x¸c ®Þnh lµ møc thu nhËp ®Ó mua ®îc 13 kg, 15 kg, 20 kg, hoÆc 25 kg g¹o mçi th¸ng( theo gi¸ n¨m 1995) Ph©n lo¹i ngêi nghÌo §ãi NghÌo (n«ng th«n miÒn nói) Møc tèi thiÓu ( VN§/th¸ng) 45.000 (13 kg g¹o) 55.000 (15 kg g¹o) 7 NghÌo (n«ng th«n ®ång b»ng) NghÌo ( thµnh thÞ) Ng©n Hµng ThÕ giíi/Tæng côc thèng kª Ng©n hµng thÕ giíi UNDP Møc nghÌo vÒ l¬ng thùc thùc phÈm: Dùa vµo møc chi tiªu cÇn thiÕt ®Ó mua l¬ng thùc( g¹o vµ l¬ng thùc, thùc phÈm kh¸c) ®Ó cã thÓ cÊp 2100 klo/ngêi mçi ngµy Møc nghÌo chung: KÕt hîp møc nghÌo vÒ l¬ng thùc, thùc phÈm nh trªn ( t¬ng ®¬ng víi 70 % chØ tiªu vµ phÇn chi l¬ng thùc ®Ó cã thÓ chi tiªu cho nh÷ng nhu cÇu phi l¬ng thùc c¬ b¶n (50%) ChØ sè nghÌo vÒ con ngêi: NghÌo lµ t×nh tr¹ng thiÕu thèn ë 3 khÝa c¹nh cña cuéc sèng, tuæi thä, kiÕn thøc vµ møc sèng hîp lÝ. ChØ sè nµy ®îc h×nh thµnh bëi 3 tiªu chÝ: t×nh tr¹ng mï ch÷, tuæi thä, trÎ em thiÕu c©n vµ møc ®é sö dông dÞch vô y tÕ níc s¹ch NghÌo vÒ l¬ng thùc, thùc phÈm 70.000 ( 20 kg g¹o) 90.000 (25 kg g¹o) 66.500 (1992/1993 -Ng©n Hµng thÕ giíi) 107.000 (1997/98Ng©n hµng thÕ giíi/ Tæng côc thèng kª) NghÌo 97.000 (1992/93) 149.000 ( 1997/98) NghÌo vÒ con ngêi ChØ sè tæng hîp kh«ng qui thµnh tiÒn Trªn c¬ së ®ã, bé kÕ ho¹ch vµ §Çu t ®Ò nghÞ thèng nhÊt dïng kh¸i niÖm nghÌo ®ãi theo nghÜa hÑp, vµ tû lÖ lµ 20% tæng sè hé cña c¶ nø¬c. Hé ®ãi lµ hé c¬m kh«ng ®ñ ¨n, ¸o kh«ng ®ñ mÆc, con c¸i thÊt häc, èm ®au kh«ng cã tiÒn ch÷a trÞ, nhµ ë r¸ch n¸t (nÕu theo thu nhËp th× c¸c hé nµy chØ cã thu nhËp b×nh qu©n ®Çu ngêi cña lo¹i hé nµy quy ra g¹o díi 25 kg/th¸ng ë thµnh thÞ, 20 kg/th¸ng ë n«ng th«n ®ång b»ng vµ trung du, díi 15 kg/th¸ng ë n«ng th«n miÒn nói). X· nghÌo lµ x· cã trªn 40% tæng sè hé nghÌo ®ãi, kh«ng cã hoÆc cã rÊt Ýt nh÷ng c¬ së h¹ tÇng thiÕt yÕu, tr×nh ®é d©n trÝ theo tØ lÖ mï ch÷ cao. Cßn ®èi víi thÕ giíi, ®Ó ®¸nh gi¸ t¬ng ®èi ®óng ®¾n vÒ sù ph¸t triÓn, sù tiÕn bé cña mçi quèc gia, Liªn Hîp Quèc ®a ra chØ tiªu tæng s¶n phÈm quèc néi(GDP) vµ chØ sè ph¸t triÓn con ngêi (HDI). 1.1.2 "Ph©n ho¸ giµu nghÌo" kh¸i niÖm vµ chØ tiªu ®¸nh gi¸: 8 Trong qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi tõ mét nÒn kinh tÕ kÐm ph¸t triÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng, xu híng biÕn ®éng cña c¬ cÊu x· héi ë níc ta hiÖn nay, ngµy cµng trë nªn râ nÐt.Tõ thùc tr¹ng ®ã, ®· cã mét sè luËn ®iÓm cã quan hÖ ®Õn quan niÖm sù ph©n ho¸ giµu nghÌo. + PHGN g¾n liÒn víi bÊt b×nh ®¼ng x· héi vµ ph©n c«ng lao ®éng + PHGN giµu nghÌo lµ sù ph©n cùc vÒ kinh tÕ. + PHGN lµ kÕt qu¶ tÊt yÕu cña qu¸ tr×nh t¨ng trëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ vµ ®Õn lît m×nh sù ph©n ho¸ ®ã l¹i trë thµnh nguyªn nh©n k×m h·m sù t¨ng trëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ. + PHGN lµ mét hiÖn tîng x· héi ph¶n ¸nh qu¸ tr×nh ph©n chia x· héi thµnh c¸c nhãm x· héi cã ®iÒu kiÖn kinh tÕ kh¸c biÖt nhau. PHGN lµ ph©n tÇng x· héi vÒ mÆt kinh tÕ, thÓ hiÖn trong x· héi cã nhãm giµu tÇng ®Ønh, nhãm nghÌo tÇng ®¸y. Gi÷a nhãm giµu vµ nhãm nghÌo lµ kho¶ng c¸ch vÒ thu nhËp vµ møc sèng. VËy PHGN lµ mét hiÖn tîng x· héi ph¶n ¸nh qu¸ tr×nh ph©n chia x· héi thµnh c¸c nhãm x· héi cã ®iÒu kiÖn kinh tÕ vµ chÊt lîng sèng kh¸c biÖt nhau; lµ sù ph©n tÇng x· héi chñ yÕu vÒ mÆt kinh tÕ, thÓ hiÖn sù chªnh lÖch gi÷a c¸c nhãm nµy vÒ tµi s¶n, thu nhËp, møc sèng. VËy tiªu chÝ ®Ó ®¸nh gi¸ sù ph©n ho¸ giµu nghÌo lµ dùa trªn c¬ së nµo? Trªn thÕ giíi ngêi ta thêng dïng 2 tiªu chÝ hay hai ph¬ng ph¸p ®Ó ®¸nh gi¸ sù ph©n ho¸ giµu nghÌo: . Theo c«ng thøc 1/n: trong ®ã n lµ % d©n c ®Ó so s¸nh. VÝ dô: nÕu theo cét däc gi÷a ngêi giµu vµ ngêi nghÌo ta lÊy 5 % ngêi thu nhËp thÊp nhÊt ë cét thÊp nhÊt so víi 5% ngêi thu nhËp cao nhÊt th× tû lÖ lµ 1/5, tøc chªnh lÖch nhau 20 lÇn.§©y lµ ®é an toµn cña sù ph©n ho¸ giµu nghÌo. . HÖ sè tËp trung Gini lµ hÖ sè thay ®æi tõ 0 ®Õn 1 cho biÕt møc ®é c«ng b»ng ph©n chia trong thu nhËp thÊp. NÕu hÖ sè nµy cµng thÊp th× møc c«ng b»ng cµng cao. HÖ sè Gini còng ®· ®îc sö dông ®Ó ®¸nh gi¸ møc ®é ph©n tÇng, ph©n ho¸, ph©n cùc gi÷a c¸c vïng, miÒn hay nhãm x· héi. Theo hÖ sè Gini nµy (hay theo nhµ kinh tÕ häc ngêi Mü Kuznet) trong thêi kú nÒn kinh tÕ míi ®i vµo t¨ng trëng: Sù bÊt b×nh ®¼ng sÏ t¨ng lªn lµ tÊt yÕu. Khi nÒn kinh tÕ t¨ng trëng ®Õn møc ®é nhÊt ®Þnh sÏ gi¶i quyÕt ®îc vÊn ®Ò x· héi ®ã, c«ng b»ng sÏ ®îc thùc hiÖn. Tõ viÖc ph©n tÝch nh÷ng kh¸i niÖm "nghÌo","sù ph©n ho¸ giµu nghÌo" ta còng thÊy ®îc tÝnh hai mÆt cña sù ph©n hãa giµu nghÌo ®èi víi nÒn kinh tÕ. Tõ ®ã còng cã thÓ thÊy sù t¸c ®éng nhÊt ®Þnh cña nã ®èi víi kinh tÕ- x· héi ViÖt Nam. 9 1.2. t¸c ®éng cña ph©n ho¸ giµu nghÌo ®èi víi nÒn kinh tÕ - x· héi ë ViÖt Nam hiÖn nay. 1.2.1 MÆt tÝch cùc: PHGN ®· gãp phÇn kh¬i dËy tÝnh n¨ng ®éng x· héi trong con ngêi ë nhiÒu nhãm x· héi, kÝch thÝch hä t×m kiÕm vµ khai th¸c c¬ may, vËn héi ®Ó ph¸t triÓn vît lªn. KÝch thÝch sù s¸ng t¹o cña con ngêi, nh»m t¹o m«i trêng c¹nh tranh quyÕt liÖt, qua ®ã sµng läc vµ tuyÓn chän nh÷ng thµnh viªn vît tréi, t¹o ®éng lùc cho sù ph¸t triÓn cña mçi ngµnh nghÒ, mçi lÜnh vùc hay mçi ®Þa ph¬ng. §Æc biÖt lµ sè nhãm vµ nhãm ngêi x· héi giµu lªn do lµm ¨n ®óng ph¸p luËt. Vµ nh÷ng hé ®· giµu híng dÉn c¸ch lµm ¨n cho ngêi nghÌo lµm cho nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn víi n¨ng suÊt lao ®éng cao, t¨ng phóc lîi x· héi cho ngêi d©n ( y tÕ, gi¸o dôc ....) th«ng qua thuÕ thu nhËp cña ngêi giµu... 1.2.2 MÆt tiªu cùc : - Sù PHGN trªn thùc tÕ dÉn ®Õn lµm trÇm träng h¬n nh÷ng bÊt b×nh ®½ng x· héi. §ã lµ: Sù c¸ch biÖt gi÷a ngêi giµu vµ ngêi nghÌo ngµy cµng réng. Nh÷ng ngêi giµu ngµy cµng cã c¬ héi ph¸t triÓn do cã nh÷ng ®iÒu kiÖn vÒ vèn vµ kü thuËt... cßn ngêi nghÌo ph¶i lµm thuª vµ bÞ bãc lét. Hä rÊt Ýt cã c¬ héi tiÕp cËn vµ ®îc ®¶m b¶o nh÷ng ®iÒu kiÖn sèng c¬ b¶n ,tèi thiÓu. M«t mÆt v× hä qu¸ nghÌo kh«ng ®ñ tµi chÝnh trang bÞ vèn, tri thøc, kÜ thuËt...mÆt kh¸c trong c¬ chÕ thÞ trêng ho¹t ®éng dÞch vô c¬ b¶n cã xu híng phôc vô ngêi giµu lµ chÝnh. ë n«ng th«n ngêi nghÌo thêng thiÕu vèn lµm ¨n, muèn cã vèn hä ph¶i thÕ chÊp nhµ cöa ruéng vên nªn kh«ng cã kh¶ n¨ng ®¶m b¶o tµi chÝnh nÕu thiªn tai x¶y ra, chÝnh v× vËy hä kh«ng d¸m ®Çu t nªn kh«ng tho¸t khái t×nh tr¹ng nghÌo th©m niªn. ChÝnh v× vËy trong x· héi sù bÊt b×nh ®¼ng ngµy cµng trÇm träng. - Trong c¸c hé gia ®×nh nghÌo phô n÷, trÎ em, ngêi giµ l¹i lµ nh÷ng ngêi thiÖt thßi nhÊt , ®Æc biÖt hé nghÌo thêng r¬i vµo nh÷ng gia ®×nh lµ ®èi tîng quan t©m cña x· héi ( gia ®×nh liÖt sÜ, th¬ng binh, ngêi cã c«ng víi níc...) th× vÊn ®Ò nµy cµng trë nªn phøc t¹p h¬n. -Víi nÒn kinh tÕ thÞ trêng nh hiÖn nay, th× ph©n phèi kh«ng thÓ c«ng b»ng: §èi víi mét sè ngêi giµu, giµu lªn nhanh chãng nhê mét sè ho¹t ®éng siªu lîi nhuËn nh kinh doanh ®Þa èc, bÊt ®éng s¶n, mét sè lo¹i h×nh ho¹t ®éng th¬ng m¹i...nhng hä ph¶i cã vèn cã tri thøc...tuy nhiªn bªn c¹nh ®ã cã mét sè ngêi lµm giµu bÊt hîp ph¸p ( bu«n lËu, trèn thuÕ, tham nhòng...)§Æc biÖt lµ t×nh tr¹ng tham nhòng, quan liªu vµ c¸c tÖ n¹n x· héi lµm ¶nh hëng tíi sù æn ®Þnh chÝnh trÞ- x· héi vµ kh«ng t¹o ®éng lùc cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ- x· héi. - VÒ hµnh vi, lèi sèng: 10 PHGN gãp phÇn t¹o sù ®a d¹ng trong c¸c h×nh mÉu lèi sèng. Sù ph¸t triÓn cña lèi sèng tiªu dïng xa hoa, l·ng phÝ trong bé phËn d©n c kh¸ gi¶ cã ¶nh hëng xÊu tíi c¸c nhãm d©n c kh¸c. §Æc biÖt mét sè bé phËn gia ®×nh míi phÊt lªn ( nhê gÆp may, hoÆc do kÕ thõa...) sö dông tiÒn theo lèi sèng bu«ng th¶, bÊt chÊp c¸c chuÈn mùc gi¸ trÞ, ®¹o ®øc, hoÆc kh«ng quan t©m ®Õn con c¸i, ®Ó chóng h háng víi cuéc sèng xa ®o¹, ®åi truþ mµ kh«ng biÕt. §©y lµ mét trong nh÷ng nguån gèc cña tÖ n¹n ma tuý x· héi m¹i d©m...vµ t×nh tr¹ng téi ph¹m gia t¨ng nh hiÖn nay. Vµ chÝnh sù tiªu xµi hoang phÝ nµy còng lµm ¶nh hëng tíi nh÷ng ngêi nghÌo, hoÆc nh÷ng ngßi thuéc tÇng líp trung lu. Nh÷ng ngêi nghÌo th× hä c¶m thÊy kh«ng cßn g× ®Ó mÊt v× vËy hä hµnh ®éng kh«ng nh x· héi mong ®îi lµ ¨n c¾p, trung gian trong nh÷ng con ®êng bu«n lËu, vËn chuyÓn ma tuý, b¸n d©m... nh»m môc ®Ých giµu lªn nhanh chãng, cßn ngêi kh¸ gi¶, trung lu dùa trªn c¬ së s½n cã cña m×nh ( cña c¶i, vèn,mèi quan hÖ...) mo¾c ngoÆc víi nhau lµm ¨n phi ph¸p. -¶nh hëng cña PHGN cßn lÖch l¹c c¸c ®Þnh híng gi¸ trÞ vµ chuÈn mùc ®¹o ®øc, lèi sèng cña x· héi nhÊt lµ ®èi víi thÕ hÖ trÎ: PHGN g©y t×nh tr¹ng thiÕu hôt v¨n ho¸ trong ph¸t triÓn. Nh÷ng thanh niªn ®îc sinh ra trong nh÷ng gia ®×nh kh¸ gi¶, cã quyÒn lùc thêng cã t tëng " con «ng ch¸u cha" coi thêng lu©n lý, ®¹o ®øc x· héi, kh«ng chÞu cñng cè kiÕn thøc. Cßn nh÷ng gia ®×nh nghÌo l¹i kh«ng ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó cho con ¨n häc chÝnh v× vËy nã g©y nªn t×nh tr¹ng thiÕu hôt v¨n ho¸ trong x· héi. NÕu kh«ng sím ph¸t hiÖn vµ nhËn thøc ®Çy ®ñ t¸c ®éng tiªu cùc cña xu híng nµy ®Ó sím cã gi¶i ph¸p kh¾c phôc th× x· héi kh«ng thÓ ®¹t ®îc sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng. Nh vËy, trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng hiÖn nay, kho¶ng c¸ch chªnh lÖch giµu nghÌo cã xu híng ngµy cµng t¨ng lªn vµ nã cã ¶nh hëng tÝch cùc vµ tiªu cùc ®èi víi x· héi. V× vËy chóng ta ph¶i nhËn diÖn râ ¶nh hëng cña nã ®Ó ph¸t huy mÆt tÝch cùc, vµ gi¶i quyÕt mÆt tiªu cùc cña sù PHGN. NÕu kh«ng gi¶i quyÕt ®îc mÆt tiªu cùc th× nã sÏ lµm lÖch híng ®êng lèi x©y dùng ®Êt níc theo ®Þnh híng XHCN ë níc ta vµ l©y nhiÔm nÆng dÇn bÖnh "nan y" cña CNTB. 11 Ch¬ng II Thùc tr¹ng sù ph©n ho¸ giµu nghÌo ë níc ta hiÖn nay 2.1. Thùc tr¹ng sù ph©n ho¸ giµu nghÌo ë ViÖt Nam hiÖn nay B¶ng thu nhËp b×nh qu©n ®Çu ngêi mét th¸ng n¨m 2001- 2002 theo gi¸ thùc tÕ ph©n theo 5 nhãm thu nhËp, ph©n theo thµnh thÞ, n«ng th«n, ph©n theo giíi tÝnh chñ hé vµ ph©n theo vïng( ngh×n ®ång ) B×nh nhãm1 nhãm2 nhãm3 nhãm4 qu©n ( mçi nhãm 20% sè hé) chung C¶ níc Ph©n theo thµnh thÞ n«ng th«n Thµnh thÞ N«ng th«n Ph©n theo giíi tÝnh chñ hé Nam N÷ Ph©n theo vïng 356,1 107,7 178,3 251,0 370,5 nhãm5 872,9 622,1 184,2 324,1 275,1 100,2 159,8 459,8 217,7 663,6 299,4 332,6 104,9 446,2 123,3 237,9 317,0 345,4 803,4 473,9 1101, 5 171,4 215,8 1479,2 598,6 12 §ång b»ng s«ng Hång 353,1 120,7 190,5 258,4 368,1 828,3 §«ng B¾c 268,8 95,1 151,1 211,9 297,4 588,0 T©y B¾c 197,0 75,0 110,9 145,9 206,6 446,6 B¾c Trung Bé 235,4 88,9 135,7 183,5 250,4 518,7 Duyªn H¶i Nam Trung Bé 305,9 112,9 182,1 244,2 333,4 656,9 T©y Nguyªn 244,0 85,5 140,4 185,6 262,1 546,7 §«ng Nam Bé 619,7 165,4 303,0 452,3 684,6 1493,2 §ång B»ng s«ng Cöu Long 371,3 126,2 203,8 277,3 389,3 860,1 nguån: Tæng côc thèng kª- 2005 Nh vËy dùa theo b¶ng thu nhËp b×nh qu©n ®Çu ngêi mét th¸ng n¨m 2001-2005 trªn ta cã thÊy thùc tr¹ng PHGN ë níc ta hiÖn nay ®îc xem xÐt trªn nhiÒu mÆt: * XÐt theo møc sèng vµ c¬ cÊu chi tiªu: Theo cuèn "Kû yÕu héi th¶o vÊn ®Ò ph©n phèi vµ ph©n ho¸ giµu nghÌo trong ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn KTTT theo ®Þnh híng XHCN ë níc ta" ta cã nh÷ng nhËn xÐt sau: Theo vïng, chi tiªu cho ®êi sèng b×nh qu©n 1 ngêi 1 th¸ng cña nhãm hé giµu cao nhÊt lµ §«ng Nam Bé ( 910 ngh×n ®ång), tiÕp ®Õn lµ §ång b»ng s«ng Hång ( 554,6 ngh×n ) , Duyªn h¶i Nam Trung Bé (459,4 ngh×n),§ång b»ng s«ng Cöu Long ( 434,2 ngh×n ), §«ng B¾c (403 ngh×n), T©y Nguyªn (373,8 ngh×n), T©y B¾c (353,8 ngh×n), vµ thÊp nhÊt lµ B¾c Trung Bé (344,7 ngh×n). NÕu coi B¾c Trung Bé b»ng 100% th× T©y B¾c b»ng 102,6%, T©y Nguyªn b»ng 108,4%, §«ng B¾c b»ng 116,4%, §ång b»ng s«ng Cöu Long b»ng 126%, Duyªn h¶i Nam Trung bé b»ng 133,3%, §ång b»ng s«ng Hång b»ng 160,9%, §«ng Nam bé b»ng 264%. C¬ cÊu chi tiªu cña nhãm hé giµu Kho¶n chi Sè tiÒn ( ngh×n ®ång ) Tû träng (%) I. Chi cho ¨n uèng, hót 271,0 49,5 1. L¬ng thùc 40,8 7,5 2. Thùc phÈm 141,9 25,9 3. ChÊt ®èt 11,8 2,2 4. ¡n uèng ngoµi gia ®×nh 55,1 10,1 5. Uèng vµ hót 21,5 3,9 II. Chi kh«ng ph¶i ¨n uèng, hót 276,0 50,5 1.May mÆc, mò nãn, giµy dÐp 24,9 2,5 2. Nhµ ë, ®iÖn níc, vÖ sinh 29,4 5,4 3. ThiÕt bÞ vµ ®å dïng gia ®×nh 52,2 9,5 4. Y tÕ vµ ch¨m sãc søc khoÎ 28,5 5,3 5. §i l¹i vµ bu ®iÖn 72,6 13,3 6. Gi¸o dôc 36,0 6,6 7. V¨n ho¸, thÓ thao, gi¶i trÝ 11,4 2,1 13 8. §å dïng vµ dÞch vô kh¸c 20,7 3,8 C¬ cÊu chi tiªu cho ®êi sèng cña nhãm nghÌo Kho¶n chi Sè tiÒn(ngh×n ®ång) Tû träng( %) Tæng sè 112,5 100,0 I. Chi cho ¨n uèng, hót 85,9 70,1 1. L¬ng thùc 37,7 30,8 2. Thùc phÈm 36,5 29,8 3. ChÊt ®èt 6,1 49,8 4. ¡n uèng ngoµi gia ®×nh 2,1 1,7 5. Uèng vµ hót 3,6 2,9 II. Chi kh«ng ph¶i ¨n uèng, hót 36,6 29,9 1.May mÆc, mò nãn, giµy dÐp 6,8 5,5 2. Nhµ ë, ®iÖn níc, vÖ sinh 2,8 2,3 3. ThiÕt bÞ vµ ®å dïng gia ®×nh 6,7 5,5 4. Y tÕ vµ ch¨m sãc søc khoÎ 7,1 5,8 5. §i l¹i vµ bu ®iÖn 4,5 3,7 6. Gi¸o dôc 6,0 4,9 7. V¨n ho¸, thÓ thao, gi¶i trÝ 0,1 0,1 8. §å dïng vµ dÞch vô kh¸c 2,6 2,1 Tõ hai b¶ng c¬ cÊu chi tiªu trªn ta thÊy cã sù chªnh lÖch kh¸ lín vÒ møc thu chi gi÷a nhãm hé giµu vµ hé nghÌo. Nh vËy chi tiªu cho ®êi sèng cao hay thÊp phô thuéc kh«ng nh÷ng vµo thu nhËp, vµo møc sèng, møc ®¾t ®á mµ cßn phô thuéc vµo tÝnh tiÕt kiÖm cña ngêi d©n ë c¸c vïng. * XÐt theo gãc ®é c¸c vïng kinh tÕ: Dùa vµo b¶ng thu nhËp b×nh qu©n hµng th¸ng cña lao ®éng ph©n theo nghµnh kinh tÕ díi ®©y ta còng thÊy sù chªnh lÖch ®¸ng kÓ gi÷a c¸c vïng kinh tÕ: nhãm s¶n xuÊt vµ ph©n phèi ®iÖn, khÝ ®èt vµ níc cã thu nhËp cao nhÊt ( VD: n¨m 2003-thu nhËp b×nh qu©n cu¶ nhãm nµy lµ 2022,2 VN§/th¸ng ) cßn nhãm n«ng l©m- ng-thuû s¶n th× thu nhËp bao giê còng thÊp nhÊt (VD: n¨m 2003 thu nhËp b×nh qu©n cña nhãm n«ng nghiÖp vµ l©m nghiÖp lµ 795,4 VN§/th¸ng vµ thu nhËp b×nh qu©n cña nhãm thuû s¶n lµ 765,7 VN§/th¸ng).Nh vËy thu nhËp cña nhãm s¶n xuÊt vµ ph©n phèi ®iÖn, khÝ ®èt vµ níc gÊp 3-4 lÇn thu nhËp cña nhãm n«ng- l©m- thuû s¶n, ®iÒu nµy chøng tá r»ng níc ta ®ang chó träng vµo ngµnh s¶n xuÊt n¨ng lîng v× trong qu¸ tr×nh CNH, H§H th× yÕu tè n¨ng lîng rÊt cÇn thiÕt vµ rÊt quan träng, nã ®ãng gãp ®¸ng kÓ trong c«ng cuéc x©y dùng ®Êt níc theo ®Þnh híng XHCN ë níc ta. Thu nhËp b×nh qu©n hµng th¸ng cña lao ®éng trong khu vùc Nhµ níc theo gi¸ thùc tÕ ph©n theo ngµnh kinh tÕ (ngh×n ®ång) 14 2000 2001 2002 2003 Tæng sè 849,6 954,3 1068,8 1190,9 N«ng nghiÖp vµ l©m nghiÖp 680,0 589,8 740,2 795,4 Thuû s¶n 669.3 661,2 765,1 765,7 C«ng nghiÖp khai th¸c má 1397,0 1745,5 1931,4 1890,8 C«ng nghiÖp chÕ biÕn 955,0 1050,3 1172,7 1211,6 S¶n xuÊt vµ ph©n phèi ®iÖn, khÝ ®èt vµ níc 1613,6 1847,5 2005,7 2022,2 X©y dùng 860,8 961,2 1104,0 1194,2 Th¬ng nghiÖp, söa ch÷a xe cã ®éng c¬, m«t« xe m¸y, vµ ®å dïng c¸ nh©n vµ gia ®×nh. 884,0 961,8 1127,4 1178,8 Kh¸ch s¹n vµ nhµ hµng 856,1 965,3 1110,4 1171,3 VËn t¶i, kho b·i vµ th«ng tin liªn l¹c 1525,3 1667,1 1910,1 1957,7 Tµi chÝnh, tÝn dông 1454,4 1804,3 1935,0 1986,8 Ho¹t ®éng khoa häc vµ c«ng nghÖ 692,7 778,2 895,4 1217,6 C¸c ho¹t ®éng liªn quan ®Õn KD tµi s¶n vµ dÞch vô t vÊn 1329,3 1532,4 1838,7 1860,2 QLNN vµ ANQP, ®¶m b¶o x· héi b¾t buéc 584,3 681,3 713,9 917,5 Gi¸o dôc vµ ®µo t¹o 615,1 725,2 783,4 1020,6 Y tÕ vµ ho¹t ®éng cøu trî x· héi 622,5 725,4 796,5 981,9 Ho¹t ®éng v¨n ho¸ vµ thÓ thao 607,2 718,3 814,7 990,9 C¸c ho¹t ®éng §¶ng, ®oµn thÓ vµ hiÖp héi 580,3 658,5 691,3 880,9 Ho¹t ®éng phôc vô c¸ nh©n vµ céng ®ång 884,3 947,0 1036 1158,4 nguån: niªn gi¸m thèng kª-2005 * XÐt vÒ gãc ®é d©n téc: Tû lÖ hé nghÌo ë c¸c vïng l·nh thæ tËp trung ngêi d©n téc thiÓu sè trong t¬ng quan víi tû lÖ hé nghÌo ë c¸c vïng l·nh thæ kh¸c Tªn vïng l·nh thæ Tû lÖ hé nghÌo (%) MiÒn nói §«ng B¾c 22,35 MiÒn nói T©y B¾c 33,95 T©y Nguyªn 24,90 B¾c Trung Bé 35,64 §ång B»ng S«ng Hång 9,76 Duyªn H¶i miÒn Trung 22,24 §«ng Nam Bé 8,88 §ång B»ng s«ng Cöu Long 14,18 C¶ níc 17,18 ( Nguån : Bé Lao §éng Th¬ng Binh - X· Héi-2001) KÕt qu¶ ®iÒu tra mÉu t¹i Yªn B¸i th¸ng 11/2001 do Bé Lao §éng Th¬ng BinhX· héi cho kÕt qu¶ tû lÖ hé nghÌo: Nïng 33,55%, Dao 51,27%, d©n téc Ýt ngêi kh¸c 15 35,22%.Theo Ch¬ng tr×nh Quèc Gia xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo vµ viÖc lµm 2002 th×: tû lÖ hé nghÌo ë c¸c d©n téc thiÓu sè so víi ngêi kinh cao h¬n tõ 6-10%.Vµ ®Æc biÖt theo b¸o Nh©n d©n ra ngµy 20-6-1996: Vµo thêi ®iÓm 1995 , c¸c d©n téc ®Æc biÖt khã kh¨n cã thu nhËp b×nh qu©n díi60 USD/ngêi/n¨m, th× c¸c d©n téc kh¸c cã thu nhËp cã b×nh qu©n gÊp 3 lÇn ( 180 USD/ngêi/n¨m) "H¬n 9 triÖu ®ång bµo c¸c d©n téc thiÓu sè ë níc ta chØ chiÕm 13.1% d©n sè, l¹i sinh sèng trªn 2/3 diÖn tÝch l·nh thæ c¶ níc. Mét sè d©n téc biÕt lµm lóa níc, biÕt lµm ®å thñ c«ng, lµm nghÒ rõng, song nhiÒu d©n téc, nhÊt lµ d©n téc vïng cao, vïng s©u, vïng xa vÉn cßn trong c¶nh nghÌo nµn l¹c hËu. Qua ®iÒu tra trong 43 d©n téc thiÓu sè cã 29 d©n téc cã møc thu nhËp b×nh qu©n díi 50.000 VN§/th¸ng/ngêi, 90% sè hé cã gi¸ trÞ tµi s¶n díi 1 triÖu ®ång. RÊt hiÕm cã hé cã gi¸ trÞ tµi s¶n trªn 5 triÖu ®ång. Cã d©n téc chØ vÎn vÑn cã vµi tr¨m ngêi sèng b»ng h¸i lîm, s¨n b¾t, vµ cã nguy c¬ suy tho¸i. Kh«ng Ýt d©n téc vÉn cßn sè ngêi mï ch÷ ®Õn 90% vµ m¾c n¹n dÞch kinh niªn nh sèt rÐt, th¬ng hµn, bíu cæ...Nh vËy tuy §¶ng vµ Nhµ níc ta cã nhiÒu chÝnh s¸ch nh»m h¹n chÕ sù ®ãi nghÌo ë c¸c d©n téc Ýt ngêi vµ t×nh h×nh ®· ®îc c¶i thiÖn Ýt nhiÒu nhng chóng ta cÇn ph¶i cã mét biÖn ph¸p cô thÓ vµ triÖt ®Ó h¬n n÷a ®Ó tr¸nh r¬i vµo t×nh tr¹ng t¸i nghÌo.... * XÐt vÒ gãc ®é giíi: Cïng cã sù chªch lÖch ®¸ng kÓ vµ bé phËn kh«ng nhá phô n÷ nghÌo ph¶i chÞu hËu qu¶ cña sù chªnh lÖch nµy, ®Æc biÖt lµ phô n÷ nghÌo ë n«ng th«n vµ vïng nói cao. N¹n thiÕu viÖc lµm cña lao ®éng n÷ ë n«ng th«n rÊt nghiªn träng, 1/3 thêi gian lao ®éng cha ®îc sö dông, dÉn ®Õn mét bé phËn ®¸ng kÓ lao ®éng n÷ ë n«ng th«n ra thµnh phè kiÕm sèng (b¸n b¸nh m×, b¸n rau, gióp viÖc....) thËm chÝ hä cßn lµm nh÷ng nghÒ x· héi cÊm( m¹i d©m, vËn chuyÓn ma tuý...). Sè ë n«ng th«n tuy cã viÖc lµm, nhng n¨ng suÊt lao ®éng vµ hiÖu qu¶ lao ®éng thÊp, thu nhËp kÐm, mét bé phËn kh«ng nhá r¬i vµo t×nh tr¹ng ®ãi nghÌo ( 20% chñ hé ®ãi lµ n÷). Cßn mét sè phô n÷ ë thµnh thÞ, do tai n¹n lao ®éng, hoÆc chång mÊt sím ph¶i nu«i nhiÒu con còng r¬i vµo t×nh tr¹ng t¬ng tù. Vµ t¹i thµnh thÞ, mét sè xÝ nghiÖp vÉn cßn r¬i vµo t×nh tr¹ng ph©n biÖt giíi ( l¬ng c«ng nh©n n÷ thÊp h¬n l¬ng c«ng nh©n nam). * XÐt theo vïng ®Þa lÝ: Chªnh lÖch thu nhËp b×nh qu©n ®Çu ngêi mét th¸ng n¨m 2001-2002 gi÷a nhãm thu nhËp cao nhÊt vµ nhãm thu nhËp thÊp nhÊt theo gi¸ thùc tÕ ph©n theo thµnh thÞ, n«ng th«n, vµ ph©n theo vïng. C¶ níc Nhãm TN cao Nhãm TN thÊp Nhãm TN cao nhÊt nhÊt nhÊt so víi nhãm cã TN thÊp nhÊt 107,7 872,9 8,1 16 Ph©n theo thµnh thÞ vµ n«ng th«n Thµnh thÞ 184,2 1479,2 N«ng th«n 100,2 598,6 Ph©n theo vïng §ång b»ng s«ng Hång 120,7 828,3 §«ng B¾c 95,1 588,0 T©y B¾c 75,0 446,6 B¾c Trung Bé 88,9 518,7 Duyªn h¶i Nam Trung Bé 112,9 656,9 T©y Nguyªn 85,5 546,7 §«ng Nam Bé 165,4 1493,2 §ång b»ng s«ng Cöu Long 126,2 860,1 Nguån: Tæng côc thèng kª- 2005 8,0 6,0 7,7 6,2 6,0 5,8 5,8 6,4 9,0 6,8 vµ theo møc chi tiªu theo c¸c vïng nh ë trªn, ta thÊy phÇn lín c¸c vïng nghÌo r¬i vµo c¸c huyÖn miÒn nói phÝa B¾c, miÒn B¾c Trung Bé, duyªn h¶i miÒn Trung, T©y Nguyªn vµ ®ång b»ng S«ng Cöu Long. Sù ph©n ho¸ giµu nghÌo ë thµnh phè næi bËt h¬n ë n«ng th«n.ë T©y Nguyªn sù ph©n ho¸ chØ biÓu hiÖn ë thÞ x·, cßn ë vïng s©u, vïng cao th× biÓu hiÖn cßn mê nh¹t( chØ chªnh lÖch kh«ng ®¸ng kÓ gi÷a trëng b¶nm ngêi lo ma chay cho lµng víi ngêi d©n ).ë vïng nµy møc ®é nghÌo chñ yÕu cßn dùa vµo sè lîng tr©u bß, voi, cång chiªng. ThËm chÝ cã n¬i dùa vµo uy tÝn x· héi nh b»ng khen, hu©n ch¬ng... Nh vËy sù ph©n ho¸ giµu nghÌo ë níc ta ®Òu diÔn ra trªn mäi gãc ®é, ph¬ng diÖn kinh tÕ vµ x· héi. Chóng ta cÇn ph¶i biÕt nguyªn nh©n g©y ra nã ®Ó gi¶i quyÕt mét c¸ch triÖt ®Ó nh»m x©y dùng ®Êt nø¬c theo con ®êng XHCN. 2.2. Nguyªn nh©n cña sù ph©n ho¸ giµu nghÌo Vèn C¸c nguyªn nh©n Cã lao Cã ®éng viÖc lµm Cã ®Êt Cã kÕ Nguyªn ®ai,TL ho¹ch nh©n SX kh¸c Nguyªn nh©n giµu §B s«ng Hång 90,98 53,69 42,62 15,57 72,95 10,25 §Bs«ng Cöu Long 94,44 23,46 25,00 81,48 56,48 8,33 Nguyªn nh©n nghÌo §B s«ng Hång 88,93 32,38 49,18 16,80 47,13 21,31 §B s«ng Cöu Long 88,89 9,88 51,54 82,10 20,37 19,44 ( Nguån: tõ kÕt qu¶ ®iÒu tra n¨m 1994 cña Tæng côc thèng kª-1994, ®¬n vÞ %) 17 Dùa theo b¶ng " tû lÖ tr¶ lêi cña x·, phêng, thÞ trÊn vÒ nguyªn nh©n giµu nghÌo cña hé" nh ë trªn, ta cã thÓ thÊy ®îc c¬ b¶n nguyªn nh©n cña sù ph©n ho¸ giµu nghÌo. 2.2.1.Nguyªn nh©n chñ quan Cã thÓ nãi r»ng vÊn ®Ò giµu cô thÓ ë níc ta thÕ nµo vÉn cha ®îc râ v× thiÕu sè liÖu chÝnh thøc. §ã lµ do chóng ta cha cã chñ tr¬ng kª khai tµi s¶n vµ thu nhËp. KÕt qu¶ do c«ng chóng tù khai b¸o, nhng thùc tÕ th× Ýt ngêi khai b¸o ®óng thu nhËp cña m×nh, ngêi giµu khai b¸o Ýt ®i ®Ó trèn thuÕ thu nhËp, ngêi nghÌo khai b¸o Ýt h¬n ®Ó ®îc hëng trî cÊp tõ chÝnh s¸ch nhµ níc...Tuy nhiªn qua ®iÒu tra còng thÊy ®îc nguyªn nh©n c¬ b¶n ®Ó kh«ng Ýt hé giµu lªn ®ã lµ: + ë n«ng th«n, ngêi giµu hiÖn nay chñ yÕu do kh¶ n¨ng thÝch øng nhanh víi s¶n xuÊt kinh doanh. Hä kh«ng chØ lµm n«ng nghiÖp mµ cßn lµm thªm c¸c nghÒ kh¸c ( lµm dÞch vô, lµm thñ c«ng nghiÖp, c«ng nghiÖp nhá, chÕ biÕn, xay x¸t...) §èi víi c¸c hé giµu, phÇn thu tõ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp thêng dïng cho chi tiªu sinh ho¹t hµng ngµy, cßn phÇn thu tõ c¸c ngµnh nghÒ kh¸c th× dïng cho viÖc mua s¾m tµi s¶n cè ®Þnh ®Ó n©ng cao møc sèng hoÆc ®Ó tÝch luü më réng s¶n xuÊt kinh doanh. Mét bé phËn nhá c¸c gia ®×nh giµu lªn nhê cã ngêi th©n sèng vµ lµm viÖc ë níc ngoµi. B»ng nguån tµi trî kh«ng Ýt gia ®×nh cã ®iÒu kiÖn ®Ó n©ng cao møc sèng hoÆc ®Çu t cho s¶n xuÊt kinh doanh, t¨ng thªm thu nhËp. Ngoµi ra cã mét sè hé giµu v× cã ngêi th©n tham gia c«ng t¸c qu¶n lý, l·nh ®¹o c¸c cÊp. Trong sè hé nµy, kh«ng lo¹i trõ nh÷ng hé giµu lªn nhê kh«n khÐo hîp thøc ho¸ nh÷ng ngêi thu nhËp bÊt chÝnh díi ®ñ lo¹i bæng léc. + ë thµnh phè, phÇn lín ngêi giµu lµ ë lÜnh vùc bu«n b¸n vµ dÞch vô trong lÜnh vùc s¶n xuÊt, sè hé giµu rÊt Ýt. Trong sè hé giµu lªn nhê bu«n b¸n, cã kh«ng Ýt ngêi ®· lîi dông c¸c kÏ hë cña ph¸p luËt ®Ó trèn thuÕ hoÆc lÈn tr¸nh c¸c kho¶n nép kh¸c. ë ®©y ph¶i kÓ ®Õn trèn thuÕ hoÆc lÈn tr¸nh c¸c kho¶n nép kh¸c. ë ®©y ph¶i kÓ ®Õn mét bé phËn kh«ng nhá c¸c viªn chøc Nhµ níc lµm" dÞch vô tæng hîp" t¹i c¸c c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, c¸c trung t©m t vÊn...Ngoµi ra lµ c¸c hµnh vi bu«n lËu, trèn thuÕ, lµm hµng gi¶, tham nhòng cùc kú nguy hiÓm còng t¹o nªn mét bé phËn c¸n bé, viªn chøc giµu lªn rÊt nhanh. + VÒ tay nghÒ, tÝnh chÊt c«ng viÖc, vÞ trÝ quyÒn lùc: Tay nghÒ cao, quyÒn lùc cµng lín th× thu nhËp cµng lín. TÊt nhiªn tay nghÒ vµ tÝnh chÊt c«ng viÖc ( ®ßi hái lµ lao ®éng ch©n tay, trÝ ãc nhiÒu, hay ®é phøc t¹p cña c«ng viÖc...) ®Òu ®ßi hái tr×nh ®é, tri thøc cña ngêi lao ®éng ®îc tÝch luü l©u dµi míi cã ®îc vµ nh÷ng ngêi së h÷u chóng cã thu nhËp cao lµ ®óng. Tuy nhiªn ®Þa vÞ x· héi hay uy tÝn cã thÓ xuÊt ph¸t tõ tiÒm lùc kinh tÕ vµ hiÖn tîng ngêi l¹m dông ®Ó lµm giµu mét c¸ch bÊt chÝnh th× sÏ lµm cho sù ph©n hãa giµu nghÌo ngµy cµng t¨ng v× 18 thùc sù dùa trªn dùa trªn quyÒn lùc vµ ®Þa vÞ x· héi, tiÒm lùc kinh tÕ ®Ó lµm giµu chÝnh lµ bãc lét gi¸ trÞ cña nh÷ng ngêi kh¸c. Cßn nguyªn nh©n c¬ b¶n cña nghÌo lµ: thiÕu kiÕn thøc lµm ¨n, thiÕu vèn hoÆc kh«ng cã vèn, ®«ng con, neo ®¬n thiÕu søc lao ®éng.Bªn c¹nh ®ã th×: + §èi víi thµnh thÞ: nguyªn nh©n nghÌo lµ do cã thÓ bÞ ph¸ s¶n, ®«ng con, thiÕu søc lao ®éng, èm ®au, lêi nh¸c, m¾c c¸c tÖ n¹n x· héi, thiÕu tri thøc, tr×nh ®é d©n trÝ thÊp... + §èi víi n«ng th«n: ngoµi thiÕu kiÕn thøc lµm ¨n, kh«ng cã vèn, nghÌo cßn do ®«ng con, kh«ng cã ®iÒu kiÖn lµm viÖc (thiÕu ruéng, vuên, kh«ng ®ñ ph¬ng tiÖn s¶n xuÊt...), kh«ng cã kinh nghiÖm.... TÊt c¶ nh÷ng nguyªn nh©n chñ quan trªn ®· lµm nh÷ng ngêi nghÌo ngµy cµng nghÌo thªm vµ nh÷ng ngêi giµu th× giµu thªm vµ t¹o ra hè ng¨n gi÷a ngêi giµu vµ ngêi nghÌo ngµy cµng réng. Bªn c¹nh ®ã, nh÷ng nguyªn nh©n kh¸ch quan cµng lµm cho sù PHGN ngµy cµng t¨ng thªm vµ con ngêi muèn ®iÒu chØnh còng khã ®îc 2.2.2. Nguyªn nh©n kh¸ch quan + Nguyªn nh©n næi bËt lµ do nÒn kinh tÕ níc ta ®ang trong t×nh tr¹ng kÐm ph¸t triÓn, thu nhËp b×nh qu©n theo ®Çu ngêi qu¸ thÊp, l¹i bÞ ¶nh hëng bëi nh÷ng hËu qu¶ nÆng nÒ cña mÊy chôc n¨m chiÕn tranh liªn miªn tµn ph¸ ®Êt níc. VÞ trÝ ®Þa lÝ cña níc ta bªn c¹nh mÆt thuËn lîi cho ph¸t triÓn kinh tÕ còng g©y nhiÒu khã kh¨n do h×nh thÕ tr¶i dµi, g©y nªn sù c¸ch biÖt chªnh lÖch vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ gi÷a c¸c vïng l·nh thæ trong lÞch sö. Níc ta l¹i bÞ ¶nh hëng lín bëi ®iÒu kiÖn tù nhiªn kh¾c nghiÖt: thiªn tai, lò lôt, h¹n h¸n, s©u bÖnh, mÊt mïa, ®Êt ®ai c»n cçi, diÖn tÝch canh t¸c Ýt, ®Þa h×nh phøc t¹p ( së h÷u ruéng chua, mÆn...) xa x«i hÎo l¸nh, giao th«ng ®i l¹i kh«ng thuËn tiÖn, c¬ së h¹ tÇng kÐm.lu«n ®e däa vµ tíc ®i nh÷ng thµnh qu¶ lao ®éng, ®Æc biÖt lµ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. + MÆt kh¸c, trong c¸c yÕu tè mang tÝnh tÝnh lÞch sö, truyÒn thèng th× còng cã mÆt tiªu cùc, vµ tÝch cùc ¶nh hëng ®Õn sù ph©n ho¸ giµu nghÌo. §ã chÝnh lµ sù ®Ì nÆng cña nh÷ng truyÒn thèng cæ hñ, l¹c hËu, c¸ nh©n bÞ hoµ lÉn vµo céng ®ång ® îc duy tr× theo céng ®ång cïng víi quan niÖm nh "ai giµu ba hä, ai khã ba ®êi","an bÇn l¹c ®¹o" hay c©u "con vua råi l¹i lµm vua, con s·i ë chïa l¹i quÐt l¸ ®a..." lµ triÕt lÝ mét thêi ®Ó an ñi ngêi ta cam chÞu ®ãi nghÌo, coi ®ã lµ sù thËt hiÓn nhiªn kh«ng thÓ thay ®æi ®îc. ChÝnh v× vËy nã lµm ngêi d©n trë nªn nhôt trÝ, cam chÞu tríc sè phËn cña m×nh, vµ lµm k×m h·m sù ph¸t triÓn cña ®Êt nø¬c. Nã t¹o ra sù tr× trÖ nghÌo nµn l¹c hËu cña níc ta nãi chung, ®Æc biÖt lµ ngêi nghÌo nãi riªng. + Nguyªn nh©n thø ba lµ khi chóng ta chuyÓn ®æi tõ c¬ chÕ tËp trung quan liªu bao cÊp sang c¬ chÕ thÞ trêng th× nh÷ng di chøng cña chÕ ®é bao cÊp nh: b×nh qu©n, võa ®Æc quyÒn, võa ®Æc lîi vÉn sãt l¹i trong ý thøc con ngêi, lµm cho con ngêi trë nªn lêi lao ®éng, suy nghÜ kh«ng s¸ng t¹o, n¨ng ®éng trong s¶n xuÊt. 19 + M«i trêng ph¸p lý: hiÖn nay nhµ níc ta ®ang trong giai ®o¹n hoµn thiÖn hÖ thèng ph¸p luËt theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa chÝnh v× vËy dÔ nhËn thÊy sù bÊt æn ®Þnh vµ nhiÒu khiÕm khuyÕt. NhiÒu ®¹o luËt cßn thiÕu ®ang ®îc bæ sung. Nh÷ng c¸i ®ã còng cÇn ®îc söa ®æi, hoµn thiÖn. TÝnh kh¶ thi cña nhiÒu ®¹o luËt vµ v¨n kiÖn díi luËt vÉn cßn yÕu. §iÒu nµy dÉn ®Õn cßn nhiÒu khe hë t¹o ra c¬ héi, lµ m¶nh ®Êt cho c¸c hµnh ®éng theo ®óng ph¸p luËt, lµm giµu bÊt chÝnh. §©y lµ mét trong nh÷ng vÊn ®Ò gay cÊn nhÊt, cã t¸c dông tiªu cùc, ®Èy hiÖn tîng ph©n ho¸ giµu nghÌo ®«i khi trë thµnh kh«ng b×nh thêng, th¸i qu¸ trong giai ®o¹n hiÖn nay. + Bªn c¹nh ®ã, ®èi víi c¶ ë n«ng th«n hay thµnh thÞ, cã mét sè hé gia ®×nh giµu lªn nhê ®îc thõa kÕ mét sè vèn lín, hay cã ®Êt n»m trong khu quy ho¹ch, gÇn ®êng x¸... + Do c¬ chÕ chÝnh s¸ch cha tho¶ ®¸ng: trung ¬ng còng nh ®Þa ph¬ng cha cã chÝnh s¸ch ®Çu t c¬ së h¹ tÇng tho¶ ®¸ng, nhÊt lµ c¸c vïng nói cao, vïng s©u, vïng c¨n cø kh¸ng chiÕn cò, thiÕu c¸c chÝnh s¸ch ®ång bé nh: chÝnh s¸ch u ®·i, khuyÕn khÝch s¶n xuÊt, t¹o viÖc lµm, t¨ng thu nhËp, cung cÊp dÞch vô y tÕ, gi¸o dôc ®µo t¹o, v¨n ho¸ còng nh chuyÓn giao c«ng nghÖ, tæ chøc cha tèt viÖc ch¨m lo cña céng ®ång x· héi ®èi víi ngêi nghÌo. C¸c nguyªn nh©n trªn t¸c ®éng qua l¹i lÉn nhau lµm cho t×nh tr¹ng nghÌo ®ãi trong tõng vïng thªm trÇm träng, gay g¾t khiÕn cho c¸c hé nghÌo khã khã cã thÓ vît qua ®îc nÕu kh«ng cã nh÷ng chÝnh s¸ch vµ gi¶i ph¸p riªng ®èi víi c¸c hé nghÌo vµ vïng nghÌo. Tãm l¹i, qua thùc tr¹ng ViÖt Nam nh hiÖn nay ta cã thÓ thÊy hµng lo¹t nh÷ng nguyªn nh©n dÉn ®Õn sù ph©n hãa giµu nghÌo. Cã rÊt nhiÒu nguyªn nh©n trùc tiÕp, gi¸n tiÕp, nguyªn nh©n chñ quan, kh¸ch quan...vµ chóng t¸c ®éng qua l¹i lÉn nhau vµ t¹o nªn vËn may, c¬ héi cña mçi c¸ nh©n, do vËy t¹o nªn sù kh¸c biÖt chªnh lÖch trong thu nhËp, tµi s¶n vµ hµng lo¹t c¸c mÆt kh¸c cña cuéc sèng t¹o nªn sù ph©n ho¸ giµu nghÌo trong x· héi. 2.3.Xu híng biÕn ®éng cña ph©n ho¸ giµu nghÌo ë níc ta hiÖn nay. 2.3.1 Kho¶ng c¸ch ph©n hãa giµu nghÌo ngµy cµng xa nhau khi kinh tÕ thÞ trêng ngµy cµng ph¸t triÓn: Cïng víi ®µ ph¸t triÓn cña kinh tÕ thÞ trêng, kho¶ng c¸ch giµu nghÌo t¨ng nhanh, ®Æt mèi quan hÖ gi÷a c¸c tÇng líp d©n c, c¸c vïng l·nh thæ gi÷a c¸c nhãm x· héi vµo t×nh tr¹ng chøa ®ùng nhiÒu c¸ch biÖt, bÊt b×nh ®¼ng. Kho¶ng c¸ch giµu nghÌo ngµy cµng gia t¨ng, tØ lÖ nghÌo ®ãi cã xu híng gi¶m, tû lª hé cã sè thu nhËp cao ngµy cµng nhiÒu lªn nhng chªnh lÖch gi÷a sè hé cã thu nhËp cao nhÊt so víi sè hé cã thu nhËp ngµy cµng thÊp ngµy cµng gia t¨ng. Sù PHGN ngµy cµng ®Ëm nÐt vµ dÔ nhËn thÊy ë nh÷ng n¬i KTTT ph¸t triÓn nh ë c¸c ®« thÞ, c¸c thµnh phè vµ ®Æc biÖt râ nÐt lµ thµnh phè Hå ChÝ Minh. Theo t¸c gi¶" §ç Thiªn KÝnh-T¸c ®éng cña sù chuyÓn ®æi c¬ cÊu lao ®éng nghÒ nghiÖp x· héi ®Õn ph©n tÇng møc sèng qua kh¶o 20 s¸t mÉu 3 x· ë vïng n«ng th«n ®ång b»ng s«ng Hång th× "Theo chiÒu kh«ng gian tõ Nam ra B¾c, tõ ®ång b»ng lªn miÒn nói th× sù ph©n ho¸ giµu nghÌo ë c¸c tØnh phÝa Nam râ h¬n phÝa B¾c, ®ång b»ng râ h¬n miÒn nói. NÕu lÊy c¸c ®å thÞ lµm t©m vµ theo chiÒu tõ ®« thÞ vÒ n«ng th«n, vÒ tiÕp c¸c vïng s©u, vïng xa th× sù ph©n hãa ®« thÞ diÔn ra m¹nh nhÊt, cµng lan to¶ ra c¸c vïng n«ng th«n xung quanh, sù ph©n ho¸ cµng yÕu dÇn vµ hÇu nh ph¼ng lÆng ë miÒn nói. Nh vËy xu híng nµy ph¶n ¸nh quy luËt ph¸t triÓn kh«ng ®Òu trong nÒn KTTT do ®ã t¹o nªn nh÷ng kh¸c biÖt vÒ kinh tÕ-x· héi, chªnh lÖch vÒ ph¸t triÓn gi÷a c¸c tÇng líp x· héi, gi÷a thµnh thÞ vµ n«ng th«n. Mét mÆt, xu híng nµy ph¶n ¸nh tÝnh tÝch cùc cña sù ph¸t triÓn KTTT, kÝch thÝch tÝnh n¨ng ®éng x· héi cña tõng nhãm x· héi, cña tõng vïng l·nh thæ còng nh cña toµn x· héi vµo qu¸ tr×nh ph¸t triÓn ®Êt níc. MÆt kh¸c, nã còng ph¶n ¸nh mÆt tiªu cùc cña c¬ chÕ thÞ trêng. 2.3.2 Ph©n ho¸ giµu nghÌo ®ang cã xu híng ®Èy tíi ph©n ho¸ x· héi . Ph©n ho¸ giµu nghÌo thêng ®i kÌm víi bÊt b×nh ®¼ng x· héi, ph©n tÇng x· héi, ph©n ho¸ giai cÊp, chÝnh v× vËy nã sÏ dÉn tíi xu híng ph©n hãa x· ho¸. Xu híng ph©n ho¸ x· héi cã biÓu hiÖn vÒ kinh tÕ vµ biÓu hiÖn trùc tiÕp ë ph©n hãa thu nhËp, PHGN vÒ kinh tÕ. Díi t¸c ®éng cña KTTT , khuynh híng cña qu¸ tr×nh ph©n ho¸ sÏ diÔn ra mang tÝnh hai mÆt: tÝch cùc, tiªu cùc. - MÆt tÝch cùc: díi t¸c ®éng cña KTTT, mét sè nhãm x· héi víi sù cëi më cña c¬ chÕ míi, nhanh nh¹y n¾m b¾t ®îc vËn may, c¬ héi, tranh thñ ®îc lîi thÕ do thÞ trêng ®em l¹i biÕt thÝch øng vµ n¾m b¾t nhu cÇu thÞ trêng ®· v¬n lªn chiÕm lÜnh vÞ thÕ míi... t¹o thµnh tÇng líp u tó cña x· héi, ®ã lµ c¸c nhµ qu¶n lÝ, kinh doanh giái... - MÆt tiªu cùc: cïng víi ®µ ph¸t triÓn cña KTTT, PHGN diÔn ra ngµy cµng s©u s¾c g©y nªn sù bÊt b×nh ®¼ng, bÊt c«ng b»ng, c¸c hiÖn tîng ®ã cã xu híng ngµy cµng gia t¨ng, ph¸t sinh tiÒm tµng c¸c tÖ n¹n x· héi. Xu híng nµy ®îc biÓu hiÖn ë mét sè hiÖn tîng sau: . Xu híng ngêi n«ng d©n chuyÓn vµo thµnh phè vµ nh÷ng vïng cßn ®Êt canh t¸c nh T©y Nguyªn...Qu¸ tr×nh nµy diÔn ra th× mét sè hiÖn tîng ®i kÌm víi chóng lµ mÊt ®Êt, ph¸ rõng, bãc lét,ph©n c«ng lao ®éng theo giíi...trong x· héi ngµy cµng xuÊt hiÖn nhiÒu nh÷ng ngêi kh«ng cã c«ng ¨n viÖc lµm, mét sè trong ®ã trë thµnh nh÷ng ngêi lang thang, c¬ nhì, tÖ n¹n x· héi t¨ng nhanh, n¹n nghiÖn hót, m¹i d©m, cê b¹c, bãi to¸n ... trë thµnh nh÷ng vÊn ®Ò nhøc nhèi trong x· héi hiÖn nay. . Trong ®éi ngò c«ng nh©n còng cã sù PHGN vµ còng cã hiÖn tîng c«ng nh©n lµnh nghÒ chuyÓn dÞch tõ khu vùc kinh tÕ quèc doanh sang khu vùc kinh tÕ t nh©n. C«ng nh©n cã tay nghÒ cao dÔ kiÕm viÖc lµm vµ thu nhËp cao, c«ng nh©n tay nghÒ thÊp hoÆc cha ®µo t¹o th× thÊt nghiÖp hoÆc l¬ng thÊp, kh«ng cã b¶o hiÓm dÉn ®Õn nghÌo khæ....
- Xem thêm -