Skkn phương pháp gây hứng thú cho học sinh lớp 11 trong giờ học sinh học

  • Số trang: 20 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 14 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỀ TÀI: "PHƯƠNG PHÁP GÂY HỨNG THÚ CHO HỌC SINH TRONG GIỜ HỌC SINH HỌC" 1 PHẦN I- ĐẶT VẤN ĐỀ I) Lý do chọn đề tài Để có một giờ dạy tốt, tạo sự hứng thú cho học sinh thì đòi hỏi người giáo viên phải biết cách vân dụng nhiều phương pháp dạy học, mỗi phương pháp đều có những ưu nhược điểm riêng vậy làm thế nào để giờ dạy đạt chất lượng và hiệu quả cao? Yêu cầu này đòi hỏi người giáo viên phải luôn hoàn thiện mình không chỉ về trình độ chuyên môn mà cả về phương pháp dạy học và thủ thuật dạy học. Là một giáo viên dạy bộ môn, tôi luôn trăn trở là dạy làm sao cho trò hiểu và phát huy được tính tích cực, sáng tạo ở các em. Chính vì vậy tôi thiết nghĩ việc trau rồi phương pháp không phải là của riêng ai mà là vấn đề chung cho mọi giáo viên. Cùng một vấn đề song người thầy phải làm thế nào để nó đơn giản nhất, dễ hiểu nhất khi truyền đạt cho các em, giúp các em hiểu và khắc sâu được vấn đề. Trong vô vàn phương pháp dạy học “ hay” của các đồng nghiệp mà tôi đã học hỏi. Tôi xin đóng góp một vài ý kiến của bản thân để làm sao đạt được cái đích cuối cùng là sự “hiểu biết”, “chất lượng” và “kiến thức” của trò. II. Thực trạng Bắt nhịp với yêu cầu đổi mới phương pháp trong dạy học, hiện nay hầu hết các giáo viên đã có ý thức sử dụng các phương tiện dạy học hiện đại, soạn bài, tổ chức hoạt động để học sinh tiếp thu bài giảng một cách tích cực và chủ động hơn. Tuy nhiên, việc ‘lạm dụng” giáo án điện tử cũng như hình thức chia nhóm học sinh thảo luận không đúng cách không những không đem lại hiệu quả mà còn làm cho học sinh cảm thấy đơn điệu, tạo điều kiện để học sinh ỷ lại vào bạn, lười suy nghĩ. Để khắc phục tình trạng nêu trên, trong 2 các tiết dạy của mình tôi đã sử dụng một số phương pháp gây hứng thú với bộ môn thông qua việc hoạt động nhóm, sử dụng đồ dùng trực quan…. PHẦN II- NỘI DUNG Trong quá trình học, học sinh sẽ đạt được kết quả cao nếu như các em xác định được động cơ học tập của mình. Đối với học sinh, động cơ học tập sẽ có được khi các em cảm thấy có hứng thú đối với môn học và thấy được sự tiến bộ của mình qua các giờ học. I. Cơ sở lí luận: 1. Phương pháp gây hứng thú cho học sinh thông qua phương tiện trực quan. Tất cả các phương tiện dạy học trực quan như tranh, ảnh,ảnh động, đồ vật thật, … đều gây hứng thú cho học sinh trong học tập. Việc sử dụng phương tiện trực quan là phương pháp gây hứng thú cho học sinh hiệu quả nhất trong giảng dạy vì : - PTTQ giỳp cho việc DH được cụ thể hơn, vỡ vậy tăng khả năng tiếp thu kiến thức về các sự vật, hiện tượng, các quá trỡnh phức tạp mà bỡnh thường HS khó nắm vững. - PTTQ giúp GV có nhiều thời gian và cơ hội thuận lợi để tổ chức hướng dẫn HS tự chiếm lĩnh tri thức mới. - PTTQ gây được sự chú ý, khơi dậy tỡnh cảm và gõy được sự cuốn hút đối với HS. - Sử dụng PTTQ, GV có thể kiểm tra một cách khách quan khả năng tiếp thu kiến thức của HS. - PTTQ là công cụ trợ giúp đắc lực cho GV trong quá trỡnh tổ chức hoạt động học tập ở tất cả cỏc khõu của quỏ trỡnh DH, như: Tạo động cơ học tập và kích thích hứng thú nhận thức, hỡnh thành kiến thức mới, củng cố hoặc kiểm tra kiến thức của HS. 3 - Sử dụng PTTQ rút ngắn thời gian giảng giải của GV, việc lĩnh hội tri thức của HS nhanh hơn, vững chắc hơn. 2. Phương pháp thúc đẩy động cơ học tập của học sinh thông qua hoạt động nhóm. Khi chia nhúm ra để hoạt động, học sinh sẽ cú cơ hội tương tỏc, hay núi cỏch khỏc là trực tiếp học từ bạn mỡnh, từ đú rỳt ra được những kiến thức mà vỡ nhiều lớ do cỏc em chưa thể lĩnh hội được. Phương phỏp này sẽ phỏt huy được tớnh tự lập của học sinh. Cỏc em sẽ tự suy nghĩ, suy luận, thảo luận để cựng tỡm ra một phương ỏn tốt nhất . Và đõy chớnh là điều người giỏo viờn cần. dự phương ỏn cỏc em đưa ra cú đỳng với đỏp ỏn hay khụng thỡ những kiến thức cỏc em vừa thảo luận sộ hằn sõu vào bộ nhớ của cỏc em, giỳp cỏc em hiểu bài và nhớ lõu hơn. Tất cả cỏc học sinh đều hoạt động kể cả học sinh yếu vỡ cỏc em sẽ bị lụi cuốn vào những hoạt động sụi nổi của bạn ngay trước mắt mỡnh. Điều này cuóng sẽ giỳp cỏc em nhỳt nhỏt trở nờn bạo dạn hơn. Như đã nói ở trên, học sinh chỉ có được động cơ học tập khi các em cảm thấy hứng thú đối với môn học và thấy được sự tiến bộ của mình. Do vậy, ngoài việc sử dụng các tình huống lôi cuốn học sinh vào những hoạt động trên lớp, giáo viên còn phải biết khích lệ, động viên các em trong học tập. Để giúp các em nhận thấy được sự tiến bộ trong học tập, giáo viên cần phải chú ý đến tính vừa sức trong dạy học, tránh không nên đưa ra những yêu cầu quá cao đối với học sinh. Ngoài ra giáo viên cần khuyến khích học sinh bằng cách thưởng điểm khi các em làm đúng. 3. Phương pháp sử dụng các trò chơi trong giảng dạy . 4 Việc biết sử dụng các trò chơi trong giảng dạy nhằm tạo cho học sinh có hứng thú trong học tập đối với môn học. Vì vậy giáo viên cần phải biết vận dụng các trò chơi trong các bài dạy để cho học sinh “ học mà chơi, chơi mà học”. Tuy nhiên, tuỳ vào từng bài cụ thể mà giáo viên có thể chọn ra trò chơi phù hợp với mục đích của bài học. II. áp dụng thực tiễn khi dạy bài 38: Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật - Sinh học 11 ban cơ bản Bài 38: Các nhân tố ảnh hưởng Đến Sinh trưởng và phát triển ở động vật I. Mục tiêu: Sau khi học xong bài này, học sinh cần phải: 1- Về kiến thức: - Nêu được vai trò của yếu tố di truyền đối với sinh trưởng và phát triển của động vật - Kể tên các hoocmôn ảnh hưởng lên sinh trưởng và phát triển của động vật có xương sống và không xương sống. - Nêu được vai trò của hoocmôn đối với sinh trưởng và phát triển của động vật có xương sống và không xương sống. 2- Về kĩ năng: - Rèn luyện khả năng quan sát hình, trình bày các hiện tượng biểu diễn trên hình. 5 - Phát triển kĩ năng phân tích, tổng hợp, làm việc với SGK và phiếu học tập. 3- Về thái độ: Tìm hiểu và giải thích một số hiện tượng sinh lí không bình thường ở người II. Chuẩn bị: 1- Chuẩn bị của thày: - Hình ảnh các hoocmon ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển ở người - Hình ảnh về hậu quả tác động của hoocmon sinh trưởng - Sơ đồ ảnh hưởng của hoocmon đến biến thái ở bướm - Phiếu học tập - Máy tính + máy chiếu Projecter 2- Chuẩn bị của trò: - Bút phớt - Học bài cũ và xem trước bài mới. III. Phương pháp dạy học - Vấn đáp tìm tòi - Thảo luận nhóm - Giảng giải IV. Tiến trình bài giảng 1. ổn định tổ chức và kiểm tra bài cũ ( 5') KTBC bằng câu hỏi trắc nghiệm 6 2. Nội dung bài mới Mở bài: GV yêu cầu học sinh kể tên một số nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật và phân loại. GV nêu VD bằng hình ảnh để HS thấy rõ nhân tố di truyền là nhân tố ảnh hưởng trước tiên đến sự sinh trưởng và phát triển của mỗi loài sinh vật.(5') Sau đó nêu rõ trọng tâm của bài là tìm hiểu tác dụng của các hoocmon đến sinh tr ưởng v à phát triển của động vật. I. Nhân tố bên trong.Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung cần đạt 1. Các hoocmon ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật có xương sống (người). - Hoocmon sinh trưởng(GH): + Kích thích phân chia, tăng kích thước tế bào. + Kích thích phát triển xương. - Hoocmon Tiroxin: + Kích thích chuyển hoá tế bào. + Kích thích ST, PT 7 bình thường của cơ thể. - Hoocmon ơstrogen: + Kích thích ST, PT mạnh ở giai đoạn tuổi dậy thì: :tăng PT xương, hình thành các đặc điểm sinh dục phụ thứ cấp. - Hoocmon Testosteron: + Kích thích ST, PT mạnh ở giai đoạn tuổi dậy thì : ăng PT xương, hình thành các đặc điểm sinh dục phụ thứ cấp. + Tăng mạnh tổng hợp Pr, phát triển mạnh cơ bắp. 8 2. Các hoocmon ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật không xương sống (côn trùng) - Ecđixơn: gây lột xác ở sâu bướm và kích thích sâu bướm biến thành nhộng. - Juvernin: phối hợp với ecđixơn gây lột xác ở sâu bướm, ức chế quá trình biến sâu bướm thành nhộng và bướm. Hoạt động 1:Tìm hiểu về các hoocmon ảnh hưởng tới ST, PT của động vật có xương sống 1- Theo dõi sự hướng dẫn của giáo viên. 9 2- Các nhóm nhận phiếu học tập và thực hiện các yêu cầu của giáo viên. 3- Đại diện các nhóm trình bày. - các nhóm khác nhận xét, bổ sung và đánh giá kết quả cho nhóm bạn. 4- Ghi nội dung tóm tắt vào vở hoàn thiện 10 phiếu học tập và về nhà tóm tắt vào vở. 5- HS theo dõi sự hướng dẫn của GV 6- Học sinh quan sát, vận dụng kiến thức để giải thích các hậu quả tác động của hoocmon. Hoạt động 2: Tìm hiểu tác dụng của các hoocmon ảnh hưởng đến ST, PT của côn trùng. 1- Học sinh quan sát H38.3, độc lập nghiên 11 cứu SGK, trả lời các câu hỏi của GV. 2- HS trả lời, các HS khác nhận xét. 3- Ghi nội dung vào vở. Hoạt động 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu các hoôcmon ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật có xương sống( 20') 1- Yêu cầu HS quan sát hình 38.1 (SGK) kết hợp nghiên cứu SGK mục I.1, thảo 12 luận nhóm và hoàn thành phiếu học tập trong thời gian 8'. Khi hướng dẫn cần nhấn mạnh yêu cầu: - Có hoocmon những laọi nào ảnh hưởng đến ST,PT của động vật có xương sống 2- Phát phiếu học tập cho các nhóm 3- Yêu cầu đại diện mỗi nhóm trình bày từng nhiệm vụ đề ra trong phiếu học tập. 4- Nhận xét, bổ sung, đánh giá, hoàn thiện, đưa ra đáp án, tóm tắt những ý chính để HS 13 hiểu và tự đánh giá. 5- GV thông qua hình vẽ, chốt kiến thức trọng tâm 6- GV chiếu cho HS theo dõi một số hình ảnh về hậu quả tác động của một số loại hoocmon để HS vận dụng lí thuyết vừa học giải thích hậu quả tác động của một số loại hoocmon. Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu các hoocmon ảnh hưởng đến ST, PT của côn trùng.( 8') 1- Hướng dẫn và yêu cầu HS quan sát Hình 38.3, độc lập nghiên cứu SGK để trả lời các câu hỏi: 14 - Nêu tên các hoocmon ảnh hưởng tới ST, PT của côn trùng? - Nêu vai trò của các hoocmon kể trên? 2- Gọi 1HS trả lời, các em khác nhận xét. 3- GV nhận xét, bổ sung, đánh giá, đưa ra đáp án và tóm tắt những ý chính. V. Củng cố :(7') Sử dụng câu hỏi trắc nghiệm và tự luận để GV và HS đánh giá được mức độ lĩnh hội kiến thức trong bài của HS bằng việc tổ chức trò chơi ô chữ may mắn. Trò chơI sử dụng 7 ô trong đó có một ô thưởng điểm và một ô chúc mừng nếu học sinh mở phải ô chữ này. Năm ô còn lại khi mở ra sẽ có các câu hỏi cụ thể liên quan tới bài học. Nếu học sinh trả lời đúng khi trả lời câu hỏi trong ô đó sẽ được thưởng điểm.Nếu không trả lời đúng sẽ nhường quyền trả lời cho bạn khác. V. bài tập Về nhà : Hoàn thành các câu hỏi và bài tập trong bài 38. Nghiên cứu trước bài 39: các nhân tố bên ngoài ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật 15 Phụ lục: 1- Câu hỏi kiểm tra bài cũ: Câu 1: Sinh trưởng và phát triển qua biến thái không hoàn toàn khác sinh trưởng và phát triển qua biến thái hoàn toàn là A. đều phải qua giai đoạn lột xác. B. đều không qua giai đoạn lột xác. C. con non gần giống con trưởng thành. D. con non không giống con trưởng thành. Đáp án: C Câu 2:.Biến thái là sự thay đổi đột ngột về A. cấu tạo và sinh lí trong quá trình sinh trưởng và phát triển của động vật. B. hình thái, cấu tạo và sinh lí trong quá trình sinh trưởng và phát triển của động vật. C. hình thái, cấu tạo trong quá trình sinh trưởng và phát triển của động vật. D. hình thái, sinh lí trong quá trình sinh trưởng và phát triển của động vật. Đáp án: B Câu 3: Sắp xếp các sinh vật sau theo kiểu phát triển của chúng Kiểu phát triển 1. Không biến thái Loài sinh vật a. Ong 16 b. Châu chấu 2. Biến thái hoàn toàn c.Vịt d. Bướm e.Lợn 3. Biến thái không hoàn toàn g.Khỉ h. ếch i. gián Đáp án: 1- c,e,g 2- a,d,h 3- b,i 2- Phiếu học tập Phiếu học tập:( Thời gian 8') Yêu cầu: Quan sát hình 38.1 kết hợp nghiên cứu SGK, thảo luận nhóm, hoàn thành phi ếu học tập Loại hoocmon Tuyến nội tiết Tác dụng Đáp án: Loại hoocmon Tuyến nội Tác dụng tiết 17 Hoocmôn sinh trư- Tuyến yên - Kích thích phân chia, tăng kích th- ởng (GH) ước tế bào. - Kích thích phát triển xương. Tirôxin Tuyến giáp - Kích thích chuyển hoá ở tế bào. - Kích thích ST, PT. ơstrôgen Buồng trứng - Kích thích ST& PT mạnh ở giai đoạn dậy thì: + phát triển xương. + hình thành đặc điểm sinh dục phụ thứ cấp. Testostêrôn Tinh hoàn (- giống ơstrôgen) - Kích thích tăng cường tổng hợp prôtêin, phát triển cơ bắp. 3- Câu hỏi củng cố: Câu 1: - Cho hình câm - Yêu cầu: điền tên các hoocmon phù hợp vào chỗ trống Câu 2: Nếu thiếu Iốt trong thức ăn thường dẫn đến thiếu hoocmôn A. ecđisơn. B. ostrogen. C. tiroxin. D. testosteron. Đáp án: C 18 Câu 3: Vào thời kì dậy thì của nam và nữ, hoocmon nào được tiết ra nhiều làm cơ thể thay đổi mạnh về thể chất và tâm sinh lí? Câu 4: Tại sao gà trống con sau khi cắt bỏ tinh hoàn thì phát triển không bình thường: mào nhỏ, không có cựa, không biết gáy và mất bản năng sinh dục? Câu5: ở sâu bướm tác dụng của ecđixơn là A. gây lột xác ở sâu bướm B. gây lột xác, biến sâu non thành nhộng và bướm C. kích thích sâu biến thành nhộng và bướm. D. ức chế sâu biến thành nhộng và bướm. Đáp án: B *****************Hết*************** III.KẾT LUẬN Qua thực tế giảng dạy ở trường THPT, tôi có thể nói rằng việc gây được hứng thú cho học sinh đối với môn học là vô cùng quan trọng vì: Nếu như các em có được hứng thú đối với môn học thì các em mới nỗ lực phấn đấu hết mình để đạt được kết quả cao trong học tập. Do đó để gây được hứng thú học tập cho học sinh tôi đã sử dụng giáo cụ trực quan, các trò chơi cũng như khích lệ các em tham gia thực hành trong quá trình giảng dạy của mình. Tuy nhiên để vận dụng thành công được phương pháp trên còn phụ 19 thuộc vào rất nhiều yếu tố như. (Nội dung, mục đích, … của bài) . Vì vậy tôi rất mong sự góp ý chân thành của các đồng nghiệp để phương pháp của tôi hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! 20
- Xem thêm -