Skkn phương pháp dạy học tích hợp

  • Số trang: 17 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 80 |
  • Lượt tải: 0
nguyen-thanhbinh

Đã đăng 8358 tài liệu

Mô tả:

SỞ NÔNG NGHIỆP & PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN THANH HOÁ TRƯỜNG TRUNG CẤP THUỶ SẢN ----------------- SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM PHƯƠNG PHÁP DẠY TÍCH HỢP Ở BÀI SỐ 8, MODULE MẠCH MÁY Người thực hiện: Đào Thị Thủy Chức vụ: Giáo viên SKKN thuộc lĩnh mực (môn): Điện THANH HOÁ NĂM 2013 1 A. PHẦN MỞ ĐẦU 1. LÝ DO LỰA CHỌN ĐỀ TÀI Giáo dục là nền tảng của xã hội, là cơ sở tiền đề quyết định sự phồn vinh của đất nước. Giáo dục cung cấp những hiểu biết về kho tàng tri thức của nhân loại cho biết bao thế hệ, giúp cho các em những hiểu biết cơ bản cần thiết về khoa học và cuộc sống. Mặt khác giáo dục còn góp phần hình thành và bồi dưỡng nhân cách tốt đẹp cho người học. Cùng với Giáo Dục và Đào Tạo, khoa học công nghệ được xem là quốc sách hàng đầu, khẳng định tầm quan trọng của giáo dục trong thời kì CNH và HĐH đất nước. Với mục tiêu xây dựng con người mới, đào tạo thế hệ trẻ có đạo đức trong sáng, có tri thức khoa học, có tư tưởng sáng tạo, có năng lực thực hành giỏi, có tác phong công nghiệp và có sức khỏe. Mục tiêu của giáo dục đối với học sinh các Trường trung cấp, Cao đẳng, Đại học là nhằm đào tạo lớp người lao động phát triển mới toàn diện, có đủ năng lực làm chủ và phát triển đất nước. Sự đào tạo giáo dục là quá trình thống nhất, đối tượng dạy và học bao giờ cũng là nội dung giáo dục trí tuệ cho thế hệ trẻ phục tương lai trong điều kiện hiện đại, dưới sự dạy dỗ, hướng dẫn của giáo viên các em có thêm nhiều kiến thức về lý thuyết, các em phải vận dụng kiến thức đó vào thực tế để chứng minh sự đúng đắn của lý thuyết, do đó vấn đề thực hành có vai trò quan trọng trong việc lĩnh hội kiến thức của học sinh. Theo quy luật tri giác : ‘’Trăm nghe không bằng một thấy’’ và ‘’trăm thấy không bằng một làm’’. Sau khi người học vừa được lĩnh hội kiến thức lý thuyết, nếu bắt tay vào thực hành luôn, sẽ cũng cố kiến thức tạo một thói quen nghiên cứu, còn giúp người học có một niềm tin khoa học, tự nghiên cứu và tự hoàn thiện. Do đó việc đổi mới phương pháp dạy học (PPDH), nhất là dạy học ‘’tích hợp’’ sẽ giúp người học phát huy được tính chủ động, sáng tạo và lĩnh hội kiến thức, chống lại thói quen thụ động khi tiếp thu bài. Đây là nhu cầu tất yếu nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở các trường Trung cấp, Cao đẳng và Đại học trong tình hình hiện nay. Như A.KO MenXi đã viết: ‘’Giáo dục (GD) có mục đích đánh thức năng lực nhạy cảm, phán đoán đúng đắn, phát triển nhân cách... hãy tìm ra phương pháp cho giáo viên dạy ít hơn, học sinh hiểu nhiều hơn’’. Như vậy để có được thành quả đó thì việc áp dụng phương pháp dạy tích hợp là vấn đề rất tốt và đem lại hiệu quả cao cho người học. Nhưng thực tiễn bên cạnh những kết quả đạt được, nhà trường vẫn vận động chậm chạp, phần lớn các thầy cô giáo vẫn dạy theo phương pháp cũ: thầy đọc trò ghi, thầy làm trò nhìn thỉnh thoảng có vấn đáp, còn các phương pháp tích 2 cực, sáng tạo ‘’phương pháp dạy học tích hợp’’ mà ta mong muốn trở thành những phương pháp chủ đạo của nhà trường chưa đi vào hiện thực. Thực trạng trên đòi hỏi chúng ta cần quan tâm sâu sắc và có những biện pháp cụ thể, phù hợp trong công tác giảng dạy. Từ những phân tích trên tôi đã lựa chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm: ‘’Phương pháp dạy tích hợp ở bài số 8, module mạch máy’’. 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn đề tài sẽ đưa ra ‘’phương pháp dạy học tích hợp module mạc máy’’, áp dụng cho Trường trung cấp Thủy sản Thanh Hóa đem lại hiệu quả cao cho người học. 3. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU Khách thể nghiên cứu Phương pháp dạy học tích hợp đem lại hiệu quả cao cho người học trong Trường trung cấp Thủy Sản.  Đối tượng nghiên cứu Áp dụng phương pháp dạy học tích hợp cho module thực hành mạch máy lớp Điện công nghiệp và dân dụng tại Trường trung cấp Thủy sản Thanh Hóa 4. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC Nếu thực hiện được một cách đồng bộ sẽ nâng cao được chất lượng trong giảng dạy. 5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU - Cơ sở lý luận - Cách thực hiện bài dạy tích hợp - Vận dụng phương pháp tích hợp vào bài học cụ thể - Kết quả và đề xuất 6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Phương pháp quan sát: Đây là phương pháp giúp ta quan sát thái độ, hành vi của học sinh, phát hiện ra những hành vi, cử chỉ của học sinh trong học tập, sinh hoạt, ... để phát huy tính tích cực, tự giác của học sinh. 3 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận: Phương pháp phân tích, tổng hợp, phân loại tài liệu nhằm nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn : khảo sát đánh giá thực trạng đổi mới PPDH ở Trường Trung cấp Thủy sản Thanh Hóa. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Phương pháp này làm cho người giái viên thấy được những thiếu sót và những lỗ hổng của học sinh để có phương pháp làm cho hoạt động của mình đạt hiệu quả cao. Phương pháp tổng hợp kinh nghiệm: Phương pháp đàm thoại Phương pháp đọc tài liệu Phương pháp đối chiếu Phương pháp thống kê, tính toán 7. PHẠM VI NGHIÊN CỨU Nghiên cứu thực trạng về sử dụng phương pháp dạy học tích hợp ở Trường trung cấp Thủy sản Thanh Hóa. 8. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 9. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA SÁNG KIẾN Phương pháp dạy tích hợp phát huy được tính tích cực và chủ động cho học sinh, tiết kiệm được thời gian, nhưng người học lại lĩnh hội kiến thức được nhiều hơn. 10. KẾT QUẢ ĐEM LẠI - Phương pháp dạy học được đổi mới - Phát huy được sự ham học, ham tìm tòi của học sinh - Phương pháp dạy tích hợp được thay thế cho phương pháp dạy học truyền thống. 4 B. PHẦN NỘI DUNG 1.1. Cơ sở lý luận 1.1.1. Cơ sở lý luận khoa học Hiện nay hầu hết ở các trường chuyên nghiệp, dạy nghề cần tăng cường tính thực tiễn, vận dụng kịp thời lý thuyết vào mỗi tiết học thực hành, tăng kỹ năng thực hành, năng lực tự học, tự nghiên cứu nhằm khắc phục được những mặt còn hạn chế của chương trình sách giáo khoa. Đáp ứng kịp thời với yêu cầu hiện nay. Căn cứ chủ đề năm học 2008 – 2009: ‘’Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực’’. Căn cứ quyết định số 62/2008/QĐ – BLĐTBXH ngày 04/11/2008 về việc ban hành thống nhất biểu mẫu giáo án lý thuyết, giáo án thực hành và giáo án tích hợp dùng trong cơ sở dạy nghề. Căn cứ vào quyết định số 1610/TCDN ngày 15/9/2010 của Tổng cục dạy nghề, về việc biên soạn giáo án và tổ chức dạy học tích hợp. Dạy học tích hợp đòi hỏi phải tích hợp được lý thuyết và thực hành. Nhưng ngay cả khái niệm ‘’tích hợp’’ cũng rất khó diễn đạt được một cách tường minh để vận hành dạy học. Trong thực tế, giáo viên đang thử nghiệm theo những cách hiểu riêng với những mức độ cụ thể khác nhau về tích hợp như là một liên hệ, sự phối hợp, sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành. Tích hợp đào tạo là sự kết hợp một cách hữu cơ có hệ thống các kiến thức lý thuyết cần thiết liên quan (môn chung, cơ sở chuyên ngành, lý thuyết chuyên môn) và kỹ năng thực hành nghề tương ứng thành một nội dung kỹ năng nhất định, nhằm đem đến cho người học các năng lực thực hiện công việc, nhiệm vụ cụ thể. Trong mỗi tiết học cần tạo điều kiện thuận lợi cho tất cả các đối tượng trong lớp đều được tiếp thu lý thuyết và làm thực hành, phát hiện kiến thức từ dễ đến khó, tạo mối quan hệ thân thiện giữa thầy và trò, giữa trò và trò. Kế thừa và phát triển những ưu điểm trong hệ thống các phương pháp dạy học quen thuộc, vận dụng một số các phương pháp dạy học mới tích cực phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện cụ thể. Mạch máy là môn học đòi hỏi người học phải hiểu biết nhiều về thực tế về các quy trình công nghệ trong các nhà máy sản xuất và phải làm thực hành, nếu chỉ có lý thuyết xuông thì người học sẽ rất mơ hồ, viễn vông và không hiểu được 5 bản chất. Sự tiếp thu, tích lũy và lĩnh hội của người học đều được thực hiện qua thực hành và quan sát. Việc sử dụng đan xen lý thuyết vào các bài thực hành là điều cần thiết để phát huy tính chủ động, sáng tạo cho người học. Vì vậy, muốn phát huy được cho người học có được tinh thần ham học, thì phải vận dụng một cách linh hoạt các phương pháp dạy học đặc biệt là phương pháp dạy học tích hợp. 1.1.1.1. Vai trò của việc dạy tích hợp Phương pháp giảng dạy trước đây ở các trường chuyên ghiệp và dạy nghề là tách biệt giữa lý thuyết và thực hành hiện nay đã không còn phù hợp. Học sinh lên lớp học lý thuyết xong, sau một thời gian mới được xuống xưởng thực hành. Do đó những vấn đề của lý thuyết hầu như đã bị người học quên đi và có những nội dung chưa hiểu rõ bản chất, còn mơ hồ, khi xuống xưởng giáo viên lại phải mất một lượng thời gian để nhắc lại lý thuyết đã học rồi mới hướng dẫn thực hành. Điều này đã làm cho người học bị động, không làm chủ được kiến thức và rất dễ bị xa rời thực tế và gây ra một tâm thế chán học. Vì vậy việc sử dụng phương pháp dạy học tích hợp trong các trường dạy nghề, chuyên nghiệp giữa lý thuyết xen kẽ với thực hành sẽ phát huy được tính tích cực, ham học và chiếm lĩnh được kiến thức cho người học. Tính tích cực thể hiện ở những mặt sau: - Tích cực trong hoạt động nhận thức Tích cực một cách chủ động trong phát hiện, tìm hiểu và giải quyết vấn đề dưới sự hướng dẫn của giáo viên Tính chủ động trong học tập thể hiện: - Người học tự giác sẵn sàng tham gia các hoạt động học tập - Người học chủ động trao đổi với nhau, với giáo viên nhiều hơn - Không tiếp thu kiến thức một cách thụ động Tự lực giải quyết các nhiệm vụ học tập dưới sự điều khiển của giáo viên Người học hứng thú, hào hứng trong quá trình học tập Như vậy phương pháp dạy tích hợp phải kích thích được niềm say mê học tập, dẫn đến việc học tập có chất lượng cao. Trong đó chất lượng giảng dạy là yếu tố có ý nghĩa to lớn không chỉ trong quá trình dạy mà cả với sự phát triển toàn diện, sự hình thành nhân cách của người học. 6 1.1.1.2. Tầm quan trọng của đồ dùng dạy học (ĐDDH) trong dạy tích hợp Sử dụng đồ dùng dạy học không chỉ đơn thuần là phương tiện của việc dạy mà còn là phương tiện của việc học, có vai trò: - Cung cấp thông tin - Định hướng sự chú ý - Kích thích động cơ - Khêu gợi sự hưởng ứng - Dẫn dắt tư duy và hướng dẫn học tập 1.1.1.3. Các hình thức tổ chức dạy học tích hợp Bao gồm toàn bộ các công việc dạy và học cần phải thực hiện trong bài. Trong tiến trình của một bài học thường được thực hiện: - Tổ chức học tập theo lớp: nội dung giảng dạy phần cơ sở lý thuyết và các quy trình thực hành. - Tổ chức theo nhóm: Phân nhóm thực tập, phân phối nguyên vật liệu, bố trí vị trí và thời gian làm việc trong mỗi nhóm. - Tổ chức theo cá nhân: 1.1.2. Cơ sở lý luận thực tiễn 1.1.2.1. Thực trạng người học Hầu hết, các em đều xuất thân trong gia đình bố mẹ làm ruộng, nên việc quan tâm, đầu tư ăn học cho con không được cao, còn nhiều thiếu thốn. Còn các em ngoài việc đến trường học còn phải phụ giúp công việc với bố mẹ, không có thời gian học và nghiên cứu cũng ít nhiều bị ảnh hưởng. Vì vậy, trong quá trình học sử dụng phương pháp tích hợp đã đem lại cho người học những kiến thức, kỹ năng và quan sát tốt để từ đó hình thành cho người học ý thức tích cực học tập, thích nghiên cứu. 1.1.2.2. Thực trạng giờ dạy Khi áp dụng phương pháp mới, đa số học sinh khá, giỏi tiếp thu kiến thức tốt và vận dụng thực hành rất nhanh, năng động, linh hoạt và sáng tạo, còn các em yếu hơn thì tiếp thu chậm nhưng đã biết vận dụng lý thuyết vào thực hành hiểu được bản chất. Tuy nhiên, cơ sở vật chất của Nhà trường vẫn chưa đáp ứng đầy đủ. Giáo viên vẫn còn lúng túng trong việc áp dụng phương pháp mới vào giảng dạy, dẫn đến chất lượng giờ dạy chưa đạt được kết quả như mong muốn. 1.2. Cách thực hiện bài dạy tích hợp 7  Khi thực hiện bài dạy tích hợp phải đảm bảo được các yêu cầu sau: Đòi hỏi giáo viên dạy nghề có trình độ chuyên môn sâu rộng, có kỹ năng thực hành, năng lực sư phạm: một mặt đó là sự nắm vững phương pháp khoa học của môn học, mặt khác là khả năng sử dụng phương pháp dạy học thích ứng với mục tiêu và nội dụng có sự gắn kết lý thuyết với thực hành, bên cạnh đó còn đòi hỏi giáo viên có khả năng tổ chức quá trình dạy học, tổ chức các hoạt động học tập theo logic của nhận thức kiến thức, kỹ năng và theo cấu trúc của hoạt động. Không những thế còn đòi hỏi giáo viên phải có khả năng kiểm tra và đánh giá các năng lực thực hiện. Giáo viên phải xác định chính xác mục tiêu bài học, sau khi học xong thì hiểu được những kiến thức gì? Có kỹ năng gì? Thái độ gì? Mức độ đạt được như thế nào? Câu hỏi đặt ra phải logic, giai đoạn đầu của bài học phải bố trí các câu hỏi về sự kiện trước, sau đó là những câu hỏi nâng cao về tư duy. Khối lượng kiến thức trong bài học vừa đủ, đáp ứng được khả năng tiếp thu cho người học, quá trình thao tác phải được thực hiện từ dễ đến khó, từ cơ bản đến tư duy sáng tạo.  Các bước thực hiện cho bài dạy tích hợp: - Soạn thảo bài giảng trên Microsoft Powerpoint - Giáo viên đưa ra mục tiêu cần đạt được - Giới thiệu dụng cụ, vật tư và thiết bị, để chuẩn bị thực hành. Người học quan sát. - Đưa ra các kiến thức lý thuyết kèm theo bản vẽ, tranh ảnh, mô phỏng, ... (truyền đạt dưới hình thức tập chung cả lớp) trước khi thao tác. Nguời học tiếp nhận kiến thức có tư duy, có sáng tạo. - Giáo viên thao tác mẫu với từng nội dung, từng phần riêng biệt cho người học quan sát - Tổ chức cho người học thao tác theo nhóm (định rõ thời gian thực hiện) và ghi kết quả vào mẫu báo cáo. Giáo viên theo dõi, uốn nắn và đưa ra câu hỏi để kiểm tra và củng cố kiến thức cho từng học sinh trong quá trình thực hành. - Khi các nhóm thực hiện hết thời gian quy định, các nhóm trở về vị trí cũ và nộp phiếu kết quả. 8 1.3. Giáo viêc đánh giá kết quả và hệ thống bài những kiến thức cần nhớ, cần hiểu trong bài. Vận dụng phương pháp tích hợp vào bài học cụ thể Sau đây là ví dụ tôi thể hiện phương pháp dạy tích hợp ở bài học số 08, trong module mạch máy. BÀI 08: THIẾT KẾ LẮP ĐẶT MẠCH ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN CÁC ĐỘNG CƠ LÀM VIỆC TUẦN TỰ (dùng rơle thời gian) MỤC TIÊU BÀI HỌC Sau khi học xong người học có khả năng: Kiến thức:  - Thiết kế và phân tích được sơ đồ mạch điện - Trình bày được ưu điểm – nhược điểm của mạch điện   Trình bày được các bước lắp đặt mạch điện Kỹ năng: Vận dụng vào lắp ráp mạch điện đúng trình tự, đảm bảo kỹ thuật và mỹ thuật Rèn luyện kỹ năng trong quá trình lắp mạch Thái độ: - Chấp hành tốt sự phân công, chia nhóm và bố trí nơi làm việc của giáo viên - Có trách nhiệm giữ gìn, bảo vệ dụng cụ, trang thiết bị không bị hư hỏng - Đảm bảo được an toàn cho người và thiết bị DỤNG CỤ VÀ TRANG THIẾT BỊ Giáo án, đề cương bài giảng, bảng phấn, bản vẽ sơ đồ nguyên lý và sơ đồ lắp ráp, máy tính, máy chiếu, bảng mạch, dụng cụ, vật tư và thiết bị HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC Tập chung học sinh học lý thuyết, hướng dẫn theo nhóm. 9 1. Ổn định tổ chức 2. Kiểm tra bài cũ: Không 3. Giảng bài mới TT Nội dung 1 2 A Hoạt động dạy học HĐ của GV HĐ của HS 3 4 Phần I: Công tác chuẩn bị 1 Trang thiết bị, đồ dùng dạy học Đã được thực hiện trước 2 Dụng cụ, vật tư và thiết bị Giảng giải Quan sát, ghi chép 3 Các tài liệu phát tay B Phần II: Tổ chức học theo lớp (Lý thuyết) 1 Thiết kế mạch động lực Bước1: - Giảng giải, nêu vấn Lựa chọn mạch điện với đề và giải quyết vấn đề hai động cơ làm việc tuần tự ? Cần lựa chọn thiết bị Bước 2: gì để đóng cắt, bảo vệ Lựa chọn thiết bị đóng ? Hãy vẽ mạch động cắt và bảo vệ lực cho mạch điện Bước 3: Sử dụng các tiếp điểm để khống chế quá trình làm việc của động cơ Đ1 và Đ2 2 Thiết kế mạch điều Nêu vấn đề và giải - Nghe, suy nghĩ và trả lời câu hỏi Trả lời câu hỏi Lên bảng thực hiện Nghe, suy nghĩ và trả 10 khiển quyết vấn đề Bước 1: ? Cần bao nhiêu nút ấn Lựa chọn số lượng nút ấn ? Cần bao nhiêu công Bước 2: tắc tơ Lựa chọn số lượng công ? Cần bao nhiêu rơle tắc tơ thời gian Bước 3: Lựa chọn số lượng rơle thời gian ? Hãy vẽ mạch điều khiển theo đúng yêu cầu Bước 4: Vẽ mạch điều khiển 3 Phân tích nguyên lý làm việc của mạch điện Nêu vấn đề và giải quyết vấn đề - Phân tích sơ đồ nguyên lý ? Hãy phân tích sơ đồ nguyên lý lời câu hỏi Trả lời câu hỏi Trả lời câu hỏi Trả lời câu hỏi Lên bảng thực hiện Trả lời câu hỏi Mô phỏng nguyên lý Trực quan làm việc của mạch điện C Phần III: Tổ chức học theo nhóm (Thực hành) I Hướng dẫn ban đầu 1 Sơ đồ nguyên lý Phát sơ đồ, mô phỏng nguyên lý làm việc của mạch điện Quan sát 2 Sơ đồ lắp ráp ? Hãy vẽ sơ đồ lắp ráp Từng nhóm thực hiện 3 Thao tác đấu mạch điều khiển theo sơ đồ  Bước 1: Đấu nhánh 1 Giảng giải, thao tác từ điểm 1->3->5->4 mẫu ->2->0 Nghe, quan sát, ghi các bước thực hiện, làm theo 11  Bước 2: Đấu nhánh 2 Giảng giải, thao tác mẫu từ điểm 3->7->4 Nghe, quan sát, ghi các bước thực hiện, làm theo 4 Kiểm tra và vận hành Thực hiện mẫu, giảng giải Quan sát, làm theo 5 Những sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và cách khắc phục. Hãy nêu một số sai hỏng thường gặp? Suy nghĩ, trả lời câu hỏi. 6 Hệ thống bài, phát phiếu Khái quá hóa thực hành II Hướng dẫn thường xuyên Công việc cụ thể trong phiếu thực hành Nghe, nhận phiếu thực hành Thường xuyên theo dõi Thao tác, hệ thống lại học sinh luyện tập, kiến thức và trả lời câu hỏi ghi vào phiếu thực Nhắc nhở an toàn hành Đặt câu hỏi củng cố kiến thức, tạo lỗi và khắc phục lỗi III Hướng dẫn kết thúc Thông qua phiếu đánh giá  Đánh giá kiến thức Đưa ra các câu hỏi lý thuyết Suy nghĩ trả lời câu hỏi theo phiếu thực hành  Đánh giá kỹ năng ? Hãy vận hành mạch điện Vận hành mạch điên đảm bảo theo yêu cầu trong phiếu Nhận xét ý thức trong quá trình thực tập Ghe, ghi chép - Thời gian - Hoạt động của hệ thống - An toàn, và mỹ thuật  Đánh giá thái độ  Điểm đánh giá D Hướng dẫn tự rèn luyện Bài tập về nhà 12 4. Rút kinh nghiệm ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… 1.4. Kết quả Khi chưa thưc hiện đổi mới việc hướng dẫn học sinh thực hành theo phương pháp quen thuộc, thì quá trình tái hiện thông tin kiến thức, hình ảnh, hiện tượng thực tế trong trí não của người học còn nhiều hạn chế. Một số học sinh yếu, kém không thể tái hiện được kiến thức lý thuyết, dẫn đến việc áp dụng vào thực hành rất rời rạc, không logic, không hiểu bản chất của vấn đề và bị động trong quá trình thao tác, thậm chí còn không trả lời được những câu hỏi lý thuyết mà giáo viên đặt ra. Kết quả là gây tâm lý chán học. Theo thống kế thì kết quả thu được khi chưa áp dụng phương pháp mới như sau: Giỏi Khá Trung bình Yếu Kém 5 (20%) 7 (28%) 10 (40%) 2(8%) 1(4%) Sau khi áp dụng phương pháp dạy tích hợp thì quá trình tái hiện thông tin kiến thức, hình ảnh, hiện tượng thực tế trong trí não của người học đã được phát huy rất rõ ràng. Trong quá trình học người học chủ động được kiến thức của mình, tích cực và có sáng tạo, liên hệ được thực tế, thực hiện thao tác nhanh và hiểu được bản chất của vấn đề. Không còn học sinh yếu, kém. Theo thống kê thì kết quả thu được khi áp dụng phương pháp dạy học tích hợp như sau: Giỏi Khá Trung bình Yếu Kém 10 (40%) 12 (48%) 3 (12%) 0 0 Do đó, qua thực tế tôi nhận thấy giáo viên thực hiện đúng theo tinh thần đổi mới phương pháp dạy học, sẽ thành công trong việc giáo dục thế hệ trẻ tương lai. 1.5. Nhận xét và đề xuất 1.5.1. Nhận xét Qua quá trình tìm hiểu, tôi thấy việc áp dụng phương pháp dạy học tích hợp không những khắc sâu kiến thức cho người học, phát huy tính sáng tạo, chủ động mà còn hình thành cho người học thái độ học tập tích cực, yêu thích bộ môn, đam mê học hỏi. 13 Tuy nhiên, không quá tuyệt đối đề cao vai trò của PPDH vì phương pháp không phải là tất cả để đánh giá một quá trình giáo dục tối ưu, tính hiệu quả của phương pháp có liên quan đến nhiều yếu tố: người dạy, người học, chương trình, sách giáo khoa, môi trường giáo dục,… Nên, hướng tới sự dạy học tích cực, người thầy không nên tự ti về những gì đang xảy ra với bài học, người học, tài liệu, nhà trường,… mà cần thấy sự thành công hay hiệu quả dạy học là cả một quá trình giáo dục, từ tư duy đến hành động, từ ý tưởng đến năng lực thực hiện, từ thầy đến trò, từ cơ quan quản lý đến trường học,…Yếu tố quan trọng mang đến sự thành công trong học tập chính là nội lực của các nhân tố: thầy, trò, nhà trường,…, Nhưng để đạt được kết quả cao thì người dạy và người học rất cần một sự đổi mới quyết liệt về PPDH và cần được đổi mới một cách thực chất, lấy người học làm trung tâm, kiến thức, trí tuệ và tay nghề là thước đo của sự thành công. 1.5.2. Đề xuất Phương pháp dạy học tích hợp đưa ra trên đây đòi hỏi nhiều ở phần chuẩn bị ĐDDH, người học phải chuẩn bị tốt cùng giáo viên. Rất cần có sự ủng hộ của Ban giám hiệu, các bộ phận Phòng, Ban chức năng để cung cấp kịp thời dụng cụ, vật tư, thiết bị … đáp ứng yêu cầu bài học, đảm bảo chất lượng giờ học đạt được hiệu quả cao. Việc thực hiện đổi mới PPDH, nhất là dạy học tíc hợp tại Trường trung cấp Thủy sản Thanh Hóa phải được thực hiện đồng loạt đối với các ngành nghề, phải thực hiện đúng và có hiệu quả. Nhà trường thường xuyên tổ chức các chuyên đề xoay quanh vấn đề đổi mới phương pháp nhằm tìm ra một giải pháp có tính khả thi và hiệu quả. Phải cử giáo viên tham gia các lớp bồi dưỡng thường xuyên Sở GD&ĐT, Tổng cục dạy nghề tổ chức. Thường xuyên cử cán bộ cốt cán ở các bộ môn đi dự các lớp tập huấn nâng cao nghiệp vụ. Chấm dứt lối dạy học đọc chép, tăng cường dạy học phát huy tính chủ động sáng tạo của học sinh, dạy học theo chuẩn kiến thức và kỹ năng phù hợp với mọi đối tượng học sinh. Vận dụng sáng tạo các phương pháp dạy học, sử dụng có hiệu quả các thiết bị hiện có, phù hợp với đối tượng học sinh. Không lạm dụng CNTT. 14 KẾT LUẬN Phương pháp được tạo ra không phải là công cụ như chiếc chìa khóa vạn năng để mở mọi cánh cửa khám phá, thâu tóm tri thức mà cái quan trọng (bản chất) của phương pháp chính là tư duy định hướng, gợi mở, trợ giúp cho chủ thể hoạt động phát huy năng lực, sở trường, thói quen, kinh nghiệm, tư duy sáng tạo để hành động hiệu quả. Tính hiệu quả của phương pháp không phải bị định khuôn khi người thực hiện tuân theo các yêu cầu cần thiết mà nó luôn là một chuỗi các thao tác mở, phong phú đa dạng các chiều hướng để cho người thực hiện tự do sáng tạo, thực hiện mục đích. PPDH vì thế không thể là một sự ngộ nhận hay dập khuôn máy móc, áp đặt đối với nội dung và đối tượng dạy học, chủ thể sử dụng phương pháp cũng cần hiểu rõ bản chất của phương pháp và khả năng ứng dụng của từng cá nhân vào quá trình dạy và học. Không có PPDH độc tôn và cũng không có PPDH cho một sự chuyên biệt nào mà là một sự tương tác, tích hợp đa dạng, vừa tách rời vừa hợp nhất, khi độc thoại lúc đàm thoại, diễn dịch, quy nạp, tổng hợp,…để tạo thành một môi trường dạy học đầy sinh khí, hợp tác, cùng phát triển. Sản phẩm của giáo dục là loại sản phẩm đặc biệt, đề cao số đông, đại trà nhưng lại không chấp nhận sự đồng loạt, khuôn mẫu, dạy học cần hướng vào sự phát triển chuyên biệt, năng lực cá nhân để giải phóng tư duy nô lệ, sự áp đặt, lệ thuộc vào “cái có sẵn” như nhà giáo dục hiện đại John Deway kỳ vọng vào nền giáo dục văn minh, hiện đại ở thế kỷ mới. 15 Tính tích cực là một phẩm chất vốn có của con người, biểu hiện trong hoạt động, đặc biệt trong hoạt động của chủ thể. Tính tích cực trong hoạt động học thực chất là tính tích cực nhận thức, đặc trưng của các khát vọng hiểu biết và nghị lực cao trong quá trình chiếm lĩnh nội dung học tập. Có tổ chức tốt việc học cho người học thì mới phát huy được tính tích cực trong học tập của người học, tạo điều kiện tốt cho việc ứng dụng kiến thức đã học vào lao động, đời sống và sản xuất. Phương pháp dạy tích hợp trong môn các môn học chuyên ngành nói chung và môn học mạch máy nói riêng ở Trường trung cấp Thủy sản Thanh Hóa là phương pháp mới đem lại hiệu quả cao. Trên đây là những ý kiến về quá trình thực hiện ‘’phương pháp dạy học tích hợp’’ ở Trường trung cấp Thủy sản Thanh Hóa và chỉ là ý kiến riêng của bản thân tôi, nên không tránh khỏi thiếu sót. Rất mong được sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp, hội đồng khoa học, để sáng kiến của tôi được hoàn thiện hơn. TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. ‘’Chuyên đề: Hướng dẫn chuẩn bị và giảng dạy theo module’’. Bộ LĐTB & XH , Tổng cục dạy nghề 2. Nguyễn Sinh Huy. ‘’Giáo dục học’’ - NXBGD1997 Phạm Minh Hạc. ‘’Tâm lí học’’ - NXBGD- 1996 3. 4. Nguyễn Đức Hoành. Chuyên đề : ‘’Một số PP và Hình thức tổ chức dạy học’’ - 2006 5. Nguyễn Văn Chất. ‘’Giáo trình Trang bị điện’’. NXBGD 6. Internet: http://tailieu.vn http://thuvienviolet.vn Ngày CT HỘI ĐỒNG KHOA HỌC tháng năm 2012 NGƯỜI VIẾT SÁNG KIẾN 16 Đào Thị Thủy 17
- Xem thêm -