Skkn nâng cao hiệu quả dạy học tích hợp nội dung giáo dục công dân dân số - sức khỏe sinh sản qua bài 12 môn gdcd lớp 10

  • Số trang: 22 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 24 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỀ TÀI: "NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY HỌC TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC DÂN SỐ SỨC KHỎE SINH SẢN QUA BÀI 12 LỚP 10 MÔN GDCD" A- ĐẶT VẤN ĐỀ I- LỜI MỞ ĐẦU Trong chiến lược dân số việt nam 2001-2010 có viết; sức khỏe sinh sản vị thành niên là một phần quan trọng trong chương trình đân số và phát triểnđược đảng và nhà nước hết sức quan tâm đầu tư nhân tài ,vật lực ‘’.Vai trò của các bậc cha mẹ là yếu tố quyết định song cũng cần phải thấy vai trò trách nhiệm của nhà trường trong việc giáo dục,cung cấp kiến thức cho các em ở độ tuổi có nhều diển biến phức tạp về cả tam vả sinh lí này Sức khỏe sinh sản vị thành niên không những liên quan đến tương lai duy trì nòi giống của họ sau này mà còn định hướng cho họ trong các yếu tố quan trọng quyết định việc lập thân lập nghiệp của họ, ở độ tuổi này cùng với nhu cầu giao tiếp nhiều về tình bạn các em đã bất đầu có những suy nghĩ về tình yêu cách nhìn nhận về tình yêu ở lứa tuổi này còn rất đơn giản và bồng bột bởi hầu hết là do những thay đổi về sinh lí khiến các em có nhu cầu tiếp cận với bạn khác giới .sự tiếp cận thường xuyên rồi than them một chút nữakhiến các em ngộ nhận rằng đó là tình yêu .điều ngộ nhận này lại là tai hại khi không được sư quan tâm kịp thời của người lớn Các em ngộ nhận rằng mình đã trưởng thành như bao người lớn khác cộng thêm với sự tò mò khám phá chinh phục lứa tuổi dậy thì khiến nhiều em có những sai lầm nghiêm trọng trong quan hệ yêu đương như quan hệ tình dục trước hôn nhân dẫn đến có thai ngoài ý muốn. Vì vậy việc giảng dạy tích hợp nội dung giáo dục dân số-sức khỏe sinh sản ở bài 12; “công dân với tình yêu hôn nhân và gia đình’’là rất quan trọng. II-THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1- Thực trạng Một thực tế hiện naytỉ lệ thanh niên quan hệ tình dục trước hôn nhân và nạo phá thai ngày một tâng. tại các bệnh viện phụ sản,các cơ sở y tếhiện tượng nữ học sinh sinh viên đến để nạo phá thai đang là vấn đề đáng báo động và hiện tượng này sẽ để lại nhiều hậu quả không tốt chop vị thành niên sau này 2-Kết quả của thực trạng trên. “Vài con số đáng quan tâm’’ dưới đâytheo điều tra của dự án vie/97/p13 về chương trình giáo dục dân số và sức khỏe sinh sản sẽ cho ta thấy điều này; vị thành niên có tỉ lệ khá lớn trong dân số thế giới.ở nước ta 50% dân số dưới 20tuổi,20% dân số có độ tuổi 10-19,tức là khoảng 15 triệu người.trong đó khoảng 40% các em gái từ 14-20 tuổi mang thai ít nhất một lần.Có khoảng 20-60% những phụ nữ sinh con dưới 20 tuổi là ngoài ý muốn.Ở Việt nam số nạo phá thai hàng năm ở vị thành niên chiếm 1/5trong tổng số nạo phá thai của phụ nữ cả nước 1,2-1,5 triệu hàng năm. trong tổng kết toàn cầu,15%số tử vongdo thai sản là nạo phá thai mà “một con sa bằng ba con đẻ’’. Trên thế giới số nạo phá thai nhiễm trùng trong thiếu nữ 1519 được ước tính là khoảng 5triệu trong tổng số 50 triệu ca phá thai hàng năm.Mặt khác phải kể đến tác hại của việc nạo phá thai đối với sức khỏe,đặc biệt là khi bào thai đã lớn.Những ảnh hưởng lâu dài đối với phụ nữ,trong đó có cả yếu tố tác động về tâm lí tinh thần. Ngoài ra các cuộc điều tra ở nhiều nước cho thấy thanh thiếu niên ngày nay xây dựng gia đình chậm hơn các thế hệ trước xong lại có hoạt động tình dục sớm hơn. Chẳng hạn, ở Chilê: 15-16 tuổi tuổi trung bình giao hợp lần đầu là ở châu mĩ Latinh: 13-19tuổi ở Jamaica: 16tuổi ở nước ta:5%sinh con trước 18 tuổi,15%sinh con trước 19 tuổi. Riêng thành phố Hà nội;15%vị thành niên từ 15-19 tuổi có quan hệ tình dục. Trước tình trạng đó người lớn chúng ta sẽ làm gì? Cần phải nói rằng bất kỳ một sự can thiệp thô bạo thiếu tinh tế của cha mẹ,thầy cô đối với lứa tuổi này chỉ làm tình huống xấu thêm mà thôi.Chỉ có sự quan tâm theo sát để hỗ trợ các em khi cần mới là một việc làm hiệu quả. Với những lí do trên, dựa vào đặc thù của bộ môn giáo dục công dân có khả năng tích hợp nội dung giáo dục dân số- sức khỏe sing sản vị thành niên, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Nâng cao hiệu quả dạy học tích hợp nội dung giáo dục dân số- sức khỏe sinh sản qua bài 12- lớp 10, Môn GDCD. B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ Để nâng cao hiệu quả dạy học tích hợp nội dung giáo dục dân số- sức khỏe sinh sản vị thành niên trong phần 1- công dânvới tình yêu, chúng ta cần phải thực hiện những vấn đề sau. I. Xác định nội dung cần tích hợp Trong phạm vi tiết 1- Công dân với tình yêu có ba nội dung cần tích hợp, nhưng trong ba nội dung này chúng ta cần xác định nội dung nào là quan trọng trong việc giáo dục dân số- sức khỏe sinh sản vị thành niên. Theo tôi trong ba nội dung: 1- Tình yêu là gì? 2- Thế nào là một tình yêu chân chính? 3- Một số điều nên tránh trong tình yêu. Thì nội dung thứ ba là một nội dung rất quan trọng trong việc giáo dục dan số- sức khỏe sinh sản vị thành niên ma chúng ta phải quan tâm. Vì ở đây có một nọi dung nên tránh đó là “ có quan hệ tình dục trước hôn nhân”. Đây là một vấn đề nhạy cảm đối với học sinh, các em thường ngượng ngập khi giáo viên đề cập tới vấn đề này. Ngay cả người lớn có người còn quan niệm răng nói ra là “ vẽ đường cho hươu chạy”. Nhưng nhiều người thì lại cho rằng “ thà vẽ đường cho hươu chạy mà nó chạy đúng hướng còn hơn là để nó không biết mà chạy vào bụi rậm” Trên thực tế cho thấy nhiều em mặc dù đã biết yêu, có một tình yêu đẹp nhưng trong nhiều trường hợp không giữ được mình mà câu ca ông bà thường nói “ khôn ba năm dại một giờ” đã đi quá giới hạn mà tình yêu cho phép khi các em còn chưa đủ sự chuẩn bị để đi tới hôn nhân. Chẳng hạn các em thường đi chơi riêng với nhau, phần đông các em vẫn thường làm như vậy. Dù cho các em có ngay thật chăng nữa thì cá tính của mọi câu con trai và cô gái bình thường đéu có những đáp ứng sinh lí làm cho trí suy xét của các em bị khuynh đảo. Ngoài ra việc gặp gỡ riêng có khả năng thúc đẩy óc tò mò khuyến khích hai người gần nhau thêm chẳng những bằng những lời ve vãn tình tứ mà còn có cả những vuốt ve chung đụng và tức thì họ dọn đường cho những sự thân mật đáng lẽ phải dành cho những cặp vợ chồng. Điều đó chẳng những không hợp với đạo đức lối sống truyền thốngmà còn là cơ hội cho việc lây nhiễm hivhay các bệnh lây truyền qua quan hệ tình dục nói chung. Vì vậy chúng ta cần trình bày thật thuyết phục để cuối cùng các em nhận thức được rằng: không nên có quan hệ tình dục trước hôn nhân. II- Cách thức tiến hành tích hợp. Sau khi xác định được nội dung cần tích hợp giáo dục dân số- sức khỏe sinh sản chúng tacó thể yiến hành như sau: 1.Thảo luận nhóm : Cụ thể trong hoạt động 3 của tiết học có quan hệ tình dục trước hôn nhân trogn nội dung phần 3: Một số điều nên tránh trong tình yêu. Đầu tiên chúng ta cho nhóm nam, nhóm nữ thảo luận riêng theo các câu hỏi sau: 1-Khi nào mới được có quan hệ tình duc? Tại sao? 2- Làm thế nào để tránh được quan hệ tình dục bất dắc dĩ( trước hôn nhân hoặc do rủi ro)? 3- Tại sao lại cần phải như vậy? - Các nhóm thảo luận - Đại diện nhóm trình bày - Giáo viên kết luận: +Thứ nhất :tình yêu nam nữ cần bắt đầu từ khi kết thúc cuộc đời đi học và tuổi đã trưởng thành. Và quan hệ tình dục bắt đầu từ sau hôn nhân. + Thứ hai: để tránh được quan hệ tình dục bất đắc dĩ ( trước hôn nhân hoặc do rủi ro), thì các em không nên đi chơi riêng với nhau dù trong trường hợp nào. Mặc dù không ngụ ý là các em phải đoạn tuyệt cuộc giao du lành mạnh với nhau, nhưng muốn tránh sự thân mật, rắc rối trước hết các em phải thu xếp đừng agưpj riêng như vậy và sau đó đừng nói với nhau những chuyện quá riêng tư và kích động. +Thứ ba: các em có thể mạnh dạn từ chối( nói “không” khi bị ép buộc tình dục). Cần phải như vậy bởi vì nếu có quan hệ tình dục trước hôn nhâncó thể mang lại nhiều hậu quả tai hại: Có thai ngoài ý muốn, gây tác động xấu đến cuộc sống của bản thân và gia đình; Nạo phá thai dễ gây tổn thương đến cơ quan sinh sản dẫ tới vô sinh về sau; Khi quan hệ tình dục không an toàn sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc lan truyền các bệnh lây nhiễm qua đường tinhd dục như AIDS... 2- Bài luyện tập: Hoạt động tiếp của nội dung: Có quan hệ tình dục trước hôn nhân chúng ta cho các emlàm bài luyện tập sau: Chúng ta chia lớp ra thành bốn nhóm ,phát cho các em tình huống:”lỗi tại ai?’’ đã in sẵn,yêu cầu các emnghiên cứu trao đổi trong nhómđặt địa vị của mình vào các nhân vật trong tình huống để giúp lancó thông tin “tin cậy’’ về cách tránh thai. Tình huống:” lỗi tại ai?’’. Lan và Điệp là học sinh trung học phổ thông. Lan yêu Điệp ,Điệp thường ép Lan quan hệ tình dục với lí lẽ “đây là cử chỉ duy nhất để chứng tỏ tình yêu chân thực của Lan’’. Lan thích cái gọi là quan niệm “ hiện đại’’ này về tình yêu nhưng sợ có thai.Cô bắt đầu hỏi bạn bè về cách tránh thai,nhưng không thu được gì thực sự nhất quán và chắc chắn.Cô bèn tìm đến chị mình để hỏi nhưng chị của Lan kêu lên: “ Em thật ngớ ngẩn! Hỏi chuyện ấy ở tuổi của em ư?’’ và từ chối bàn luận thêm về chuyện này. Nhân dịp một bác sĩ tình cờ đến thăm bố,Lan ngập ngừng hỏi người bác sĩ một cách mơ hồ về...như thế nào...cuối cùng bác sĩ cũng hiêủ ra vấn đề nhưng cảm thấy bối rối và sau cùng cũng nói: “Ở trường cháu không có bài học này ư?’’ Lan đáp: “Có chứ ạ! Nhưng thầy giáo dạy sinh học cũng còn quá trẻ và vẫn là người độc thân. Trước mặt bao nhiêu đứa con gái ở lớp thầy ấy ngượng khi phải nói đến “ vấn đề tế nhị” này”. Sau một đêm không ngủ vì lo lắng, Lan quyết định đến giãi bày tâm sự với mẹ cô. Nhưng cuối cùng cô òa lên khóc và bỏ chạy... Vài tháng sau cô có thai... Sau khi phát tình huống này chúng ta có thế đặt hệ thống câu hỏi như sau,yêu cầu các em trả lời và ghi lại ra giấy: Nhóm 1: nếu em là chị của Lan thì em đã hành động như... Nhóm2: nếu em là vị bác sĩ thì em đã... Nhóm 3: nếu em là thầy giáo môn sinh học của Lan thì em đã... Nhóm 4: em có nghĩ rằng sẽ tốt hơn nếu giáo viên truyền đạt lại cho vị thành niên những thông tin cơ bản về các biện pháp tránh thai? - Các nhóm thảo luận - Đại diện nhóm trình bày - Giaó viên kết luận về vai trò trách nhiệm của người lớn( mẹ, chị gái ,thầy giáo bác sĩ) trong việc truyền đạt, cung cấp cho các em những thông tin cơ bản về các biện pháp tráng thai. Như ở phần trên chúng tôi đã phân tích về nội dung: “không nên quan hệ tình dục trước hôn nhân’’ nhưng trên thực tế nhiều em có quan hệ tình dục mà không biết đến các biện pháp tránh thai và hậu quả là có thai ngoài ý muốn. Vì vậy ở đây chúng ta cũng cần nên giữ thế trung lập giữa hai khả năng: tránh sinh hoạt tình dục trước hôn nhân và bất cứ quan hệ tình dục trước hôn nhânnào cũng cần phải được bảo vệ bằng các phương pháp tránh thai thích hợp.( cần chú ý rằng các công trình nghiên cứu cho thấy khoảng 30-70% số người Việt nam có quan hệ tình dục trước hôn nhân). Như vậy từ nội dung này chúng ta cần phải cung cấp cho các em biết những thông tin về các biện pháp tránh thaiđể tránh được những hậu quả không mong muốncho vị thành niên. C - KẾT LUẬN 1- Kết quả nghiên cứu. Trước khi thực hiện đề tài này tôi dã dạy ở nhiều lớp 10.khi nói đến vấn đề quan hệ tình dục ,mang thai...hầu hết các em còn ngượng ngùng, e ngại , thậm chí có em đỏ mặt không nói được quan điểm của mình trước vấn đè nhạy cảm này. Vì ngượng ngùng ngại nói nên các em cũng không dám thổ lộ tam sự với mẹ ,chị gái hoặc bạn bèkhi mà các em đang có những vướng mắctrong quan hệ với bạn khác giới như là đã có quan hệ tình dục và hậu quả là mang thai ngoài ý muốn khi còn đang ở lứa tuổi học đường. Nhưng sau khi thực hiện đề tài này, tôi dã áp dụng dạy ở một số lớp 10. sau khi dạy xong tôi dùng biện pháp phát piếu và đặt câu hỏi kiểm tra 10 em mỗi lớp.kết quả cho thấy có tới 85% các em làm đạt khá giỏi.Các em ,đặc biệt là các em nữ đã cởi mở hơn,hỏi cô giáo nhiều hơn về vấn đề sức khỏe sinh sản. hầu như các em đã ý thức được hậu quả của việc quan hệ tình dục trước hôn nhân.đây là một vấn đề hết sức có ý nghĩa định hướng cho các em tronh quan hệ tình yêu cần phâỉ chín chắn , lành mạnh để có một cuộc hôn nhân hạnh phúc sau này. 2- Bài học kinh nghiệm . Từ những vấn đề phân tích trên, chúng ta có thể rút ra mấy kết luận sau đây về việc nâng cao hiệu quả dạy học tích hợp nội dung giáo dục dân số- sức khỏe sinh sản qua nội dung: “ Công dân với tình yêu”- Bài 12- lớp 10 như sau: a. Trước hết trong một bài, một tiết học có nhiều nội dung cần lồng ghép giáo dục dân số- sức khỏe sinh sản chúng ta cần xác định nội dung nào là quan trọng và cần đi sâu hơn việc lồng ghép để tiết học có hiệu quả hơn. b. Sau khi xác định được nội dung quan trọng cần lồng ghép, tùy từng bài, từngd nội dung mà chúng ta có phương pháp khác nhau. Cụ thể ở tiết học này, chúng ta nên dùng phương pháp thảo luận nhóm, phương pháp sử lý tình huống hoặc có thể đóng vai thì hiệu quả tiết học sẽ cao hơn. 3. Đề xuất Thông qua việc dạy học tích hợp nội dung giáo dục dân số - sức khỏe sinh sản này, tôi có một đề xuất như sau: Các trường THCS, THPT nên tổ chức nhiều buổi nói chuyện chuyên đề, hoạt động ngoại khóa có nội dung về giáo dục dân số - sức khỏe sinh sản vị thành niên. Các buổi sinh hoạt này nên phân chia các em nữ riêng và các em nam riêng để khi đề cập đến các vấn đề “ nhạy cảm” các em được nói tự do hơn, thoải mái hơn khi không có bạn khác giới. Có thể nói đây là một việc làm tốt để các em có cơ hội được cung cấp, tiếp cận với những thông tin dể bảo vệ sức khoẻ sinh sản cho chính bản thân các em. Bên cạnh đó các trường THCS ,THPT cần phải trang bị hệ thống máy chiếu tại các phòng học tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên có thể lồng ghép, tích hợp nội dung giáo dục dân số- sức khỏe sinh sản vào các bài học có liên quan để nang cao hiệu quả của bài học. Trên đây bằng kinh nghiệm còn hạn chế của mình chúng tôi đã mạnh dạn trình bày một vài vấn đề nâng cao hiệu quả dạy học tích hợp nội dung giáo dục dân số - sức khỏe sinh sản- lớp 10. Đề tài này có thể còn rất nhiều thiếu sót và hạn chế, chúng tôi rất mong được sự góp ý nhiệt tình của các đồng chí trong nhóm, tổ chuyên môn và các bạn đồng nghiệp để đề tài của chúng tôi được hoàn thiện hơn và được nhiều bạn động nghiệp áp dụng nhằm nâng cao hiệu quả của việc dạy và học trong sự nghiệp của mình.
- Xem thêm -