Skkn một số kinh nghiệm khi lập phương trình hóa học và giải bài toán tính phương trình hoá học

  • Số trang: 14 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 13 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

MỘT SỐ KINH NGHIỆM KHI LẬP PHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC VÀ GIẢI BÀI TOÁN TÍNH PHƯƠNG TRÌNH HOÁ HỌC I/ §Æt vÊn ®Ò Ho¸ häc líp 8 lµ mét m«n khoa häc tù nhiªn rÊt míi vµ rÊt khã ®èi víi häc sinh .C¸c em b¾t ®Çu lµm quen víi c¸c kÝ hiÖu ho¸ häc c«ng thøc ho¸ häc ,c¸c kh¸i niÖm ®¬n chÊt ,hîp chÊt ,hçn hîp nguyªn tè ho¸ häc nguyªn tö ,ph©n tö ......Vµ ®Æc biÖt ph©n tö lµ nh÷ng h¹t vi m« m¾t thêng kh«ng nh×n thÊy®îc do ®ã tÊt c¶ ®Òu rÊt míi l¹ vµ rÊt khã víi häc sinh .§Æc biÖt lµ c¸c bµi toÊn còng rÊt khã kh«ng l¾m ch¾c lý thuyÕt th× kh«ng lµm ®îc Lµ mét gi¸o viªn d¹y ho¸ 8-9 t«i thÊy bµi to¸n nµo còng cã mét c¸ch gi¶i chung nh s¸ch gi¸o khoa ®øa ra nhng trong khi gi¶ng d¹ ®Æc biÖt lµ khi luyÖn tËp lo¹i to¸n nµo t«i còng thêng ®a ra méy c¸ch lµm nhanh nhÊt ®Ó häc sinh lµm vµ dÔ hiÓu .Trong bµi nµy t«i xin tr×nh bµy mét sè kinh nghiÖm khi lËp mét ph¬ng tr×nh ho¸ häc vµ mét sè d¹ng to¸n tÝnh theo ph¬ng tr×nh ho¸ häc II/ Néi dung 1/ LËp ph¬ng tr×nh ho¸ häc -ViÕt ®óng c«ng thøc ho¸ häc cña c¸cchÊt ph¶n øng vµ chÊt míi sinh ra - Chän hÖ sè sao cho sè nguyªn tö cña mçi nguyªn tè ë hai vÕ lµ b»ng nhau C¸ch lµm nh sau + Nªn b¾t ®Çu tõ nh÷ng nguyªn tè mµ cã sè nguyªn tö nhiÒu vµ kh«ng b»ng nhau + Trêng hîp mµ ssã nguyªn tö cña mét nguyªn tè ë vÕ nµy ch½n mµ vÕ kia lÎ th× tríc hÕt ph¶i ®Æt hÖ sè 2 cho chÊt mµ cã ssè nguyªn tö lÎ råi tiÕp tôc ®Æt hÖ sè cho ph©n tö chøa sè nguyªn tö ch½n ë vÕ cßn l¹i sao cho sè nguyªn tö cña mçi nguyªn tè ë 2 vÕ lµ b»ng nhau VÝ dô LËp ph¬ng tr×nh ho¸ häc c¶u ph¶n øng cã s¬ ®å sau Al + O2 ------ Al2O3 Gi¶i Bíc 1 : §¾t hÖ sè 2 tríc c«ng thøc Al2O3 nh vËy sè nguyªn tö oxi ë vÕ tr¸i lµ 6 nªn Sè ph©n tö ph¶i lµ 3 Bíc 2 C©n b»ng sè nguyªn tö Al ®Ó 2 vÕ cña ph¬ng tr×nh lµ b»ng nhau Sau khi c©n b»ng ®îc ph¬ng tr×nh nh sau Al + 3 O2  2 Al2O3 Trong trêng hîp ph©n tö cã 3 lo¹i nguyªn tè th× thêng hai nguyªn tè kÕt hîp víi nhau thµnh nhãm nguyªn tè , ta coi c¶ nhãm nguyªn tè lµ mét nguyªn tè råi tiÕn hµnh c©n b»ng nh trªn VÝ dô LËp ph¬ng tr×nh cña ph¶n øng cã s¬ ®å sau Al + H2SO4 ------ Al2(SO4)3 + H2 + Nhãm SO4 coi nh lµ mét nguyªn tè + Nhãm SO4 ë hai vÕ cã nhiÌu nhÊt vµ l¹i kh«ng b»ng nhau nªn ta c©n b»ng tríc ®Æt hÖ sè 3 vµo tríc H2SO4 sau ®ã c©n b»ng ®Õn hÖ sè nguyªn tö H vµ sau cïng lµ Al Ph¬ng tr×nh ®îc lËp nh sau 2Al + 3 H2SO4  Al2(SO4)3 + 3 H2 §iÒu quan träng nhÊt lµ trong qu¸ tr×nh ph¬ng tr×nh kh«ng ®îc thay ®æi chØ sè c«ng thøc ho¸ häc 2 Nh÷ng ®iÓm cÇn lu ý khi lµm bµi to¸n tÝnh theo ph¬ng tr×nh ho¸ häc Häc sinh sö dông thµnhth¹o c¸c c«ng thøc liªn hÖ gi÷a sè mol khèi lîng vµ thÓ tÝch mol ë ®iÒu kiÖn tiªu chuÈn n= - m M m = n.M n= V 22,4 LËp ®óng ph¬ng tr×nh ho¸ häcnh phÇn 1®· nªu Tõ ph¬ng tr×nh ho¸ häc rut ra tØ lÖ sè mol cña c¸c chÊt cho biÕt vµ chÊt cÇc t×m a/ Trong nh÷ng bµi to¸n tÝnh theo cong thøc vµ ph¬ng tr×nh ho¸ häc chØ cÇn biÕt khèi lîng cña motj chÊt trong c¸c chÊt tham gia hay t¹o thµnh lµ tÝnh ®îc c¸c chÊt cßn l¹i Lîng chÊt thÓ tÝnh theo mol ,gam,kil«gam,hoÆc theo thÓ tÝch ml lit,m3 - TÊt c¶ c¸c bµi to¸n ®Òu tÝnh theo quy t¾c tam xuÊt VÝ dô a Bµi to¸n tÝnh theo sè mol Cho 28 gam s¾t t¸c dông võa ®ñ víi dung dÞch HCl . TÝnhthÓ tÝch khÝ sinh ra ë (®ktc) Gi¶i nFe = 28 56 = 0,5 mol Ph¬ng tr×nh ph¶n øng Fe + Theo ph¬ng tr×nh Theo ®Çu bµi 1 mol 2 HCl  FeCl2 + H2 1 mol 1mol x mol 2mol 0,5 mol x= 0,5.1 0,5 ThÓ tÝch khÝ H2 sinh ra lµ VH2 = 0,5.22,4 =11,2 (l) Lu ý . NÕu yªu cÇu ®Çu bµi tÝnh khèi lîng chÊt ra gam hoÆc thÓ tÝch ml th× chóng ta ph¶i ®æi c¸c d÷ kiÖn vÒ mol sau l¹i vËn dông c«ng thøc ®æi ra theo yªu cÇu cña bµi VÝ dô b Bµi to¸n tÝnh theo khèi lîng lµ Kg ,tÊn thÓ tÝch lµ m3 Nung 10 tÊn ®¸ v«i trong lß nung .TÝnh khèi lîng cña v«i sèng (CaO) t¹o thµnh .Coi hiÖu suÊt ®¹t 100% Gi¶i CaCO3  CaO + CO2 Theo ph¬ng tr×nh ph¶n øng Theo ®Çu bµi 100 10tÊn 56 x tÊn X = 56.10 =5,6 (tÊn) 100 Víi bµi kh«ng ®æi 10 tÊn CaCO3 vÒ mol v× sè lín VÝ dô 2 Cho 10m3 khÝ oxi nguyªn chÊt ch¸y hÕt víi cac bon . TÝnh thÓ tÝch khÝ CO 2 thu ®îc ( c¸c khÝ ®Òu ®o ë ®ktc) Gi¶i C + O2  CO2 Ph¬ng tr×nh ph¶n øng Tho ph¬ng tr×nh ph¶n øng Theo ®Çu bµi y= 22,4 l 22,4 l 10 l yl 22,4.10 22,4 = 10 m3 b/ Trêng hîp gÆp bµi to¸n biÕt lîng cña c¶ hai chÊt tham gia vµ yªu cÇu tÝnh lîng chÊt míi sinh ra th× trong sè hai chÊt tham gia ph¶n øng sÏ cã chÊt cßn d hoÆc cã thÓ thm gia hÕt .Lîng chÊt míi sinh ra sÏ tÝnh theo chÊt ph¶n øng hÕt do ®ã ph¶i t×m xem chÊt nµo ph¶n øng hÕt VÝ dô A + B  C + D C¸ch gi¶i lËp tØ sè Sè mol chÊt A (theo ®Ò bµi) Sè mol chÊt A( theo ph¬ng tr×nh) Sè mol chÊt B ( theo ®Ò bµi) Sè mol chÊt B ( theo ph¬ng tr×nh) So s¸nh 2 tØ sè tØ s«nµo lín h¬n chÊt ®ã cßn d chÊt kia ph¶n øng hÕt . TÝnh theo chÊt ph¶n øng hÕt VÝ dô Cho hçn hîp gåm 4,48 gam bét Fe vµ 3,2 gam bét S ®em nung trong èng nghiÖm sau mét thêi gian ngõng nung .Ph¶n øng x¶y ra theo s¬ ®å Fe + S ---- FeS TÝnh khèi lîng FeS t¹o thµnh sau ph¶n øng Gi¶i nFe = 4,48 56 =0,08 (mol) lËp tØ sè 1mol = 0,1 (mol) 1 mol 0,08 mol 0,08  0,1 1 1 3,2 32 S  FeS ph¬ng tr×nh ho¸ häc Fe + theo ph¬ng tr×nh theo bµi ra nS = 0,1 mol Sd TÝnh FeS theo sè mol Fe Fe + S  FeS 1 1 0,08 0,08 1 0,08 nFe = 0,08 mol  mFeS =0,08 .(56+32) =7,04 (g) Chó ý nÕu ®Çu bµi cho d÷ kiÖn chÊt tham gia lµ mol mµ yªu cÇu kÕt qu¶ t×nh lµ gam hay thª tÝch lµ lÝt th× kh«ng ®Æt quy t¾c tam suÊt nh trªn mµ ph¶i ®æi mol ra khèi lîng gam hoÆc thÓ tÝch ra lÝt .NÕu kh«ng bµi to¸n sÏ sai VÝ dô Cho 0,5 mol H2 t¸c dông võa ®ñ víi oxi t¹o ra níc .TÝnh thÓ tÝch oxi cÇn dïng ë (®ktc) Gi¶i 2 H2 + O2  2H2O 2 mol 1mol 0,5 mol x mol x= 0,5.1 =0,25 2 (lÝt) Ph¶i tÝnh theo x ra mol KÕt qu¶ sai H2 + 2 mol 0,5mol O2  2 H2O 1 mol x mol x = 0,5.1 =0,25 (mol) 2 VH2 = 0,25 . 22,4 = 5,6 lÝt III/ KÕt luËn Trªn ®©y lµ mét kinh nghiÖm mµ t«i rót ra qua nh÷ng n¨m gi¶ng d¹y ®îc tæ bé m«n vµ c¸c ®ång nghiÖp ®¸nh gi¸ lµ ®¹t kÕt qu¶ tèt ®èi víi häc sinh líp 8 - 9 Trêng trung häc c¬ së Thôy Xu©n Ngµy 5 th¸ng 11 n¨m 2004 Gi¸o viªn Vò thÞ NhuÇn Bµi soan thi gi¶ng Ch¬ng II Mol vµ tÝnh to¸n hoÊ häc TiÕt 26 Mol AMôc tiªu 1 Häc sinh biÕt ®îc kh¸i niÖm mol, khèi lîng mol, thÓ tÝch mol cña chÊt khÝ 2/ VËn dông c¸c kh¸i niÖm trªn ®Ó tÝnh ®îc khèi luîng mol, thÓ tÝch mol cña c¸ chÊt ë ®iÒu kiÖn tiªu chuÈn 3/ VËn dông kü n¨ng tÝnh ph©n tö khèi vµ cñng cè vÒ c«ng thøc ho¸ häc cña ®¬n chÊt vµ hîp ch©t B/ chuÈn bÞ cña gi¸o viªn vµ häc sinh Phßng gd-®t th¸i thôy Trêng thcs thôy xu©n Bµi so¹n thi gi¶ng Ho¸ 8 TiÕt 26:Mol Hä tªn gi¸o viªn : vò thÞ nhuÇn Ngµy säan : 25/11/04 Ngµy d¹y : 7/12/04 Ch¬ng II Mol vµ tÝnh to¸n ho¸ häc TiÕt 26 Mol A/Môc tiªu 1 Häc sinh biÕt ®îc kh¸i niÖm mol, khèi lîng mol, thÓ tÝch mol cña chÊt khÝ 2/ VËn dông c¸c kh¸i niÖm trªn ®Ó tÝnh ®îc khèi luîng mol, thÓ tÝch mol cña c¸ chÊt ë ®iÒu kiÖn tiªu chuÈn 3/ VËn dông kü n¨ng tÝnh ph©n tö khèi vµ cñng cè vÒ c«ng thøc ho¸ häc cña ®¬n chÊt vµ hîp ch©t B/ ChuÈn bÞ cña gi¸o viªn vµ häc sinh GV: B¶ng ntk, b¶ng phô cã vÏ h×nh 31 (SGK-64) C¸c bµi tËp HS : ¤n l¹i c¸c kh¸i niÖm NTK,PTKc¸ch tÝnh ph©n tö khèi C/ Ho¹t ®éng d¹y vµ häc Häat ®éng cña gi¸o viªn Ho¹t ®éng cña häc sinh Ho¹t ®éng 1 ( KiÓm tra bµi cò) GV : Gîi ý häc sinh ®øng t¹i chç tr¶ lêi 1/ Nguyªn tö khèi lµ g×?, Ph©n tö khèi lµ g×? 2/ TÝnh nguyªn tö khèi cña oxi , hi®r« ph©n tö khèi cña O2 , CO2 , H2O GV ghi ra gãc b¶ng 3/ Khèi lîng tÝnh b»ng gam cña 1 nguyªn t C lµ bao nhiªu? Tõ bµi kiÓm tra trªn GV nªu vÊn ®Ó c¸c em thÊy nguyªn tö , ph©n tö lµ nh÷ng h¹t v« cïng nhá bÐ kh«ng ®Õm ®îc , c©n ®îc . Nhng trong ho¸ häc l¹i rÊt cÇn biÕt cè bao nhiªu nguyªn tö hoÆc ph©n tö c¸c chÊt tham gia ph¶n øng còng nh s¶n phÈm . V× vËy c¸c nhµ khoa häc ®· ®a ra mét kh¸i niÖm dµnh cho c¸c h¹t vi m« ®ã lµ mol Trong ch¬ng nµy chóng ta cïng nghiªn cøu ®Ó biÕt xem mol lµ g× vµ c¸c tÝnh to¸n ho¸ hcä cã liªn quan ®Õn nã nh thÕ nµo? GV ghi tªn ch¬ng nµy, bµi Ho¹t ®éng 2 I/ Mol lµ g×? - GV : Tríc khi t×m hiÓu kh¸i niÖm mol lµ g× GV dÉn ra vÝ dô - Khi ra chî em mua 1 t¸ bót ch× 1 yÕn g¹o 1/ NTK lµ khèi lîng tÝnh b»ng ®vc PTK lµ khèi lîng tÝnh b»ng ®vc 2/ NTK: O = 16 ®vc PTK O2 = 32®vc H=1®vc CO2 =44®vc HS tr¶ lêi b»ng 1,9926.10-23 (gam) HS tr¶ lêi 12 c¸i 10 kg - Nh vËy 1 t¸ bót ch× lµ 12 c¸i 1 yÕn gaä lµ 10 kg VËy mol lµ gi? C¸c em t×m hiÓu kh¸i niÖm nµy trong SGK HS tr¶ lêi Mol lµ lîng chÊt chøa 6.1023 nguyªn tö hoÆc ph©n tö cña chÊt ®ã - HS ghi GV nh¾c l¹i ®Þnh nghÜa - 6.1023 gäi lµ sè av«ga®r« GV thuyÕt minh vÒ con sè 6.1023 ®îc lµm trßn tõ 6,023.1023 gäi lµ sè av«ga®r«. KÝ hiÖu lµ N GV gäi häc sinmh ®äc phÇn ®äc thªm trong (SGK-64) ®Ó th©ý sè av«ga®r« lªn ®Õn møc ®é nµo ? NÕu nãi 1 mol hi®r« th× em hiÓu nh thÕ nµo ? ?VËy ph¶i nãi nh thÕ nµo cho ®óng? ?VËy 1 mol nguyªn tö H cã bao nhiªu nguyªn tö H 1 mol ph©n tö H2 cã chøa 6.1023 ph©n tö H2 ®îc kh«ng ? GV treo b¶ng phô cã ®Ò bµi tËp 1/ Em h·y ®iÒn ch÷ § vµo tríc nh÷ng c©u mµ em cho lµ ®óng trong c¸c c©u sau - KÝ hiÖu lµ N : N = 6.1023 HS tr¶ lêi cã thÓ hiÓu lµ 1 mol nguyªn tö Hi®r« hoÆc 1 mol ph©n tö hay mét mol nguyªn tö . Tr¶ lêi 1mol nguyªn tö H cã chøa N nguyªn tö H 1 mol ph©n tö H2 cã chøa N ph©n tö H2 §îc v× N=6.1023  1 Sè nguyªn tö Fe cã trong 1 mol nguyÓn tö s¾t b»ng sè nguyªn tö Magiª cã trong 1 mol nguyªn tö Mg  2 Sè nguyªn tö oxi cã trong 1 mol ph©n tö oxi b¾ng sè nguyªn tö ®ång cã trong 1 mol nguyªn tö ®ång  3/ 0,25 mol ph©n tö níc cã 1,5.1023 ph©n tö níc Tõ bµi tËp trªn GV chuyÓn tiÕp sang phÇn II 1 mol nguyªn tö s¾t vµ 1 mol nguyªn tö magiª cã sè nguyªn tö b»ng nhau vËy chóng cã khèi lîng b»ng nhau ka«ng c¸c em chuyÓn sang phÇn II Khèi lîng mol lµ gi? HS lµm bµi tËp vµo vë HS ®iÒn ch÷ § vµo tríc c©u 1,3 Ho¹t ®éng III Khèi lîng mol lµ g×? C¸c em ®· biÕt khèi lîng cña mét t¸ bót ch× lµ 12 c¸i , mét yÕn g¹o lµ 10Kg. VËy 1 mol c¸c chÊt cã khèi lîng mol lµ bao nhiªu (gäi t¾t lµ khèi lîng mol) ? VËy khèi lîng mol lµ g×? C¸c em t×m hiÓu kh¸i niÖm nµy trong SGK ? C¸ch tÝnh khèi lîng mol nh thÕ nµo? GV treo b¶ng cã tÝnh ph©n tö khèi cña O2,CO2 , H2O vµ nguyªn tö khèi O. Nh sau(Ghi thªm khèi lîng mol) PTK(NTK) KL Mol O2 32®vC 32 (g) CO2 44 ®vC 44 (g) H2O 18®vC 18 (g) O 16 ®vC 16 (g) ? Em h·y so s¸nh NTK, (PTK) cña 1 chÊt , nguyªn tö víi lhèi lîng mol cña chÊt ®ã nguyªn tè ®ã TÝnh b»ng gam Khèi lîng Cã cïng trÞ sè víi NTK(PTK) Ký hiÖu lµ : M GV cho häc sinh lµm bµi tËp 2 TÝnh khèi lîng cña c¸c chÊt sau Al2O3, H2SO3 , SO2 GV Gäi HS tr¶ lêi HS tr¶ lêi Khèi lîng mol cña mét chÊt lµ khèi lîng tÝnh b»ng gam cña N nguyªn tö hoÆc ph©n tö chÊt ®ã HS ghi + TÝnh b»ng gam + KÝ hiÖu M HS tr¶ lêi Khèi lîng mol nguyªn tö hay ph©n tö cña mét chÊt cã cïng trÞ sè víi nguyªn tö khèi hay ph©n tö khèi cña chÊt ®ã HS ghi + Cã cïng trÞ sè víi NTK hay PTK Ghi vÝ dô trªn vµo vë Mo2 = 32 g Mo = 16 g Mco2 = 44 g MH 2 O = 18 g HS lµm vµo vë - MAl O - MH SO = 98 g MSO = 64 g - Lu ý khèi lîng mol nguyªn khèi lîng mol ph©n tö 2 = 102 g 3 2 4 2 GV : Nh vËy 1 mol khÝ O2 vµ CO2 cã cïng sè ph©n tö nhng khèi lîng kh¸c nhau lªn thÓ tÝch cña chóng cã kh¸c nhau kh«ng chóng ta sang phÇn III Ho¹t ®éng IV ThÓ tÝch mol cña chÊt khÝ GV: Lu ý ë ®©y chØ nãi ®Õn chÊt khÝ ? ThÓ tÝch 1 mol cña chÊt khÝ nµy lµ thÓ tich cña bao nhiªu ph©n tö ? Cã nãi lµ bÞ chiÕm bëi N nguyªn tö kh«ng? GV treo b¶ng phô vÏ h×nh 31(SGK) Cho häc sinh quan s¸t vµ tr¶ lêi nhËn xÐt ? Khèi lîng mol cña c¸c chÊt khÝ ? ? So s¸nh thÓ tÝch cña c¸c chÊt khÝ? GV nh¾c l¹i .NÕu ë cïng ®iÒu kiÖn (t0 , p) th× V b»ng nhau (ml) ®ktc (p =1atm, t=O0c ) c¸c chÊt khÝ b»ng 22,4 l ë ®iÒu kiÖn phßng (p =1atm,t0 =200c)V =24l Ho¹t ®éng V LuyÖn tËp cñng cè GV gäi häc sinh lªn b¶ng nªu l¹i néi dung chÝnh cña bµi Cho häc sinh lµm bµi tËp 3 Em h·y cho biÕt c©u nµo ®óng , c©u nµo sai trong c¸c c©u sau 1/ ë cïng ®iÒu kiÖn thÓ tÝch 0,5 mol cña HS tr¶ lêi : lµ thÓ tÝch bÞ chiÕm bëi N ph©n tö chÊt ®ã Kh«ng ; v× chÊt khÝ chØ cã ph©n tö th«i HS tr¶ lêi c¸c chÊt khÝ cã khèi lîng mol kh¸c nhau nhng cã thÓ tÝch b»ng nhau HS ghi ë cïng diÒu kiÖn vÒ (t0,p)1 mol chÊt khÝ bÊt kú ®Òu cã thÓ tÝch b»ng nhau VH2 = VO2 =VN2 ë ®ktc (p = 1atm,t0 =O0c) VH2 = VO2 =VN2 = 22,4 l ë ®iÒu kiÖn t0phßng (p =1atm,t=200c ) VH2 =VO2 = VN2 = 24 l khÝ N2 b»ng thÓ tÝch cña 0,5 mol khÝ SO3 2/ ThÓ tÝch cña 0,5 mol khÝ H2 ë nhiÖt ®é phßng lµ 11,2 l 3/ ë ®ktc thÓ tÝch cña 0,25 mol khÝ CO lµ 5,6 l 4/ ThÓ tÝch cña 1 g khÝ H2 b»ng thÓ tÝch cña 1 g khÝ oxi Ho¹t ®éng VI Híng dÉn bµi tËp vÒ nhµ (2 phót) Bµi 2 (a) L ý khèi lîng mol nguyªn tö Cl, mol ph©n tö Cl2 4 ? Khèi lîng cña N ph©n tö lµ khèi lîng cña bao nhiªu mol , HS tr¶ lõi (1 mol) §ã lµ ®i tÝnh khèi lîng mol ph©n tö cña c¸c chÊt ®ã §Çu tiªn tÝnh PTK Thay ®¬n vÞ lµ g
- Xem thêm -