Skkn một số bài tập tiêu biểu nhằm nâng cao hiệu quả dạy học câu lệnh rẽ nhánh trong bài 9 sách giáo khoa tin học 11

  • Số trang: 19 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 24 |
  • Lượt tải: 0
nguyen-thanhbinh

Đã đăng 8358 tài liệu

Mô tả:

S¸ng KiÕn kinh nghiÖm Tin häc 11 MỤC LỤC N¨m häc 2012 - 2013 Trang A. ĐẶT VẤN ĐỀ............................................................................................1 B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.............................................................................2 1. Cơ sở lí luận của vấn đề...............................................................................2 1.1. Một số khái niệm.......................................................................................2 1.2. Các loại câu lệnh rẽ nhánh........................................................................3 2. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu...............................................................4 2.1. Thực trạng chung.......................................................................................4 2.2. Thực trạng giáo viên..................................................................................4 2.3. Thực trạng học sinh...................................................................................4 3. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả dạy học câu lệnh rẽ nhánh........5 3.1. Nâng cao hiêu quả dạy học câu lệnh rẽ nhánh thông qua một số bài tập..5 3.2. Một số giải pháp khác..............................................................................16 4. Kiểm nghiệm...............................................................................................16 C. KẾT LUẬN, ĐỀ XUẤT...........................................................................19 Tài liệu tham khảo...........................................................................................20 L¬ng Ngäc Hoµng – THPT Lª ViÕt T¹o 0 S¸ng KiÕn kinh nghiÖm Tin häc 11 N¨m häc 2012 - 2013 A. ĐẶT VẤN ĐỀ Công nghệ thông tin là một nghành khoa học phát triển rất mạnh mẽ và có nhiều ứng dụng trong hầu hết các lĩnh vực. Môn Tin học mới được đưa vào giảng dạy chính thức trong các trường học nên còn khá mới mẻ với học sinh nói chung và học sinh THPT nói riêng. Đối tượng học sinh mà tôi trực tiếp giảng dạy là học sinh khối 11 với các lớp 11A9, 11B9, 11C9, 11D9 trường THPH Lê Viết Tạo, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Là một trường mới được chuyển sang mô hình công lập nên phần lớn các em có lực học trung bình và yếu, cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn nên việc giảng dạy và học tập còn gặp không ít khó khăn. Trong quá trình giảng dạy môn Tin học cho các em học về ngôn ngữ lập trình cụ thể là ngôn ngữ lập trình Pascal, là một phần nội dung có thể nói là khó nhất trong chương trình tin học THPT. Thực tế khi giảng dạy cho các em về câu lệnh rẽ nhánh tôi thấy các em còn gặp nhiều khó khăn trong việc xác định các câu lệnh (cú pháp câu lệnh, hoạt động của câu lệnh) cần dùng để giải bài tập. Cấu trúc rẽ nhánh là một cấu trúc quan trọng trong các cấu trúc cơ bản của ngôn ngữ lập trình Pascal mà học sinh bắt buộc phải nắm được nếu muốn làm bài tập về lập trình Pascal. Nên ngoài việc dạy cho các em về câu lệnh rẽ nhánh bằng những lý thuyết và bài tập trong sách giáo khoa tôi còn giảng dạy câu lệnh này cho các em thông qua một số bài tập tiêu biểu có sử dụng câu lệnh rẽ nhánh, nhằm giúp các em nắm vững câu lệnh rẽ nhánh qua đó giúp các em yêu thích và hứng thú học tập môn Tin học hơn. Trong quá trình giảng dạy câu lệnh rẽ nhánh ở các lớp tôi đã rút ra được một số bài tập hay khi dạy về câu lệnh này. Dưới đây tôi xin trình bày về sáng kiến: “Một số bài tập tiêu biểu nhằm nâng cao hiệu quả dạy học câu lệnh rẽ nhánh trong bài 9 sách giáo khoa tin học 11 ”. Rất mong được sự tham khảo góp ý của các giáo viên và học sinh về sáng kiến kinh nghiệm này để giúp tôi có những bài giảng hay giúp học sinh học tốt môn Tin học hơn. B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ L¬ng Ngäc Hoµng – THPT Lª ViÕt T¹o 1 S¸ng KiÕn kinh nghiÖm Tin häc 11 N¨m häc 2012 - 2013 1. Cơ sở lý luận của vấn đề 1.1. Một số khái niệm a. Khái niệm lập trình: Lập trình (programming): Là nghệ thuật cài đặt một hoặc nhiều thuật toán trừu tượng có liên quan với nhau bằng một ngôn ngữ lập trình để tạo ra một chương trình máy tính. b. Khái niệm ngôn ngữ lập trình: Ngôn ngữ lập trình (programming language): Là một hệ thống các kí hiệu tuân theo các quy ước về ngữ pháp và ngữ nghĩa, dùng để xây dựng các chương trình cho máy tính.  Ngữ pháp (syntax): Quy ước về quan hệ giữa các ký hiệu. Ví dụ trong ngôn ngữ Pascal: các ký hiệu Begin, end phải đi thành từng cặp, sau if sẽ là một biểu thức điều kiện, sau đó là kí hiệu then.  Ngữ nghĩa (sematics): Quy ước về ý nghĩa của kí hiệu. Ví dụ trong ngôn ngữ Pascal: dấu + biểu thị cho phép cộng, dấu - biểu thị cho dấu trừ …Phát biểu u if … then … có nghĩa là “nếu … thì làm …”.  Chương trình (program): Là một tập hợp các mô tả, các phát biểu, nằm trong một hệ thống quy ước về ý nghĩa và thứ tự thực hiện, nhằm điều khiển máy tính làm việc. c. Khái niệm rẽ nhánh: Để giải một số bài tập trên máy tính ta thường sử dụng một số mệnh đề có dạng như: Nếu ... Thì... Nếu ... Thì... Nếu không thì ... Các cấu trúc như trên được gọi là cấu trúc rẽ nhánh. 1.2. Các loại câu lệnh rẽ nhánh trong ngôn ngữ lập trình pascal. a. Câu lệnh rẽ nhánh dạng thiếu: Cú pháp: IF <điều kiện> THEN ; L¬ng Ngäc Hoµng – THPT Lª ViÕt T¹o 2 S¸ng KiÕn kinh nghiÖm Tin häc 11 N¨m häc 2012 - 2013 Trong đó: - IF, THEN là các từ khóa của Pascal - Điều kiện là biểu thức quan hệ hoặc biểu thức logic - Câu lệnh là một lệnh của Pascal. b. Câu lệnh rẽ nhánh dạng đủ: IF <điều kiện> THEN ELSE ; Trong đó: - IF, THEN, ELSE là các từ khóa của Pascal - Điều kiện là biểu thức quan hệ hoặc biểu thức logic - Câu lệnh 1, câu lệnh 2 là một lệnh của Pascal. 1.3. Sơ đồ khối a. Sơ đồ khối của câu lệnh rẽ nhánh dạng thiếu: Câu lệnh Điều kiện Hoạt động: Nếu biểu thức điều kiện đúng thì câu lệnh được thực hiện điều kiện sai câu lệnh bị bỏ qua. b. Sơ đồ khối của câu lệnh rẽ nhánh dạng đủ: Câu lệnh 2 Sai Điều kiện Đúng Câu lệnh 1 Hoạt động: Nếu biểu thức điều kiện đúng thì câu lệnh 1 được thực hiện điều kiện sai câu lệnh 2 được thực hiện. 2. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu 2.1. Thực trạng chung: Có thể nói chương trình tin học lớp 11 là phần khó nhất trong chương trình tin học THPT. Vì nó đề cập tới nhiều khái niệm mới mẽ đối với học sinh. Học sinh phải kết hợp nhiều kiến thức, kỹ năng ở nhiều lĩnh vực khác nhau vào để L¬ng Ngäc Hoµng – THPT Lª ViÕt T¹o 3 S¸ng KiÕn kinh nghiÖm Tin häc 11 N¨m häc 2012 - 2013 giải bài toán tin học, mặt khác do là trường mới được chuyển sang mô hình công lập nên chất lượng đầu vào của học sinh không cao hầu hết lực học ở mức trung bình và yếu, cở sở vật chất còn thiếu thốn nên việc giảng dạy còn gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên mọi thứ đều phải có điểm khởi đầu của nó, với việc học lập trình Pascal nó là điểm khởi đầu giúp học sinh bước đầu tiếp cận với ngôn ngữ lập trình bậc cao qua đó giúp các em có thêm định hướng trong học tập, nghề nghiệp sau này và yêu thích học tin học hơn. Pascal là ngôn ngữ lập trình có cấu trúc và cấu trúc rẽ nhánh là một cấu trúc quan trọng giúp các em học tốt lập trình Pascal. 2.2. Thực trạng giáo viên: Là một giáo viên trẻ mới ra trường năng động nhiệt tình trong giảng dạy. Nhưng kinh nghiệm giảng dạy còn ít, cở sở vật chất còn thiếu nên ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng giảng dạy. 2.3 Thực trạng học sinh: Là một trường mới chuyển sang mô hình công lập, học lực của học sinh chủ yếu ở mức trung bình. Tin học là một môn học còn khá mới mẻ đối với học sinh nên việc tiếp cận còn nhiều bỡ ngỡ. Do cơ sở vật chất còn thiếu nên học sinh chưa được thực hành trên máy. Việc dạy và học chủ yếu là học lí thuyết nên việc tiếp thu kiến thức còn hạn chế. Đối với câu lệnh rẽ nhánh là một cấu trúc khó và rất cần thiết khi giải bài tập pascal nhưng khả năng tiếp thu của học sinh còn thấp còn gặp nhiều khó khăn khi làm các bài tập về câu lệnh rẽ nhánh. 3. Một số bài tập tiêu biểu nhằm nâng cao hiệu quả dạy học câu lệnh rẽ nhánh. 3.1. Nâng cao hiệu quả dạy học câu lệnh rẽ nhánh trong bài 9 sách giáo khoa tin học 11 thông qua một số bài tập tiêu biểu Đưa ra một số bài tập tiêu biểu có sử dụng cấu trúc rẽ nhánh để học sinh thảo luận và viết câu lệnh, viết chương trình qua đó giúp các em nắm vững kiến thức về cấu trúc rẽ nhánh và vận dụng nó linh hoạt, khoa học trong các chương trình. L¬ng Ngäc Hoµng – THPT Lª ViÕt T¹o 4 S¸ng KiÕn kinh nghiÖm Tin häc 11 N¨m häc 2012 - 2013 Cũng cố kiến thức lập trình nói chung và cấu trúc rẽ nhánh nói riêng. Qua đó tạo hứng thú trong học tập cho học sinh đối với ngôn ngữ lập trình Pascal. Hình thành ở học sinh kỹ năng phân tích, xử lý các vấn đề áp dụng các kiến thức liên quan về cấu trúc rẽ nhánh trong quá trình lập trình các chương trình sau này. a. Một số bài tập về câu lệnh rẽ nhánh dạng thiếu: Bài 1: Hãy cho biết giá trị của biến x là bao nhiêu sau đoạn chương trình sau với a= 10 và b= 15. … x:=a; IF ab THEN max:=a; IF b>a THEN max:=b; … {Hoạt động của hai câu lệnh rẽ nhánh trên (phần này có thể cho học sinh nêu sau đó giáo viên tổng hợp lại): L¬ng Ngäc Hoµng – THPT Lª ViÕt T¹o 5 S¸ng KiÕn kinh nghiÖm Tin häc 11 N¨m häc 2012 - 2013 Ở câu lệnh IF a>b THEN. Đầu tiên máy tính sẽ kiểm tra điều kiện a>b nếu đúng thì câu lệnh gán max:=a; được thực hiện sau đó chuyển tới câu lệnh tiếp sau, còn nếu điều kiện a>b sai thì câu lện gán max:=a; không được thực hiện và chuyển tới câu lệnh tiếp sau. Ở câu lệnh IF b>a THEN. Hoạt động cũng tương tự trên.} Trường hợp 2: có thể dùng 1 câu lệnh rẽ nhánh dạng thiếu để tìm ra số lớn hơn (max) … max:=a; IF max < b THEN max:=b; ... { max là kết quả lớn nhất cần tìm.} ? Giáo viên có thể đưa ra câu hỏi nếu như trong trường hợp a và b bằng nhau thì giá trị Max là bao nhiêu trong 2 trường hợp trên? Bài 3: Viết chương trình sắp xếp 3 số nguyên a, b, c được nhập từ bàn phím theo chiều không giảm (tăng dần) và đưa kết quả sắp xếp ra màn hình. Chương trình: Program bai_2; Uses crt; Var a,b,c: integer; tg: integer; Begin Clrscr; Writeln(‘moi nhap vao a,b,b’); Readln(a,b,c); Writeln (‘ba so vua nhap la:’, a:5,b:5,c:5); if a> b then begin tg:=a; a:=b; b:=tg; L¬ng Ngäc Hoµng – THPT Lª ViÕt T¹o 6 S¸ng KiÕn kinh nghiÖm Tin häc 11 N¨m häc 2012 - 2013 end; if b> c then begin tg:=b; b:=c; c:=tg; end; if a> b then begin tg:=a; a:=b; b:=tg; end; writeln(‘ ket qua sap xep:’, a:5, b:5, c:5); readln End. ? Học sinh có thể đặt câu hỏi tại sao lại có câu lệnh rẽ nhánh thứ 3 lặp lại câu lệnh thứ 1. Để giải thích cho học sinh tôi thể hiện thuật toán trên bằng bảng Test sau: Bảng test thể hiện kết quả của a,b,c lần lượt qua các câu lệnh rẽ nhánh: Tên biến Giá trị ban đầu if a>b then… if b>c then … if a>b then… a 3 2 2 1 b 2 3 1 2 c 1 1 3 3 Chú ý: ở câu lệnh rẽ nhánh thứ 3 tuy có sự lặp lại câu lệnh rẽ nhánh thứ nhất nhưng bắt buộc phải có. Bài 4: Viết chương trình nhập các hệ số a, b và tìm nghiệm của phương trình ax + b=0. Hướng dẫn – phân tích bài toán – chương trình. Giáo viên có thể hỏi học sinh cách tìm nghiệm của phương trình trên về mặt toán học sau đó chuyển sang lập trình (viết chương trình) bằng Pascal. - Trường hợp 1: Nếu a=0 và b = 0 thì phương trình có vô số nghiệm. - Trường hợp 2: Nếu a=0 và b # 0 thì phương trình vô nghiệm. - Trường hợp 3: Nếu a # 0 thì phương trình có 1 nghiệm x= -b/a. L¬ng Ngäc Hoµng – THPT Lª ViÕt T¹o 7 S¸ng KiÕn kinh nghiÖm Tin häc 11 N¨m häc 2012 - 2013 Chương trình: Program bai_3; Uses crt; Var a,b:real; Begin Clrscr; Writeln(‘moi nhap vao cac he so a, b:’); Readln(a,b); If (a = 0) and (b = 0) then Writeln(‘phuong trinh co vo so nghiem’); If (a = 0) and (b <> 0) then Writeln(‘phuong trinh vo nghiem’); If (a <> 0) then Writeln(‘phuong trinh co 1 nghiem:’,-b/a:6:2); Readln; End. Bài 5: Trong một giải bóng đá phong trào có 3 đội bóng (A,B,C) tham gia các đội thi đấu với nhau theo vòng tròn một lượt tính điểm. Điểm của mỗi đội được tính theo luật của FIFA thắng được cộng 3 điểm, hòa được cộng 1 điểm thua cộng 0 điểm. Kết quả các trận đấu như sau: đội A gặp B có tỉ số là x:y, kết quả trận A gặp C có tỉ số là r:s, kết quả trận B gặp C có tỉ số là u:v. Viết chương trình nhập vào tỉ số của các trận đấu thực hiện tính điểm của các đội và xếp thứ hạng các đội theo tổng số điểm giảm dần. Hướng dẫn – chương trình: Khi một trận đấu kết thúc thì có 3 khả năng sảy ra cho từng đội này. - Thắng: được cộng vào tổng điểm là 3. - Hòa: được cộng vào tổng điểm là 1. - Thua: cộng vào tổng điểm là 0. L¬ng Ngäc Hoµng – THPT Lª ViÕt T¹o 8 S¸ng KiÕn kinh nghiÖm Tin häc 11 N¨m häc 2012 - 2013 Vậy với mỗi trường hợp này thì ta sẽ dùng một câu lệnh rẽ nhánh dạng thiếu để biểu diễn. Sau khi thi đấu hết các trận ta thực hiện sắp xếp điểm cho các đội theo yêu cầu của bài toán. Cách sắp xếp tương tự như bài 2. Chương trình: Program bai_4; Uses crt; Var DA,DB,DC,tg: byte; x,y,r,s,u,v:real; Begin Clrscr; Write(‘nhap ti so tran A va B:’); Readln(x,y); If x>y Then DA:=DA+3; If xs Then DA:=DA+3; If rv Then DB:=DB+3; If ub THEN x:=a ELSE x:=b; Để làm được bài trên học sinh cần nắm vững cấu trúc và hoạt động của câu lệnh rẽ nhánh dạng đủ. Hướng dẫn: Học sinh cần trả lời hai câu hỏi sau: ? biểu thức điều kiện a>b có đúng hay sai? ? câu lệnh nào được thực hiện?  Học sinh trả lời giáo viên kết luận. L¬ng Ngäc Hoµng – THPT Lª ViÕt T¹o 10 S¸ng KiÕn kinh nghiÖm Tin häc 11 N¨m häc 2012 - 2013 Bài 2: Lập chương trình nhập vào 3 số nguyên dương a, b, c kiểm tra xem 3 số có lập thành giá trị độ dài 3 cạnh 1 tam giác hay không ? Hướng dẫn – chương trình: 3 số nguyên dương a, b,c lập thành độ dài 3 cạnh 1 tam giác khi thỏa mãn đồng thời các điều kiện sau: a+b>c a+c>b b+c>a Chương trình. Program bai_1; Uses crt; Var a, b, c: word; Begin Clrscr; Writeln(‘nhap vao 3 so nguyen duong:’); Readln(a,b,c); If (a + b > c) and (a + c > b) and (b + c > a) then Writeln(‘3 so lap thanh 3 canh 1 tam giac’) Else Writeln(‘3 so khong lap thanh 3 canh 1 tam giac’); Readln; End. Bài 3: Viết chương trình nhập các hệ số a, b, c và tìm nghiệm của phương trình ax2 + bx + c = 0. Hướng dẫn – phân tích bài toán – chương trình: Ở bài toán này thì học sinh thường hay nhầm lẫn với bài toán là tìm nghiệm của phương trình bậc hai. Ta có thể phân tích bài toán như sau rồi mới cài đặt chương trình trên máy. L¬ng Ngäc Hoµng – THPT Lª ViÕt T¹o 11 S¸ng KiÕn kinh nghiÖm Tin häc 11 N¨m häc 2012 - 2013 Trường hợp 1: Nếu a = 0 thì phương trình thành dạng phương trình bậc nhất dạng này thì học sinh đã biết cách biện luận. Trường hợp 2: Nếu a # 0 thì ta tính biệt số Delta của phương trình bậc hai và biện luận theo biệt số Delta.  Để mô tả 2 trường hợp trên vào chương trình Pascal ta có thể dùng câu lệnh rẽ nhánh dạng đủ như sau: Chương trình. Program bai_1; Uses crt; Var a,b,c,delta: integer; x1, x2:real; Begin Clrscr; Write(‘nhap vao cac he so a, b, c:’); Readln(a,b,c); If a = 0 then Begin If (b = 0) and (c = 0) then Writeln(‘phuong trinh co vo so nghiem’); If (b = 0) and (c <> 0) then Writeln(‘phuong trinh vo nghiem’); If (b <> 0) then Writeln(‘phuong trinh co 1 nghiem:’,-b/a:6:2); End Else Begin Delta:=b*b – 4*a*c; If delta < 0 then Writeln(‘phuong trinh vo nghiem’) Else L¬ng Ngäc Hoµng – THPT Lª ViÕt T¹o 12 S¸ng KiÕn kinh nghiÖm Tin häc 11 N¨m häc 2012 - 2013 Begin x1:= (-b + sqrt(delta))/(2*a); x2:= (-b - sqrt(delta))/(2*a); writeln(‘phuong trinh co nghiem’); writeln(‘ x1=’,x1:6:2,’x2:=’,x2:6:2); End; End. Chú ý: Khi viết các khối lệnh chúng ta nên trình bày theo các khối thẳng cột với nhau các từ khóa Begin và End của cùng một khối thì viết thẳng cột với nhau, các lệnh cùng cấp cũng được viết thẳng cột với nhau và thụt vào so với câu lệnh cấp cao hơn. Với các bài tập dùng câu lệnh rẽ nhánh dạng đủ có thể yêu cầu học sinh chuyển sang dùng câu lệnh rẽ nhánh dạng thiếu và ngược lại. c. Một số bài tập về câu lệnh CASE – OF (bài tập bổ trợ): Cú pháp câu lệnh: CASE OF : ; : ; ……………………………… : [ ELSE ] END; Hoạt động: Nếu biểu thức nguyên hoặc kí tự là danh sách 1 thì câu lệnh 1 được thực hiện nếu biểu thức nguyên hoặc kí tự là danh sách 2 thì câu lệnh 2 được thực hiện...câu lệnh N được thực hiện ngược lại câu lệnh N+1 được thực hiện. Bài 1: Lập chương trình nhập vào từ bàn phím một tháng và một năm bất kỳ thực hiện tính và đưa ra số ngày của tháng. Hướng dẫn – Lời giải. L¬ng Ngäc Hoµng – THPT Lª ViÕt T¹o 13 S¸ng KiÕn kinh nghiÖm Tin häc 11 N¨m häc 2012 - 2013 Như các em đều biết là số ngày của các tháng 4, 6, 9, 11 có số ngày là 30; số ngày của các tháng 3, 5, 7, 8, 10, 12 có số ngày là 31; số ngày của tháng 2 năm nhuận là 29 số ngày của tháng 2 năm không nhuận là 28. Đối với bài toán này thì học sinh thường sử dụng câu lệnh IF – THEN để lập trình. Mà câu lệnh IF – THEN giải quyết việc rẽ nhánh tùy theo một trong hai khả năng. Bài toán trên liên quan tới việc chọn lựa một trong nhiều khả năng (rẽ nhiều nhánh). Khi đó nếu dùng câu lệnh rẽ nhánh IF - THEN sẽ làm cho chương trình rối rắm, rườm ra vì vậy ta nên giới thiệu, hướng dẫn học sinh sử dụng câu lệnh CASE – OF Chương trình: Program so_ngay_cua_thang; Uses crt; Var T, N, SN: integer; Begin Clrscr; Write(‘nhap vao thang va nam’); Readln( T,N); Case T of 1,3,5,7,8,10,12: SN:= 31; 4,6,9,11: SN:=30; 2: if (N mod 400 = 0)or((N mod 100<>0)and(N mod 4 = 0)) Then SN:= 29 else SN:=28; End; Writeln(‘thang ‘,T,’ nam ‘,N,’ co ‘,SN,’ ngay’); Readln End. Chú ý: Khi trình bày chương trình học sinh cần lưu ý các điểm sau: Các khối lệnh được viết rõ ràng các từ khóa Begin và End của một câu lệnh rẽ nhánh nên viết thẳng cột với nhau. L¬ng Ngäc Hoµng – THPT Lª ViÕt T¹o 14 S¸ng KiÕn kinh nghiÖm Tin häc 11 N¨m häc 2012 - 2013 Các lệnh được thực hiện sau khi điều kiện, từ khóa nào đó thì nên viết thụt vào so với câu lệnh kiểm tra điều kiện. Những đoạn chương trình khó nhớ thì nên đưa lời chú thích vào. Cần dùng nhiều bộ test để kiểm tra tính đúng đắn của thuật toán, chương trình. 3.2. Một số giải pháp khác - Giáo viên cần chuẩn bị kỹ giáo án, bài giảng trước khi lên lớp. - Trước hết cần trang bị cho học sinh các kiến thức cơ bản về cấu trúc rẽ nhánh, cách trình bày 1 bài lập trình. - Yêu cầu học sinh phải học bài cũ trước khi đến lớp. - Học sinh cần tự giác, chủ động, tích cực học tập. - Giáo viên đóng vai trò cố vấn. - Phương pháp dạy chủ yếu là giáo viên nêu vấn đề, học sinh tự tìm hiểu để giải quyết vấn đề, giáo viên nhận xé sửa sai xem lẫn thuyết trình, vấn đáp. - Học sinh cần học và làm bài tập ở nhà đầy đủ theo yêu cầu của giáo viên. 4. Kiểm nghiệm Thông qua việc áp dụng các giải pháp trên đã giúp các em tháo gỡ được những khó khăn, vướng mắc khi giải các bài toán tin học nói chung và các bài tập có sử dụng cấu trúc rẽ nhánh nói riêng. Giúp các em có sự hiểu biết sâu sắc về cấu trúc rẽ nhánh tạo cho các em hướng thú học tập và tạo ra phong trào học tập tốt hơn trong học sinh đối với môn học. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC Sau khi dạy cho các em những bài tập căn bản về câu lệnh rẽ nhánh tôi đã có bài kiểm tra áp dụng cho học sinh các lớp và kết quả đạt được như sau: Đề bài: Câu 1: Cho đoạn chương trình pascal sau: L¬ng Ngäc Hoµng – THPT Lª ViÕt T¹o 15 S¸ng KiÕn kinh nghiÖm Tin häc 11 N¨m häc 2012 - 2013 x:=a; If a>b Then x:=a+b; Cho a=10 và b = 15 thì sau đoạn chương trình trên giá trị của x là bao nhiêu? A. x =10 B. x =15 C. x =25 D.x =5 Câu 2: Cho đoạn chương trình pascal sau: If a>b Then x:=a Else x:=b; Với a=15 và b=10 sau đoạn chương trình trên giá trị của x là bao nhiêu? A. x =10 B. x =15 C. x =25 D.x =5 Câu 3: Trong ngôn ngữ lập trình Pascal, câu lệnh nào sau đây là đúng? A. If <điều kiện> Then ; Else ; B. If <điều kiện> Then ; Else C. If <điều kiện> Then Else ; D. If <điều kiện> Then Else Câu 4: Trong ngôn ngữ lập trình Pascal, câu lệnh nào sau đây là đúng? A. If <điều kiện>; Then ; B. If <điều kiện> Then C. If <điều kiện> Then D. If <điều kiện>; Then Câu 5: Viết chương trình pascal nhập vào từ bàn phím ba số a, b, c hãy trả lời xem ba số vừa nhập có lập thành số đo 3 cạnh của một tam giác hay không? (Bài kiểm tra này được thực hiện ở các lớp 11E8, 11G8, 11H8, 11I8, 11K8. Trong đó có hai lớp 11H8 và 11K8 không áp dụng hầu hết các giải pháp trên trong quá trình giảng dạy). Kết quả các lớp không thực nghiệm: L¬ng Ngäc Hoµng – THPT Lª ViÕt T¹o 16 S¸ng KiÕn kinh nghiÖm Tin häc 11 Tổng Lớp số HS N¨m häc 2012 - 2013 Số HS đạt Số HS đạt Số HS đạt Số HS đạt Số HS đạt điểm điểm giỏi điểm khá điểm TB điểm Yếu Kém (8,5  10) đ (7  8,5) đ (5  7) đ (3,5  5) đ (0  3,5) đ 11B9 48 2HS=4.2% 10HS=20.8% 25HS=52.1% 10HS=20.8% 1HS=2.1% 11C9 50 2HS=4% 11HS=22% 25HS=50% 11HS=22% 1HS=2% Kết quả các lớp đạt được sau khi thực nghiệm: Lớp Tổng số HS Số HS đạt Số HS đạt Số HS đạt Số HS đạt Số HS đạt điểm điểm giỏi điểm khá điểm TB điểm Yếu Kém (8,5  10) đ (7  8,5) đ (5  7) đ (3,5  5) đ (0  3,5) đ 11A9 50 7HS=14% 15HS=30% 25HS=50% 3HS=6% 0 11D9 46 4HS=8.7% 13HS=28.3% 25HS=54.3% 4HS=8.7% 0 C. KẾT LUẬN, ĐỀ XUẤT Tin học là một môn học đặc thù, quá trình học lý thuyết phải đi đôi với thực hành viết chương trình và thực hiện trên máy tính. Trường THPT Lê Viết Tạo một trường mới được chuyển sang mô hình công lập được vài năm lại đây nên cơ sở vật chất còn thiếu thốn hiện nhà trường chưa có phòng thực hành cho học sinh, bản thân nhà trường và học sinh còn phải học hai ca sáng, chiều. Kinh tế gia đình các học sinh còn kém nên phần đông không thể mua máy tính riêng cho con em mình học tập ở nhà vì thế tôi đề xuất với ban giám hiệu nhà trường, các cấp lãnh đạo tạo điều kiện để học sinh có được phòng máy thực hành cho các em học tập tốt hơn. Và nên thành lập câu lạc bộ Toán – Tin nhà trường cho các em yêu thích tin học có thể tham gia từ đó phát huy được tối đa khả năng của học sinh nhà trường. L¬ng Ngäc Hoµng – THPT Lª ViÕt T¹o 17 S¸ng KiÕn kinh nghiÖm Tin häc 11 N¨m häc 2012 - 2013 Với nghiên cứu này tôi đã thu được kết quả khá khả quan với việc dạy câu lệnh rẽ nhánh. Hầu hết các em đều nắm rõ cú pháp, hoạt động của câu lệnh câu lệnh và vận dụng nó vào các bài tập cụ thể khá tốt. Tôi rất hài lòng với kết quả đạt được. Do tính đa dạng và đặc thù của môn học dù đã có sự cố gắng nhưng khó tránh khỏi những thiếu sót, sai lầm rất mong các đồng nghiệp và các em học sinh giúp đỡ để giúp các em học tốt hơn. TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Hồ Sĩ Đàm – Nguyễn Thanh Tùng: Bài Tập Tin Học 11 – Nhà xuất bản giáo dục. 2. Trần Doãn Vinh: Học Tốt Tin Học 11 – Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội.(xuất bản năm 2009). 3. Hồ Cẩm Hà (Chủ biên): Bài Tập Trắc Nghiệm Và Đề Kiểm Tra Tin Học 11 – Nhà xuất bản giáo dục. 4. Hồ Cẩm Hà (chủ biên), Lê Khắc Thành, Nguyễn Chí Trung: Dạy học theo chuẩn kiến thức kỹ năng môn tin học 11 – Nhà xuất bản Đại học sư phạm. 5. Mai Hương (Chủ biên) : Tự Học Lập Trình Pascal – Nhà xuất bản văn hóa thông tin. L¬ng Ngäc Hoµng – THPT Lª ViÕt T¹o 18
- Xem thêm -