Skkn kinh nghiệm dạy học giải toán có lời văn lớp 3

  • Số trang: 5 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 13 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

A. ®Æt vÊn ®Ò I. Lêi më ®Çu: Trong giai ®o¹n hiÖn nay, ®Êt níc ta ®ang tiÕn nhanh trªn con ®êng c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc. §Ó ®¸p øng ®îc yªu cÇu ®æi míi ®ã, ®ßi hái ph¶i cã nh÷ng lao ®éng míi cã b¶n lÜnh, cã n¨ng lùc, chñ ®éng, s¸ng t¹o, d¸m nghÜ, d¸m lµm… Tõ nhu cÇu nµy mµ môc tiªu gi¸o dôc còng ®· ® îc ®iÒu chØnh, ®ã lµ: gi¸o dôc nh»m ®µo t¹o ra nh÷ng con ngêi ph¸t triÓn toµn diÖn. Tõ ®ã dÉn ®Õn viÖc ®æi míi vÒ néi dung ph¬ng ph¸p d¹y häc lµ tÊt yÕu. Trong hÖ thèng gi¸o dôc tiÓu häc lµ bËc häc nÒn t¶ng, ®Æt c¬ së ban ®Çu cho viÖc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn toµn diÖn con ngêi, ®Æt nÒn t¶ng v÷ng ch¾c cho gi¸o dôc phæ th«ng vµ toµn hÖ thèng gi¸o dôc quèc d©n. ChÊt l¬ng gi¸o dôc lµ vÊn ®Ò sè mét trong néi dung c«ng t¸c cña ngµnh gi¸o dôc, v× vËy viÖc lùa chän vµ sö dông ph¬ng ph¸p d¹y häc lµ mét vÊn ®Ò quan träng mang tÝnh quyÕt ®Þnh ®èi víi chÊt lîng d¹y vµ häc. Trong thùc tÕ, nh÷ng n¨m gÇn ®©y d¹y to¸n trong nhµ trêng tiÓu häc ®· cã nh÷ng bíc cè g¾ng c¶i tiÕn, ph¬ng ph¸p, néi dung vµ h×nh thøc nh»m n©ng cao chÊt lîng m«n häc. ViÖc ®a ra c¸c ph¬ng ph¸p d¹ng gi¶i to¸n cã v¨n, c¸c bµi to¸n ®iÓm h×nh… ®îc ®Æc biÖt quan t©m, nhÊt lµ ë líp 1, 2 vµ líp 3 ch¬ng tr×nh míi. Chóng ta ®Òu biÕt gi¶i to¸n cã v¨n lµ mét trong nh÷ng m¹ch kiÕn thøc c¬ b¶n trong m«n to¸n ë tiÓu häc. Nã cã vai trß rÊt lín ®èi víi häc sinh. Gi¶i to¸n cã v¨n kh«ng chØ gióp häc sinh cã ®iÒu kiÖn th©m nhËp vµo cuéc sèng thùc tÕ mµ cßn giup häc sinh thùc hµnh vËn dông c¸c kiÕn thøc ®· häc, rÌn luyÖn kh¶ n¨ng diÔn ®¹t ng«n ng÷ (th«ng qua viÖc tr×nh bµy lêi gi¶i mét c¸ch râ rµng, chÝnh x¸c vµ khoa häc). Th«ng qua gi¶i c¸c bµi to¸n cã lêi v¨n häc sinh ®îc gi¸o dôc nhiÒu mÆt trong ®ã cã ý thøc ®¹o ®øc x· héi. XuÊt ph¸t tõ nh÷ng lý do trªn nªn qua thùc tiÔn, t«i thÊy viÖc ®æi míi ph¬ng ph¸p d¹y häc m«n to¸n, ®Æc biÖt lµ d¹ng gi¶i to¸n cã lêi v¨n lµ mét vÊn ®Ò quan träng. B¶n th©n t«i lµ mét gi¸o viªn tiÓu häc, t«i nhËn thÊy muèn n©ng cao chÊt lîng gi¸o dôc nãi chung vµ d¹y tèt ch¬ng tr×nh m«n to¸n líp 3 (ch¬ng tr×nh ph¶i n¨ng ®éng, s¸ng t¹o ®Ó vËn dông linh ho¹t nh÷ng h×nh thøc tæ chøc d¹y sao cho phï hîp nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ d¹y häc. ChÝnh v× vËy t«i chän ®Ò tµi: “¸p dông ph¬ng ph¸p tÝch cùc ®Ó gi¶i to¸n ®¬n cã lêi v¨n cho häc sinh líp 3” víi mong muèn n©ng cao chÊt lîng d¹y häc gãp phÇn nhá vµo viÖc thùc hiÖn môc tiªu gi¸o dôc tiÓu häc hiÖn nay. 1 II. Thùc tr¹ng d¹y to¸n ë líp 3 hiÖn nay 1) Ph¬ng ph¸p d¹y häc cña gi¸o viªn: Qua thêi gian c«ng t¸c gi¶ng d¹y, giao lu chuyªn m«n trong nhµ trêng, t«i ®· t×m ra thùc tr¹ng d¹y häc gi¶i to¸n nãi chung vµ gi¶i to¸n ®¬n cho häc sinh líp 3 nãi riªng ë trêng m×nh còng nh mét sè trêng b¹n t«i nhËn thÊy. a- Nh÷ng u ®iÓm: Ch¬ng tr×nh líp 3 hiÖn nay ®· ®îc ®æi míi. N¨m häc 2008 – 2009 lµ n¨m thø 5 thùc hiÖn ®æi míi s¸ch gi¸o khoa líp 3. ViÖc ®æi míi néi dung s¸ch më ra c¬ héi cho viÖc ®æi míi ph¬ng ph¸p häc d¹y häc chÝnh v× vËy mµ hÇu hÕt c¸c gi¸o viªn ®îc d¹y líp 3 ®Òu ®ang thùc hiÖn môc tiªu gi¸o dôc lµ “§æi míi ph¬ng ph¸p d¹y häc” lÊy häc sinh lµm trung t©m. Trong giê häc, gi¸o viªn ®· biÕt kÕt hîp nhiÒu ph¬ng ph¸p ®Ó d×u d¾t häc sinh, ho¹t ®éng tÝch cùc, tù t×m ra kiÕn thøc míi. Nãi chung gi¸o viªn nãi Ýt, chñ yÕu lµ tæ chøc c¸c ho¹t ®éng cho häc sinh. Gi¸o viªn ®· s¾p xÕp, dµnh nhiÒu thêi gian cho häc sinh lµm viÖc víi SGK víi vë bµi tËp. §å dïng d¹y häc ®· ®îc cÊp ®ñ vµ gi¸o viªn sö dông ®· t¬ng ®èi tèt. b- Nhîc ®iÓm: Bªn c¹nh nh÷ng u ®iÓm cßn cã nh÷ng tån t¹i sau: Do ph¬ng ph¸p cò ®· s¨n s©u vµo gi¸o viªn, do kh¶ n¨ng thÝch øng cßn h¹n chÕ nªn gi¸o viªn thêng chØ truyÒn ®¹t, gi¶ng gi¶i theo c¸c tµi liÖu ®· cã s½n trong s¸ch gi¸o khoa. V× vËy gi¸o viªn thêng lµm viÖc mét c¸ch m¸y mãc, Ýt quan t©m ®Õn kh¶ n¨ng s¸ng t¹o cña häc sinh. ViÖc giao bµi tËp cña gi¸o viªn ®ång lo¹t tõng bµi trong vë bµi tËp cho häc sinh trong líp lµm cho häc sinh kh¸ giái thêng kh«ng cã høng thó häc tËp, v× c¸c em gi¶i quyÕt c¸c bµi tËp ®ã phÇn v× dÔ, phÇn v× lµm xong l¹i ph¶i chê ®îi c« ch÷a gi¶ng gi¶i cÆn kÏ cho c¸c b¹n kh¸c. Gi¸o viªn cha chó ý båi dìng häc sinh giái. Khi híng dÉn gi¶i to¸n, gi¸o viªn thêng dËp khu«n theo s¸ch vµ thêng tiÕn hµnh nh sau: + Gäi mét häc sinh ®äc ®Ò to¸n + Gäi häc sinh kh¸ tr¶ lêi c©u hái. Bµi to¸n cho biÕt g× ? Bµi to¸n hái g× ? §ång thêi gi¸o viªn ghi tãm t¾t, sau ®ã gi¸o viªn hái tiÕp. Ch¼ng h¹n bµi to¸n cã liªn quan ®Õn phÐp céng. Gi¸o viªn hái: 2 - Muèn t×m… ta lµm phÐp tÝnh g× ? (céng) - LÊy mÊy céng víi mÊy ? - §îc bao nhiªu… ? - Sau ®ã gäi 1 em lªn b¶ng gi¶i, líp lµm bµi. - Líp vµ gi¸o viªn nhËn xÐt ®óng, sai. Lµm theo tr×nh tù trªn chØ cã häc sinh kh¸, giái lµ ®îc lµm viÖc, häc sinh yÕu chØ ngåi nghe v× cha kÞp ph©n tÝch t×m hiÓu ®Ò. Do ®ã c¸c em chØ viÖc nh×n bµi ë trªn b¶ng chÐp vµo vë. C¸ch lµm nµy, gi¸o viªn bµy s½n kiÕn thøc cho häc sinh, häc sinh chØ viÖc tr¶ lêi mét sè c©u hái lµ xong bµi. §©y kh«ng ph¶i lµ d¹y gi¶i to¸n cho häc sinh. - Th«ng thêng sau mçi bµi häc sinh lµm, gi¸o viªn tù ®¸nh gi¸ vµ cho ®iÓm, tiªu chuÈn ®¸nh gi¸ vµ häc sinh ghi nhí vµ lµm gièng nh÷ng ®iÒu gi¸o viªn d¹y. - Gi¸o viªn cha híng dÉn häc sinh lùa chän c¸ch gi¶i, cha tù t×m tßi s¸ng t¹o trong gi¶i to¸n. 2) Thùc tr¹ng häc cña trß: Do c¸ch d¹y cña gi¸o viªn nªn khi gi¶i to¸n ®¬n ë líp 3, häc sinh cßn m¸y mãc, chØ biÕt lµm theo mÉu ch÷ cha biÕt so s¸nh, liªn hÖ vµ lµm ®îc nh÷ng bµi to¸n kh¸c. - Mét bé phËn häc sinh lêi suy nghÜ, chñ yÕu ngåi chê ghi bµi gi¶i ®· ch÷a s½n trªn b¶ng. - Vë bµi tËp ®a ra yªu cÇu thÊp, nh s½n tãm t¾t hoÆc kh«ng yªu cÇu tãm t¾t nªn kü n¨ng ph©n tÝch ®Ò bµi, tãm t¾t cña häc sinh cßn yÕu. Khi gÆp nh÷ng bµi toµn cã “d÷ kiÖn” mÉu, häc sinh thêng lóng tóng. b. gi¶i quyÕt vÊn ®Ò I. ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p biÖn ph¸p thùc hiÖn ¸p dông ph¬ng ph¸p tÝch cùc vµo d¹y häc gi¶i to¸n ®¬n cã lêi v¨n cho häc sinh líp 3 Trong ph¹m vi cña ®Ò tµi nµy, víi mong muèn phÇn nµo cïng víi c¸c ®ång chÝ gi¸o viªn d¹y líp 3, cã thªm biÖn ph¸p d¹y gi¶i to¸n ®¬n cã v¨n cho häc sinh t«i xin ®îc ®Ò xuÊt ph¬ng ph¸p vµ biÖn ph¸p d¹y häc nh sau: - Trong qu¸ tr×nh d¹y häc, gi¸o viªn cÇn kÕt hîp mét sè c¸ch hîp lý gi÷a ph¬ng ph¸p d¹y häc truyÒn thèng víi ph¬ng ph¸p d¹y häc hiÖn ®¹i. - Gi¸o viªn rÌn kÜ n¨ng ph©n tÝch ®Ó tõ nh÷ng bµi to¸n c¬ b¶n cho häc sinh lµm c¬ së ®Ó gi¶i c¸c bµi to¸n n©ng cao. 3 Qua ph©n tÝch c¸ch gi¶i c¸c d¹ng to¸n nªu trªn, khi d¹y gi¶i to¸n gi¸o viªn cÇn tu©n theo 5 bíc: Bíc 1: §äc kü ®Ò bµi, t×m hiÓu xem bµi to¸n cho biÕt g× ? yªu cÇu t×m g× ? Bíc 2: Tãm t¾t ®Ò Bíc 3: LËp kÕ ho¹ch gi¶i Bíc 4: Gi¶i bµi to¸n Bíc 5: KiÓm tra kÕt qu¶. - Trong c¸c bíc trªn, gi¸o viªn cã thÓ sö dông h×nh thøc d¹y trong mçi bíc nh sau: + Bíc 1: Häc sinh tù ®äc kÜ ®Ò ho¹t ®éng c¸ nh©n + Bíc 2: Ho¹t ®éng c¸ nh©n hoÆc nhãm, häc sinh tù t×m ra c¸c c¸ch tãm t¾t kh¸c nhau, nªu tríc líp. Sau ®ã chän ra c¸ch tãm t¾t hîp lý nhÊt. Gi¸o viªn cã thÓ gîi ý: em h·y ®äc bµi to¸n mét c¸ch ng¾n gän nhÊt ? + Bíc 3: Ho¹t ®éng nhãm, häc sinh th¶o luËn, t×m ra ph¬ng ¸n gi¶i bµi to¸n. Bíc 4: Ho¹t ®éng c¸ nh©n, häc sinh tù tr×nh bµy bµi gi¶i Bíc 5: Mét em ch÷a bµi ë b¶ng líp. Díi líp c¸c em ®æi vë cho nhau ®Ó kiÓm tra ®ång thêi ch÷a bµi trªn b¶ng. Häc sinh ®èi chiÕu víi bµi ch÷a ®Ó x¸c ®Þnh bµi lµm cña b¹n ®óng hay sai. HoÆc vµi em nªu miÖng bµi lµm, líp nhËn xÐt t×m ra bµi gi¶i ®óng vµ hay. c¶ líp ®èi chiÕu söa ch÷a. - Trong qu¸ tr×nh chuÈn bÞ, gi¸o viªn cÇn cã nh÷ng dù kiÕn, nh÷ng ®iÓm, nh÷ng chç häc sinh dÔ m¾c sai lÇm vµ c¸c lçi thêng m¾c trong qu¸ tr×nh gi¶i to¸n. - Ngoµi ra ®Ó gãp phÇn lµm phong phó h×nh thøc tæ chøc d¹y häc tÝch cùc vµo gi¶i to¸n ®¬n cã lêi v¨n ë líp 3 th× b¶n th©n gi¸o viªn ph¶i tù häc, tù båi dìng n©ng cao tr×nh ®é cña m×nh. Nghiªn cøu n¾m v÷ng néi dung ch¬ng tr×nh trªn c¬ së t×m tßi vËn dông s¸ng t¹o ph¬ng ph¸p, h×nh thøc tæ chøc d¹y häc nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ d¹y häc. Kh«ng nh÷ng thÕ, ngêi gi¸o viªn cÇn yªu nghÒ, t©m huyÕt víi nghÒ ®Ó cã thÓ kh¾c phôc nh÷ng khã kh¨n vÒ c¬ së vËt chÊt, ph¬ng tiÖn d¹y häc n¨ng ®éng linh ho¹t trong viÖc tù lµm vµ sö dông ®å dïng d¹y häc cã hiÖu qña. 4 c. kÕt luËn * KÕt qu¶ nghiªn cøu: Tõ viÖc nghiªn cøu trªn t«i ®· tiÕn hµnh vµo thùc hiÖn trong c¸c tiÕt d¹y hµng ngµy trªn líp th× chÊt lîng häc sinh t¨ng lªn râ rÖt, thÓ hiÖn trong c¸c lÇn thi ®Þnh kú. §Çu häc k× I: ChÊt lîng chØ ®¹t Giái: 0em = 0% ; Kh¸: 4em = 13,8% TB: 15em = 51,7% ; YÕu: 10em = 34,5 % Nhng ®Õn cuèi häc kú I, chÊt lîng n©ng cao, nhÊt lµ häc sinh yÕu kÐm trong m«n to¸n ®· gi¶m rÊt nhiÒu,cô thÓ lµ: Giái: 4 em = 13,8% ; Kh¸: 10 em = 34,5% TB: 12 em = 43,7% ; YÕu: 3 = 10% Tõ nh÷ng kÕt qu¶ trªn t«i ®· nhËn thÊy r»ng: “¸p dông ph¬ng ph¸p tÝch cùc ®Ó d¹y to¸n ®¬n cã lêi v¨n cho häc sinh líp 3” lµ mét ph¬ng ph¸p hay, cã tÝnh kh¶ thi cao, mang l¹i hiÖu qu¶ d¹y häc tèt. Do thêi gian nghiªn cøu ng¾n, do tr×nh ®é vµ n¨ng lùc cã h¹n nªn ch¾c ch¾n kh«ng khái thiÕu sãt. T«i rÊt mong ®îc nhËn nh÷ng ý kiÕn ®ãng gãp gióp ®ì cña b¹n bÌn ®ång nghiÖp ®Ó ®Ò tµi nµy ®îc hoµn thiÖn h¬n. Tõ ®ã ¸p dông vµo gi¶ng d¹y cã hiÖu qu¶ h¬n./. Ngµy 8 th¸ng 3 n¨m 2009 Ngêi viÕt NguyÔn ThÞ Cóc 5
- Xem thêm -