Skkn hướng dẫn học sinh lớp 2 học tập làm văn

  • Số trang: 24 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 13 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn PhÇn I: §Æt vÊn ®Ò I. C¬ së khoa häc cña vÊn ®Ò 1. C¬ së lÝ luËn D¹y TiÕng ViÖt ë tiÓu häc nãi chung vµ d¹y TËp lµm v¨n nãi riªng kh«ng ph¶i lµ d¹y lý thuyÕt ng«n ng÷, mµ ®ã lµ viÖc d¹y ho¹t ®éng ng«n ng÷. Bëi thÕ c¸c yÕu tè cu¶ t×nh huèng giao tiÕp rÊt ®îc quan t©m. NÕu nh trong d¹y c©u, t×nh huèng giao tiÕp míi chØ ®îc chó ý mét phÇn th× trong d¹y TËp lµm v¨n, t×nh huèng giao tiÕp ®îc chó ý mét c¸ch toµn diÖn vµ ®Çy ®ñ h¬n, c¸c t×nh huèng hiÖn ra còng cô thÓ vµ râ rµng h¬n. NÕu nh trong d¹y c©u, ta cã thÓ lít nhanh qua nh÷ng t×nh huèng giao tiÕp, th× ngîc l¹i, trong lµm v¨n kh«ng thÓ kh«ng ®Ò cËp t×nh huèng. Bµi v¨n viÕt ra bao giê còng híng tíi ®èi tîng ngêi ®äc, ngêi nghe cô thÓ víi nh÷ng néi dung vµ môc ®Ých cô thÓ. Kh«ng thÓ cã mét bµi v¨n viÕt chung chung, kh«ng râ ®èi tîng, kh«ng râ néi dung vµ môc ®Ých giao tiÕp. NÕu nh trong viÖc d¹y c©u, viÖc ®¸nh gi¸ c©u ®óng, c©u sai ®· võa cÇn ph¶i chó ý ®Õn quy t¾c ng«n ng÷, võa cÇn ph¶i chó ý ®Õn quy t¾c giao tiÕp, th× ë bËc bµi v¨n, bËc v¨n b¶n l¹i cµng cÇn ph¶i nh thÕ. Lóc nµy, viÖc ®¸nh gi¸ toµn bé chÊt lîng bµi v¨n viÕt ra lµ ë chç cã sù phï hîp víi giao tiÕp hay kh«ng, chø kh«ng ph¶i ë mét vµi ®iÓm ®óng sai mang tÝnh chÊt bé phËn trong tõ, trong c©u. Nh÷ng bµi v¨n cã sù phï hîp cao víi ®èi tîng, néi dung vµ môc ®Ých giao tiÕp lµ nh÷ng bµi v¨n tèt. Bëi thÕ, viÖc d¹y TËp lµm v¨n cho häc sinh cÇn ph¶i chó ý tíi viÖc d¹y c¸c em nãi, viÕt ®óng quy t¾c giao tiÕp, ®óng nghi thøc lêi nãi, nghÜa lµ ph¶i chó ý ®Çy ®ñ tíi nh÷ng yÕu tè ngoµi ng«n ng÷ nhng l¹i ®Ó l¹i dÊu Ên ®Ëm nÐt trong ng«n ng÷. 2. C¬ së thùc tiÔn Qua ®Ò tµi nµy t«i mong muèn ®îc gãp mét phÇn nhá vµo viÖc rÌn cho häc sinh ba kü n¨ng chÝnh: - Sö dông ®óng nghi thøc lêi nãi. - T¹o lËp v¨n b¶n phôc vô ®êi sèng hµng ngµy. - Nãi viÕt nh÷ng vÊn ®Ò theo chñ ®iÓm. Nh»m n©ng cao chÊt lîng gi¶ng d¹y trong nhµ trêng nãi chung vµ cña bËc TiÓu häc nãi riªng, hiÖn nay vÊn ®Ò c¶i c¸ch gi¶ng d¹y kh«ng ph¶i lµ mèi quan t©m cña mét c¸ nh©n nµo, mµ ®ã lµ nhiÖm vô chung cña toµn x· héi. ChÝnh sù ®æi míi ph¬ng ph¸p gi¸o dôc bËc tiÓu häc sÏ gãp phÇn t¹o con ngêi míi mét c¸ch cã hÖ thèng vµ v÷ng ch¾c. Nh chóng ta ®· biÕt TiÕng ViÖt võa lµ m«n häc chÝnh, võa lµ m«n c«ng cô gióp häc sinh tiÕp thu c¸c m«n häc kh¸c ®îc tèt h¬n. Cho nªn t«i chän cho m×nh ®Ò tµi: “Híng dÉn häc sinh líp 2 häc TËp lµm v¨n ” v× t«i nhËn thÊy ®èi víi ngêi ViÖt Nam th× TiÕng ViÖt rÊt quan träng trong cuéc sèng, trong giao tiÕp, trong häc tËp vµ sinh ho¹t. C¸c em häc sinh líp 2 vèn sèng cßn Ýt, vèn hiÓu biÕt vÒ TiÕng ViÖt cßn rÊt s¬ sµi, cha ®Þnh râ trong giao tiÕp, viÕt v¨n c©u cßn côt lñn. HoÆc c©u cã thÓ cã ®ñ ý nhng cha cã h×nh ¶nh. C¸c tõ ng÷ ®îc dïng vÒ nghÜa cßn cha râ rµng. ViÖc tr×nh bµy, diÔn ®¹t ý cña c¸c em cã møc ®é rÊt s¬ lîc, ®Æc biÖt lµ kh¶ n¨ng miªu t¶. ChÝnh v× muèn ®Ó c¸c em cã kh¶ n¨ng hiÓu TiÕng ViÖt h¬n, biÕt dïng tõ mét c¸ch phï hîp trong c¸c t×nh huèng (chia vui, chia buån, an ñi, ®Ò nghÞ, xin lçi.) nªn ngay tõ ®Çu n¨m häc t«i ®· híng vµ cïng c¸c em më réng hiÓu biÕt vÒ TiÕng ViÖt qua c¸c ph©n m«n trong m«n TiÕng ViÖt, ®Æc biÖt lµ ph©n m«n TËp lµm v¨n. 3 §èi tîng nghiªn cøu: Häc sinh líp 2, ®Æc biÖt lµ häc sinh líp 2A vµ khèi líp 2 trêng TiÓu häc T©n Mai- Hoµng Mai c¸c n¨m häc 2004 - 2005,2005 - 2006, 2006 - 2007. 4- Ph¹m vi vµ kÕ ho¹ch nghiªn cøu 1 S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn - T«i ®· nghiªn cøu vµ thùc hiÖn ®Ò tµi trong 3 n¨m häc 2004 - 2005,2005 2006, 2006 - 2007. - §îc sù gióp ®ì cña Ban gi¸m hiÖu vµ c¸c b¹n ®ång nghiÖp t«i ®· thùc hiÖn viÖc nghiªn cøu cña ®Ò tµi ®¹t kÕt qu¶ tèt. PhÇn II: néi dung I. Néi dung lÝ luËn 1. VÞ trÝ ph©n m«nTËp lµm v¨n ë tiÓu häc, nhÊt lµ líp 2, TËp lµm v¨n lµ mét trong nh÷ng ph©n m«n cã tÇm quan träng ®Æc biÖt (ë líp 1 c¸c em cha ®îc häc, lªn líp 2 häc sinh míi b¾t ®Çu ®îc häc, ®îc lµm quen. ) M«n TËp lµm v¨n gióp häc sinh cã kü n¨ng sö dông TiÕng ViÖt ®îc ph¸t triÓn tõ thÊp ®Õn cao, tõ luyÖn ®äc cho ®Õn luyÖn nãi, luyÖn viÕt thµnh bµi v¨n theo suy nghÜ cña tõng c¸ nh©n. TËp cho c¸c em ngay tõ nhá nh÷ng hiÓu biÕt s¬ ®¼ng ®ã còng chÝnh lµ rÌn cho c¸c em tÝnh tù lËp, tù träng. Con ngêi v¨n ho¸ sÏ h×nh thµnh ë c¸c em tõ nh÷ng viÖc nhá nhÆt, tëng nh kh«ng quan träng ®ã. 2. NhiÖm vô cña ph©n m«n TËp lµm v¨n: §èi víi líp 2, d¹y TËp lµm v¨n tríc hÕt lµ rÌn luyÖn cho häc sinh c¸c kÜ n¨ng phôc vô häc tËp vµ giao tiÕp h»ng ngµy, cô thÓ lµ: * D¹y c¸c nghi thøc lêi nãi tèi thiÓu, nh: chµo hái, tù giíi thiÖu, c¶m ¬n, xin lçi, nhê cËy, yªu cÇu, kh¼ng ®Þnh, phñ ®Þnh, t¸n thµnh, tõ chèi, chia vui, chia buån... * D¹y mét sè kü n¨ng phôc vô häc tËp vµ ®êi sèng, nh: khai b¶n tù thuËt ng¾n, viÕt nh÷ng bøc th ng¾n, nhËn vµ gäi ®iÖn tho¹i, ®äc vµ lËp danh s¸ch häc sinh, tra môc lôc s¸ch, ®äc thêi kho¸ biÓu, ®äc vµ lËp thêi gian biÓu... * Bíc ®Çu d¹y c¸ch tæ chøc ®o¹n v¨n, bµi v¨n th«ng qua nhiÖm vô kÓ mét sù viÖc ®¬n gi¶n hoÆc t¶ s¬ lîc vÒ ngêi, vËt xung quanh theo gîi ý b»ng tranh, b»ng c©u hái. Bªn c¹nh ®ã, do quan niÖm tiÕp thu v¨n b¶n còng lµ mét lo¹i kü n¨ng vÒ v¨n b¶n cÇn ®îc rÌn luyÖn, trong c¸c tiÕt TËp lµm v¨n tõ gi÷a häc kú II trë ®i, 2 S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn s¸ch gi¸o khoa tæ chøc rÌn luyÖn kü n¨ng nghe cho häc sinh th«ng qua h×nh thøc nghe kÓ chuyÖn - tr¶ lêi c©u hái theo néi dung c©u chuyÖn. Cuèi cïng, còng nh c¸c ph©n m«n vµ m«n häc kh¸c, ph©n m«n TËp lµm v¨n, th«ng qua néi dung d¹y häc cña m×nh, cã nhiÖm vô trau dåi cho häc sinh th¸i ®é øng xö cã v¨n ho¸, tinh thÇn tr¸ch nhiÖm trong c«ng viÖc, båi dìng nh÷ng t×nh c¶m lµnh m¹nh, tèt ®Ñp cho c¸c em. 3. Néi dung ph©n m«n TËp lµm v¨n ë líp 2: Néi dung c¸c bµi häc vÒ TËp lµm v¨n ë líp 2 gióp c¸c em häc sinh thùc hµnh rÌn luyÖn c¸c kü n¨ng nãi, viÕt, nghe, phôc vô cho viÖc häc tËp vµ giao tiÕp h»ng ngµy, cô thÓ: * Thùc hµnh vÒ c¸c nghi thøc lêi nãi tèi thiÓu, nh: chµo hái; tù giíi thiÖu; c¶m ¬n; xin lçi; kh¼ng ®Þnh; phñ ®Þnh; mêi, nhê , yªu cÇu, ®Ò nghÞ; chia buån, an ñi; chia vui, khen ngîi; ng¹c nhiªn, thÝch thó; ®¸p l¹i lêi chµo, lêi tù giíi thiÖu; ®¸p lêi c¶m ¬n; ®¸p lêi xin lçi; ®¸p lêi kh¼ng ®Þnh; ®¸p lêi phñ ®Þnh; ®¸p lêi ®ång ý; ; ®¸p lêi chia vui; ®¸p lêi khen ngîi; ; ®¸p lêi tõ chèi; ®¸p lêi an ñi. * Thùc hµnh vÒ mét sè kü n¨ng phôc vô häc tËp vµ ®êi sèng h»ng ngµy, nh: viÕt b¶n tù thuËt ng¾n, lËp danh s¸ch häc sinh, tra môc lôc s¸ch, ®äc thêi kho¸ biÓu, nhËn vµ gäi ®iÖn tho¹i, viÕt nh¾n tin, lËp thêi gian biÓu, chÐp néi quy, ®äc sæ liªn l¹c. * Thùc hµnh rÌn luyÖn vÒ kü n¨ng diÔn ®¹t (nãi, viÕt ), nh: kÓ vÒ ngêi th©n trong gia ®×nh, vÒ sù vËt hay sù viÖc ®îc chøng kiÕn; t¶ s¬ lîc vÒ ngêi, vËt xung quanh theo gîi ý b»ng tranh hoÆc c©u hái... * Thùc hµnh rÌn luyÖn vÒ kü n¨ng nghe: dùa vµo c©u hái gîi ý ®Ó kÓ l¹i hoÆc nªu ®îc ý chÝnh cña mÈu chuyÖn ng¾n ®· nghe. Nh vËy, phÇn TËp lµm v¨n trong SGK TiÕng ViÖt 2 kh«ng ph¶i chØ gióp häc sinh n¾m c¸c nghi thøc tèi thiÓu cu¶ lêi nãi vµ biÕt sö dông c¸c nghi thøc ®ã trong nh÷ng t×nh huèng kh¸c nhau, nh n¬i c«ng céng, trong trêng häc, ë gia ®×nh víi nh÷ng ®èi tîng kh¸c nhau, nh b¹n bÌ, thÇy c«, bè mÑ, ngêi xa l¹...mµ cßn lµ viÖc n¾m c¸c kü n¨ng giao tiÕp th«ng thêng kh¸c; t¹o lËp v¨n b¶n phôc vô ®êi sèng h»ng ngµy; nãi, viÕt nh÷ng vÊn ®Ò theo chñ ®iÓm quen thuéc. II. Thùc tr¹ng cña vÊn ®Ò 1. VÒ phÝa häc sinh : C¸c em nãi chung tiÕp thu bµi tèt, hiÓu bµi ngay. Tuy nhiªn kü n¨ng nghe nãi cña c¸c em kh«ng ®ång ®Òu, cã mét sè em nãi cßn nhá, kh¶ n¨ng diÔn ®¹t suy nghÜ, diÔn ®¹t bµi häc cßn chËm , yÕu . §èi víi häc sinh líp 2, viÖc viÕt ®o¹n v¨n ng¾n tõ 3 - 5 c©u ®èi víi c¸c em lµ t¬ng ®èi khã. Do ®Æc ®iÓm t©m lÝ, c¸c em chØ viÕt ®îc nh÷ng vÊn ®Ò cã thËt, nh÷ng g× thËt gÇn gòi víi c¸c em. ViÖc chuyÓn tõ v¨n nãi sang v¨n viÕt ®èi víi c¸c em còng lµ t¬ng ®èi khã. C¸c em chÊm c©u cha chÝnh x¸c, dïng tõ cßn sai nhiÒu. MÆt kh¸c, do thùc tÕ häc sinh míi ®îc lµm quen víi ph©n m«n TËp lµm v¨n ë líp 2 nªn häc sinh cßn nhiÒu bì ngì, cha cã ph¬ng ph¸p häc tËp bé m«n mét c¸ch khoa häc vµ hîp lý. 2. VÒ phÝa gi¸o viªn : Qua nhiÒu n¨m d¹y TËp lµm v¨n theo ch¬ng tr×nh cò, gi¸o viªn vÉn cßn d¹y TËp lµm v¨n theo lèi ¸p ®Æt, thËm chÝ cßn cho häc sinh mét khung bµi mÉu, häc sinh chØ viÖc thay mét sè tõ ng÷ mµ cha hÒ t¹o cho häc sinh ®îc cã c¬ héi s¸ng t¹o. Nhng tr¸i ngùoc víi c¸ch trªn, mét sè gi¸o viªn l¹i ®ßi hái cao ë häc sinh khi lµm bµi viÕt ®o¹n v¨n ng¾n. Cô thÓ, ë giai ®o¹n ®Çu míi thay s¸ch, gi¸o viªn ®· ®ßi hái c¸c em ph¶i viÕt bµi ®o¹n v¨n nhng ph¶i ®Çy ®ñ c¸c phÇn nh mét bµi v¨n cña líp 3, 4. ®iÒu nµy g©y qu¸ t¶i ®èi víi häc sinh. Khi gi¶ng d¹y ph©n m«n TËp lµm v¨n theo ch¬ng tr×nh míi, gi¸o viªn thêng lóng tóng víi m¶ng bµi tËp giao tiÕp. ViÖc d¹y vµ híng dÉn c¸c em c¸c nghi thóc lêi nãi cha triÖt ®Ó. Néi dung cña c¸c nghi thøc giao tiÕp chØ míi 3 S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn dõng l¹i ë ph¹m vi cña tiÕt häc, cha thùc sù ®i vµo cuéc sèng hµng ngµy cña c¸c em. §«i khi gi¸o viªn cßn coi nhÑ m¶ng bµi tËp nµy mµ chØ chó träng vµo d¹y c¸c em viÕt ®o¹n v¨n. VÒ ®å dïng d¹y häc, ph¬ng tiÖn chñ yÕu lµ tranh trong s¸ch gi¸o khoa; h¹n chÕ, sö dông cha thêng xuyªn c¸c ph¬ng tiÖn hiÖn ®¹i nh m¸y chiÕu h¾t, b¨ng h×nh lµm cho chÊt lîng giê häc TËp lµm v¨n cha cao. III. BiÖn ph¸p thùc hiÖn 1. D¹y d¹ng bµi c¸c nghi thøc lêi nãi tèi thiÓu: C¸c h×nh thøc híng dÉn thùc hµnh vÒ c¸c nghi thøc lêi nãi tèi thiÓu: Lµm viÖc c¸ nh©n: - X¸c ®Þnh yªu cÇu cña bµi. - X¸c ®Þnh râ ®èi tîng ®Ó thùc hµnh nãi cho phï hîp. - TËp nãi theo yªu cÇu: cè g¾ng t×m ®îc nhiÒu c¸ch diÔn ®¹t kh¸c nhau. - Ph¸t biÓu tríc líp nèi tiÕp nhau (nhiÒu HS nãi ). - HS kh¸c nhËn xÐt, bæ sung, b×nh chän ngêi nãi ®óng vµ hay nhÊt. VÝ dô: Bµi 4: C¶m ¬n, xin lçi Bµi tËp 1: + Trêng hîp cÇn c¶m ¬n: B¹n cïng líp cho em ®i chung ¸o ma. + Lêi c¶m ¬n: - C¶m ¬n b¹n nhÐ! - M×nh c¶m ¬n cËu. - C¶m ¬n b¹n ®· gióp m×nh. - May qu¸ nhê cËu m×nh sÏ kh«ng bÞ ma ít. Lµm viÖc theo cÆp: - Hai HS ngåi cïng bµn x¸c ®Þnh yªu cÇu cña bµi, th¶o luËn, ph©n c«ng mét HS nªu t×nh huèng, mét HS nªu lêi ®¸p råi lµm ngîc l¹i. Chó ý: Hai HS cã thÓ th¶o luËn ®Ó t×m ra nhiÒu c¸ch diÔn ®¹t kh¸c nhau (vÒ lêi nãi, cö chØ, nÐt mÆt ) ®Ó söa vµ bæ sung cho nhau. - Cho ®¹i diÖn c¸c cÆp lªn tr×nh bµy tríc líp. - §¹i diÖn c¸c cÆp kh¸c nhËn xÐt, bæ sung, b×nh chän ngêi nãi ®óng vµ hay nhÊt. Lµm viÖc theo nhãm: §èi víi c¸c nghi thøc lêi nãi cÇn nhiÒu lêi ®¸p (lêi nãi cña nhiÒu nh©n vËt ) nªn ¸p dông theo h×nh thøc nµy: h×nh thøc s¾m vai ®¬n gi¶n. - Tuú theo tõng trêng hîp cô thÓ mµ GV ph©n thµnh nhãm 3, 4 hay5,6….HS. - HS trong nhãm th¶o luËn vÒ yªu cÇu cña t×nh huèng, ph©n c«ng vai cho phï hîp, th¶o luËn c¸ch øng xö (t×m ra nhiÒu ph¬ng ¸n vµ chän lùa ph¬ng ¸n tèi u ®Ó thùc hiÖn. ) - §¹i diÖn c¸c nhãm lªn s¾m vai tríc líp. - §¹i diÖn c¸c nhãm kh¸c nhËn xÐt, bæ sung, b×nh chän ngêi nãi ®óng vµ hay nhÊt. VÝ dô: Bµi 28: §¸p lêi chia vui Bµi tËp 1: 3 HS : - Chóng tí chóc mõng cËu ®· ®o¹t Nh× trong cuéc thi vÏ tranh “ Ng«i nhµ tuæi th¬ ” do Nhµ v¨n ho¸ ThiÕu nhi thµnh phè tæ chøc. 1 HS: - Tí c¶m ®éng qu¸! Xin c¶m ¬n tÊt c¶ c¸c b¹n! HoÆc 1 HS kh¸c: - C¶m ¬n c¸c b¹n nhiÒu! Tí sÏ cè g¾ng ®Ó lÇn sau ®o¹t gi¶i cao h¬n! (- Xin c¶m ¬n c¸c b¹n, m×nh rÊt vui. ) C¸c h×nh thøc nªu t×nh huèng: - GV nªu t×nh huèng. 4 S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn - HS nªu t×nh huèng trong SGK. - HS ®äc t×nh huèng trªn b¶ng phô hoÆc m¸y chiÕu h¾t. - Treo tranh (nh×n tranh qua m¸y chiÕu h¾t ), HS nªu néi dung t×nh huèng. - H¸i hoa d©n chñ ®Ó nªu t×nh huènh ghi trong ®ã. - Mét (hoÆc mét vµi ) HS lªn b¶ng s¾m vai thÓ hiÖn t×nh huèng. C¸c trß ch¬i vËn dông: C¸c trß ch¬i sau cã thÓ cho HS ch¬i trong giê tù häc hoÆc giê ra ch¬i, giê sinh ho¹t líp hay trong phÇn cñng cè cña mçi giê häc TËp lµm v¨n t¬ng øng. Qua c¸c trß ch¬i nµy HS ®îc t¨ng cêng rÌn luyÖn c¸c kiÕn thøc võa ®îc häc, tõ ®ã sÏ nhí bµi vµ vËn dông vµo trong giao tiÕp ®êi sèng h»ng ngµy. + Trß ch¬i pháng vÊn: * Môc ®Ých: LuyÖn tËp c¸ch tù giíi thiÖu vÒ m×nh vµ vÒ ngêi kh¸c víi thÇy c«; b¹n bÌ hoÆc ngêi xung quanh. - Ph©n c«ng: 1 HS ®ãng vai phãng viªn truyÒn h×nh, cßn 1 HS ®ãng vai ngêi tr¶ lêi hoÆc 1HS ®ãng vai chÞ phô tr¸ch, 1 HS ®ãng vai ®éi viªn Sao Nhi ®ång…..sau ®ã ®æi vai. - HS cã thÓ ch¬i trß ch¬i nµy theo nhãm hoÆc c¶ líp. - §Ó tÊt c¶ c¸c em n¾m ®îc c¸ch ch¬i, tríc khi giao viÖc cho tõng em, GV cÇn tæ chøc cho mét hoÆc hai cÆp HS lµm mÉu tríc líp. VÝ dô: trß ch¬i nµy cã thÓ ¸p dông vµo bµi tËp 1, tuÇn 1: Tù giíi thiÖu. C©u vµ bµi. * C¸ch ch¬i: - Mét HS giíi thiÖu vÒ m×nh (tªn; quª qu¸n; häc líp, trêng; thÝch m«n häc nµo; thÝch lµm viÖc g×… ) - Sau khi nghe b¹n giíi thiÖu xong vÒ m×nh, phãng viªn ph¶i giíi thiÖu l¹i tõng b¹n víi c¶ líp (hoÆc nhãm ). Néi dung ph¶i chÝnh x¸c; c¸ch giíi thiÖu cµng râ rµng, m¹ch l¹c, hÊp dÉn cµng tèt. Cho nhiÒu HS tËp lµm phãng viªn. - Cuèi cïng cho líp b×nh chän phãng viªn giái nhÊt. + Chän lêi nãi ®óng: * Môc ®Ých: - LuyÖn tËp c¸ch nãi lÞch sù khi cÇn c¶m ¬n ngêi kh¸c vµ ®¸p l¹i lêi c¶m ¬n cña m×nh. - RÌn thãi quen lÞch sù trong giao tiÕp vµ sinh ho¹t h»ng ngµy; tËp c¶m ¬n vµ xin lçi b»ng nh÷ng lêi kh¸c nhau. * ChuÈn bÞ: - 4 tranh minh ho¹ ( 4 b¨ng giÊy ghi ) 4 t×nh huèng kh¸c nhau cã xuÊt hiÖn lêi c¶m ¬n vµ lêi ®¸p l¹i lêi c¶m ¬n. + Mét b¹n trai tíi x¸ch gióp mét vËt nÆng cho mét b¹n g¸i. + Mét b¹n bÞ vÊp ng· ®îc mét b¹n kh¸c ®ì dËy. + Trong giê vÏ, b¹n n÷ cho b¹n nam mîn bót ch×. + Trªn ®êng ®i häc vÒ, b¹n nam ®a cho b¹n n÷ chai níc uèng. - Chia nhãm: 8 HS / 1 nhãm. - 1 tói x¸ch to ®ùng mét sè ®å vËt, 1 chiÕc bót ch× mµu, 1 chai níc uèng. - Cö 2 HS gióp viÖc cho GV. * C¸ch tiÕn hµnh: - Mçi nhãm cö 2 HS tham gia trß ch¬i ë t×nh huèng 1 lªn tríc b¶ng líp ®Ó HS kh¸c theo dâi. - HS ®¹i diÖn cña tõng nhãm lÇn lît lªn ch¬i trß ®ãng vai ë mçi t×nh huèng ®· cho trong kho¶ng mét phót. VÝ dô: 2 HS ®¹i diÖn cho nhãm 1 tham gia ch¬i. Mét em ®ãng vai b¹n g¸i ®ang x¸ch mét chiÕc tói to, bíc ®i chËm ch¹p vµ nÆng nhäc. Mét HS ®ãng vai b¹n trai ®Õn bªn b¹n g¸i vµ nãi: “B¹n ®Ó m×nh x¸ch ®ì cho nµo! ” råi ®ì lÊy chiÕc tói tõ tay b¹n g¸i. B¹n g¸i nãi: “C¶m ¬n b¹n, b¹n tèt qu¸! ’’ B¹n trai cêi t¬i vµ nãi: “Cã g× ®©u, viÖc nhá th«i mµ! ” 5 S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn - Sau khi ®¹i diÖn c¶ 4 nhãm ®· ch¬i xong vÒ mét t×nh huèng, GV yªu cÇu 2 HS gióp viÖc ®äc to lêi cña hai vai trong tõng nhãm ®Ó c¶ líp cïng nghe l¹i vµ b×nh chän lêi nãi ®óng. - HS tiÕp tôc ch¬i ë c¸c t×nh huèng kh¸c theo gîi ý nãi trªn. Chó ý: 2 HS gióp viÖc GV ghi l¹i c©u nãi cña hai b¹n tham gia ch¬i ë tõng t×nh huèng, mçi HS gióp viÖc cho GV chØ chuyªn ghi l¹i lêi nãi cña mét vai (vai “c¶m ¬n” hoÆc vai “®¸p l¹i lêi c¶m ¬n ” ). + NhËn l¹i ®å dïng: * Môc ®Ých: - Cung cÊp mét sè c¸ch nãi lÞch sù trong giao tiÕp; phôc vô c¸c bµi d¹y vÒ nghi thøc lêi nãi (phñ ®Þnh, nhê cËy, yªu cÇu, ®Ò nghÞ ). - RÌn thãi quen dïng lêi nãi lÞch sù khi cÇn ®Ò nghÞ trong giao tiÕp vµ sinh ho¹t h»ng ngµy. * ChuÈn bÞ: - Kho¶ng 20 ®å dïng th«ng thêng cña HS: mò, s¸ch, vë, bót… Mçi ®å dïng cã g¾n tªn chñ ë phÝa trong (phÝa khuÊt ) cña ®å vËt. - Mét bµn ®Æt c¸c ®å vËt. C¹nh bµn cã 1 HS ngåi lµm nhiÖm vô tr¶ ®å dïng cho chñ nh©n cña nã khi tan häc. - 3 HS gióp viÖc cho GV. - Kho¶ng 20 l¸ cê nhá ®Ó trao cho ngêi ®¹t yªu cÇu cña trß ch¬i. * C¸ch tiÕn hµnh: - Nªu c¸ch ch¬i: Mét nhãm kho¶ng 10 HS lµm ®éng t¸c ®øng dËy ra vÒ khi tan häc (®øng theo thø tù ®Ó chê lÊy ®å dïng c¸ nh©n ). Tõng HS ®Õn lît m×nh th× nãi lêi ®Ò nghÞ. VÝ dô: - Cho t«i xin c¸i mò (bót, cÆp,.. ) HS lµm nhiÖm vô tr¶ ®å dïng, cè ý trao nhÇm ®å dïng cho tõng b¹n. HS nhËn ®å dïng, xem l¹i tªn chñ nh©n ( ghi ë ®å dïng ) vµ nãi hai c©u: Mét c©u cã néi dung “phñ ®Þnh ” ®ã kh«ng ph¶i lµ ®å dïng cña m×nh; : Mét c©u cã néi dung “®Ò nghÞ ” b¹n tr¶ l¹i ®å dïng cho m×nh. VÝ dô: - C¸i bót nµy kh«ng ph¶i cña t«i. Cho t«i xin c¸i bót mµu xanh ë ®»ng kia! HoÆc: - Xin lçi cËu! C¸i bót nµy kh«ng ph¶i cña m×nh. CËu lÊy gióp m×nh c¸i bót mµu xanh n»m ë gãc trong kia k×a! HS nãi ®óng mét c©u ®îc nhËn mét l¸ cê. - Tõng HS trong nhãm lªn nhËn ®å vËt tõ tay ngêi tr¶ ®å vËt vµ nãi hai c©u theo quy ®Þnh cña trß ch¬i. GVvµ HS c¶ líp x¸c nhËn kÕt qu¶ vµ trao cê cho ngêi nãi ®óng. Nh÷ng HS ®îc cê ®øng sang mét bªn, nh÷ng HS kh«ng ®îc cê ®øng sang mét bªn. Cuèi cïng GV khen thëng cho HS ®îc cê vµ yªu cÇu HS ®îc cê lÇn lît b¾t tay c¸c b¹n cha ®îc cê ®Ó ®éng viªn. + §ãng vai chóc mõng nhau: * Môc ®Ých: - LuyÖn tËp c¸ch nãi lÞch sù khi chóc mõng ngêi kh¸c vµ ®¸p l¹i lêi ngêi kh¸c chóc mõng m×nh. - RÌn thãi quen lÞch sù trong giao tiÕp vµ sinh ho¹t h»ng ngµy; tËp chóc mõng b»ng nh÷ng lêi kh¸c nhau. * ChuÈn bÞ: - Hai h×nh vÏ (2 b¨ng giÊy ghi ) hai t×nh huèng kh¸c nhau cã xuÊt hiÖn lêi chóc mõng vµ lêi ®¸p l¹i lêi chóc mõng: + Mét b¹n g¸i ®¹t gi¶i “Gi¶i nhÊt viÕt ch÷ ®Ñp ” ®îc mét b¹n tÆng hoa chóc mõng. + Mét b¹n trai ®ang ®øng nhËn gi¶i thëng cuéc thi: “Thi kÓ chuyÖn hay”, hai b¹n lªn tÆng hoa cho b¹n trai. 6 S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn - 5 chiÕc mò lµm b»ng gi¶i b×a qu©y trßn cã dßng ch÷: “Gi¶i nhÊt viÕt ch÷ ®Ñp ”. - 5 chiÕc mò lµm b»ng gi¶i b×a qu©y trßn trªn cã ®iÓm 10 vµ ch÷: “KÓ chuyÖn hay nhÊt ”. - 2 HS gióp GV lµm viÖc. * C¸ch tiÕn hµnh: - Nªu c¸ch ch¬i (t¬ng tù nh ë trß ch¬i : “Chän lêi nãi ®óng”. VÝ dô: Hai HS ®¹i diÖn cho nhãm 2 tham gia ch¬i. Mét HS ®ãng vai b¹n g¸i ®o¹t gi¶i NhÊt trong k× thi viÕt ch÷ ®Ñp cña trêng. Mét HS ®ãng vai b¹n g¸i lªn chóc mõng b¹n ®¹t gi¶i vµ nãi: “Chóc mõng b¹n! Chóng tí vui l¾m! ”råi xiÕt chÆt tay b¹n. B¹n ®îc gi¶i ®¸p: “C¶m ¬n c¸c b¹n!”. *Thùc hµnh ch¬i: - 3 nhãm HS ch¬i ®ãng vai lÇn lît tõng t×nh huèng theo c¸ch ®· híng dÉn. Khi 2 HS trong nhãm ch¬i xong ë t×nh huèng ®Çu th× nhãm l¹i cö 2 HS kh¸c ch¬i ë t×nh huèng thø hai. - Hai HS gióp viÖc GV ghi l¹i c©u nãi cña hai b¹n tham gia ch¬i ë tõng t×nh huèng, mçi HS gióp viÖc GV chØ chuyªn ghi l¹i lêi nãi cña mét vai (vai “ chóc mõng ” hoÆc vai “®¸p lêi chóc mõng ”. ) - Sau mçi t×nh huèng, GV cho HS nhËn xÐt vµ b×nh chän ngêi nãi ®óng hay sai. Cuèi cïng b×nh chän nhãm chiÕn th¾ng. + §ãng vai khen ngîi nhau: * Môc ®Ých: - LuyÖn tËp c¸ch nãi lÞch sù khi khen ngîi ngêi kh¸c vµ ®¸p l¹i lêi ngêi kh¸c khen m×nh. - RÌn thãi quen lÞch sù trong giao tiÕp vµ sinh ho¹t h»ng ngµy; tËp khen ngîi b»ng nh÷ng lêi kh¸c nhau. * ChuÈn bÞ: - 3 h×nh vÏ (3 b¨ng giÊy ghi ) 3 t×nh huèng kh¸c nhau cã xuÊt hiÖn lêi khen vµ lêi ®¸p l¹i lêi khen: + Mét sè b¹n khen mét b¹n g¸i mÆc bé v¸y ®Ñp. + Mét sè b¹n khen mét b¹n trai b¬i giái. + Mét b¹n g¸i vÏ tranh con gµ trèng ®Ñp. C¸c b¹n kh¸c xem tranh vµ khen. - 5 HS mÆc quÇn ¸o ®Ñp. - 5 mò b¬i ®Ó HS gi¶ lµm ngêi ®ang b¬i. - 5 bøc tranh (¶nh ) con vËt tr«ng ®Ñp m¾t. - Chia nhãm: 6 HS / 1 nhãm: 2 HS ®ãng vai 1 t×nh huèng. - 2 HS gióp viÖc cho GV. * C¸ch tiÕn hµnh: - Nªu c¸ch ch¬i (t¬ng tù ë trß ch¬i: “Chän lêi nãi ®óng ” ) VÝ dô: 2 HS ®¹i diÖn cho nhãm 3 tham gia ch¬i. Mét HS ®ãng vai mét em ®ang b¬i. Mét HS ®ãng vai b¹n cæ vò võa vç tay, võa nãi lêi khen: “CËu giái qu¸! TuyÖt qu¸! ”. B¹n ®îc khen khi ngõng lµm ®éng t¸c th× ®¸p: “C¶m ¬n b¹n! Tí sÏ cè b¬i nhanh h¬n n÷a. ” *Thùc hµnh ch¬i: - C¸c nhãm HS ch¬i ®ãng vai lÇn lît tõ t×nh huèng ®Çu ®Õn t×nh huèng cuèi theo c¸ch ®· híng dÉn. Khi 2 HS trong nhãm ch¬i xong ë t×nh huèng ®Çu th× nhãm l¹i cö 2 HS kh¸c ch¬i ë t×nh huèng tiÕp theo. TiÕp tôc cö ngêi ch¬i nh vËy ë 3 t×nh huèng. - Hai HS gióp viÖc GV ghi l¹i c©u nãi cña hai b¹n tham gia ch¬i ë mçi t×nh huèng, mçi HS gióp viÖc GV chØ chuyªn ghi l¹i lêi nãi cña mét vai (vai “khen ngîi ” hoÆc vai “®¸p lêi khen ngîi ”. - Sau mçi t×nh huèng, GV cho HS nhËn xÐt vµ b×nh chän nãi ®óng hay sai. Cuèi cïng b×nh chän nhãm chiÕn th¾ng. 7 S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn + §ãng vai an ñi nhau: * Môc ®Ých: - LuyÖn tËp c¸ch nãi lÞch sù khi an ñi ngêi kh¸c vµ ®¸p l¹i lêi ngêi kh¸c an ñi m×nh. - RÌn thãi quen lÞch sù trong giao tiÕp vµ sinh ho¹t h»ng ngµy; tËp nãi lêi an ñi b»ng nhiÒu c¸ch kh¸c nhau. * ChuÈn bÞ: - 3 h×nh vÏ (3 b¨ng giÊy ghi ) 3 t×nh huèng kh¸c nhau cã xuÊt hiÖn lêi an ñi vµ ®¸p l¹i lêi an ñi: + Mét b¹n g¸i mÆc bé v¸y ®Ñp vµ bÞ gi©y mùc ra v¸y. Mét b¹n kh¸c ®ang an ñi b¹n cã v¸y ®Ñp bÞ gi©y bÈn. + B¹n trai lì tay lµm r¸ch mét trang s¸ch cña quyÓn truyÖn. B¹n kh¸c ®Õn bªn c¹nh nãi lêi an ñi, ®éng viªn. + Mét b¹n bÞ ®iÓm 3 m«n to¸n ®ang buån. C¸c b¹n kh¸c ®Õn an ñi ®éng viªn. - 5 HS mÆc quÇn ¸o cã vÕt bÈn ®îc t¹o ra b»ng phÊn mµu. - 5 bµi kiÓm tra to¸n cã diÓm 3. - Chia nhãm: 6 HS / 1nhãm: 2 HS ®ãng vai thùc hiÖn 1 t×nh huèng. - 2 HS gióp viÖc cho GV. * C¸ch tiÕn hµnh: - Nªu c¸ch ch¬i: (t¬ng tù ë trß ch¬i: “Chän lêi nãi ®óng ” ). VÝ dô: Hai HS ®¹i diÖn cho nhãm 4 tham gia ch¬i. Mét em ®ãng vai b¹n bÞ ®iÓm kÐm. Mét em ®ãng vai b¹n ®Õn ®éng viªn vµ nãi lêi an ñi: “CËu ®õng buån n÷a. Tõ b©y giê cËu cè g¾ng ch¨m chØ häc bµi, lµm bµi th× ®Õn bµi kiÓm tra lÇn sau cËu sÏ ®¹t ®iÓm cao th«i mµ. CËu yªn t©m, bän m×nh sÏ gióp ®ì cËu. ” * Thùc hµnh ch¬i: - C¸c nhãm HS ch¬i ®ãng vai lÇn lît tõng t×nh huèng theo c¸ch ®· híng dÉn. - Khi 2 HS trong nhãm ch¬i xong ë t×nh huèng ®Çu th× nhãm l¹i cö 2 HS kh¸c ch¬i ë t×nh huèng tiÕp theo. TiÕp tôc cö ngêi ch¬i nh vËy ë 3 t×nh huèng. - Hai HS gióp viÖc ghi l¹i c©u nãi cña hai b¹n tham gia ch¬i ë tõng t×nh huèng, mçi HS chØ chuyªn ghi l¹i lêi nãi cña mét vai (vai “an ñi ” hoÆc vai “ ®¸p lêi an ñi ” ). - Sau mçi t×nh huèng, GV cho HS nhËn xÐt vµ b×nh chän nãi ®óng hay sai. Cuèi cïng b×nh chän nhãm chiÕn th¾ng. 2. D¹y d¹ng bµi viÕt c¸c v¨n b¶n nhËt dông a. ViÕt b¶n tù thuËt ng¾n: * Môc ®Ých yªu cÇu: Môc ®Ých cña bµi tËp lµ gióp HS biÕt c¸ch tù giíi thiÖu vÒ m×nh víi thÇy c«, b¹n bÌ hoÆc ngêi xung quanh. Tù thuËt lµ nh÷ng ®iÒu m×nh tù kÓ vÒ m×nh nh»m ®Ó cho ngêi kh¸c n¾m ®îc nh÷ng th«ng tin vÒ m×nh. * Híng dÉn HS chuÈn bÞ: - X¸c ®Þnh yªu cÇu: ViÕt b¶n tù thuËt theo mÉu (SGK ). - §äc tõng dßng mÉu tù thuËt trong SGK ®Ó n¾m ®îc nh÷ng néi dung cÇn viÕt ra cho ®óng vµ ®ñ. - Hái ngêi th©n trong gia ®×nh («ng, bµ, bè, mÑ, anh, chÞ,… ) ®Ó n¾m ® îc nh÷ng ®iÒu m×nh cha râ (nh ngµy sinh, n¬i sinh, quª qu¸n, n¬i ë hiÖn nay b. LËp danh s¸ch häc sinh: * Cho HS hiÓu: - ThÕ nµo lµ mét b¶n danh s¸ch vµ Ých lîi cña b¶n danh s¸ch: §äc b¶n danh s¸ch gióp ta biÕt ®îc tªn tõng HS (trong tæ, trong líp ) vµ th«ng tin vÒ hä. 8 S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn - CÊu t¹o cña b¶n danh s¸ch: nã gåm nh÷ng cét däc nµo, khi ®äc ph¶i ®äc theo hµng ngang ra sao, tªn c¸c HS ®îc xÕp theo thø tù nµo. * Híng dÉn HS chuÈn bÞ: - X¸c ®Þnh yªu cÇu: LËp danh s¸ch mét nhãm tõ 3 ®Õn 5 b¹n trong tæ häc tËp cña em (theo mÉu ë SGK ) - Xem l¹i bµi tËp ®äc: Danh s¸ch HS tæ 1, líp 2A trong SGK, tËp 1, trang 25 ®Ó häc tËp c¸ch lËp danh s¸ch häc sinh (Chó ý: Tªn c¸c b¹n ®îc xÕp theo thø tù b¶ng ch÷ c¸i. ) - Ghi tªn c¸c b¹n trong tæ häc tËp: hä tªn, ngµy sinh, n¬i ë (chän 3 ®Õn 5 b¹n ) ®Ó chuÈn bÞ l¹p danh s¸ch theo mÉu ®· cho, xÕp tªn c¸c b¹n theo ®óng thø tù b¶ng ch÷ c¸i ®· häc (®¸nh sè thø tù tªn c¸c b¹n theo thø tù b¶ng ch÷ c¸i ) * Híng dÉn HS lµm bµi: VÝ dô: LËp danh s¸ch mét nhãm tõ 3 ®Õn 5 b¹n trong tæ häc tËp cña em theo mÉu sau: STT Hä vµ tªn Nam,n÷ Ngµy sinh N¬i ë 1 NguyÔn ThÞ HiÒn N÷ 10/ 11/ 1999 TËp thÓ §å hép 2 Phan TuÊn Anh Nam 05/ 03/ 1999 P 409 - B1 - T2 T©n Mai 3 NguyÔn Thuú Linh N÷ 21/ 09/ 1999 106 - Tr¬ng §Þnh 4 NguyÔn M¹nh Tïng Nam 18/ 11/ 1999 Ngâ 124 - T©n Mai 5 Hå B×nh Nguyªn Nam 06/ 10/ 1999 Ngâ 139 - T©n Mai c .Tra môc lôc s¸ch: * Cho HS hiÓu: Môc lôc s¸ch dïng ®Ó tra c¸c tuÇn häc, bµi häc, c¸c ch¬ng môc, c¸c bµi viÕt cã trong mét cuèn s¸ch hoÆc ®Ó xem cuèn s¸ch cã bao nhiªu trang, cã nh÷ng truyÖn g×, cña t¸c gi¶ nµo. Nã nh»m giíi thiÖu víi mäi ngêi vÒ bè côc cña cuèn s¸ch, gióp ngêi ®äc dÔ dµng tra cøu khi cÇn t×m hiÓu mét phÇn nµo ®ã, mét ch¬ng môc nµo ®ã cña cuèn s¸ch. * Híng dÉn HS chuÈn bÞ: X¸c ®Þnh yªu cÇu: §äc môc lôc c¸c bµi ë tuÇn 6; viÕt tªn c¸c bµi tËp ®äc trong tuÇn Êy. - Xem phÇn môc lôc ë cuèi SGK, tËp 1, tuÇn 6 (Chñ ®iÓm Trêng häc ) ®Ó biÕt: TuÇn 6 cã mÊy bµi tËp ®äc? §ã lµ nh÷ng bµi tËp ®äc nµo? Trang bao nhiªu? (Cã thÓ ghi tªn c¸c bµi tËp ®äc vµ sè trang vµo vë nh¸p ) - Dùa vµo bµi tËp ®äc Môc lôc s¸ch ®· häc trong tuÇn 5, kÎ b¶ng môc lôc theo c¸c cét: Sè thø tù; Tªn bµi TËp ®äc; Trang. * Híng dÉn HS lµm bµi: - KÎ b¶ng theo mÉu ®· híng dÉn: - §iÒn c¸c yªu cÇu vµo tõng cét theo hµng ngang. Chó ý: Khi tra môc lôc cña mét cuèn truyÖn thiÕu nhi c¸c em cµn chó ý: - §äc toµn bé môc lôc råi x¸c ®Þnh: + C¶ cuèn truyÖn gåm bao nhiªu truyÖn. + §©u lµ kÝ hiÖu ®¸nh dÊu STT tõng truyÖn. + §©u lµ tªn truyÖn. + §©u lµ tªn t¸c gi¶. + §©u lµ sè trang. - Mét tËp truyÖn bao gåm nhiÒu truyÖn (hoÆc mét truyÖn ). Cã khi mçi truyÖn do mét t¸c gi¶ viÕt. Cã khi c¶ tËp truyÖn chØ gåm mét , hai t¸c gi¶. NÕu lµ truyÖn do mét, hai t¸c gi¶ viÕt th× ghi tªn tËp truyÖn, tªn t¸c gi¶ tríc, ë phÇn môc lôc chØ cÇn ghi tªn truyÖn vµ sè trang. - C¨n cø vµo môc lôc cña cuèn s¸ch cô thÓ mµ em ®· ®äc ®Ó tr×nh bµy c¸c cét (1 ) STT; (2) T¸c gi¶; (3 ) T¸c phÈm (hoÆc tªn truyÖn ) ; (4 ) Trang (cét 2 vµ cét 3 cã thÓ ®æi chç cho nhau. ) 9 S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn VÝ dô: T×m ®äc môc lôc cña mét tËp truyÖn thiÕu nhi. Ghi l¹i tªn hai truyÖn, tªn t¸c gi¶ vµ sè trang theo thø tù trong môc lôc. §äc môc lôc tËp truyÖn: §å ®Ö cña §¬n tö (NXB Kim §ång ) cña t¸c gi¶: §an Thµnh, cã thÓ kÎ b¶ng nh sau: STT T¸c phÈm Trang 1 C¸i Sim 42 2 Quèc thÓ 52 d. NhËn vµ gäi ®iÖn tho¹i: ViÖc d¹y giao tiÕp qua ®iÖn tho¹i còng ®îc thùc hiÖn trªn c¬ së mét sè bµi tËp ®äc ë tuÇn 12. C¸c bµi ®äc nµy gi¶i thÝch cho HS ý nghÜa cña c¸c tÝn hiÖu trong ®iÖn tho¹i, c¸c viÖc cÇn lµm ®Ó gäi ®iÖn tho¹i, c¸ch xng h«, chµo hái vµ trao ®æi b»ng ®iÖn tho¹i. Qua c¸c bµi vÒ th tõ vµ ®iÖn tho¹i, SGK cßn d¹y HS mét sè quy t¾c øng xö v¨n ho¸ nh kh«ng bãc th, xem th cña ngêi kh¸c, kh«ng nghe chuyÖn cña ngêi kh¸c trªn ®iÖn tho¹i. * Híng dÉn HS chuÈn bÞ: - X¸c ®Þnh yªu cÇu: §äc bµi Gäi ®iÖn vµ tr¶ lêi c©u hái (theo SGK ). - §äc kÜ bµi Gäi ®iÖn (SGK, tËp 1, trang 103 ), n¾m v÷ng néi dung vµ suy nghÜ ®Ó tr¶ lêi ®óng c¸c c©u hái trong SGK. Gîi ý: a, + Muèn gäi ®iÖn cho b¹n, ®Çu tiªn em ph¶i lµm g× ®Ó biÕt sè m¸y cña b¹n? + Sau khi biÕt sè m¸y cña b¹n, em lµm tiÕp nh÷ng viÖc g×? ( §äc l¹i c©u ®Çu cña bµi Gäi ®iÖn ®Ó biÕt ). b, Bµi ®äc cho em biÕt: Buæi s¸ng, Hoa gäi ®iÖn cho Oanh cø thÊy “tót tót ” liªn tôc lµ v× sao? LÇn kh¸c gäi ®iÖn, Hoa nghe mét tiÕng “tót … ” kÐo dµi, cho ®Õn tiÕng “tót ” thø t th× kÕt qu¶ thÕ nµo? c, §äc ®o¹n: “§Çu d©y cã tiÕng ®µn «ng. Ch¸u c¶m ¬n b¸c”, em thÊy b¹n Hoa ®· nãi víi bè b¹n Oanh thÕ nµo ®Ó xin phÐp ®îc nãi chuyÖn víi b¹n Oanh? * Híng dÉn lµm bµi: a, S¾p xÕp l¹i thø tù c¸c viÖc ph¶i lµm khi gäi ®iÖn tho¹i: (1 ) T×m sè m¸y cña b¹n trong sæ; (2 ) NhÊc èng nghe lªn; (3 ) NhÊn sè (quay sè ). b, Tr¶ lêi: - TÝn hiÖu “tót ” ng¾n, liªn tôc – cho biÕt m¸y ®ang bËn v× ngêi ë ®Çu d©y bªn kia ®ang nãi chuyÖn. - TÝn hiÖu “tót ” dµi, ng¾t qu·ng – cho biÕt cha cã ai nhÊc m¸y (ngêi ®Çu d©y bªn kia cha kÞp nhÊc m¸y hoÆc ®i v¾ng ). c, Tr¶ lêi: NÕu «ng (bµ, bè, mÑ,.. ) cña b¹n cÇm m¸y, em xin phÐp nãi chuyÖn víi b¹n nh sau: - Chµo hái «ng (bµ, bè, mÑ, .. ) cña b¹n vµ tù giíi thiÖu vÒ m×nh: tªn lµ g×, quan hÖ thÕ nµo víi ngêi muèn nãi chuyÖn (lµ b¹n ) - Xin phÐp «ng ( bµ, bè, mÑ,. ) cña b¹n cho nãi chuyÖn víi b¹n. * Cho HS tËp thùc hµnh, nªn kÕt hîp thùc tËp b»ng m« h×nh th«ng qua ®å ch¬i vÒ ®iÖn tho¹i hoÆc gîi l¹i thùc tÕ h»ng ngµy c¸c em ®· dïng ®iÖn tho¹i; em ®· quen dïng gîi më cho em cha ®îc dïng theo c¸c t×nh huèng ®· nªu trong SGK vµ trong cuéc sèng theo nh ®· híng dÉn ë trªn ®Ó HS quen dÇn. Chó ý: HS nªn tËp nãi tríc víi b¹n díi h×nh thøc trß ch¬i: b¹n gäi ®iÖn rñ em ®i th¨m ngêi èm (hoÆc ®i ch¬i ) em ®ång ý (hoÆc tõ chèi ), sau ®ã ®æi vai. Lêi ®ång ý thÓ hiÖn th¸i ®é vui vÎ, s½n sµng; lêi tõ chèi khÐo lÐo, kh«ng lµm mÊt lßng b¹n. VÝ dô: 10 S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn Chu«ng reo, Nhi cÇm m¸y, nãi: - Chµo Ph¬ng, m×nh lµ Nhi ®©y. Ba giê chiÒu nay, c¶ tæ ®Õn th¨m My bÞ èm ®Êy. CËu cã ®i kh«ng? - Cã chø. M×nh sÏ qua nhµ cËu, råi chóng m×nh cïng ®i. d. ViÕt nh¾n tin: * Cho HS hiÓu: Khi muèn nãi víi ai ®iÒu g× mµ kh«ng gÆp dîc ngêi ®ã, ta cã thÓ viÕt nh÷ng ®iÒu cÇn nh¾n vµo giÊy, ®Ó l¹i. Néi dung lêi nh¾n cÇn viÕt ng¾n gän mµ ®ñ ý. * Híng dÉn chuÈn bÞ: - X¸c ®Þnh yªu cÇu: ViÕt mét vµi c©u nh¾n l¹i cho bè mÑ biÕt, khi bµ ®Õn nhµ ®ãn em ®i ch¬i. - Xem l¹i bµi tËp ®äc: Nh¾n tin (SGK, tËp mét, trang 115 ) ®Ó n¾m ®îc c¸ch viÕt nh¾n tin: Nh¾n cho ai? CÇn nãi gän vµ râ néi dung g×? (VÝ dô: ®i ®©u, lµm g×, cïng víi ai, bao giê vÒ,…) Nhí ghi thêi ®iÓm viÕt nh¾n tin. - §äc ®Ò bµi, x¸c ®Þnh néi dung ®o¹n nh¾n tin theo gîi ý sau: + Em nh¾n tin cho ai? (VÝ dô: Nh¾n tin cho bè mÑ (hoÆc b¹n ) biÕt. + Em muèn nh¾n l¹i ®iÒu g× ®Ó bè mÑ (hoÆc b¹n ) biÕt? (VÝ dô: Bµ ®Õn ch¬i. Chê m·i mÑ cha vÒ, bµ ®a con ra c«ng viªn ch¬i ) + §Ó mÑ yªn t©m, em cÇn nh¾n thªm ®iÒu g×? (VÝ dô: HÑn mÊy giê em sÏ vÒ.) * Híng dÉn lµm bµi: - ViÕt nh¾n tin cña em cho bè (hoÆc mÑ ). - Chó ý: Tr×nh bµy cho s¹ch sÏ, viÕt ®óng chÝnh t¶, ®Çy ®ñ néi dung. * Chó ý c¸ch ghi nh¾n tin: - §Çu tiªn ghi giê, ngµy, th¸ng. - Dßng ®Çu ghi nh¾n tin cho ai. - TiÕp theo ghi néi dung nh¾n tin. - Cuèi cïng kÝ tªn em. VÝ dô: 14 giê, 3 – 12 Bè ¬i! ChiÒu nay bµ néi ®Õn nhµ m×nh ch¬i. Bµ ®îi m·i mµ bè cha vÒ. Bµ ®a con ®Õn nhµ chó Trung ch¬i. Kho¶ng 19 giê bµ ®a con vÒ. Con: Hµ Anh * ViÕt bu thiÕp còng t¬ng tù nh viÕt nh¾n tin nhng chóng ta thêng viÕt vµo bu thiÕp t×nh c¶m cña m×nh víi ngêi th©n (®· l©u kh«ng gÆp ) nh©n dÞp ngµy lÔ. VÝ dô ngµy: sinh nhËt; TÕt … Cã thÓ xem l¹i bµi tËp ®äc: Bu thiÕp (SGK, tËp mét, trang 80 ) ®Ó n¾m ®îc râ h¬n c¸ch viÕt bu thiÕp. §äc ®Ò bµi vµ suy nghÜ theo gîi ý: - Tríc tiªn em cÇn viÕt thêi gian, ®Þa danh, ngµy, th¸ng, n¨m em viÕt bu thiÕp. - Dßng ®Çu, em cÇn ghi lêi xng h« nh thÕ nµo?(VÝ dô: «ng (bµ, c« gi¸o, b¹n,… ) kÝnh yªu (kÝnh mÕn, yªu quý,.. ) TiÕp theo viÕt lêi chóc «ng (bµ, c« gi¸o, b¹n,.. ) nh©n ngµy TÕt (20/ 11, sinh nhËt, …) - Dßng cuèi cña bu thiÕp, em sÏ bµy tá t×nh c¶m g× cña m×nh víi «ng ( bµ, c« gi¸o, b¹n,.. )? (lu«n lu«n nhí; mong ®îc gÆp; lµ b¹n tèt; ..) - Cuèi bu thiÕp, em viÕt thÕ nµo? (Ch¸u (häc trß, b¹n, …) cña «ng «ng ( bµ, c« gi¸o, b¹n,… ) 11 S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn - Ghi hä tªn. Chó ý: Néi dung bu thiÕp cÇn ng¾n gän, thÓ hiÖn ®îc th¸i ®é vµ t×nh c¶m cña em ®èi víi «ng ( bµ, c« gi¸o, b¹n,… ) Ch÷ viÕt s¹ch sÏ, ®óng chÝnh t¶. Hµ Néi, ngµy 18 th¸ng 11 n¨m 2006 C« Thu Giang kÝnh mÕn! Nh©n ngµy nhµ gi¸o ViÖt Nam 20/ 11, em xin kÝnh chóc c« gi¸o vµ gia ®×nh lu«n m¹nh khoÎ, h¹nh phóc vµ gÆp nhiÒu niÒm vui. Em lu«n lu«n nhí c«, hÑn gÆp l¹i c« ë trêng. Häc sinh cò cña c« §µo Minh H»ng .®. LËp thêi gian biÓu: Nh chóng ta thÊy tõ 6 tuæi, trÎ ®îc ®Õn trêng lµ ®· b¾t ®Çu mét cuéc sèng míi. MÆc dï c¸c em vÉn ®îc ch¬i, ®îc nghÞch, ®îc cha mÑ, thÇy c« vµ x· héi n©ng niu, nhng c¸c em ®· cã nh÷ng c«ng viÖc cÇn lµm, ®· ph¶i biÕt sö dông thêi gian hîp lý. ë líp, c¸c em ®îc tæ chøc ho¹t ®éng theo ph¬ng ph¸p tÝch cùc ®Ó dÇn dÇn trë thµnh ngêi lao ®éng biÕt lµm chñ b¶n th©n, gia ®×nh vµ x· héi. Lèi häc thô ®éng kh«ng thÝch hîp víi nhµ trêng míi. Nhng chØ chñ ®éng trong tiÕp thu bµi vë trªn líp th«i th× cha ®ñ. Ngoµi viÖc häc bµi trªn líp, HS cßn cÇn ®îc d¹y ®Ó chñ ®éng ngay tõ chuyÖn s¾p xÕp thêi gian, c«ng viÖc h»ng ngµy. D¹y HS lËp thêi gian biÓu lµ mét biÖn ph¸p h×nh thµnh ë c¸c em th¸i ®é tÝch cùc, chñ ®éng, tÝnh kÕ ho¹ch vµ kh¶ n¨ng s¾p xÕp cuéc sèng riªng. Thêi gian biÓu lµ lÞch sinh ho¹t, lµm viÖc, nghØ ng¬i trong mét ngµy, gåm c¶ s¸ng, tra, chiÒu, tèi. Thêi gian biÓu rÊt cÇn thiÕt v× nã gióp chóng ta lµm viÖc tuÇn tù, hîp lý vµ kh«ng bá sãt c«ng viÖc. §Ò bµi yªu cÇu HS lËp thêi gian biÓu buæi tèi. * Híng dÉn HS chuÈn bÞ: - X¸c ®Þnh yªu cÇu: LËp thêi gian biÓu buæi tèi cña em. - Xem l¹i bµi tËp ®äc Thêi gian biÓu (SGK, tËp 1, trang 132 ) ®Ó biÕt c¸ch tr×nh bµy; nhí l¹i thêi gian vµ c«ng viÖc buæi tèi cña em ®Ó lËp thêi gian biÓu (tõ kho¶ng 18 giê 30 ®Õn mÊy giê? Em lµm g×? thêi gian tiÕp theo, em lµm tiÕp vÖc g×?... cho ®Õn khi ®i ngñ ) * Híng dÉn HS lµm bµi: Em cã thÓ viÕt hoÆc kÎ b¶ng ghi thêi gian biÓu buæi tèi cña m×nh theo thø tù thêi gian vµ c«ng viÖc (nhí ghi râ hä tªn vµ ®Þa chØ líp ); cè g¾ng ghi ®ñ c¸c viÖc cô thÓ cÇn lµm vµ thêi gian lµm mçi viÖc ®ã. VÝ dô: Thêi gian biÓu buæi tèi. Hä vµ tªn: Phan TuÊn Anh. Líp: 2A, Trêng TiÓu häc T©n Mai - 18 giê 30 – 19 giê : ¨n c¬m - 19giê – 19 giê 30 : NghØ ng¬i, xem ti vi - 19 giê 30 – 20 giê 30 : Häc bµi - 20 giê 30 – 21 giê : VÖ sinh c¸ nh©n - 21 giê : §i ngñ 3.D¹y d¹ng bµi viÕt thùc hµnh rÌn luyÖn vÒ kü n¨ng diÔn ®¹t ( nãi, viÕt ): Chó ý híng dÉn HS khi kÓ vÒ ngêi, con vËt hay sù viÖc… ph¶i ®¶m b¶o tÝnh ch©n thùc khi kÓ, chóng ta cÇn kÓ mét c¸ch sinh ®éng, cô thÓ nh nã vèn cã. Khi kÓ chóng ta nªn göi g¾m nh÷ng suy nghÜ, c¶m xóc vµ ®¸nh gi¸ cu¶ m×nh. Vµ vËn dông tèi ®a c¸c tõ chØ mµu s¾c, tÝnh chÊt, ®¸nh gi¸… ®an xen nhau t¹o thµnh nh÷ng chïm s¸ng lung linh trong bµi v¨n. a.KiÓu bµi quan s¸t vµ tr¶ lêi c©u hái: 12 S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn - §Ó lµm ®îc d¹ng bµi nµy, c¸c em ph¶i biÕt quan s¸t c¸c ®èi tîng kh¸c nhau: mét bøc tranh, mét c¸i c©y, mét con vËt. BiÕt quan s¸t tøc lµ c¸c em biÕt dïng c¸c gi¸c quan (m¾t, tai, mòi, lìi, da ) ®Ó nhËn biÕt ®Æc ®iÓm cña bøc tranh hay con vËt, c©y cèi (h×nh d¹ng cña chóng thÕ nµo, chóng cã mµu s¾c, mïi vÞ g×, c¸ch thøc ho¹t ®éng cña chóng ra sao. ) - Khi quan s¸t, ®Çu tiªn c¸c em ph¶i cã mét c¸i nh×n chung ®Ó x¸c ®Þnh ®îc m×nh ®ang ph¶i quan s¸t c¸i g×? quan s¸t c¶nh g×? quan s¸t con g×? TiÕp theo c¸c em ph¶i biÕt c¸ch chia ®èi tîng thµnh nhiÒu phÇn råi lÇn lît quan s¸t theo nhiÒu gãc ®é + Quan s¸t tranh, sau c¸i nh×n chung ban ®Çu, cã thÓ quan s¸t tõ tr¸i sang ph¶i, tõ trªn xuèng díi; quan s¸t tõ c¶nh ë gÇn ®Õn nh÷ng c¶nh ë xa; quan s¸t nh÷ng c¶nh, nh©n vËt chÝnh råi ®Õn c¶nh, nh©n vËt phô. VÝ dô: Quan s¸t tranh (QST ) vÏ c¶nh biÓn: ~ QST chung: c¶nh biÓn. ~ QST tõ c¶nh gÇn (sãng biÓn ) ®Õn c¶nh xa (nh÷ng con thuyÒn, chim, m©y, «ng mÆt trêi. ) + Khi quan s¸t con vËt, c¸c em nhí quan s¸t h×nh d¸ng bªn ngoµi, tõ h×nh d¸ng chung ®Õn ®Çu, m×nh, ch©n, ®u«i…con vËt; tiÕp ®ã em quan s¸t ho¹t ®éng cña chóng. VÝ dô: Quan s¸t con mÌo lóc ch¹y, lóc ¨n. + Khi quan s¸t c©y cèi, c¸c em còng cÇn quan s¸t bao qu¸t toµn c©y råi quan s¸t t¸n c©y, l¸, hoa, qu¶, th©n vµ gèc c©y. VÝ dô: Tõ xa nh×n l¹i c©y bµng tr«ng nh mét c©y nÊm khæng lå mµu xanh. - CÇn lu ý tËp trung quan s¸t nh÷ng bé phËn chÝnh, lít qua nh÷ng bé phËn phô, nªn tËp trung vµo nh÷ng g× cã kh¶ n¨ng g©y sù chó ý m¹nh mÏ, nh÷ng g× lµ ®Æc ®iÓm riªng cña ®èi tîng quan s¸t. §iÒu quan träng lµ kh«ng chØ quan s¸t b»ng gi¸c quan mµ b»ng c¶ tÊm lßng, quan s¸t b»ng c¶ t×nh yªu thiªn nhiªn, loµi vËt. Sau khi ®· quan s¸t, em ph¶i biÕt dïng lêi ®Ó nªu nh÷ng nhËn xÐt vÒ nh÷ng g× mµ m×nh quan s¸t ®îc, tËp trung nãi vÒ nh÷ng g× g©y Ên tîng nhÊt. - §Ó ®Þnh híng cho c¸c em quan s¸t còng nh nªu nhËn xÐt cña m×nh, bµi TËp lµm v¨n cã mét sè c©u hái gîi ý. V× vËy, c¸c em sÏ lÇn lît tr¶ lêi tõng c©u hái nµy. §Çu tiªn, c¸c em g¾ng tr¶ lêi cho ®óng ®iÒu c©u hái yªu cÇu. Sau ®ã, c¸c em nªn söa laÞ lêi b»ng c¸ch chän läc c¸c tõ ng÷, sö dông c¸c tõ chØ h×nh ¶nh, mµu s¾c… ®Ó c©u tr¶ lêi ngµy cµng hay h¬n, cã ý riªng vµ c¸ch diÔn ®¹t riªng cña m×nh h¬n. C¸c em nhí c©u tr¶ lêi hay kh«ng ph¶i lµ c©u tr¶ lêi chØ nªu ®îc chÝnh x¸c ®Æc ®iÓm cña ®èi tîng ®îc quan s¸t mµ cßn thÓ hiÖn ®îc th¸i ®é, t×nh yªu cña c¸c em ®èi víi sù vËt. C¸c c©u c¸c em võa tr¶ lêi lµ nh÷ng ý c¸c em cÇn nãi. Nhng muèn nãi ( viÕt) thµnh ®o¹n, thµnh bµi, l¹i ph¶i nãi (hoÆc viÕt ) liªn tôc nhiÒu c©u lµm sao ®Ó c¸c c©u g¾n liÒn víi nhau. 13 S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn b. Quan s¸t tranh (QST ) - Tr¶ lêi c©u hái (TLCH ): + Ho¹t ®éng chÝnh cña HS khi häc kiÓu bµi nµy: - QST cã ®Þnh híng: Híng dÉn HS thùc hiÖn c¸c thao t¸c QST. - DiÔn ®¹t nh÷ng ®iÒu quan s¸t ®îc b»ng ng«n ng÷ cã tÝnh t¹o h×nh: Híng dÉn HS t×m tõ ng÷ ®Ó thÓ hiÖn mét c¸ch cã h×nh ¶nh nh÷ng ®iÒu ®· quan s¸t ®îc. - DiÔn ®¹t thµnh lêi v¨n cã h×nh ¶nh vÒ nh÷ng ®iÒu quan s¸t ®· ®îc tæ chøc theo mét l«gÝc: Híng dÉn HS nãi thµnh c©u v¨n kÓ (t¶ ) nh÷ng ®iÒu ®· quan s¸t. + C¸ch lµm bµi v¨n QST -TLCH: - HS Quan s¸t kÜ bøc tranh (toµn c¶nh vµ tõng chi tiÕt ). Dùa vµo vèn hiÓu biÕt thùc tÕ, HS tëng tîng c¸c mµu s¾c, h×nh thï, ©m thanh, mïi vÞ…®Ó khi viÕt c©u tr¶ lêi nªu ®îc mét ý trän vÑn, g¾n bã víi nhau vµ c©u v¨n sinh ®éng. GV híng dÉn HS nh×n tranh, ®èi chiÕu tranh víi néi dung ®· chuÈn bÞ ®Ó bæ sung tõ ng÷ diÔn ®¹t chi tiÕt míi. - §äc kÜ tõng c©u hái, n¾m ch¾c yªu cÇu tõ ®ã suy nghÜ c¸c h×nh ¶nh ®· quan s¸t ®îc vµ tr¶ lêi sao cho gän, chÝnh x¸c, hay. - S¾p xÕp c¸c ý theo tr×nh tù, nèi víi nhau cho liÒn m¹ch, bµi v¨n hoµn chØnh. - GV tæ chøc cho HS tr¶ lêi miÖng trong nhãm: HS tr¶ lêi miÖng tõng c©u hái dùa vµo bµi chuÈn bÞ ë trong nhãm, bæ sung, söa ch÷a c©u tr¶ lêi cña b¹n, ghi chÐp vµo phÇn chuÈn bÞ tõ ng÷, diÔn ®¹t míi. - GV tæ chøc cho HS tr¶ lêi miÖng trong toµn líp vµ chuÈn ho¸ c¸ch diÔn ®¹t trong c©u tr¶ lêi, giíi thiÖu c¸ch lùa chän tõ ng÷, ph©n tÝch c©u tr¶ lêi tèt nhê biÕt t ëng tîng, liªn tëng, so s¸nh, nh©n ho¸.Ghi c¸c tõ ng÷ lµm ®iÓm tùa cho tõng c©u tr¶ lêi lªn b¶ng(tõ nèi ý, tõ ng÷ gîi h×nh ¶nh). HS tr¶ lêi miÖng tõng c©u hái trong toµn líp, bæ sung, söa ch÷a c©u tr¶ lêi cña b¹n, ghi chÐp c¸c tõ ng÷ lµm ®iÓm tùa cho c©u tr¶ lêi. - Hìng dÉn HS viÕt bµi: GV nªu yªu cÇu cña bµi viÕt: chØ viÕt c©u tr¶ lêi. C©u ph¶i cã ®ñ bé phËn chÝnh. §Çu c©u ph¶i viÕt hoa, cuèi c©u ph¶i cã dÊu chem.. Gi÷a c¸c c©u (nÕu cã thÓ ) th× viÕt tõ nèi ë ®Çu c©u sau nh»m gióp cho bµi lµm thªm liÒn m¹ch. - Cuèi cïng GV yªu cÇu HS ®äc l¹i bµi ®· viÕt ®Ó söa ch÷a, bæ sung. VÝ dô: TuÇn 25: Bµi: §¸p lêi ®ång ý. QST, TLCH * Híng dÉn HS chuÈn bÞ: - X¸c ®Þnh yªu cÇu: Nh×n tranh (SGK ) vµ TLCH (a, b, c, d ) - QST kÜ tõ tr¸i sang ph¶i, tõ trªn xuèng díi, c¶nh vËt to, nhá, mµu s¾c. - T×m hiÓu hÖ thèng c©u hái: ®äc lÇn lît tõng c©u hái + C©u hái ( a ) yªu cÇu tr¶ lêi b»ng ý bao qu¸t ( c¶nh g×? ) + C©u hái ( b, c, d ) yªu cÇu tr¶ lêi b»ng nhËn xÐt hay liÖt kª nh÷ng chi tiÕt cô thÓ. VÝ dô: Sãng biÓn nh thÕ nµo? Trªn mÆt biÓn cã nh÷ng g×? - Nh×n tranh, tr¶ lêi râ rµng, ®ñ ý tõng c©u. Nhí lµ cã rÊt nhiÒu c¸ch diÔn t¶ vÎ ®Ñp cña c¶nh biÓn ®ã. * Híng dÉn HS lµm bµi: Em nh×n tranh vµ tr¶ lêi tõng c©u hái trong SGK; cã thÓ lùa chän tõ ng÷ gîi ý ®Ó diÔn ®¹t thµnh c©u. C©u hái Gîi ý a, Tranh vÏ c¶nh g×? - c¶nh biÓn buæi s¸ng - c¶nh biÓn buæi sím mai thËt ®Ñp b, Sãng biÓn nh thÕ - nhÊp nh« ( tõng ®ît ) nµo? - dËp dÒnh - nèi ®u«i nhau ch¹y vµo bê c¸t c, Trªn mÆt biÓn cã - mÊy chiÕc thuyÒn ®¸nh c¸ ®ang gi¬ng buåm ra nh÷ng g×? kh¬i 14 S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn - mÊy con thuyÒn ®ang c¨ng buåm ra kh¬i ®¸nh c¸ d, Trªn bÇu trêi cã - mÆt trêi ( ®á èi ) ®ang nh« lªn, mÊy ®¸m m©y nh÷ng g×? b«ng bång bÒnh ( nhën nh¬ ) tr«I, tõng ®µn h¶i ©u bay rËp rên - mÆt trêi to¶ n¾ng rùc rì, m©y l÷ng lê tr«i, ®µn h¶i ©u ®ang chao lîn tr«ng thËt ®Ñp. VÝ dô: Tranh vÏ c¶nh ®¸nh c¸ trªn biÓn. Sãng biÓn d¹t dµo x« vµo bê c¸t tr¾ng. Trªn mÆt biÓn cã nh÷ng c¸nh buåm nhiÒu mµu s¾c nh nh÷ng c¸nh bím bay gi÷a trêi xanh vµ nh÷ng chó chim h¶i ©u ®ang chao liÖng trªn sãng biÓn. Trªn bÇu trêi, «ng mÆt trêi ®á èi ®ang nh« lªn, nh÷ng ®¸m m©y tr¾ng, m©y hång bång bÒnh tr«i. C¶nh biÓn thËt lµ ®Ñp. Chó ý: §Ó lµm tèt bµi tËp lµm v¨n: QST – TLCH, c¸c em cÇn quan s¸t kÜ, cã tëng tîng thªm vµ béc lé nhËn xÐt, c¶m nghÜ, cña b¶n th©n vÒ néi dung bøc tranh.., nãi, viÕt ph¶i thµnh c©u râ ý, ®óng ng÷ ph¸p Tr¶ lêi xong ®ñ c¸c c©u, em ®äc l¹i toµn bé, g¾n bã c¸c c©u víi nhau ®Ó ý sau, ý tríc nèi tiÕp thµnh ®o¹n v¨n, bµi v¨n xu«i nghÜa. c.Tr¶ lêi c©u hái (TLCH ): 1. TLCH lµ lo¹i bµi tËp lµm v¨n tr¶ lêi ®óng vµ ®ñ c¸c c©u hái (SGK ) thµnh c©u râ, gän vµ cã h×nh ¶nh vÒ mét viÖc, mét c¶nh, mét chuyÖn. C¸c c©u tr¶ lêi lÇn lît ghÐp l¹i thµnh ®o¹n v¨n, bµi v¨n lµm râ ®Ò bµi. 2. C¸ch lµm bµi v¨n tr¶ lêi c©u hái: - §äc kÜ c¸c bµi TËp ®äc cã liªn quan ®Õn bµi tËp (nÕu cã ). - §äc ®i ®äc l¹i tõng c©u hái råi ®äc vµi lît toµn bé c©u hái theo ®óng thø tù trong SGK. Võa ®äc võa nhÈm xem c©u hái hái g× vµ m×nh sÏ tr¶ lêi thÕ nµo? - LÇn lît tr¶ lêi tõng c©u theo c¸c bíc: + C©u ®ã hái ®iÒu g×? + Suy nghÜ, c©n nh¾c ®Ó t×m ý tr¶ lêi cho ®ñ, cho ®óng. C©u tr¶ lêi ph¶i râ rµng, g·y gän vµ m¹ch l¹c (ý tríc, ý sau nèi tiÕp nhau chÆt chÏ ). + S¾p xÕp, ghÐp c¸c c©u tr¶ lêi theo thø tù ®Ó tÊt c¶ c¸c c©u hîp l¹i thµnh ®o¹n v¨n, bµi v¨n trän vÑn. VÝ dô: TuÇn 8: Bµi: Mêi, nhê, yªu cÇu, ®Ò nghÞ. KÓ ng¾n theo c©u hái. Bµi tËp 2: TLCH (theo SGK ) * Híng dÉn HS chuÈn bÞ: - X¸c ®Þnh yªu cÇu: TLCH (theo SGK ) - Xem l¹i bµi TËp ®äc: Ngêi mÑ hiÒn ( SGK tËp 1, trang 63, 64 ) Bµn tay dÞu dµng ( SGK, tËp1, trang66 ); chó ý ®Õn th¸i ®é, t×nh c¶m cña c« gi¸o ( thÇy gi¸o ) víi HS ®îc biÓu hiÖn qua lêi nãi, viÖc lµm nµo? - Nhí l¹i: Tªn c« gi¸o ( thÇy gi¸o ) d¹y em ë líp 1; t×nh c¶m cña c« gi¸o ( thÇy gi¸o ) ®èi víi em vµ c¸c b¹n trong líp; ®iÒu mµ em ®¸ng nhí nhÊt ë c« gi¸o ( thÇy gi¸o ); t×nh c¶m cña em ®èi víi c« gi¸o ( thÇy gi¸o ). ( §iÒu ®¸ng nhí nhÊt cã thÓ lµ: Khi em m¾c khuyÕt ®iÓm, c« gi¸o ( thÇy gi¸o ) ©n cÇn khuyªn b¶o em nh thÕ nµo? Lóc em viÕt sai, c« gi¸o ( thÇy gi¸o ) ®· uèn n¾n cho em tõng nÐt ch÷ nh thÕ nµo?...) * Híng dÉn HS lµm bµi: Em lÇn lît tr¶ lêi tõng c©u hái trong SGK ®Ó kÓ vÒ c« gi¸o ( thÇy gi¸o ) cña m×nh. Chó ý dïng tõ ®óng, nãi thµnh c©u ®ñ ý vµ thÓ hiÖn ®îc t×nh c¶m ch©n thµnh cña em ®èi víi c« gi¸o ( thÇy gi¸o ). VÝ dô: C©u hái Tr¶ lêi 15 S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn a, C« gi¸o ( hoÆc thÇy gi¸o ) líp mét cña em tªn lµ g×? b, T×nh c¶m cña c« ( hoÆc thÇy ) ®èi víi HS nh thÕ nµo? - C« gi¸o líp mét cña em tªn lµ c« Hµ. - C« Minh Ch©u lµ c« gi¸o d¹y em håi líp mét. - C« rÊt th¬ng yªu vµ quan t©m, ch¨m sãc chóng em chu ®¸o. - C« lu«n lu«n ch¨m lo, s¨n sãc cho chóng em tõng ly, tõng tÝ. c, Em nhí nhÊt ®iÒu g× ë c« - Em nhí nhÊt lÇn ®Çu tiªn c« cÇm tay gióp em viÕt ( hoÆc thÇy )? tõng nÐt ch÷. - Em nhí m·i lÇn em bÞ èm sèt c« ®· ©n cÇn ®a em xuèng phßng y tÕ cña nhµ trêng. d, T×nh c¶m cña em ®èi víi - Em sÏ nhí m·i c« Minh Ch©u. c« gi¸o ( hoÆc thÇy gi¸o ) - Dï ®· lªn líp hai, kh«ng ®îc häc c« Hµ n÷a, nhng nh thÕ nµo? h×nh ¶nh c« vÉn cßn in ®Ëm trong t©m trÝ em. Bµi tËp 3: Dùa vµo c¸c c©u tr¶ lêi ë bµi tËp 2, em h·y viÕt mét ®o¹n v¨n kho¶ng 4, 5 c©u nãi vÒ c« gi¸o ( hoÆc thÇy gi¸o ) cò cña em. * Híng dÉn HS chuÈn bÞ: - X¸c ®Þnh yªu cÇu: theo SGK. - Nhí l¹i nh÷ng c©u tr¶ lêi cña em theo c¸c c©u hái ë bµi tËp 2 ®Ó chuÈn bÞ lµm bµi (chó ý tiÕp thu nh÷ng ý kiÕn nhËn xÐt hay söa ch÷a cña c« gi¸o vµ c¸c b¹n trªn líp – nÕu cã. ) * Híng dÉn HS lµm bµi: - ViÕt nh¸p tõng c©u råi söa l¹i tríc khi chÐp vµo vë. - Chó ý lêi kÓ cÇn tù nhiªn, ch©n thùc, béc lé t×nh c¶m cña em; dïng tõ, ®Æt c©u râ ý; c¸c ý cÇn g¾n víi nhau sao cho m¹ch l¹c. ViÕt xong, ®äc l¹i bµi, ph¸t hiÖn vµ söa nh÷ng chç sai (vÒ néi dung, tõ, c©u, chÝnh t¶.) VÝ dô: Dï ®· lªn líp hai nhng em vÉn lu«n nhí tíi c« Hµ, c« gi¸o ®· d¹y em håi líp mét. C« rÊt th¬ng yªu häc sinh vµ lu«n ch¨m lo, s¨n sãc cho chóng em tõ b÷a ¨n, giÊc ngñ ®Õn chuyÖn häc hµnh. Em nhí nhÊt lÇn ®Çu tiªn c« cÇm tay gióp em viÕt tõng nÐt ch÷. Em rÊt yªu quý c« vµ lu«n nhí vÒ c«. d. KÓ vÒ ngêi: + KÓ vÒ ngêi th©n trong gia ®×nh: * Híng dÉn HS chuÈn bÞ: - X¸c ®Þnh yªu cÇu: KÓ vÒ «ng, bµ (hoÆc mét ngêi th©n ) cña em. Chó ý: ngêi th©n trong gia ®×nh cã thÓ lµ «ng (bµ ) néi (ngo¹i ), bè (ba, cha.. ), mÑ (m¸, u,… ) , anh (chÞ, em,… ) - §iÒu g× cha biÕt râ, cã thÓ hái l¹i ngêi th©n (nh: tuæi t¸c, nghÒ nghiÖp, nh÷ng viÖc lµm h»ng ngµy… ) - §Ó tr¶ lêi c©u hái: ¤ng (bµ, bè, mÑ.. ) cña em yªu quý, ch¨m sãc em nh thÕ nµo? em cÇn nhí l¹i nh÷ng lêi nãi, cö chØ, hµnh ®éng... cho thÊy t×nh c¶m yªu quý, th¸i ®é quan t©m, ch¨m sãc cña ngêi th©n ®èi víi em. (nh:®a ®ãn em ®i häc, ®i ch¬i c«ng viªn, kÓ chuyÖn cho em nghe, nh¾c em häc bµi…. ) * Híng dÉn HS lµm bµi: Em kÓ vÒ ngêi th©n cña m×nh theo c¸c c©u hái gîi ý trong SGK. Lu ý: - Nhí l¹i lêi kÓ ë trªn, chó ý lùa chän nh÷ng tõ ng÷ ®óng vµ hay ®Ó diÔn ®¹t thµnh c©u v¨n sinh ®éng. - ViÕt vÒ anh ( chÞ, em… ) cã thÓ xem l¹i bµi TËp ®äc: BÐ Hoa (SGK tËp mét, trang 121 ) ®Ó tham kh¶o c¸ch kÓ vÒ bÐ Nô (em cña Hoa ) 16 S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn - Lùa chän néi dung viÕt: KÓ vÒ ai? (Anh hay chÞ, em… ). KÓ vÒ nh÷ng ®iÒu g× næi bËt? ( Tuæi t¸c, nghÒ nghiÖp , h×nh d¸ng, tÝnh t×nh cña anh (chÞ, em… ); t×nh c¶m cña em ®èi víi anh (chÞ, em… ) VÝ dô: BÐ Bèng nhµ em s¾p söa ®îc hai tuæi. BÐ cã ®«i m¾t ®en trßn xoe vµ níc da tr¾ng hång. M¸i tãc cña bÐ mµu ®en h¬i n©u, lo¨n xo¨n tr«ng thËt mÒm m¹i. BÐ ®ang bi b« tËp nãi. C¶ nhµ em ai còng rÊt yªu bÐ. * ë phÇn nµy cã thÓ cho HS ch¬i trß ch¬i: Thi kÓ vÒ ngêi th©n. - H×nh thøc ch¬i: Mçi lît kho¶ng 15 em lªn h¸i hoa. LÇn lît tõng HS lªn bèc th¨m (treo trªn c©y hoa ) kÓ vÒ ngêi th©n theo yªu cÇu trong c¸c l¸ th¨m: + KÓ vÒ «ng néi (hoÆc «ng ngo¹i ) cña em. + KÓ vÒ bµ néi (hoÆc bµ ngo¹i ) cña em. + KÓ vÒ bè em. + KÓ vÒ mÑ em + KÓ vÒ anh (hoÆc chÞ ) cña em. + KÓ vÒ em cña em. Theo c¸c c©u hái gîi ý sau: + Ngêi th©n lµ ai? + Tr¹c bao nhiªu tuæi? + Thêng lµm g× ë nhµ? + Yªu thÝch g× nhÊt? - Tr×nh tù ch¬i: + HS bèc th¨m (h¸i hoa ). + HS vÒ chç viÕt ®o¹n kÓ theo yªu cÇu trong kho¶ng 5 – 7 phót. - Thu 10 bµi hoµn thµnh sím nhÊt. - Ngêi viÕt ®äc to bµi lµm. - Líp b×nh chän bµi lµm tèt nhÊt. - Trao phÇn thëng cho HS lµm bµi tèt. Chó ý: NÕu HS bèc ®îc l¸ th¨m kh«ng phï hîp víi m×nh (VÝ dô kh«ng cã bµ mµ bèc ®îc l¸ th¨m yªu cÇu kÓ vÒ bµ ) th× cho HS ®ã ®îc ®æi l¸ th¨m (h¸i hoa kh¸c ). + KÓ vÒ mét b¹n líp em. * Híng dÉn HS chuÈn bÞ: - X¸c ®Þnh yªu cÇu: ViÕt kho¶ng 5 c©u nãi vÒ mét b¹n líp em. Suy nghÜ theo mét sè ®iÓm gîi ý sau: + Ngêi b¹n trong líp em viÕt tªn lµ g×? +H×nh d¸ng cña b¹n cã ®iÓm g× næi bËt? (vÒ d¸ng ®i, m¸i tãc, vãc ngêi, khu«n mÆt, ®«i m¾t, níc da,… ) + TÝnh t×nh cña b¹n ra sao? (hiÒn lµnh, ngoan ngo·n, hay gióp ®ì b¹n bÌ, … ) + Em vµ b¹n g¾n bã víi nhau nh thÕ nµo? (nh ®«i b¹n th©n; nh h×nh víi bãng; rÊt yªu quý nhau; lu«n gÇn gòi, th¬ng yªu nhau,…) * Híng dÉn HS lµm bµi: - Em lµm nh¸p råi chÐp l¹i vµo vë ®o¹n v¨n nãi vÒ ngêi b¹n trong líp theo gîi ý nãi trªn, söa l¹i tõ ng÷, c©u v¨n tríc khi chÐp. - Chó ý dïng tõ, ®Æt c©u râ ý, viÕt ®óng chÝnh t¶ vµ tr×nh bÇy s¹ch sÏ. VÝ dô: Linh lµ ngêi b¹n th©n nhÊt cña em. B¹n cã m¸i tãc ®en nh¸nh c¾t ng¾n tr«ng thËt gän gµng. Linh rÊt tèt bông, hay gióp ®ì mäi ngêi nªn ai còng yªu quý b¹n. Linh cßn lµ ngêi viÕt ch÷ ®Ñp nhÊt líp em. Em häc tËp ®îc ë b¹n rÊt nhiÒu ®iÒu hay. + KÓ vÒ gia ®×nh: * Híng dÉn HS chuÈn bÞ: - X¸c ®Þnh yªu cÇu: KÓ vÒ gia ®×nh em (theo gîi ý ë SGK ) 17 S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn - §äc kÜ tõng c©u hái trong SGK ®Ó t×m ý kÓ l¹i. NÕu cã ®iÒu g× cha râ, em cã thÓ hái ngêi th©n trong gia ®×nh (VÝ dô: «ng, bµ, bè,… lµm viÖc g×? ë ®©u?...) * Híng dÉn HS lµm bµi: Dùa vµo c¸c c©u hái gîi ý ®Ó kÓ l¹i vµi nÐt vÒ gia ®×nh em. Chó ý: CÇn nãi thµnh tõng c©u thËt râ rµng; khi kÓ cho b¹n nghe, em cã thÓ xng t«i hoÆc tí, m×nh… C©u hái Tr¶ lêi a, Gia ®×nh em gåm mÊy ngêi? §ã lµ nh÷ng ai? - Gia ®×nh em cã bèn ngêi. - Gia ®×nh t«i cã n¨m ngêi. - §ã lµ bè, mÑ, chÞ Nhi vµ em. b, Nãi vÒ tõng ngêi trong gia - §ã lµ «ng néi, bè, mÑ, em H¶i vµ t«i. ®×nh em? - Bè em lµ kÜ s chÕ t¹o m¸y ë nhµ m¸y c¬ khÝ Gia L©m. MÑ em lµ y t¸ ë bÖnh viÖn B¹ch Mai. ChÞ Nhi cña em lµ häc sinh trêng Trung häc Kim Liªn, cßn em lµ häc sinh líp 2A trêng TiÓu häc Kh¬ng Thîng. - ¤ng néi t«i n¨m nay ®· ngoµi 70 tuæi nhng «ng vÉn cßn rÊt khoÎ m¹nh. Bè t«i lµ gi¸o viªn trêng §¹i häc Thuû Lîi. MÑ t«i lµ kÕ to¸n C«ng ty X©y dùng. Em H¶i t«i ®ang häc trêng MÇm non ViÖt TriÒu. Cßn t«i ®ang häc líp 2A trêng TiÓu häc c, Em yªu quý nh÷ng ngêi Kh¬ng Thîng. - Em rÊt yªu quý nh÷ng ngêi th©n trong gia trong gia ®×nh em nh thÕ nµo? ®×nh em. - T«i rÊt kÝnh träng «ng néi, quý bè mÑ vµ yªu bÐ H¶i. VÝ dô: Gia ®×nh t«i cã bèn ngêi lµ bè, mÑ, bÐ Bèng vµ t«i. Bè t«i lµ gi¸o viªn cña trêng d¹y nghÒ. MÑ t«i lµ gi¸o viªn trêng tiÓu häc Kh¬ng Thîng, mÑ rÊt thÝch nÊu ¨n.BÐ Bèng ®ang häc trêng MÇm non Thµnh C«ng A. Cßn t«i lµ häc sinh líp 2A trêng TiÓu häc Kh¬ng Thîng.T«i rÊt h¹nh phóc v× ®îc sèng trong gia ®×nh yªu dÊu cña m×nh. + T¶ ngêi th«ng qua tranh ¶nh: VÝ dô: Quan s¸t ¶nh B¸c Hå ®îc treo trong líp häc, tr¶ lêi c¸c c©u hái nªu ë SGK. * Híng dÉn HS chuÈn bÞ: - X¸c ®Þnh yªu cÇu: Quan s¸t ¶nh B¸c Hå ®îc treo trong líp häc, tr¶ lêi c¸c c©u hái nªu ë SGK. - Dùa vµo ¶nh B¸c Hå treo ë líp häc, em h·y quan s¸t, suy nghÜ vµ t×m ý (tõ ng÷ ) ®Ó diÔn ®¹t. + X¸c ®Þnh vÞ trÝ n¬i treo ¶nh B¸c Hå (VÝ dô: phÝa trªn b¶ng líp; phÝa trªn b¶ng líp vµ khÈu hiÖu; phÝa trªn b¶ng líp vµ dßng ch÷: “§êi ®êi nhí ¬n B¸c Hå vÜ ®¹i ”; chÝnh gi÷a bøc têng lín cña líp em… ) + G¬ng mÆt B¸c Hå trong ¶nh: R©u tãc B¸c nh thÕ nµo? (VÝ dô: r©u (chßm r©u ) h¬i dµi, m¸i tãc b¹c ph¬… ) VÇng tr¸n B¸c ra sao? (VÝ dô: cao cao, réng… ) §«i m¾t B¸c tr«ng thÕ nµo? (VÝ dô: s¸ng ngêi, hiÒn tõ, th«ng minh, nh ®ang mØm cêi víi chóng em… ) 18 S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn + Nh×n ¶nh B¸c Hå trong líp häc, em muèn høa víi B¸c ®iÒu g×? (VÝ dô: ch¨m häc, ch¨m lµm,thùc hiÖn tèt 5 ®iÒu B¸c Hå d¹y, ®oµn kÕt, thËt thµ… ) * Híng dÉn HS lµm bµi: Tr¶ lêi tõng c©u hái trong SGK theo kÕt qu¶ ®· quan s¸t, t×m ý cña em; cè g¾ng diÔn ®¹t thµnh c¸c c©u v¨n m¹ch l¹c, râ ý. HS kh¸, giái cã thÓ tËp viÕt nh÷ng c©u v¨n sinh ®éng theo c¸ch c¶m nhËn riªng. Ngoµi ra HS cßn ph¶i thÓ hiÖn ®îc t×nh c¶m cña m×nh ®èi víi B¸c. VÝ dô: Trong líp em, ¶nh B¸c Hå dîc treo trang träng ë chÝnh gi÷a bøc têng, phÝa trªn b¶ng líp. Trong ¶nh em thÊy B¸c Hå cã m¸i tãc b¹c ph¬ vµ chßm r©u dµi tr¾ng nh cíc. §«i m¾t hiÒn tõ díi vÇng tr¸n cao cña B¸c nh ®ang ©u yÕm nh×n chóng em. Nh×n ¶nh B¸c, em thÇm tù høa víi B¸c sÏ lµm tèt 5 ®iÒu B¸c Hå d¹y ®Ó xøng ®¸ng lµ ch¸u ngoan B¸c Hå. e. KÓ vÒ con vËt: * Híng dÉn HS chuÈn bÞ: - X¸c ®Þnh yªu cÇu: KÓ vÒ mét con vËt nu«i trong nhµ mµ em biÕt. Chó ý: Em cã thÓ kÓ vÒ mét trong nh÷ng con vËt ®îc vÏ gîi ý trong SGK, tËp mét, trang 137 (bß, chã, gµ, ngùa, tr©u, mÌo ) hoÆc mét con vËt nu«i nµo kh¸c mµ em biÕt; chØ cÇn kÓ ng¾n gän vµi nÐt tiªu biÓu vÒ con vËt (kho¶ng 4 - 5 c©u) - Chän con vËt nu«i trong nhµ mµ em biÕt ®Ó kÓ l¹i theo nh÷ng c©u hái gîi ý sau: + Con vËt nu«i trong nhµ mµ em biÕt lµ con g×? + Con vËt ®ã cã ®Æc ®iÓm g× næi bËt (vÒ h×nh d¸ng, ho¹t ®éng… ) + Theo em, con vËt ®ã ®îc nu«i ®Ó lµm g×? Th¸i ®é cña em ®èi víi con vËt nu«i ®ã ra sao? * Híng dÉn HS lµm bµi: Híng dÉn HS lµm bµi theo c¸c c©u hái gîi ý trªn. Chó ý dïng nh÷ng tõ ng÷ cã h×nh ¶nh, mµu s¾c ®Ó kÓ nh»m lµm cho bµi v¨n thªm sinh ®éng. VÝ dô: Nhµ em nu«i nhiÒu con vËt. Nhng con vËt mµ em yªu nhÊt lµ chó chã vµng, em ®Æt tªn lµ Li Li. Li Li cã bé l«ng mµu vµng mît mµ, ®«i tai rÊt thÝnh. §«i m¾t mµu n©u lóc nµo còng ít nh cã níc. Em thêng «m gän chó vµo lßng vuèt ve ©u yÕm, lóc ®ã chó lim dim m¾t tá vÎ kho¸i chÝ l¾m. g. KÓ vÒ c©y cèi: + KÓ vÒ mét loµi c©y em thÝch. * Híng dÉn HS chuÈn bÞ: - X¸c ®Þnh yªu cÇu: Dùa vµo gîi ý (SGK ), viÕt mét ®o¹n v¨n ng¾n (kho¶ng 4 – 5 c©u ) nãi vÒ mét loµi c©y mµ em thÝch. - Tríc hÕt, cÇn lùa chän mét loµi c©y mµ em thÝch: + §ã lµ c©y g×? trång ë ®©u? + H×nh d¸ng cña c©y thÕ nµo? (d¸ng ®øng, t¸n l¸, hoa, qu¶… ) + Ých lîi cña c©y (t×m tõ ng÷ ®Ó diÔn t¶ cho ®óng ý ): lµm ®Ñp cuéc sèng, ®Ó trang trÝ, ®Ó ¨n, lÊy bãng m¸t, lÊy gç. - Cã thÓ xem l¹i bµi thùc hµnh luyÖn tËp vÒ TËp lµm van tuÇn 28 (bµi tËp 2, 3 ) ®Ó n¾m ®îc c¸ch t¶ ng¾n vÒ c©y cèi. * Híng dÉn HS lµm bµi: - ViÕt ®o¹n v¨n ng¾n (4, 5 c©u ) vÒ mét loµi c©y mµ em thÝch. - ViÕt nh¸p råi söa l¹i tõ ng÷, c©u v¨n tríc khi chÐp cho s¹ch sÏ, ®óng chÝnh t¶ vµo vë. VÝ dô: §Çu ngâ nhµ em cã trång mét c©y phîng. C©y cao, to, cµnh l¸ xum xuª to¶ bãng m¸t kh¾p ngâ. Mïa hÌ ®Õn, c©y phîng në hoa ®á rùc. Dï cã ®i ®©u xa, em còng kh«ng quªn ®îc c©y phîng nµy. h. Nghe - Tr¶ lêi c©u hái 19 S¸ng kiÕn kinh nghiÖm NguyÔn ThÞ H¶i YÕn 1. Môc ®Ých: RÌn luyÖn kÜ n¨ng nghe vµ TLCH. Tríc hÕt cÇn cho HS quan s¸t tranh ( nÕu cã ) ®Ó hiÓu néi dung tranh vµ còng lµ s¬ bé hiÓu néi dung c©u chuyÖn, sau ®ã nghe kÓ chuyÖn vµ cuèi cïng lµ tr¶ lêi c©u hái vÒ néi dung c©u chuyÖn. Chó ý: - Khi thÇy (c« ) kÓ chuyÖn, em cÇn ch¨m chó l¾ng nghe ®Ó nhí néi dung, tõ ng÷, chi tiÕt, tr¶ lêi ®óng tõng c©u hái. - Khi tr¶ lêi tríc líp c¸c c©u hái, em cÇn nãi râ rµng, ®ñ nghe. VÝ dô: TuÇn 24: Bµi: §¸p lêi phñ ®Þnh. Nghe – TLCH * Híng dÉn HS chuÈn bÞ: - X¸c ®Þnh yªu cÇu: Nghe kÓ c©u chuyÖn V× sao? vµ tr¶ lêi c¸c c©u hái trong SGK. - QST vÏ ë SGK, tËp hai, trang 58 ®Ó biÕt: + C©u chuyÖn cã mÊy nh©n vËt? + Hä ®ang ë ®©u? + Hä ®ang nãi chuyÖn vÒ con vËt nµo? - §äc bèn c©u hái ®Ó ®o¸n néi dung c©u chuyÖn. - Nhê ngêi th©n trong gia ®×nh (bè, mÑ, anh, chÞ… ) hay b¹n bÌ ®äc (hoÆc kÓ ) cho em nghe – nhí néi dung c©u chuyÖn V× sao? ®Ó chuÈn bÞ TLCH trong SGK. * Híng dÉn HS lµm bµi: TËp tr¶ lêi miÖng tõng c©u hái trong SGK ®Ó tù kiÓm tra kh¶ n¨ng ghi nhí néi dung c©u chuyÖn (chó ý nãi thµnh c©u râ ý PhÇn III: kÕt luËn I.Nh÷ng lu ý khi d¹y TËp lµm v¨n cho häc sinh 1. GV cÇn khai th¸c triÖt ®Ó SGK: - ¦u ®iÓm tranh trong s¸ch TiÕng ViÖt líp 2 lµ ®îc tr×nh bµy ®Ñp, trang nh·, víi nhiÒu h×nh ¶nh sinh ®éng, dÔ hiÓu, mµu s¾c phong phó. Tranh phôc vô thiÕt thùc cho nh÷ng bµi häc, gÇn gòi víi cuéc sèng h»ng ngµy nh:c¸ch gäi ®iÖn tho¹i, viÕt lêi nh¾n, viÕt th chóc TÕt, c¸ch viÕt ®Þa chØ ngêi göi vµ ngêi nhËn trªn b× th…§ã ®Òu lµ nh÷ng c¸ch th«ng tin cña nh÷ng quan hÖ th©n t×nh hoÆc quan hÖ c«ng viÖc mµ mçi ngêi h»ng ngµy ®Òu cÇn ®Õn. - Tõng HS cã thÓ quan s¸t tranh ngay trong SGK mét c¸ch cô thÓ, chi tiÕt vµ râ rµng. 2. C¸c lo¹i bµi TËp lµm v¨n ®îc bè trÝ xen kÏ trong tõng tuÇn, gãp phÇn t« ®Ëm néi dung chñ ®iÓm häc tËp cña tõng tuÇn. V× thÕ d¹y TËp lµm v¨n cÇn g¾n víi d¹y c¸c ph©n m«n TiÕng ViÖt kh¸c trong tuÇn (®Æc biÖt lµ TËp ®äc , LuyÖn tõ vµ c©u (LTVC ) nh»m môc ®Ých gióp HS n¾m vµ vËn dông tèt h¬n c¸c kiÕn thøc ®· häc ë c¸c ph©n m«n TiÕng ViÖt kh¸c øng dông vµo ph©n m«n TËp lµm v¨n. VÝ dô1: TuÇn 12: Bµi TËp ®äc: §iÖn tho¹i rÊt cã t¸c dông trong viÖc gióp HS häc giê TËp lµm v¨n: Gäi ®iÖn. VÝ dô 2: TuÇn 16: LTVC: Bµi:Tõ chØ tÝnh chÊt. C©u kiÓu Ai thÕ nµo? Më réng vèn tõ: tõ ng÷ vÒ vËt nu«i. 20
- Xem thêm -