Skkn hình thành kỹ năng sống cho học sinh thpt qua công tác chủ nhiệm lớp

  • Số trang: 25 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 21 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỀ TÀI: " HÌNH THÀNH KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THPT QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP" 1 I. ĐẶT VẤN ĐỀ Một trong những nguyên lí giáo dục cơ bản của đất nước chúng ta là giáo dục con người toàn diện. Nhiệm vụ của hệ thống giáo dục Việt Nam là đào tạo, bồi dưỡng học sinh cả đức lẫn tài. Học sinh đến trường không chỉ để học chữ, hay chỉ để trang bị cho mình vốn tri thức cần thiết cho hành trang nghề nghiệp mai sau mà còn để rèn luyện tu dưỡng đạo đức, kỹ năng sống và hình thành nên những phẩm chất tốt đẹp, tiêu biểu cho con người Việt Nam hiện đại. Là một giáo viên giảng dạy ở trường BTTHPT hàng năm, ngoài nhiệm vụ chuyên môn tôi đều kiêm nhiệm thêm công tác chủ nhiệm lớp. Trước những sự phát triển như vũ bão của xã hội và cuộc sống thay đổi nhanh chóng như hiện nay tôi không khỏi băn khoăn và lo lắng sẽ có những tác động không tốt đến học sinh của mình. Vì ở lứa tuổi này các em rất dễ bị tác động, dễ có những hành động bồng bột và nông nổi. Và hơn nữa là sự lo ngại trước sự suy thoái về đạo đức thấy rõ của học sinh hiện nay nên càng ý thức được trọng trách không nhỏ đặt trên vai người giáo viên chủ nhiệm lớp trong việc giáo dục nhân cách của học sinh. Xuất phát từ trăn trở trên nên tôi có một mong muốn là làm thế nào để giúp học sinh có đạo đức lành mạnh và kỹ năng sống phong phú vận dụng những kinh nghiệm đó vào cuộc sống lao động sản xuất. Nên tôi chọn đề tài này mong muốn chia sẻ với đồng nghiệp trong công tác chủ nhiệm lớp của mình đặc biệt là vấn đề giáo dục đạo đức và kỹ năng sống cho học sinh, điều mà tôi cho là quan trọng nhất trong công tác chủ nhiệm lớp. II . GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ: 1. Cơ sở lí luận: 2 Khái niệm Kỹ năng sống của UNESCO: “Kỹ năng sống là năng lực cá nhân để họ thực hiện đầy đủ các chức năng và tham gia vào cuộc sống hàng ngày” Khái niệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo: “Kỹ năng sống là kỹ năng thực hiện những hành vi thích ứng tích cực, những cách hành xử hiệu quả, giúp cá nhân hòa nhập vào môi trường xung quanh( gia đình, lớp học, thế giới, bạn bè), giúp cá nhân hình thành các mối quan hệ xã hội, phát triển những nét nhân cách tích cực thuận lợi cho sự thành công học đường và thành công trong cuộc sống” Kỹ năng sống cơ bản của học sinh bao gồm: - Kỹ năng tự nhận thức. - Kỹ năng xác định giá trị. - Kỹ năng kiểm soát cảm xúc. - Kỹ năng đặt mục tiêu và hoàn thành công việc. - Kỹ năng ra quyết định. - Kỹ năng ứng phó với căng thẳng. - Kỹ năng tìm kiếm sự hỗ trợ. - Kỹ năng tìm kiếm và chọn lọc thông tin. - Kỹ năng giao tiếp. - Kỹ năng làm việc theo nhóm. - Kỹ năng rèn luyện sức khỏe và bảo vệ sức khỏe. - Kỹ năng phòng ngừa bạo lực và các tệ nạn xã hội. ........................................................................ 3 Theo PGS – TS Nguyễn Thanh Bình – Viện nghiên cứu sư phạm – Trường ĐHSP Hà Nội trong bài viết: “Tạo động lực học tập và hoàn thiện nhân cách cho học sinh” (được in trong tài liệu “Bồi dưỡng cán bộ quản lí, giáo viên về công tác giáo viên chủ nhiệm lớp trong trường THCS, THPT”) thì: “một trong những tư tưởng chủ yếu trong chiến lược phát triển giáo dục thế kỉ XXI của UNESCO là giáo viên phải được đào tạo để trở thành những nhà giáo dục hơn là những chuyên gia truyền đạt kiến thức. Tư tưởng đó nhấn mạnh người giáo viên phổ thông trong thời đại mới phải biết phát triển ở người học ý thức về các giá trị đạo đức, tinh thần, thẩm mĩ tạo nên bản sắc văn hoá truyền thống riêng của dân tộc. Giáo viên hơn ai hết phải là nhà giáo dục bằng chính nhân cách của mình tác động tích cực đến sự hình thành phát triển nhân cách của học sinh” và cũng theo PGS “Người giáo viên chủ nhiệm lớp là người phải chăm lo giáo dục động cơ học tập, giá trị hành vi tích cực, lành mạnh về mọi mặt cho học sinh; là người kìm hãm, ngăn chặn những hành động tiêu cực của học sinh và kích thích tích cực hoá những hành động có giá trị xã hội và là người hình thành, rèn luyện kĩ năng giải quyết các vấn đề gặp phải trong cuộc sống”. - Để chuyển hoá những giá trị xã hội thành giá trị cá nhân thì người giáo viên chủ nhiệm phải có những tác động tích cực giáo dục đạo đức và kĩ năng sống cho học sinh. PGS.TS Hà Nhật Thăng trong tài liệu “Công tác giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông”(NXB GD – 2005) cho rằng: “Giáo dục đạo đức cho học sinh là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của nhà trường nói riêng, của gia đình và xã hội nói chung. Đạo đức là yếu tố chi phối hoạt động và giao lưu của con người suốt thời gian tồn tại và phát triển của họ. Dù diễn ra trong điều kiện hoàn cảnh nào, mọi hoạt động và giao lưu đều góp phần hình thành bộ mặt đạo đức của con người”. Nói như vậy thì giáo viên chủ nhiệm là người chịu trách nhiệm giáo dục toàn diện cho học sinh nên cần chủ động triển khai các hoạt đọng giao lưu chứa đựng những giá trị đạo đức và kĩ năng sống cho các em. Hơn 4 nữa trong xã hội hiện đại có rất nhiều vấn đề nảy sinh đòi hỏi con người phải có năng lực ứng phó để tránh rủi ro, thất bại. Những năng lực đó phải được dựa trên nền tảng của giá trị đích thực hướng tới hạnh phúc, hoà bình và chất lượng cuộc sống cho con người. Vì vậy, việc giáo dục đạo đức, kĩ năng sống trở thành những nội dung cấp thiết hiện nay. - Giáo viên chủ nhiệm lớp cũng nên biết bốn trụ cột trong giáo dục thế kỉ XXI được xác định là:  Học để biết (Kiến thức).  Học để làm (Kĩ năng).  Học để khẳng định mình (Nhân cách).  Học để chung sống (Hội nhập). Nói chung người giáo viên chủ nhiệm lớp cần giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam XHCN. 2. Thực trạng của vấn đề: - Hai năm học 2009 – 2010 và 2010 – 2011 Bộ giáo dục và đào tạo đã phát động chủ đề “Đổi mới quản lí và nâng cao chất lượng giáo dục” với mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục và trường học không còn tệ nạn xã hội. Bên cạnh đó Bộ giáo dục còn phát động phong trào “Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực” giai đoạn 2008 – 2013 ( trong đó Bộ giáo dục đã nhấn mạnh vai trò của công tác chủ nhiệm lớp). 5 - Tại trung tâm giáo dục thường xuyên nơi tôi công tác các cấp lãnh đạo, quản lí hết sức quan tâm, hỗ trợ và có nhiều giải pháp đôn đốc, thúc đẩy công tác chủ nhiệm, trung tâm còn xây dưng phong trào “Phấn đấu trở thành giáo viên chủ nhiệm giỏi” - Bản thân được tập huấn công tác chủ nhiệm lớp, được tham khảo tài liệu về công tác chủ nhiệm. Nhiều năm liền làm công tác chủ nhiệm lớp, tôi có tình yêu sâu sắc đối với nghề và cũng tạo dựng trong tôi tình cảm đặc biệt về con người, những thế hệ học sinh và công tác chủ nhiệm lớp. - Đối tượng học viên bổ túc tuy hạn chế về năng lực nhận thức, điều kiện và thời gian học nhưng họ có mặt mạnh là vốn kinh nghiệm sống và lao động sản xuất, có vốn hiểu biết thực tế thiên nhiên và xã hội. - Thách thức lớn nhất đối với giáo viên chủ nhiệm – Người làm công tác giáo dục là những tác động từ phía bên ngoài xã hội dã ảnh hưởng rất nhiều đến tâm hồn, tính cách, tâm lý của học sinh như: Cơ chế thị trường, đời sống hiện đại và nhu cầu thời đại sớm làm cho học sinh có tính thực dụng, thiếu lí tưởng, xa rời các giá trị văn hoá truyền thống, sự ảnh hưởng của văn hoá phẩm thiếu lành mạnh và thế giới game trên mạng cũng khiến cho học sinh bỏ bê học hành đắm chìm trong thế giới ảo, không xác định được mục tiêu phương hướng cho đời mình. Nhiều biểu hiện không tốt nổi bật của học sinh hiện nay như: Yêu sớm, bạo lực... Nói chung là suy thoái về đạo đức một cách đáng lo ngại. Làm sao lôi kéo được học sinh về phía mình, phát triển nhân cách như mình mong muốn không phải là vấn đề dễ. Đây là một thách thức lớn. - Hơn nữa học sinh ở lứa tuổi 15 – 18 đang trưởng thành có nhiều nông nổi, bồng bột, dễ bị kích động, dễ bị cám dỗ và sa ngã nếu thiếu sự quan tâm, thấu hiểu và uốn nắn và giáo dục kịp thời của gia đình và nhà trường. 6 - Đối với học sinh bổ túc đa số vừa yếu về năng lực nhận thức vừa yếu về đạo đức, phần lớn thiếu sự quan tâm của gia đình, nhiều em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn như gia đình quá nghèo, bố mẹ không hoà thuận, bố mẹ li hôn... Đây cũng là một “gánh nặng” cho người làm công tác chủ nhiệm ở trường bổ túc THPT. 3. Các giải pháp giải quyết vấn đề: 3.1 Tổ chức các tiết học giáo dục kỹ năng sống: * Nhằm trang bị cho học sinh những kiến thức, giá trị, thái độ và kĩ năng phù hợp, trên cơ sở đó hình thành cho học sinh những hành vi, thói quen lành mạnh, tích cực, loại bỏ những hành vi thói quen tiêu cực trong các mối quan hệ, các tình huống và hoạt động hàng ngày. * Các bước tổ chức tiết học kỹ năng: Bước 1: Công tác chuẩn bị - Giáo viên lựa chọn chủ đề của tiết học dựa vào đối tượng học sinh. - Thông báo trước 1 tuần để học sinh có cơ hội tìm hiểu các thông tin liên quan đến chủ đề của tiết học. - Giáo viên chuẩn bị tài liệu, thông tin liên quan đến chủ đề đã chọn. Bước 2: Tổ chức tiết học - Ổn định tổ chức. - Giáo viên nêu chủ đề, mục đích, yêu cầu của tiết học. - Dựa vào đối tượng học sinh để lựa chọn hình thức tổ chức và phương pháp dạy học phù hợp. Bước 3: Kết thúc tiết học 7 - Giáo viên củng cố lại kiến thức đã học. - Cho học sinh làm 1 bài kiểm tra đánh giá mức độ thông hiểu và vận dụng. Ví dụ: Tổ chức 1 tiết học về chủ đề HIV/AIDS. * Mục đích, yêu cầu: Sau khi học học sinh cần nắm được - Khái niệm HIV/AIDS. - Các con đường lây truyền HIV/AIDS. - Các biện pháp phòng tránh HIV/AIDS. - Không phân biệt đối xử với người bị nhiễm HIV/AIDS. * Bước 1: chuẩn bị: Các thông tin liên quan đến tiết học - Khái niệm HIV: HIV là cụm từ viết tắt của tiếng Anh chỉ loại virus gây suy giảm miễn dịch mắc phải ở người. Khi xâm nhập vào cơ thể HIV sẽ phá hủy dần hệ thống miễn dịch làm cho cơ thể suy yếu và cuối cùng là mất khả năng chống lại bệnh tật. - AIDS là cụm từ viết tắt của tiếng Anh có nghĩa là: “Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải”, dùng để chỉ giai đoạn cuối cùng của quá trình nhiễm HIV, ở giai đoạn này hệ thống miễn dịch của cơ thể đã suy yếu nên người nhiễm HIVdễ dàng mắc các bệnh như ung thư, viêm phổi, lao viêm da, lở loét toàn thân hoặc suy kiệt. Những bệnh này nặng dần lên có thể dẫn đến cái chết. - Các con đường lây truyền HIV/AIDS + Quan hệ tình dục: Bệnh AIDS có thể lây truyền khi quan hệ tình dục bất kể bằng cơ quan bộ phận nào, bất kể với ai. Tỉ lệ lây truyền HIV qua con đường quan hệ tình dục lên tới 80%. 8 + Đường máu: HIV truyền qua kim tiêm, truyền máu, châm cứu, trích lễ, phẫu thuật, nhổ răng... nếu không đảm bảo vô trùng. + Đường dọc: Mẹ truyền sang con qua rau thai trong lúc mang thai. - Các biện pháp phòng ngừa HIV/AIDS: Dựa vào đường lây nhiễm HIV, có các biện pháp phòng sau: + Phòng nhiễm HIV/AIDS lây qua con đường tình dục: Chung thủy một vợ, một chồng không nhiễm HIV. Không quan hệ tình dục bừa bãi. Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục. Dùng thuốc diệt tinh trùng và HIV: Phổ biến là Nonoxynol-9 được làm dưới dạng kem bôi, viên đặt, hoặc tẩm vào màng xốp, bao cao su + Phòng nhiễm HIV qua đường máu: Không tiêm chích ma túy. Chỉ truyền máu và các chế phẩm máu khi thật cần thiết, và chỉ nhận máu và các chế phẩm máu đã xét nghiệm HIV. Hạn chế tiêm chích: Chỉ sử dụng kim tiêm vô trùng, không dùng chung bơm kim tiêm. Sử dụng dụng cụ tiệt trùng khi phẫu thuật, xăm, xỏ lỗ, châm cứu... Tránh tiếp xúc trực tiếp với các dịch cơ thể của người nhiễm HIV. Dùng riêng đồ dùng cá nhân: dao cạo, bàn chải đánh răng, bấm móng tay... + Phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con: Phụ nữ nhiễm HIV không nên mang thai, vì tỉ lệ lây truyền sang con là 30%, nếu có thai thì uống thuốc dự phòng theo hướng dẫn của bác sĩ. 9 * Bước 2: Tổ chức dạy học: - Ổn định tổ chức lớp. - Giáo viên nêu chủ đề, mục tiêu của tiết học: + Chủ đề HIV-AIDS + Mục tiêu: Sau bài học học sinh cần nắm được: Khái niệm về HIV/AIDS, các con đường lây truyền và các biện pháp phòng tránh. - Giáo viên nêu câu hỏi, yêu cầu học sinh thảo luận nhóm. - Sau đó lần lượt từng nhóm trình bày nội dung của mình, các nhóm còn lại có thể chất vấn nhóm trình bày. - Giáo viên lắng nghe và hướng dẫn học sinh thảo luận đúng hướng. - Giáo viên có thể yêu cầu từ 1, 2 học sinh nêu lại nội dung bài học. Bước 3: Kết thúc tiết học: - Giáo viên củng cố lại toàn bộ kiến thức của bài. - Giáo viên đưa ra các con số có liên quan đến HIV: + Người đầu tiên trên thế giới được phát hiện là ở Châu Phi. + Việt Nam phát hiện ca nhiễm bệnh đầu tiên vào tháng 12/1990. + Tính đến năm 2008 thì trên thế giới có khoảng 60 triệu người bị nhiễm HIV, khoảng 25 triệu người đã chết do các bệnh liên quan đến AIDS. - Giáo viên cho học sinh làm bài trắc nghiệm đánh giá mức độ thông hiểu, vận dụng của học sinh. 3.2 Lồng ghép môn học: 10 - Thông qua các tiết học hình thành cho học sinh một số kỹ năng vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn, giúp học sinh có kỹ năng đối phó với các tình huống không mong muốn. - Thông qua tiết học giáo viên giúp các em rèn các kỹ năng như: Kỹ năng thể hiện sự tự tin, kỹ năng phát biểu ý kiến, kỹ năng lắng nghe tích cực… - Các bước thực hiện: Bước 1: Chuẩn bị Đối với giáo viên: - Lồng ghép các nội dung giáo dục kỹ năng sống vào các bài học. - Yêu cầu học sinh chuẩn bị bài trước khi lên lớp. Đối với học sinh: - Chuẩn bị bài trước khi lên lớp. Bước 2: Tổ chức tiết học có lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống - Ổn định tổ chức lớp. - Dựa vào đối tượng học sinh để lựa chọn hình thức tổ chức và phương pháp dạy học phù hợp. - Trong quá trình dạy học giáo viên khuyến khích các em phát biểu ý kiến, cùng tham gia vào tiết học. - Liên hệ kiến thức đã học vào thực tế. Bước 3: Kết thúc tiết học: - Giáo viên củng cố lại kiến thức đã học. 11 - Giáo viên có thể đặt một số câu hỏi kiểm tra mức độ thông hiểu, vận dụng. Ví dụ: Lồng ghép vào môn Sinh học 11, bài 47: “Điều khiển sinh sản ở Động vật và sinh đẻ có kế hoạch ở người”. Bước 1: Chuẩn bị - Đối với giáo viên: + Chuẩn bị giáo án có lồng ghép kỹ năng sống vào các nội dung trong bài học. + Yêu cầu học sinh chuẩn bị bài trước khi lên lớp. - Đối với học sinh: + Đọc bài trước khi lên lớp. + Tham khảo thêm các thông tin liên quan đến bài học từ các nguồn tin khác. Bước 2: Tổ chức tiết học có lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống - Ổn định tổ chức lớp. - Hình thức tổ chức: nhóm, cá nhân. - Phương pháp dạy học: nghiên cứu, vấn đáp - gợi mở, nêu vấn đề, quan sát… - Trong quá trình dạy học giáo viên khuyến khích các em phát biểu ý kiến, cùng tham gia vào tiết học: + Ở phần I và II giáo viên có thể khuyến khích học sinh đưa ra sự hiểu biết về cuộc sống thực tế, từ đó giúp các em nắm được các kiến thức liên quan đến điều khiển sinh sản ở Động vật và sinh đẻ có kế hoạch ở người. - Liên hệ kiến thức đã học vào thực tế: 12 + Phần I: Chủ động điều khiển giới tính ở Động vật, làm tăng sinh sản trong chăn nuôi, phương pháp thụ tinh nhân tạo cho Động vật… + Phần II: Không nên lạm dụng thuốc tránh thai Tuổi vị thành niên không nên sử dụng biện pháp đình sản. Không nên phá thai quá nhiều lần. Quan hệ tình dục an toàn. Sử dụng bao cao su khi không muốn có thai. Nhờ sự giúp đỡ của người lớn trong những tình huống không đủ khả năng giải quyết như bị mang thai ngoài ý muốn cần nhờ sự giúp đỡ của bố mẹ và người thân. Nếu phá thai hãy nhờ sự tư vấn của bác sĩ và chỉ nên phá thai ở các cơ sở y tế đủ điều kiện phá thai an toàn. Bước 3: Kết thúc tiết học: - Giáo viên củng cố lại kiến thức đã học. - Giáo viên có thể đặt một số câu hỏi kiểm tra mức độ thông hiểu, vận dụng. 3.3 Thảo luận chuyên đề: - Giúp học sinh có cơ hội được cùng nhau chia sẻ, trao đổi thông tin, hợp tác để giải quyết các vấn đề, thông qua đó giúp nhau hiểu một cách đúng đắn những vấn đề được thảo luận. - Giúp học sinh có cơ hội bày tỏ những ý kiến, những quan điểm của mình một cách dân chủ, tự tin để kiểm chứng hay để tự khẳng định và tự điều chỉnh. - Hình thành và phát triển cho học sinh kỹ năng trình bày trước tập thể, biết thuyết phục người khác, biết bảo vệ ý kiến của mình, biết chia sẻ và biết hợp tác. 13 * Thảo luận chuyên đề thực hiện theo các bước sau: - Bước 1: Định hướng cho thảo luận: + Đặt tên cho chủ đề hay chuyên đề thảo luận. + Đưa ra các nội dung cần thảo luận. + Hình thức thảo luận (theo nhóm). + Ấn định thời gian thảo luận. - Bước 2: Chuẩn bị cho thảo luận: Đối với giáo viên: + Thông báo nội dung thảo luận cho cả lớp. + Gợi ý những tài liệu cho học sinh nghiên cứu, tham khảo để chuẩn bị cho thảo luận. + Thông báo về thời gian và kế hoạch tổ chức hoạt động. + Giao trách nhiệm cho cán bộ lớp và triển khai tổ chức thảo luận. + Họp cán bộ lớp để kiểm tra, rà soát các nội dung công tác, giải quyết những vấn đề khó khăn. Đối với học sinh: + Cán bộ lớp xây dựng kế hoạch thảo luận và gợi ý về nội dung thảo luận cho các bạn chuẩn bị. + Hướng dẫn các thành viên nghiên cứu tài liệu để chuẩn bị nội dung cho thảo luận, có thể phân công, giao nhiệm vụ các tổ, nhóm, cá nhân theo sở thích, tự nguyện hay bắt buộc. 14 + Phân công các nhiệm vụ khác như: trang trí, dẫn chương trình, chuẩn bị cơ sở vật chất, văn nghệ, mời đại biểu. + Cử người điều khiển thảo luận, cần chú ý đến những người có khả năng ứng xử tốt. + Chuẩn bị một số tiết mục văn nghệ để xen kẽ khi thảo luận. + Họp báo cáo kết quả chuẩn bị với giáo viên trước ngày tổ chức thảo luận, kịp thời giải quyết những vướng mắc(nếu có). - Bước 3: Tiến hành thảo luận: + Người dẫn chương trình tuyên bố lí do, giới thiệu đại biểu. + Người điều khiển thông báo chương trình thảo luận, nêu các vấn đề cần thảo luận. + Người điều khiển khéo léo dẫn dắt, điều khiển, khêu gợi sự mạnh dạn, tích cực của mọi người tham gia thảo luận sôi nổi và hiệu quả + Xen kẽ một số tiết mục văn nghệ. Khi gặp khó khăn, có thể có sự tham gia của các cố vấn hay giáo viên chủ nhiệm: gợi ý, nêu lên các vấn đề hay hướng dẫn để học sinh thảo luận sôi nổi và đúng hướng. Bước 4: Kết thúc thảo luận: Người điều khiển tổng hợp kết quả thảo luận: + Mời giáo viên nhận xét, đánh giá và định hướng cho các hoạt động kế tiếp. + Kết thúc thảo luận trong tiếng nhạc sôi động hay một bài hát tập thể vui nhộn. Để thực hiện được phương hướng đổi mới, đòi hỏi giáo viên phải nắm chắc các kỹ năng sau: Kỹ năng quan sát, kỹ năng đặt câu hỏi, kỹ năng giao bài tập, kỹ năng phản hồi, kỹ năng trình bày, kỹ năng lắng nghe, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng kiên định, kỹ năng hợp tác, kỹ năng tìm kiếm sự hỗ trợ, kỹ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề, kỹ năng tự nhận thức... 15 Ví dụ: Thảo luận về chuyên đề: Chống bạo lực học đường. Mục đích: - Nhằm giúp học sinh có cái nhìn đúng đắn về bạo lực học đường. - Rèn luyện kỹ năng tìm kiếm thông tin và chọn lọc thông tin. - Rèn kỹ năng thuyết trình và thuyết phục trước đám đông. - Rèn kỹ năng hợp tác và chia sẻ thông tin. Các bước tổ chức: - Bước 1: Định hướng cho thảo luận: + Đặt tên cho chủ đề hay chuyên đề thảo luận: Chống bạo lực học đường + Đưa ra các nội dung cần thảo luận: Khái niệm bạo lực học đường. Hậu quả của bạo lực học đường: Đối với học sinh, nhà trường, gia đình và xã hội. + Hình thức thảo luận: Theo nhóm. + Thời gian thảo luận: Sẽ tổ chức vào buổi hoạt động ngoài giờ lên lớp tháng 10. Thời gian chuẩn bị là một tuần. Thời gian để mỗi đội trình bày bài thảo luận là 5 phút. - Bước 2: Chuẩn bị cho thảo luận: Đối với giáo viên: + Thông báo nội dung thảo luận cho cả lớp: Chống bạo lực học đường. + Giáo viên gợi ý cho học sinh tìm tài liệu có liên quan tại Thư viện, mạng Internet và từ tình hình thực tế nơi học sinh đang học. + Giáo viên thông báo về thời gian và kế hoạch tổ chức hoạt động cho cả lớp. 16 + Giao trách nhiệm cho lớp trưởng chịu trách nhiệm chung, lớp phó học tập giúp đỡ các nhóm chuẩn bị nội dung thảo luận, lớp phó văn - thể - mỹ chuẩn bị một số tiết mục văn nghệ. + Họp cán bộ lớp để kiểm tra, rà soát các nội dung công tác, giải quyết những vấn đề khó khăn. Đối với học sinh: + Lớp trưởng cùng lớp phó học tập xây dựng kế hoạch thảo luận và gợi ý về nội dung thảo luận cho các nhóm chuẩn bị. + Trưởng nhóm hướng dẫn các thành viên nghiên cứu tài liệu để chuẩn bị nội dung cho thảo luận. + Phân công các nhiệm vụ khác như: trang trí, dẫn chương trình, chuẩn bị cơ sở vật chất, văn nghệ, mời đại biểu. + Cử người điều khiển thảo luận: Có thể là giáo viên chủ nhiệm hoặc bí thư Đoàn Thanh niên. + Họp báo cáo kết quả chuẩn bị với giáo viên trước ngày tổ chức thảo luận, kịp thời giải quyết những vướng mắc (nếu có). - Bước 3: Tiến hành thảo luận: + Người dẫn chương trình tuyên bố lí do: Tình trạng bạo lực trong trường học đã và đang diễn ra nóng bỏng trên khắp thế giới ở tất cả những cấp học, lớp học khác nhau. Bạo lực học đường không chỉ xảy ra ở học sinh nam mà còn cả ở học sinh nữ; không chỉ giữa học sinh với học sinh mà còn có bạo lực giữa học sinh với giáo viên và giáo viên với học sinh. 17 Tại Việt Nam, số liệu được Bộ Giáo dục và đào tạo (GD- ĐT) đưa ra gần đây nhất, trong một năm học, toàn quốc xảy ra gần 1.600 vụ việc học sinh đánh nhau ở trong và ngoài trường học (khoảng 5 vụ/ngày). Cũng theo thống kê của Bộ GD-ĐT, cứ khoảng trên 5.200 học sinh (HS) thì có một vụ đánh nhau; cứ hơn 11.000 HS thì có một em bị buộc thôi học vì đánh nhau; cứ 9 trường thì có một trường có học sinh đánh nhau ... Bạo lực học đường đã trở thành mối quan tâm của rất nhiều gia đình, các nhà trường và là nỗi trăn trở của toàn xã hội bởi hậu quả nghiêm trọng mà nó gây ra. + Người điều khiển thông báo chương trình thảo luận, nêu các vấn đề cần thảo luận: Khái niệm bạo lực học đường. Hậu quả của bạo lực học đường: Đối với học sinh, nhà trường, gia đình và xã hội. + Từng nhóm trình bày nội dung thảo luận, các nhóm còn lại có thể chất vấn lại nhóm vừa trình bày. + Người điều khiển khéo léo dẫn dắt, điều khiển, khêu gợi sự mạnh dạn, tích cực của mọi người tham gia thảo luận sôi nổi và hiệu quả + Xen kẽ một số tiết mục văn nghệ. Khi gặp khó khăn, có thể có sự tham gia của các cố vấn hay giáo viên chủ nhiệm: gợi ý, nêu lên các vấn đề hay hướng dẫn để học sinh thảo luận sôi nổi và đúng hướng. Bước 4: Kết thúc thảo luận. Người điều khiển tổng hợp kết quả thảo luận: + Mời giáo viên nhận xét, đánh giá và định hướng cho các hoạt động kế tiếp. + Kết thúc thảo luận trong tiếng nhạc sôi động hay một bài hát tập thể vui nhộn. 3.4 Tổ chức hội thi: Giáo viên chủ nhiệm có thể tổ chức hội thi trong phạm vi lớp, chia các tổ thành các đội thi 18 Mục đích của hội thi: - Góp phần bồi dưỡng cho các em động cơ học tập tích cực, kích thích hứng thú nhận thức. - Phát hiện, bồi dưỡng cho các em động cơ học tập tích cực đúng đắn. - Phát hiện bồi dưỡng các em có năng khiếu, phát huy tính sáng tạo, độc lập suy nghĩ. - Góp phần nâng cao đời sống văn hóa, bồi dưỡng, phát triển và hoàn thiện nhân cách của học sinh. Các bước tiến hành hội thi: * Bước 1: Xác định chủ đề, mục tiêu, nội dung hội thi và đặt tên cho hội thi: + Căn cứ vào nhiệm vụ năm học, chủ điểm hoạt động của tháng, nhu cầu và nguyện vọng của học sinh để lựa chọn chủ đề hội thi, xác định nội dung hội thi Bước 2: Xác định thời gian và địa điểm tổ chức hội thi. Bước 3: Tổ chức công tác thông tin, tuyên truyền vận động cho hội thi: Để tổ chức hội thi đạt mục tiêu giáo dục, cần phải làm tốt công tác thông tin tuyên truyền. Cần phải thông báo cụ thể chủ đề nội dung, mục đích yêu cầu, thể lệ hội thi cho toàn thể học sinh trong lớp trước 2 tuần để các em chuẩn bị. Bước 4: Thành lập ban tổ chức hội thi Bước 5: Dự trù kinh phí, chuẩn bị cơ sở vật chất cho hội thi Bước 6: Tổ chức hội thi: Bước 7: Kết thúc hội thi 19 - Ban tổ chức công bố kết quả, tổng kết, đánh giá hội thi Ví dụ: Tổ chức hội thi về chủ đề: "Chúng em bảo vệ môi trường" * Bước 1: Xác định chủ đề, mục tiêu, nội dung hội thi và đặt tên cho hội thi: + Chủ đề: Bảo vệ môi trường. + Mục tiêu hội thi: Qua hội thi học sinh nắm được khái niệm môi trường, các loại môi trường, tình hình ô nhiễm ô nhiễm môi trường và các biện pháp bảo vệ môi trường. Ngoài ra học sinh còn được rèn các kỹ năng như: Kỹ năng tìm kiếm và chọn lọc thông tin, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng đặt mục tiêu và hoàn thành công việc, kỹ năng thuyết trình, kỹ năng sang tạo… + Nội dung hội thi: Môi trường và các biện pháp bảo vệ môi trường. + Tên hội thi: “Chúng em bảo vệ môi trường”. Bước 2: Xác định thời gian và địa điểm tổ chức hội thi: + Thời gian: Buổi sinh hoạt ngoại khoá tuần đầu tiên của tháng 5. + Địa điểm: Phòng học lớp 11A Bước 3: Tổ chức công tác thông tin, tuyên truyền vận động cho hội thi: Để tổ chức hội thi đạt mục tiêu giáo dục, cần phải làm tốt công tác thông tin tuyên truyền. Cần phải thông báo cụ thể chủ đề nội dung, mục đích yêu cầu, thể lệ hội thi cho toàn thể học sinh trong lớp trước 2 tuần để các em chuẩn bị. Bước 4: Thành lập ban tổ chức hội thi Gồm có: - Trưởng ban: Giáo viên chủ nhiệm: Chịu trách nhiệm điều hành chung toàn bộ các hoạt động của hội thi. 20
- Xem thêm -