Skkn hiết kế trò chơi các phép tính về số tự nhiên ở lớp 4

  • Số trang: 24 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 16 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN 1. Họ và tên : Đinh Quốc Nguyễn 2. Ngày tháng năm sinh : Ngày 25 tháng 10 năm 1976 3. Nam, nữ : Nam 4. Địa chỉ : xã Sông Nhạn, huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai 5. Nam Thanh, Nam Đàn, Nghệ An 6. Điện thoại : (Cơ quan) 0613.701.013 (Nhà riêng) ĐTDĐ : 0933486044 7. E-mail: quocnguyen1525@yahoo.com.vn hoặc 044nguyen@gmail.com 8. Chức vụ : Giáo viên 9. Đơn vị công tác : Trường tiểu học Sông Nhạn, Cẩm Mỹ, Đồng Nai. II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất : Cử nhân GD Tiểu học - Năm nhận bằng : 2010 - Chuyên ngành đào tạo : Giáo dục tiểu học III. KINH NGHIỆM KHOA HỌC - Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm : Dạy học Số năm có kinh nghiệm : 16 năm - Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 3 năm gần đây : + “Một số biện pháp giúp đỡ học sinh yếu toán cho học sinh lớp 5” + “Nâng cao chất lượng dạy học thông qua “Ứng dụng công nghệ thông tin” + “Nâng cao chất lượng dạy học thông qua “Rèn kỹ năng sử dung phương pháp sơ đồ đoạn thẳng bài toán tìm 2 số lớp 4” 1 Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai Sáng kiến kinh nghiệm : “ Thiết kế trò chơi để dạy các phép tính về số tự nhiên ở lớp 4 ”. PHẦN MỞ ĐẦU I/ Lý do chọn đề tài : 1. Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi học sinh tiểu học . Trong nhà trường, trò chơi toán học có thể tổ chức như một hoạt động dạy học toán. Cơ sở tâm lí và sinh lí khẳng định hoạt động dạy học toán dưới dạng trò chơi toán học phù hợp với lứa tuổi học sinh tiểu học . Hoạt động vui chơi trong dạy học đã góp phần tác động đến việc phát triển trí tuệ , rèn luyện trí thông minh, nhanh trí của các em, giúp học sinh thoải mái, tự tin hơn về khả năng học tập của mình. Đặc biệt qua trò chơi, giúp các em không bị ức chế trong quá trình học tập kéo dài, tạo không khí lớp học sôi nổi nhẹ nhàng, thoải mái, học sinh dễ hưởng ứng và tích cực tham gia vì đặc điểm tâm sinh lí của trẻ em lứa tuổi từ 6 đến 11 là ham hiểu biết, ưa hoạt động , giàu trí tưởng tượng nhưng dễ chán vì sự đơn điệu, khô khan. Những loại hình mới của hoạt động vui chơi phù hợp với nội dung, chương trình trình độ và khả năng nhận thức của học sinh sẽ giúp các em hiểu, nhớ vận dụng tốt hơn góp phần nâng cao kết quả dạy học. 2. Xuất phát từ yêu cầu đặt ra trong quá trình thực hiện đổi mới môn toán ở tiểu học Để tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh tiểu học, môn toán ở tiểu học cần có phương pháp dạy học phù hợp, một trong những đổi mới quan trọng nhất cần thực hiện là chuyển từ hình thức thầy giảng – Trò ghi sang thầy tổ chức – 2 Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai Trò hoạt động. Một hình thức tổ chức dạy học theo xu hướng đổi mới, đó là tổ chức các trò chơi học tập . Song không phải bất cứ người giáo viên nào cũng biết tổ chức trò chơi học tập đạt hiệu quả. Thực trạng việc dạy học toán ở tiểu học về cơ bản thì phương pháp dạy học đã được đổi mới nhưng chưa thực sự phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh. Việc thiết kế và áp dụng các trò chơi toán học vào giảng dạy ở một số giáo viên còn hạn chế, họ lúng túng trong việc thiết kế và tổ chức cho học sinh tham gia chơi một cách phù hợp. 3. Xuất phát từ thực trạng việc dạy và học kiến thức ở trường tiểu học hiện nay . Trên tinh thần “ Học mà chơi – chơi mà học ” , “ Chơi vui – Học càng vui ” nhằm thỏa mãn, không dập khuôn, khô cứng, đảm bảo tính tự nhiên cho cuộc sống cũng như học tập ở lứa tuổi học sinh tiểu học . Trong khi môn toán ở lớp 4 chương trình mới có nội dung đa dạng, mở đầu cho giai đoạn mới của của dạy học toán ở tiểu học, giai đoạn học tập sau này. Với lí do trên , tôi đã chọn đề tài : “ Thiết kế trò chơi để dạy các phép tính về số tự nhiên ở lớp 4 ”. PHẦN NỘI DUNG A.Những vấn đề chung về trò chơi toán học : 1. Trò chơi toán học là gì ? - Trò chơi toán học là trò chơi trong đó chứa đựng một số yếu tố toán học nào đó . - Trò chơi có thể phân loại theo số người chơi : Trò chơi tập thể , trò chơi cá nhân . Trò chơi có thể là trò chơi vận động , có thể là trò chơi trí tuệ , cũng có thể kết hợp vận động với trí tuệ . 3 Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai - Vì là một trò chơi , trò chơi toán học mang đầy đủ các đặc điểm của trò chơi, nhưng trò chơi toán học khác với trò chơi “ phi toán học ” ở chỗ ít nhiều phải chứa một yếu tố kiến thức toán học nào đó . Trò chơi toán học cũng có thể là trò chơi tập thể hoặc trò chơi cá nhân , thường thuộc loại kết hợp cả vận động lẫn trí tuệ , ở lớp dưới trò chơi toán học nặng về vận động , càng lên lớp cao tính trí tuệ càng nâng cao hơn . - Trong nhà trường trò chơi toán học có thể tổ chức như một hoạt động dạy học toán . Cơ sở tâm lí khẳng định hoạt động dạy học toán dưới dạng trò chơi toán học phù hợp với lứa tuổi tiểu học . Thực tế cũng cho thấy hình thức tổ chức trò chơi toán học dễ được học sinh hưởng ứng và tích cực tham gia . - Xét về mục đích phục vụ dạy học nói chung , trò chơi toán học có thể là : + Trò chơi nhằm dẫn dắt , hình thành tri thức mới . + Trò chơi nhằm củng cố kiến thức , luyện tập kĩ năng . + Trò chơi nhằm ôn tập , rèn luyện tư duy trong giờ ngoại khóa . - Nếu phân loại theo các mạch kiến thức của toán học tiểu học , ta có thể nói tới chẳng hạn : + Trò chơi về tính toán . + Trò chơi về vẽ hình , đếm hình , cắt và ghép hình . + Trò chơi về giải toán đố , rèn luyện trí thông minh . + Trò chơi với hoạt động đo đại lượng … 2. Một số lưu ý khi sử dụng trò chơi trong dạy học toán : - Đặc điểm của trò chơi toán học ở tiểu học : + Các trò chơi thường tổ chức theo nhóm ở ngay trong lớp học với thời gian từ 3 đến 8 phút . + Mỗi trò chơi nói chung được gắn với một bài , chương cụ thể . 4 Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai + Dựa vào hình thức chơi và luật chơi có thể thay thế các trò chơi một cách linh hoạt ( thay số ). Từ sự thay thế linh hoạt tạo cho giáo viên nhiều cơ hội tổ chức chơi phù hợp với đối tượng học sinh của mình . - Đặc trưng của trò chơi toán học ở tiểu học : + Trò chơi toán học ở tiểu học là một hoạt động tự do, nếu gò ép hoặc bắt buộc thì trò chơi mất tính hấp dẫn và không có ý nghĩa . + Trò chơi toán học ở tiểu học phải được giới hạn không gian, thời gian. + Trò chơi toán học ở tiểu học là một hoạt động bất định. Đây là một đặc trưng tạo nên sức hấp dẫn , sức hút bởi vì không ai dám khẳng định diễn biến và kết quả cuối cùng của mỗi trò chơi ( giáo viên nên chọn cặp chơi, nhóm chơi ngang khả năng ) . + Trò chơi toán học ở tiểu học là một hoạt động có quy tắc : Dù trò chơi có đơn giản bao nhiêu cũng có quy tắc nhất định, vì vậy sẽ tạo nên không khí bình đẳng giữa các em tham gia chơi . + Trò chơi toán học ở tiểu học là một hoạt động giả định, là tổng hợp của những hành vi không bình thường, nhưng em nào cũng có thể thực hiện được nếu cố gắng hơn, dũng cảm hơn mức bình thường một chút. - Giáo viên là người quản trò chơi phải có những phẩm chất : + Có tâm hồn cởi mở, vui vẻ, hòa nhã, dễ gần . + Công bằng, biết khuyến khích, động viên các em đúng lúc . + Năng động, sáng tạo, có bản lĩnh và biết tự kiềm chế . + Nắm vững luật chơi, nhận thức được những giá trị đích thực của trò chơi đem lại . + Biết thay đổi và kết hợp tốt giữa giọng điệu và ngữ điệu một cách linh hoạt sẽ tạo nên cảm giác hồ hởi, phấn khởi cho các em : “ có thể nói trò chơi có hấp dẫn, lôi cuốn hay không, phụ thuộc rất nhiều vào người quản trò ” . 3. Kịch bản chung cho một trò chơi toán học : 5 Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai + Tên trò chơi . + Mục đích chơi . + Đối tượng chơi . + Những chuẩn bị cần thiết cho cuộc chơi . + Giới thiệu luật chơi . + Hướng dẫn , tổ chức chơi . B. Một số yếu tố cơ bản trong chương trình toán 4 : I/ Số học và các yếu tố đại số : 1. Số tự nhiên : - Các phép tính về số tự nhiên . - Lớp triệu : Đọc , viết , so sánh các số đến lớp triệu . Giới thiệu lớp tỷ . - Tổng kết về số tự nhiên về hệ thập phân . - Phép cộng và phép trừ các số có 5 đến 6 chữ số, không nhớ và có nhớ đến 3 lần. Tính chất giao hoán và kết hợp của phép cộng các số tự nhiên . - Phép nhân các số có nhiều chữ số với số có không quá 3 chữ số, tích không quá 6 chữ số. - Tính chất giao hoán của phép cộng, phép nhân; tính chất kết hợp của phép cộng , phép nhân . Các quy tắc “ Một số nhân với một tổng ( hiệu ) ” ; “ Một tổng chia một số ” ; “ Một số chia một tích ; một tích chia một số ”. - Dấu hiệu chia hết cho 2, 3 , 5 , 9 . - Tính giá trị của biểu thức chứa đến 3 chữ dạng đơn giản: a + b + c; a x b x c ; ( a + b ) x c ;…. 2. Phân số . Các phép tính về phân số : - Giới thiệu khái niệm ban đầu về phân số, đọc , viết, so sánh các phân số, phân số bằng nhau. 6 Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai - Phép cộng, phép trừ hai phân số có cùng hoặc không có cùng mẫu số(trường hợp đơn giản, mẫu số của tổng hoặc hiệu không quá 3 chữ số). - Tính chất giao hoán và kết hợp của phép nhân các phân số . Giới thiệu quy tắc nhân một tổng hai phân số với một phân số . - Giới thiệu quy tắc chia phân số cho phân số , chia phân số cho số tự nhiên khác 0 . - Thực hành tính : Tính nhẩm về cộng , trừ hai phân số có cùng mẫu số, tử số của tổng hoặc hiệu có không quá hai chữ số , phép tính không co nhớ. Tính nhẩm về phân số với phân số hoặc với số tự nhiên , tử số và mẫu số của tích có không quá hai chữ số, phép tính không có nhớ . - Tính giá trị các biểu thức có không quá ba dấu phép tính với các phân số đơn giản ( mẫu số chung của kết quả tính có không quá hai chữ số ) . 3. Tỉ số : - Giới thiệu ban đầu về tỉ số . - Giới thiệu các bài toán : Tìm hai số biết tổng ( hoặc hiệu ) và tỉ số của chúng . - Tỉ lệ bản đồ . II/ Đại lượng và đo đại lượng : - Bổ sung và hệ thống hóa các đơn vị đo khối lượng . Chủ yếu nêu mối quan hệ giữa ki lô gam và yến, tạ, tấn; giữa ki lô gam và gam . - Bổ sung và hệ thống hóa các đơn vị đo thời gian . Chủ yếu nêu mối quan hệ giữa ngày và giờ, giờ và phút, giây, thế kỉ và năm, năm và tháng, ngày. - Diện tích và một số đơn vị đo diện tích ( dm 2 , m2 , km2 ) . Chủ yếu nêu mối quan hệ giữa m2 và cm2 , m2 và km2 . - Thực hành đổi đơn vị đo đại lượng ( cùng loại ) , làm tính với các số đo . Thực hành đo, tập làm tròn số đo và ước lượng các số đo . - Giới thiệu các tờ giấy bạc 20.000 đồng , 50.000 đồng , 100.000 đồng . 7 Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai III/ Yếu tố hình học : - Giới thiệu góc nhọn, tù , bẹt. Vẽ các góc bằng thước thẳng và ê ke. Nhận dạng góc trong các hình đã học . - Giới thiệu hai đường thẳng cắt nhau , vuông góc với nhau , song song với nhau . - Giới thiệu thêm về hình bình hành và diện tích hình bình hành . - Thực hành vẽ hình bằng thước và ê ke, cắt, ghép, gấp hình. IV/ Yếu tố thống kê : - Lập bảng số liệu và nhận xét bảng số liệu ( tính tổng , tính giá trị trung bình, so sánh tổng các cột, các hàng ). - Giới thiệu biểu đồ. Lập biểu đồ đơn giản. Tập nhận xét trên biểu đồ. V/ Giải bài toán có lời văn : - Giải các bài toán có đến 2 hoặc 3 bước tính, có sử dụng phân số. - Giải bài toán có liên quan đến : Tìm hai số khi biết tổng ( hoặc hiệu ) và tỉ số của chúng , tìm hai số biết tổng và hiệu của chúng, tìm số trung bình cộng, các nội dung hình học đã học. - Giới thiệu bước đầu về việc sử dụng toán học lớp 4 để giải quyết các vấn đề của thực tế . CÁC TRÒ CHƠI I/ Những trò chơi củng cố nội dung các phép tính về số tự nhiên : 1. Trò chơi thứ nhất : “ Hộp số may mắn ” - Mục đích : Củng cố, xếp thứ tự các số tự nhiên từ lớn đến bé ( hoặc ngược lại từ bé đến lớn ) . - Chuẩn bị : Giáo viên chuẩn bị một hộp giấy bên trong có các mảnh giấy ghi sẵn nội dung, yêu cầu học sinh cần thực hiện . 8 Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai - Cách tiến hành : Học sinh chuyển hộp giấy lần lượt cho nhau theo bàn ngang, vừa chuyển, vừa hát. Chủ trò yêu cầu dừng thì học sinh đang cầm hộp sẽ mở hộp và đọc yêu cầu của bất kì mảnh giấy nào mà em lấy được . Ví dụ : Em và các bạn hãy lần lượt nêu các số tròn triệu. Hãy nêu một số có 5 chữ số bất kì và các bạn tiếp theo phải nêu lần lượt các số có 5 chữ số lớn hơn số đã nêu hai đơn vị . 2.Trò chơi thứ hai : “ Tiếp sức ” - Mục đích : + Củng cố thứ tự các số tự nhiên ( hàng triệu ) . + Rèn tính nhanh nhẹn , kỉ luật , đồng đội . - Chuẩn bị : các số hàng triệu . - Số lượng học sinh tham gia : 2 đội , mỗi đội 5 em . - Cách chơi : Giáo viên cho hai đội xếp hàng hai bên , chia bảng ra làm hai. Giáo viên ghi mỗi bên 5 số hàng triệu . Chẳng hạn : 5.629726 10022396 7920100 6344613 1123456 2299009 7719999 7200963 2092765 7013714 Giáo viên có thể phát lệnh “ Xếp từ nhỏ đến lớn ” hoặc “Xếp từ lớn đến nhỏ”. Chẳng hạn : “ Xếp từ nhỏ đến lớn ” Mỗi em của mỗi đội nhanh chóng lên ghi số nhỏ nhất trong 5 số của đội mình rồi trao phấn cho em kế , chạy xếp phía sau. Cứ thế, giáo viên cho các em ghi 9 Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai đến số thứ 5. Đội nào ghi trước đội đó thắng ( em nào ghi sai, giáo viên xóa số đó bỏ. Em ghi sai sẽ ảnh hưởng thời gian của đội ).  Lưu ý : Lần sau chơi giáo viên có thể ghi số khác 3.Trò chơi thứ 3 : “ Lựa chọn phép tính đúng ” - Mục đích : + Củng cố phép cộng , trừ trong phạm vi 1.000.000 + Rèn óc phán đoán , tinh thần đồng đội . - Chuẩn bị : 20 tấm bìa của phép tính đó . Giáo viên ghi 10 phép tính đúng, 10 phép tính sai . Chẳng hạn : 876400 + 110300 = 986700 576100 - 230062 = ………. 926715 - 302463 = ………. 469326 - 126327 = ………. - Số lượng học sinh tham gia : Hai đội , mỗi đội 3 em . - Cách chơi : Giáo viên mời 2 đội lên bàn đầu , giao cho mỗi đội 10 tấm bìa ( có 5 phép tính đúng và 5 phép tính sai , độ khó dễ như nhau ). Khi giáo viên hô “ bắt đầu ” hai đội nhanh chóng lựa chọn 5 phép tính giao cho giáo viên. Sau khi hai đội lựa xong, giáo viên tính thắng thua như sau : + Đúng 1 bài, đạt 1 điểm. Đội nào nhiều điểm hơn đội đó thắng . + Nếu 2 đội bằng điểm, đội nào làm xong trước, đội đó thắng . *Lưu ý : Thời gian tối đa cho 2 đội lựa chọn là 1 phút. 4.Trò chơi thứ 4 : “ Đi tìm ẩn số ” - Mục đích : Củng cố phép cộng , trừ , nhân , chia . - Chuẩn bị : Giáo viên chuẩn bị bốn bảng kẻ ô theo mẫu . 10 Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai Mẫu 1 : 2016 x 4 = x 715 = x 5 = x x 3 = = x 6 = M ẫu 2 : 2786 : + 1482 7 = x - 978 = = = 678 x 6 = 2 11 Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai = - Cách chơi : Phát cho mỗi nhóm 1 bảng kẻ ô số ( Một trong 2 mẫu trên ) và yêu cầu học sinh trong nhóm thực hiện xong đính vào bảng đựơc treo phía sau của nhóm. Đại diện một em trình bày bài của mình. Cả lớp theo dõi nhận xét kiểm tra bài làm của nhóm ( Một em trình bày hàng ngang của nhóm mình trong nhóm ) . Nhóm có số bài đúng nhiều nhất là nhóm chiến thắng . 5.Trò chơi thứ 5 : “ Xây Nhà ” - Mục đích : Củng cố nhân nhẩm số có hai chữ số với 11 . Nhân , chia nhẩm với 10, 100. 1000 , …. - Chuẩn bị : + Hình cắt viên gạch và mái nhà có gắn nam châm + Các thể ghi số . Ví dụ : 78 x 11 72 x 11 26 x 11 59 x 11 43 x 11 19 x 11 12 Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn 286 473 Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai 858 792 649 209 - Số lượng học sinh : Cả lớp . - Cách chơi : + Hãy xây nhà bằng những viên gạch có phép tính đúng với kết quả được ghi trên mái nhà. + Hai đội thi tiếp sức. Đội nào làm nhanh và đúng nhất sẽ thắng cuộc. Cả lớp tuyên dương. 6. Trò chơi thứ 6: “ Điền số đúng ” - Mục đích : Giúp học sinh củng cố về số tự nhiên, so sánh số tự nhiên. - Chuẩn bị : giáo viên chuẩn bị một số phiếu học tập ( nội dung ghi trong các phiếu giống nhau ) 13 Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai Ví dụ : Bài tập 3 tiết luyện tập , trang 22 sách giáo khoa toán 4 Viết chữ số thích hợp vào ô trống : a/ 859 67 < 859167 ; b/ 4 d/ 264309 = - 2037 > 482037 ; c/ 609608 < 60960 64309 ; e/ 1089 5 > 108985 Số lượng học sinh : Cả lớp - Cách chơi : Trò chơi này có thể tổ chức cho cả lớp cùng chơi, hình thức chơi theo nhóm, mỗi nhóm là một dãy bàn từ trên xuống, chơi theo kiểu tiếp sức. Giáo viên phát cho học sinh ngồi đầu dãy bàn mỗi em một phiếu ( có ghi nội dung như trên ). Khi giáo viên hô “ Bắt đầu ”… học sinh ngồi đầu dãy bàn viết số cần điền vào ô trống đầu tiên rối chuyển xuống cho bạn thứ hai trong dãy viết tiếp …cứ như vậy cho đến em thứ năm. Em thứ năm viết xong sẽ giơ cờ hiệu. Nhóm nào về đích trước ( viết nhanh, đúng đẹp ) sẽ thắng cuộc, được nhận phần thưởng là những bong hoa điểm 10 hoặc tràng vỗ tay… Trò chơi này có thể thực hiện ở các tiết 14 ( trang 19 - sách giáo khoa ), tiết 17 ( trang 22 – sách giáo khoa ), tiết 27 ( trang 35 - sách giáo khoa ), tiết 153, 154 ( trang 35 - sách giáo khoa ). 7. Trò chơi thứ 7: “ Hãy nhận ra mình ” - Mục đích : + Củng cố về cấu tạo số . + Rèn kỹ năng phân tích số trong phạm vi 100000000 + Rèn khả năng đọc số. - Chuẩn bị : Giáo viên chuẩn bị các thẻ bài có ghi sẵn các số ( Số bộ tùy vào nhóm trong lớp ) Ví dụ: Tiết 14 – Luyện tập Bài 1 ( trang 17 – SGK ). Đọc và nêu giá trị của chữ số 3 và chữ số 5 trong mỗi số sau : a/ 35627449 ; b/ 123456789 ; c/ 82175263 ; d/ 85003200 14 Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai - Số lượng học sinh : cả lớp - Cách chơi : Chia lớp thành các nhóm, mỗi nhóm gồm 4 học sinh ngồi quay mặt vào nhau. Mỗi bạn trong nhóm sẽ rút lấy một quân bài có ghi một trong các số ở bài tập. Khi giáo viên yêu cầu : “Đọc và nêu giá trị của chữ số 3 và chữ số 5 trong thẻ bài của mình” thì lần lượt từng học sinh trong nhóm sẽ thực hiện yêu cầu đó. Các em khác sẽ theo dõi, nhận xét .Nếu bạn sai, một trong thành viên của nhóm “giúp đỡ”. Nhóm nào có tất cả các thành viên trả lời đúng được 10 điểm; mỗi thành viên sai (bất kỳ) một chi tiết nào bị trừ 1 điểm. nhóm trả lời đúng, đủ, nhanh nhất sẽ giành phần thắng. Trò chơi này có thể thực hiện được ở tiết 13 (trang 16 – SGK), tiết 14 (trang – 20 SGK), tiết 152 (trang 160 – SGK) 8. Trò chơi thứ 8: “ May rủi ” - Mục đích : + Củng cố số chẵn – lẻ. + Rèn kỹ năng đọc số tự nhiên có lớp triệu. - Chuẩn bị : 14 tấm bìa ( 20cm x 5 cm ) có ghi số lớp triệu, trên một mặt, mặt viết số có dán keo hai mặt ( 7 bìa ghi số chẵn, 7 bìa ghi số lẻ ) - Số lượng học sinh tham gia : 2 đội , mỗi đội 7 em. Đội chẵn – Đội lẻ. - Cách chơi: giáo viên cho đội chẵn đứng một bên, đội lẻ đứng một bên. Giáo viên dán 1 tấm bìa lên bảng, xáo trộn số số chẵn – lẻ. Giáo viên mời từng em của mỗi đội ( luân lưu ) lên gởi một tấm bìa bất kì. Khi em nào giở ra, em đó phải đọc to số đó ( nếu em đó đọc sai, giáo viên sửa ngay ). Giáo viên hỏi “ số chẵn hay số lẻ ”. Số chẵn thì em đó giao cho đội chẵn và ngược lại. Đội nào giữ tấm bìa nhiều hơn đội đó thắng, bằng nhau thì hòa. 9. Trò chơi thứ 9 : “ Đừng trùng số nhé ” 15 Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai - Mục đích : + Củng cố dấu hiệu chia hết + Phát triển tư duy linh hoạt - Chuẩn bị : Lựa chọn khẩu lệnh chơi: + Số có hai chữ số chia hết cho 2 hoặc cho 3, cho 5, cho 9. + Số có 3 chữ số chia hết cho 2 hoặc cho 3, cho 5, cho 9. - Số lượng học sinh tham gia : Cả lớp - Cách chơi: Chẳng hạn, giáo viên phát lệnh “ tìm số có 2 chữ số chia hết cho 3 ”. Giáo viên cho học sinh 1 phút để các em tự suy nghĩ tìm cho mình 1 vài số. Hết thời gian giáo viên chỉ định 1 em. Ví dụ : Em này nói 36, giáo viên ghi 36 trên bảng ( và lần lượt ghi tất cả các số mà học sinh tìm được ). Bạn nào trong 5 giây không tìm được hoặc tìm trùng với số trên bảng mà giáo viên ghi thì giáo viên cho đứng tại chỗ. Trong khoảng thời gian cho phép, giáo viên cho ngừng trò chơi và yêu cầu em bị đứng hô lớn “ Em sẽ cố gắng nhiều ” . 10. Trò chơi thứ 10 : “ Mở thành cứu công chúa ” - Mục đích : + Củng cố dấu hiệu chia hết cho 2, 3, 4, 5. + Giáo dục tinh thần đồng đội, phát triển tư duy. - Chuẩn bị : Hai bộ giấy, mỗi bộ có 4 tấm hình vuông cạnh 1,5dm. Mỗi tấm có viết sẵn như sau : Số có 3 chữ số Chia hết cho 5 và 9 Số có 3 chữ số chia hết cho 3 và 5 Số có 2 chữ số giống nhau chia hết cho 2 và 5 Số có 4 chữ số chia hết cho 2; cho 3, cho 5 -Số lượng học sinh tham gia : Hai đội, mỗi đội 3 em. - Cách chơi : Giáo viên chia bảng làm 2 và ghi : 16 Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai CÔNG CHÚA CÔNG CHÚA Giáo viên dán 4 tấm bìa choc ho bít chữ “ CÔNG CHÚA” thành hình vuông lớn có cạnh 3dm. Khi giáo viên hô “ bắt đầu ”, mỗi đội tìm số thích hợp. Khi tìm được số, một em đại diện lên ghi bên trái hoặc bên phải tấm bìa cứng với số thích hợp. Nếu em nào ghi sai thì giáo viên báo sai cho tìm lại. Đội nào tháo xong trước 4 tờ, đội đó thắng. *Lưu ý : Lần sau chơi giáo viên ghi các yêu cầu khác. Chẳng hạn : số có 5 chữ số là số chẵn chia hết cho 5 và 9; số có 4 chữ số giống nhau chia hết cho 5,… PHẦN KẾT LUẬN 1/ Những bài học cần rút ra cho bản thân và đồng nghiệp sau quá trình thực hiện đề tài. Qua quá trình tìm hiểu, nghiên cứu và thực hiện đề tài. Bản thân tôi nhận thấy việc tổ chức trò chơi hoạt động vào giờ toán ở tiểu học Cồn Thoi nói chung và giờ học toán ở lớp 4 ở trường tiểu học hiện nay nói riêng là rất cần thiết. Bởi vì sử dụng trò chơi trong học tập không chỉ hướng dẫn học sinh nắm được, củng cố toán học một cách nhẹ nhàng, hiệu quả mà thông qua các trò chơi giúp các em phát triển năng lực tư duy, trí tưởng tượng, óc sáng tạo, khả năng diễn đạt mạch lạc và đặc biệt là tạo hứng thú học tập, niềm vui, niềm say mê học toán. Từ đó, rèn cho các em đức tính chăm chỉ, tự tin, năng động, sáng tạo góp phần hình thành và phát triển những phẩm chất tốt đẹp và phong cách làm việc của người lao động mới, năng động, tự tin, sáng tạo… 17 Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai Tổ chức trò chơi học toán nói chung và ở lớp 4 nói riêng, người giáo viên cần tìm hiểu, nghiên cứu nội dung bài học, tiết học, tâm sinh lí lứa tuổi học sinh tiểu học. Căn cứ vào mỗi nội dung bài học, mục tiêu của từng bài dạy, điều kiện thời gian trong mỗi tiết dạy để thiết kế, lựa chọn trò chơi cho phù hợp. Người giáo viên phải đặt kế hoạch mỗi tiết dạy một cách cụ thể, tỉ mỉ và phải chú ý các yêu cầu sau: + Về mục đích chơi: Mọi trò chơi phải hướng vào luyện tập, củng cố kiến thức đã học, rèn luyện kĩ năng ở từng bài, từng phần, từng giai đoạn theo yêu cầu kiến thức kỹ năng của môn học. + Về chuẩn bị: Cần chuẩn bị chu đáo ngay từ khi thiết kế lựa chọn trò chơi, chuẩn bị đầy đủ dụng cụ, phương tiện, địa điểm chơi . + Về hình thức tổ chức : Cần đa dạng để học sinh được thay đổi cách thức hoạt động tạo hứng thú cho các em. Cách tổ chức đơn giản, triển khai nhanh gọn, dễ thực hiện. Mọi học sinh đều được tham gia. Dụng cụ, phương tiện phục vụ trò chơi dễ làm, dễ kiếm, phù hợp với đặc điểm tình hình của địa phương và phù hợp với điều kiện hiện nay. Mỗi trò chơi có qui định cách chơi riêng cách tổ chức cũng đa dạng, nên đòi hỏi học sinh phải nỗ lực, tự giác. + Dạy học thông qua hoạt động vui chơi giúp học sinh tự tin, có cơ hội để đánh giá mình, đánh giá bạn bè. Tổ chức các trò chơi học tập là cần thiết, song chúng ta không nên quá lạm dụng nó. Mỗi tiết dạy chỉ nên sử dụng một trò chơi trong khoảng thời gian 5 đến 7 phút sao cho đúng thời điểm và phù hợp với nội dung bài. + Qua đề tài này, bản thân tôi đã có rất nhiều cố gắng để hoàn thành đề tài, song do thời gian nghiên cứu chưa nhiều, khả năng và kinh nghiệm còn hạn chế nên trong phạm vi thực hiện đề tài này tôi sưu tầm và thiết kế được một số trò chơi dạy các phép tính về số tự nhiên ở lớp 4. Đây cũng là một việc làm thiết thực để tôi nâng cao nghiệp vụ của mình. 18 Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai + Một số triển vọng nghiên cứu sau đề tài: Thực hiện nghiên cứu đề tài tại trường tiểu học Cồn Thoi đã giúp tôi mở rộng được tầm nhìn, sự hiểu biết của mình về cách thiết kế trò chơi toán học. Đó là tiền đề, là cơ sở để tôi tiếp tục nghiên cứu và thiết kế trò chơi học toán ở lớp 5. Tạo điều kiện cho đồng nghiệp tham khảo học tập và bổ sung trong quá trình công tác. 2/ Kết quả thực hiện: Để khẳng định sử dụng trò chơi toán học góp phần đổi mới phương pháp dạy học các phép tính về số tự nhiên ở lớp 4. Qua thực nghiệm, tôi quan sát đối tượng, thời gian chơi, những khó khăn gặp phải để điều chỉnh lại các trò chơi nhằm gây hứng thú trong học toán, gợi sự tò mò, ham hiểu biết, thích tìm hiểu, muốn được cái mới, cái lạ mà giờ học toán đem lại cho các em. Qua việc sử dụng trò thiết kế trò chơi toán học ở trường tiểu học Cồn Thoi tôi áp dụng vào giảng dạy trong năm học 2012 - 2013 kết quả của học sinh tiến bộ như sau: * Kh ảo sát đầu n ăm h ọc: TSHS 32 GIỎI 2 HỌC LỰC KHÁ T. BÌNH 8 20 YẾU 2 GIỎI 3 HỌC LỰC KHÁ T. BÌNH 9 19 YẾU 1 GIỎI 6 HỌC LỰC KHÁ T. BÌNH 10 16 YẾU 0 GIỎI HỌC LỰC KHÁ T. BÌNH YẾU *Gi ữa h ọc kì 1 k ết qu ả đạt được: TSHS 32 * H ọc kì 1 k ết qu ả đạt được: TSHS 32 * Gi ữa kì 2 k ết qu ả đạt được: TSHS 19 Người thực hiện: Đinh Quốc Nguyễn 32 6 10 Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai 16 0 3. Ý kiến đề xuất: a- Đối với giáo viên: - Cần có nhận thức đúng: giáo viên là chủ thể trực tiếp đổi mới phương pháp dạy học, không ai làm thay được và điều đó diễn ra thường xuyên , liên tục trong bài học, môn học , lớp học, trường học và quá trình dạy học. - Luôn bổ sung cho mình những kinh nghiệm còn thiếu nhưng cần phải có để thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp dạy học. Có công tác chuẩn bị tốt trước khi lên lớp trong đó chú trọng việc thiết kế bài dạy theo hướng tích cực hoá các hoạt động của học sinh. - Cần phải biết tạo ra không khí học tập thật thoải mái, tự nhiên, tránh gây căng thẳng. Biết trân trọng những phát hiện của các em dù là nhỏ nhất để hình thành ở các em niềm tin vào bản thân mình. Giáo viên cần quan tâm đến mọi đối tượng học sinh, phát huy khả năng và sở trường của các em. Biết tạo ra một môi trường học tập tích cực để các em có cơ hội bộc lộ khả năng của cá nhân, biết trình bày quan điểm, ý kiến của mình trước tập thể, biết tự đánh giá kết quả học tập, biết học hỏi lẫn nhau trong quá trình học tập. b- Đối với nhà trường: - Thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp dạy học. Đổi mới cách dạy của Giáo viên, cách học của học sinh và đổi mới cách đánh giá học sinh. Đưa học sinh từ vai trò thụ động sang vai trò chủ động của quá trình tiếp thu kiến thức. - Nâng cao vai trò và trách nhiệm của tổ chuyên môn trong việc tổ chức và triển khai các hoạt động chuyên môn trong đó có nhận xét, đánh giá việc đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên trong tổ. nếu công việc này được làm thường xuyên, có kế hoạch thì chắc chắn sẽ có tác dụng và hiệu quả cao. - Ngay từ đầu năm phải xây dựng được kế hoạch hoạt động riêng cho nội dung đổi mới phương pháp dạy học, kế hoạch phải rõ ràng, chi tiết và dễ thực hiện. định kì, 20
- Xem thêm -