Skkn dạy kỹ năng sống cho học sinh lớp 1

  • Số trang: 22 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 15 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỀ TÀI: " MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH LỚP 1A QUA MÔN ĐẠO ĐỨC" PHẦN MỞ ĐẦU I-LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI. I.1.1- CƠ SỞ LÝ LUẬN: Bác Hồ nói “ Có tài mà không có đức là vô dụng Có đức mà không có tài làm việc gì cũng khó” Ghi nhớ lời dạy của Bác Hồ. Đảng ta khi đánh giá một con người luôn lấy đức làm gốc. Một con người không có đức dù tài cán đến đâu cũng không thể làm nổi việc gì có ích cho dân, cho nước. Xuất phát từ thực tiễn xã hội hiện nay, tác động của ngoại cảnh có ảnh hưởng lớn đến tư tưởng đạo đức của học sinh ngay từ khi bước vào trường học. Đối với học sinh lớp Một khi cắp sách tới trường, tất cả mọi hoạt động, các mối quan hệ với các em còn mới mẻ. Do vậy việc hình thành cho các em những chuẩn mực hành vi là rất quan trọng. Chuẩn mực đạo đức xã hội bao gồm những hành vi thói quen đạo đức, mối quan hệ giữa con người với con người trong xã hội. Gần gũi với các em nhất là mối quan hệ gia đình, nhà trường, cộng đồng và môii trường tự nhiên. Nhân cách đạo đức của các em khi đến trường rất trong sáng ngây thơ, chưa có khả năng nhận biết phân tích, chưa hiểu sâu, hiểu rõ mọi tình huống vấn đề. Nếu người thầy không uốn nắn tốt thì như cây thiếu ánh sáng sẽ phát triển cong vẹo. Xuất phát từ mục tiêu môn học. Dạy học đạo đức là dạy học sinh những hành vi ứng xử phù hợp với các chuẩn mực đạo đức xã hội và quyền trẻ em trong các tình huống đơn giản cụ thể của cuộc sống hàng ngày. Nội dung của môn học đạo đức kết hợp giữa giáo dục quyền với giáo dục trách nhiệm bổn phận của học sinh. Hơn nữa môn đạo đức không chỉ giáo dục bổn phận, trách nhiệm của học sinh đối với gia đình, nhà trường, xã hội và môii trường tự nhiên, mà còn giáo dục trách nhiệm của các em đối với chính bản thân mình. I.1.2-CƠ SỞ THỰC TIỄN. Tất cả các môn học ở tiểu học đều có mối quan hệ mật thiết với nhau, hỗ trợ cho nhau. Trong 8 môn học bắt buộc ở lớp Một. Nhiều giáo viên, nhiều cơ sở chỉ chú tâm hai môn Toán và Tiếng việt nhằm đạt được mục đích sau khi học xong lớp Một học sinh biết đọc thông viết thạo là được, chưa chú ý nhiều đến môn Đạo đức. Việc bồi dưỡng hình thành cho các em những phẩm chất đạo đức đâu phải đó là một bài mẫu có sẵn, áp đặt, khuôn mẫu để học sinh thực hiện theo. Mà nhiệm vụ của môn Đạo đức lớp Một nói riêng, môn Đạo đức ở Tiểu học nói chung qua mỗi bài là một chuẩn mực hành vi đạo đức giúp các em nắm được những điều sơ đẳng của phép ứng xử trong cuộc sống hằng ngày. Qua bài dạy của giáo viên các em nắm được nội dung và ý nghĩa của chuẩn mực hành vi đạo đức trong các hoạt động và trong các mối quan hệ xã hội. Với học sinh lớp Một việc bồi dưỡng cho các em cách nói năng lễ phép, giúp các em biết cách cư xử với người trên, bạn bè trong lớp. Từ đó các em có nề nếp thói quen tốt, tạo điều kiện cho các em học tốt hơn . Đó là một công việc đầu tiên và cũng thật khó đối với giáo viên lớp Một. Khi nhận lớp tôi tiến hành tìm hiểu tình tình học sinh. Tổng số học sinh trong lớp có 29 em. Nam12 em, Nữ 17 em. Trong đó có một em bố mẹ là công chức nhà nước, 3 em bố hoặc mẹ là công chức còn 25 em bố mẹ không có việc làm ổn định. Có 4 em ở trung tâm Thị Trấn còn lại các em ở Tiên Lãng, Yên Than, Tam Thịnh, Long Châu. Phần lớn các em ở khu vực Long Châu, từ lúc sinh ra và lớn lên đa số các em đi thuyền bố mẹ ít được va chạm với môii trường xung quanh nên vốn kinh nghiệm sống nghèo nàn, các em chưa biết cách ứng xử đơn giản với cô giáo và các bạn. Nhiều lúc cô nói các em như không hiểu gì. Từng vấn đề nhỏ cũng phải nói cụ thể rõ ràng, làm mẫu bằng động tác thì các em mới hiểu, các em trầm lặng ít hoạt động, thích ngồi nhìn các bạn học, chơi, nô đùa. Nhiều bậc phụ huynh chưa chú ý dạy con em mình những phép ứng xử nhỏ nhất, cần thiết nhất trong cuộc sống giao tiếp hàng ngày, khiến cho các em rất ngại nói, ngại giao tiếp. Chính vì những lý do trên song song với việc trang bị kiến thức cho các em thì giáo dục kỹ năng sống cho các em qua các môn học đặc biệt qua môn Đạo đức là rất quan trọng. Xuất phát từ những lý do trên tôi chọn đề tài “Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh lớp 1A qua môn Đạo đức”. I.2- MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU. Việc nghiên cứu đề tài “ Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh lớp 1 A qua môn học Đạo đức”. Trước hết giúp cho tôi có hiểu biết sâu sắc về công việc giảng dạy của mình nhằm nâng cao chất lượng cho học sinh do tôi đảm nhận. Khi nghiên cứu đề tài này, tôi mong muốn sau một năm học lớp Một có thể trang bị cho các em một số hiểu biết ban đầu về một số chuẩn mực, hành vi đạo đức và pháp luật phù hợp với lứa tuổi trong mối quan hệ của các em với bản thân, gia đình, nhà trường, cộng đồng và ý nghĩa của việc thực hiện theo các chuẩn mực đó. Từng bước hình thành kỹ năng nhận xét, đánh giá hành vi của bản thân và những người xung quanh theo các chuẩn mực đã học, kỹ năng lựa chọn và thực hiện các hành vi ứng xử phù hợp trong các mối quan hệ và tình huống đơn giản, cụ thể của cuộc sống, biết nhắc nhở bạn bè cùng thực hiện, hình thành thái độ tự trọng, tự tin, yêu thương, tôn trọng con người, yêu cái thiện, cái đúng, cái tốt, không đồng tình với cái ác, cái sai, cái xấu. Giúp cho các em có vốn kinh nghiệm sống phong phú, tự nhận biết các hành vi đạo đức từ thực tế xung quanh các em qua các bài học, tranh ảnh, tiểu phẩm, sắm vai, vận dụng vốn kinh nghiệm đó vào cuộc sống thực tế hàng ngày. Giúp giáo viên say mê với công việc, yêu nghề mến trẻ. I.3- THỜI GIAN VÀ ĐỊA ĐIỂM. I.3 .1- THỜI GIAN: - Đăng ký đề tài: 9/2007. - Tìm hiểu thực trạng: 9/2007. - Lập đề cương: 10/2007. - Đề xuất ý kiến: 11/2007. - Viết đề tài lần1: 3/2008. - Viết đề tài lần 2: 4/2008 - Hoàn thành đề tài: 5/2008. I.3.2- ĐỊA ĐIỂM. Trường tiểu học Thị Trấn Tiên Yên - Tiên Yên – Quảng Ninh. I.3.3- PHẠM VI ĐỀ TÀI: I.3.3.1- Giới hạn đối tượng nghiên cứu: “Một số biện pháp rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp 1A. Trường tiểu học thị trấn Tiên Yên”. I.3.3.2- Giới hạn về địa bàn nghiên cứu. Trường tiểu học Thị Trấn Tiên Yên I.3.3.3- Giới hạn về khách thể khảo sát: 29 học sinh lớp 1A và học sinh khối 1. I.4- Phương pháp nghiên cứu. Để hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp Một qua môn đạo đức tôi đã vận dụng các phương pháp sau: 1- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết. 2- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn. 3- Phương pháp quan sát. 4- Phương pháp đàm thoại. 5- Phương pháp luyện tập thực hành. 6- Phương pháp thực nghiệm sư phạm. 7- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia. I.5- ĐÓNG GÓP VỀ MẶT LÝ LUẬN VỀ MẶT THỰC TIỄN. + Về mặt lý luận: Nhà trường tiểu học là cái nôi đầu tiên không chỉ trang bị cho các em những kiến thức khoa học mà còn trang bị cho các em những chuẩn mực hành vi đạo đức, để các em được chăm sóc phát triển toàn diện là người có ích cho xã hội. Đối với học sinh lớp Một, các em vừa ở tuổi mẫu giáo , cái tuổi bắt chước theo người lớn, vốn kinh nghiệm sống nghèo nàn, nên phần nào có ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ ở mọi nơi, mọi lĩnh vực, kể cả việc lĩnh hội kiến thức. Các em nhận biết cái tốt, cái xấu, cái sai, cái đúng, cái thiện, cái ác còn hạn chế.Vào học lớp Một rồi có em còn chưa nói được cụ thể họ và tên của mình, họ tên của bố mẹ, còn nói trống không, v.v…Nếu học sinh có kỹ năng giao tiếp tức là có kỹ năng nói tốt tạo tiền đề học tốt các môn học khác. Để thực hiện được nhiệm vụ này chúng ta cần tìm hiểu tâm lý học sinh lớp Một, nghiên cứu chuẩn đạo đức xã hội. Nghiên cứu những lý luận cần thiết về rèn luyện kỹ năng sống qua các bài học cụ thể. +Về mặt thực tiễn: - Tìm hiểu học sinh lớp 1A: Lý lịch học sinh nơi cư trú, trò chuyện giao tiếp đẻ nắm bắt tình hình học sinh, tìm hiểu mặt yếu của học sinh, từ đó xây dựng kế hoạch bồi dưỡng cho các em. Giáo viên phải yêu nghề mến trẻ là tấm gương sáng cho học sinh noi theo. II - PHẦN NỘI DUNG. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN Một số vấn đề lý luận về “ Rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp Một qua môn Đạo đức”. II.1.1- CƠ SỞ LÝ LUẬN. Biện pháp rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh lớp Một qua môn đạo đức. Rèn kỹ năng Kỹ năng sống Rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp 1A qua môn Đạo đức. *Kỹ năng:Tức là qua các bài học xây dựng các chuẩn mực hành vi đạo đức, các chuẩn đó được vận dụng vào thực tế cuộc sống và nó trở thành thói quen đạo đức của mỗi người. * Kỹ năng sống: Vận dụng nhữngchuẩn mực đạo đức đã học vào cuộc sống thực tế hàng ngày như đi học về chào ông chào bà, lễ phép chào hỏi thầy cô khi gặp v.v… Tức là các điều học được vận dụng vào những tình huống cụ thể trong cuộc sống. * Rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp 1 A qua môn Đạo đức: là thông qua các bài học cung cấp các hành vi đạo đức cho các em. Các hành vi đó được luyện tập thực hành và trở thành thói quen đao đức là vốn kinh nghiệm sống cho các em học sinh lớp 1 A. CHƯƠNG II NỘI DUNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU II.2.1 Thực trạng của học sinh lớp1A -Để biết được vốn kinh nghiệm sẵn có của các em tôi bắt tay vào tìm hiểu tình hình học sinh lớp 1A. Tổng số học sinh trong lớp là 29 em : Trong đó có 1 em bố mẹ là công chức nhà nước , 3 em bố hoặc mẹ là công chức nhà nước . Còn lại 87% phụ huynh trong lớp không có nghề nghiệp ổn đinh , mải lo việc mưu sinh ít có điều kịên quan tâm đến các em . Phần lớn các em chưa được gia đình chú ý quan tâm bồi dưỡng vốn kinh nghiệm trong giao tiếp nên đến lớp các em thường hay nhút nhát . Khi tôi nhận lớp , đã sau một tháng học nhưng vẫn còn 4 em mẹ đưa đến lớp là khóc . Gọi lên bảng không dám lên , không dám giơ tay phát biểu xây dựng bài cô gọi chỉ gật và lắc đầu , hoặc "ơi","hở". Nhiều em còn chưa biết nói lời thưa gửi thể hiện lễ phép - Do đặc điểm nơi cư trú của học sinh, các em ở rải rác nhiều khu, chỉ có 4 em ở trung tâm Thị Trấn còn lại là Yên Than, Tam Thịnh, Tiên Lãng, Long Châu. Các em nhút nhát , không cởi mở ngại giao tiếp với các bạn và cô giáo . Nhiều em ở khu Long Châu đi thuyền với bố mẹ từ nhỏ nên vốn kinh nghiệm sống còn hạn chế . Các em chưa biết cách ứng sử đơn giản nhất với cô giáo và các bạn .Nhiều em chưa nói được cụ thể họ tên mình , họ tên bố mẹ , chưa phân biệt được anh em trong nhà với anh em họ . Sau khi điều tra học sinh tôi tiến hành khảo sát phân các nhóm đối tượng như sau: - Biết nói năng lễ phép: 3 em / 29 em. - Bạo dạn trong giao tiếp nhưng nói trống không:15 em/29 em. - Ngại giao tiếp, trầm lặng, nhút nhát: 11 em/29 em. Từ tình hình thực tế trên tôi thiết nghĩ các em có khả năng giao tiếp tốt sẽ tạo điều kiện cho các em học tốt môn học và các môn học khác cũng như tham gia các hoạt động do trường, đội tổ chức. II.2.2.Đánh giá thực trạng *Học sinh: - Do đặc điểm tâm sinh lí hoc sinh, nhiều em tính cách nhút nhát, từ nhỏ lại đi thuyền với bố mẹ ít va chạm với môi trường xung quanh nên khi vào lớp Một các em bắtđầu làm quen với hoạt động học tập.Tất cả đều mới mẻ vốn kinh nghiệm sống hạn chế khó khăn cho việc tiếp thu kiến thức. *Môii trường sống và điều kiện gia đình. - Do đặc điểm nơi cư trú các em ở xa trung tâm thị trấn, bố mẹ mải buôn bán làm ăn ít có thời gian quan tâm đến việc học tập của các em, nhất là sửa những hành vi thói quen chưa đúng, chưa đúng, chưa chuẩn. VD: Con nói trống không chưa chú ý sửa lại lời nói chuẩn cho các em, hoặc khi các em đưa đón vật gì đó với người lớn tuổi các em đưa một tay cũng cho qua không sửa lại đúng cho các em v. v … nhiều bậc phụ huynh do bận mải làm ăn hầu như chỉ chú ý con em mình có ăn là được, không có chút thời gian quan tâm đến tâm tư tình cảm của các em, nhất là các bậc phụ huynh ở khu vực Long Châu việc quan tâm đến học tập của các em càng hạn chế hơn. phụ huynh chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức cho các em, trách nhiệm của mình trong việc học tập của con em còn phó thác cho giáo viên. * Giáo viên. - Nhà trường là môii trường giáo dục quan trọng nhất trong việc hình thành và phát triển nhân cách học sinh, nhưng nhiều cơ sở chưa chú tâm đầu tư mới chỉ hoàn thành theo mục tiêu môn học, chưa nghiên cứu phương pháp dạy nhằm mục đích giáo dục cao nhất. Giáo viên chưa xác định được kĩ năng cần rèn qua từng bài học. Chưa chú ý kiểm tra kỹ năng hành vi đạo đức đã học của học sinh. - Việc rèn kĩ năng sống cho học sinh chưa thường xuyên liên tục nên các hành vi đạo đức chưa trở thành thói quen, các em chóng quên. hành vi đó chưa có giá trị thực tế cao. * Nhà trường, đoàn đội. - Chưa tổ chức được nhiều hoạt động ngoại khoá: Như thi kể chuyện đạo đức,học tập tấm gương người tốt việc tốt để học sinh được thưc hành hành vi đã học vào những tình huống cụ thể trong cuộc sống. - Nội dung sinh hoạt chưa được rút kinh nghiệm, thay đổi nội dung sinh hoạt theo từng tháng. Từ những thực trạng trên việc rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp Một là rất cần thiết, tạo tiền đề cho các em phát triển khả năng giao tiếp và học tập tốt các môn học. CHƯƠNG III Một số biện pháp rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp 1A qua môn đạo đức. II.3.1. Các biên pháp cụ thể. Xuất phát từ quan điểm chung Dạy – học môn Đạo đức được tiếp cận theo hướng đi từ quyền đến trách nhiệm, bổn phận của học sinh. Cách tiếp cận đó sẽ giúp cho việc Dạy – học môn Đạo đức trở nên nhẹ nhàng, sinh động hơn, tránh được tính chất nặng nề, áp đặt trước đây. Dạy – học Đạo đức chỉ đạt được hiệu quả khi học sinh hứng thú và tích cực, chủ động tham gia vào quá trình dạy học. Dạy – học Đạo đức phải là quá trình giáo viên tổ chức, hướng dẫn học sinh hoạt động, Phát huy vốn kinh nghiệm và thói quen đạo đức, tự khám phá và chiếm lĩnh tri thức mới, kỹ năng mới. - Do cấu trúc chương trình các bài Đạo đức sắp xếp lô gích với nhau, có mối quan hệ mật thiết với nhau, hỗ trợ cho nhau. Qua từng bài học kết hợp giữa giáo dục quyền với giáo dục trách nhiệm bổn phận cho học sinh. Giáo viên cần nghiên cứu và hiểu mục đích nội dung chương trình SGK để nâng cao hiệu quả giờ dạy Đạo đức. - Giáo viên cần nghiên cứu tâm lý học sinh lớp Một các em là tuổi hoa thích được làm việc, thích làm ra sản phẩm, thích được khen, từ đó lựa chọn phương pháp dạy học nhằm đạt hiệu quả cao. - Giáo viên, các bậc cha mẹ là tấm gương sáng cho học sinh noi theo. - Qua việc nghiên cứu hiểu được vấn đề lý luận nhằm nâng cao giờ dạy Đạo đức. Tôi suy nghĩ và tìm ra những biện pháp để rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh lớp Một . Qua các biện pháp cụ thể được áp dụng ở lớp 1A năm học 2007-2008. *Biện pháp 1: Xây dựng môii trường lớp học thân thiện -Khi vào lớp 1 tất cả các hoạt động với các em đều mới mẻ . Với tính cách nhút nhát của 1 số em thì việc trang trí một môii trường học tập thân thiện là rất cần thiết . Ngay từ tháng đầu năm học thực hiện theo kế hoạch của phòng giáo dục và nhà trường . Về không gian lớp học trang trí một môi trường học tập thân thiện gần gũi với các em . Các em được tự mình trang trí lớp học qua các bài mẫu , bài vẽ , bài nặn theo tùng chủ đề đạo đức đã học . VD:Tháng 9 tranh vẽ chủ đề em là học sinh lớp Một - gọn gàng sạch sẽ . Tháng 10 tranh vẽ chủ đề giữ gìn sách vở , đồ dùng học tập - gia đình em . Giáo viên đến lớp sớm trò chuyện với các em , hỏi thăm về gia đình tâm tư tình cảm , sở thích của từng em . Qua đó giáo viên nắm bắt được từng đối tượng học sinh trong lớp từ đó đề ra biện pháp giáo dục phù hợp với các em . Tạo không khí lớp học nhẹ nhàng , thân thiện , gần gũi giữa cô - trò , giữa trò - trò Biện pháp 2 : Giáo viên là tấm gương sáng cho học sinh noi theo - Giáo viên luôn gương mẫu từ cử chỉ , lời nói , việc làm , cách ăn mặc , đi đứng cho học sinh noi theo . Cô không những như người mẹ thứ hai mà còn phải như người chị của các em . Thường xuyên quan tâm , chăm sóc , giúp đỡ , nhường nhịn , gần gũi , ân cần với các em . VD : Bẻ lại cổ áo , chải lại tóc , hướng dẫn các em đi giày .v.v... giải quyết những thắc mắc của các em , động viên khen ngợi , nhân điển hình tốt trước lớp . - Giáo viên cần có những hành vi thể hiện rõ chủ đề đã học với học sinh.VD: Cô cảm ơn em, cô xin lỗi... Bài:"Gọn gàng, sạch sẽ".Giáo viên luôn ăn mặc gọn gàng sạch sẽ. Đồ dùng của giáo viên cũng như trong lớp học luôn gọn gàng, ngăn nắp. Biện pháp 3: Nghiên cứu kỹ năng sống cần rèn qua từng bài đạo đức . - Giáo viên nghiên cứu chương trình môn học, mục tiêu cần đạt qua từng bài, xác định kỹ năng cần rèn cho học sinh. Bài 1: Em là học sinh lứop Một rèn kỹ năng tự giới thiệu họ tên, quyền đựơc đi học của mình, kỹ năng giao tiếp trong cuộc sống. Bài 2: Gọn gàng sạch sẽ: Rèn kỹ năng biết ăn mặc gọn gàng sạch sẽ, biết gữ vệ sinh cá nhân đầu tớc quần áo gọn gàng trong mọi lúc mọi nơi. Biện pháp 4: Thông qua các giờ học trên lớp cung cấp từng hành vi đạo đức cho các em. Việt Nam tham gia hội nhâp WTO nền kinh tế rất phát triển keo theo nhiều biến đổi trong xã hội. Tệ nạn xã hội ngày càng gia tăng, đạo đức xuống cấp. Nên việc giáo dục đạo đức cho học sinh ngay tư khi bước vào trường học là vô cùng quan trọng. Chính vì thế môn học đạo đức cung cấp cho các em những hiểu biết ban đầu về các kỹ năng giao tiếp, ứng xử lễ phép trong cuộc sống hàng ngày, đó là những kỹ năng sống cần thiết cho mỗi con ngưòi, góp phần phát triển hoàn thiện nhân cách mai sau. - Giáo viên cần nghiên cứu mục tiêu cần đạt của giờ học chú trọng cung cấp kỹ năng phù hợp với từng nội dung bài dạy. - Lựa chọn các phương pháp dạy thích hợp với từng bài dạy gây hứng thú học tập cho học sinh. Không dập khuôn máy móc, không áp đặt tình huống, cần sáng tạo theo từng tiết dạy. Qua từng bài tập trò chơi, kể chuyện theo tranh, quan sát tranh và trả lời câu hỏi, đánh giá và tự đánh gái hành vi của bản thân và những người xung quanh, các bài tập tô màu, đóng vai theo tranh theo tình huống v.v ... Học sinh tự khám phá và chiếm lĩnh kiến thức mới, kỹ năng mới giáo viên kết luận hành vi đạo đức đúng. - Hướng dẫn các em thự hiện hành vi qua các trò chơi, sắm vai, đố vui, nêu ý kiến của mình để củng cố ghi nhớ hành vi đã học. Giáo viên khuyến khích những em tính cách nhút nhát tham gia vào trò chơi. - Tạo không khí lớp học thoải mái, nhẹ nhàng, sôi nổi, học sinh tập phấn khởi bằng những lời động viên, khen ngợi của giáo viên, các em được phát biểu dân chủ không gò ép. VD1: Khi học bài 1: Em là học sinh lớp Một. Giáo viên tổ chức cho học sinh chơi trò chơi “Vòng tròn chào hỏi”. Từng nhóm 5 em đứng trước nắm tay nhau thành vòng tròn. Lần lượt từng em giới thiệu tên của mình với các bạn. Qua trò chơi đó các em biết trẻ em có quyền có họ tên, tự hào khi giới thiệu tên mình với các bạn. Qua trò chơi bài 1 xây dựng một hành vi Đạo đức cho các em, hình thành kỹ năng tự giới thiệu. Kỹ năng này giúp các em, biết tên và tự giới thiệu tên của mình trong giao tiếp hàng ngày, là cơ sở để học những bài học sau. VD: Khi chơi sắm vai các em đã tự giới thiệu được vai diễn của mình. Biện pháp 5: Rèn kỹ năng sống qua các giờ học. - Qua các giờ học giáo viên chú ý nhắc nhở các em thực hành hành vi đã học VD: Trong các giờ học, học sinh chưa có cử chỉ thể hiện đúng hành vi đạo đức như: Đưa sách vở cho cô đưa bằng một tay không biết nói lời ''thưa'', ''gửi''. Giáo viên sửa lại hành vi đúng cho các em thể hiện lễ phép với thày cô giáo và người trên: Em đưa lại bằng hai tay và nói thưa cô em nộp bài ạ. - Các em được tham gia học nhóm, đóng vai, báo cáo kết quả thảo luận trong các giờ tự nhiên xã hội thể dục, tiếng việt để thực hành hành vi đạo đức đã học. Thực hành bài 2: Gọn gàng sạch sẽ. - Khi đến lớp giáo viên chú ý nhắc nhở các em quần áo đầu tóc gọn gàng, sách vở đồ dùng ngăn nắp. giáo viên quy định cách sắp xếp đồ dùng sách vở trong ngăn bàn, chỗ treo cặp rõ ràng, cụ thể, vị trí mũ, ô, quần áo ..v..v... Một vài ngày đầu giáo viên phân công các tổ trưởng theo dõi kiểm tra, cuối mỗi giờ học giáo viên nhận xét tuyên dương những em đã thực hiện tốt trước lớp, giáo viên giúp đỡ động viên những em còn lúng túng chưa thật gọn gàng. Dần dần hành vi trở thành thói quen gọn gàng của các em. Biện pháp 6: Tư vấn cho phụ huynh hướng dẫn các em thực hành hành vi ở nhà. - Tổ chức họp phụ huynh thông báo đặc điểm tình hình của lớp, nêu tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức cho học sinh , tính cấp bách của vấn đề kỹ năng sống cho học sinh qua môn Đạo đức. Thống nhất cùng phụ huynh phương pháp giáo dục đạo đức ở nhà. Phụ huynh được tập huấn, nghiên cứu chương trình học, kỹ năng qua từng bài đạo đức. Phụ huynh có nhiệm vụ nhắc nhở con em mình thực hiện hành vi đã học ở nhà. Hướng dẫn phụ huynh nhắc nhở con em mình thực hiện hành vi theo từng bài học và thời khoá biểu quy định. Đó là những kỹ năng giao tiếp trong cuộc sống thể hiện đúng và lễ phép với người trên như: Đi học và học về biết chào ông, bà, bố, mẹ, anh, chị, em, cách chào đúng khoanh tay nói vừa đủ nghe lễ phép. Biết tự giới thiệu họ tên của mình, họ tên bố mẹ, người thân. Đầu tóc, quần áo gọn gàng. Biết lễ phép vâng lời ông bà, cha mẹ, nhường nhịn em nhỏ, đi bộ đúng quy định, đi học đúng giờ. - Mỗi phụ huynh lập bảng theo dõi hành vi đạo đức ở nhà của học sinh, hàng tháng nộp lại để giáo viên theo dõi xếp loại cho từng em. Biện pháp 7: Tổ chức ngoại khoá để thực hành hành vi đạo đức đã học. - Trong chương trình học buổi 2, ba tuần có một tiết thực hành kiến thức môn Đạo đức. Tôi đã tổ chức cho các em luyện tập thực hành kỹ năng hành vi đã học dưới hình thức tổ chức trò chơi như sắm vai, đố vui, hái hoa dân chủ . . . Song phổ biến vẫn là trò chơi sắm vai. Trong trò chơi sắm vai, học sinh được sắm vai các nhân vật - các nhân vật này sẽ ở trong các tình huống khác nhau và phải biết ứng xử sao cho đúng, cho hợp với từng hoàn cảnh. VD: Thực hành bài cảm ơn xin lỗi. Sắm vai tình huống: - Em quên hộp màu ở nhà, bạn cho em mượn. - Em bị ngã bạn đỡ em dạy. - Em sơ ý làm rơi hộp bút của bạn. Giáo viên chia lớp thành 6 nhóm giao nhiệm vụ cho các nhóm. Nhóm 1 - nhóm 3 sắm vai tình huống 1. Nhóm 2 - nhóm 5 sắm vai tình huống 2. Nhóm 4 - nhóm 6 sắm vai tình huống 3. Các nhóm chuẩn bị. Các nhóm thể hiện vai diễn trước lớp. (Với mỗi tình huống, nên cho nhiều học sinh lên sắm vai để các em được luyện tập kỹ năng ứng xử và có thể nhận xét những cách ứng xử khác nhau trongcùng một tình huống. Giáoviên cho học sinh thảo luận đánh giá cách ứng xử của các bạn trong vai vừa sắm có phải là đúng không, đúng ở mức nào. - Giáo viên nhận xét kết luận hành vi đúng. Ngoài ra còn tổ chức trò chơi đố vui dưới hình thức hái hoa trả lời câu hỏi hoặc dưới hình thức quan sát động tác của người chủ trò, sau đó gọi đúng gọi nhanh tên và tính chất của sự vật hiện tượng. VD trò chơi: "Giúp mẹ việc gì". "Đoán xem cây gì, con gì". Sau 3 tiết học bài mới có 1 tiết thực hành kỹ năng, các em sẽ được thực hành 2 hnàh vi đã học. Dưới hình thức hoạt động ngoại khoá này giúp học sinh được luyện tập thực hành kỹ năng hành vi vào tình huống cụ thể, gần gũi với các em trongcuộc sống hàng ngày đó là vốn kinh nghiệm sống của các em. Biện pháp 8: Kết hợp đội thiếu niên rènkỹ năng sống cho học sinh qua sinh hoạt sao nhi. - Có ý kiến đề xuất với đội về nội dung sinh hoạt sao theo từng tuần cho phù hợp và đạt hiệu quả cao. - Trao đổi cụ thể nội dung thực hành trong từng tuần sinh hoạt sao như sau. Tuần 2: Thực hành kỹ năng (THKN) tự giới thiệu họ tên của mình. Tuần 4: THKN ăn mặc quần áo , đầu tóc gọn gàng sạch sẽ. Tuần 6: THKN giữ gìn sách vở đồ dùng học tập. Tuần 8: THKN lễ phép vâng lời ông bà, cha mẹ. Tuần 10: THKN lễ phép với anh chị nhường nhịn em nhỏ. Tuần 12: THKN đứng tư thế chào cờ. Tuần 14: THKN đi học đều và đúng giờ không tự ý bỏ học. Tuần 16: THKN giữ trật tự trong trường học, lớp học, khi ra vào lớp. Tuần 18: THKN cuối kỳ 1. Tuần 20: THKN lẽ phép, vâng lời thầy giáo, cô giáo. Tuần 22: THKN biết đoàn kết thân ái với bạn khi học, khi chơi, biết giúp đỡ bạn. Tuần 24: THKN đi bộ đúng quy định, thực hiện tót an toàn giao thông. Tuần 25: THKN giữa kỳ II. Tuần 26: THKN biết cảm ơn khi được giúp đỡ. Tuần 28: THKN chào hỏi khi gặp mặt, tạm biét khi chia tay. Tuần 30: THKN bảovệ hoa và cây xung quanh trường, nơi công cộng. Giáo viên chủ nhiệm tham mưu với phụ trách sao của lớp thống nhất nội dung hình thức sinh hoạt để từng hành vi đạo đức được thực hành trongcác tình huống cụ thể gần gũi với cuộc sống của các em. Biện pháp 9: Kết hợp với đoàn thanh niên xã, khu phố tổ chức các hoạt động cho các em trong dịp hè. - Đưa ý kiến đề xuất với nhà trường, đoàn thanh niên, đội thiếu niên nhà trường ý kiến tham mưu với đoàn thanh niên xã, khu phố tổ chức nhiều hoạt động trong dịp hè để các em được tham gia như văn nghệ, lao động dọn vệ sinh khu phố, đường làng, quét dọn nghĩa trang, nhà bia tưởng niệm liệt sỹ. Đó là hình thức giáo dục đạo đức cho các em trách nhiệm với địa phương nơi cư trú. Biện pháp 10: Rèn kỹ năng thương xuyên liên tục. - Việc rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp Một, đòi hỏi giáo viên phải đầu tư thời gian, kiên trì, chú tâm nhắc nhở hướng dẫn các em thực hiện hành vi đúng, sửa chữa uốn nắn những hành vi chưa chuẩn. Tất cả những hành vi đó phải làm thường xuyên liên tục vì các em rất chóng quên. Giáo viên cần chú ý từng việc làm, cử chỉ, lời nói của các em ở mọi lúc, mọi nơi, ở trường, ở nhà để các em ghi nhớ và thực hiện theo hành vi đúng để trở thành thói quen đạo đức tốt cho các em. II.3.2- KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM. Sau thời gian áp dụng các biện pháp rèn kỹ năng sống qua môn đạo đức tôi thu được những kết quả sau: Khi nhận lớp do phần lớn học sinh ở khu Long Châu các em đi thuyền cùng bố mẹ, 93% học sinh trong lớp bố mẹ không có nghề nghiệp ổn định mải kiếm ăn, ít có thời gian quan tâm chăm sóc con cái, các em đều ở xa Thị Trấn, hầu hết ở khu vực Yên Than, Tam Thịnh, Tiên Lãng, nên đến lớp các em nhút nhát, có em cô gọi còn thưa “ơi”, cô giáo hỏi gì không trả lời mà chỉ gật và lắc đầu, chẳng biết “vâng dạ”nói “thưa gửi”, xưng hô với bạn “mày, tao”. Nhiều em đi dép trái, chưa biết bên trái bên phải, cầm bút tay trái v.v… các em ở nhà với ông bà, ông bà ít để ý đến cử chỉ nhỏ, việc làm nhỏ của các em. Sau thời gian áp dụng các biện pháp rèn kỹ năng sống cho học sinh khi dạy môn Đạo đức thì cách xưng hô, lời nói, cử chỉ của các em từng bước thay đổi. Sau tháng học đầu tiên các em đã bạo dạn hơn, tự tin hơn, mạnh dạn nói chuyện trao đổi với cô giáo và các bạn, biết nhắc nhở bạn khi bạn chưa thực hiện đúng hành vi đã học. - Các em yêu thích môn học, thích chơi sắm vai, nói năng to rõ ràng, tiêu đạt tốt, giờ học nhẹ nhàng, sôi nổi. - Tổ chức lớp học có nề nếp, các em đoàn kết chan hoà, vui vẻ, cở mở trong giao tiếp. - Các em đã có ý thức tự vệ sinh cá nhân sạch sẽ, gọn gàng, biết giữ gìn đồ dùng sách vở, sắp xếp sách vở gọn gàng, ngăn nắp. - Biết yêu quý mọi người gia đình, đoàn kết giúp đỡ bạn bè. - Nói năng lễ phép, biết cảm ơn khi được giúp đỡ, biết xin lỗi khi làm phiền lòng người khác. - Thực hiện tốt an toàn giao thông, biết chào, khi gặp mặt, tạm biệt khi chia tay. - Có ý thức chăm sóc, bảo vệ hoa, cây xung quanh trường và nơi công cộng. - Các em bạo dạn tự tin trong giao tiếp, nói năng lễ phép với người lớn tuổi các em rất thích được tham gia đóng vai trong giờ học Đạo đức,các em diẽn đạt rõ ràng, trôi chảy dễ hiểu. - Các em tham gia các hoạt động do trường, đội tổ chức như : Hội thi văn nghệ, trang trí môi trường, lớp học thân thiện ..v..v... Lớp đều đạt giải nhất - Các tuần thi đua lớp đều được xếp thứ nhất, Được nhà trường đánh giá là lớp có nề nếp tốt. Năm học vừa qua lớp đạt tiên tiến xuất sắc 100% học sinh đạt hoàn thành 4 nhiệm vụ của người học sinh. III/ PHẦN KẾT LUẬN KIẾN NGHỊ Trong những năm gần đây Đảng và nhà nước ta rất quan tâm đến sự phát triển giáo dục. Giáo dục được xác định là “quốc sách hàng đầu” là một trong những chiến lược quan trọng xây dựng và phát triển đất nước tiến lên chủ nghĩa xã hội. Bậc tiểu học là bậc học “nền” thì lớp Một là “móng”. Nhiệm vụ của giáo viên lớp Một phải “ xây” làm sao cho cái móng thật chắc, đó là xây dựng một thế hệ con người mới đủ đức, đủ tài, tự tin, dám nghĩ, dám làm. Nhiệm vụ này vô cùng to lớn và nặng nề với người giáo viên tiểu học. Là giáo viên lớp Một tôi xác định nhiệm vụ đầu tiên là hình thành cho các em kỹ năng giao tiếp tốt tức là kỹ năng diễn đạt trôi chảy, giúp các em tham gia các hoạt động học tập và cuộc sống xung quanh các em. Vì học sinh lớp Một các em bắt đầu làm quen với hoạt động học tập, các em có kỹ năng nói tốt tạo tiền đề học tốt các môn khác.
- Xem thêm -