Rủi ro tín dụng tại ngân hàng công thương hoàn kiếm-giải pháp phòng ngừa và hạn chế

  • Số trang: 70 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 11 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24608 tài liệu

Mô tả:

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 lêi më ®Çu ThÞ tr-êng ng©n hµng tµi chÝnh ngµy mét trë nªn mang tÝnh toµn cÇu ho¸ cao ®é. Sù chu chuyÓn dßng tiÒn ngµy cµng gia t¨ng kh«ng chØ vÒ tèc ®é, sè l-îng mµ cßn c¶ vÒ chiÒu réng lÉn chiÒu s©u. Nh÷ng biÕn ®éng vÒ kinh tÕ, chÝnh trÞ ngµy cµng lín vµ khã dù do¸n. C¬ chÕ thÞ tr-êng còng t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶. Nh-ng ®Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn c¸c doanh nghiÖp ph¶i ®èi mÆt víi cuéc c¹nh tranh ngµy cµng gay g¾t.Ng©n hµng còng lµ mét doanh nghiÖp nªn còng kh«ng n»m ngoµi quy luËt ®ã. Ho¹t ®éng kinh doanh tÝn dông cña c¸c ng©n hµng th-¬ng m¹i lµ ®ßn bÈy cho c¸c ho¹t ®éng kinh doanh kh¸c. TÝn dông ng©n hµng lµ mét trong nh÷ng ho¹t ®éng chÝnh vµ t¹o ra thu nhËp lín nhÊt cho c¸c ng©n hµng th-¬ng m¹i. Víi vai trß lµ ng-êi dÉn vèn lín nhÊt trong nÒn kinh tÕ, tÝn dông ng©n hµng ®ang ngµy cµng ph¸t huy hiÖu qu¶. Bªn c¹nh nh÷ng thµnh c«ng ®¹t ®-îc th× trong xu thÕ héi nhËp, ng©n hµng th-¬ng m¹i ®ang ph¶i chÞu nhiÒu ¸p lùc c¹nh tranh tõ c¸c ng©n hµng n-íc ngoµi. Thªm vµo ®ã lµ c¸c rñi ro nh- biÕn ®éng tû gi¸, gi¸ vµng t¨ng m¹nh, c¸c lo¹i h×nh kinh doanh cßn nhiÒu h¹n chÕ ®· vµ ®ang lµm hiªô qu¶ ho¹t ®éng cña ng©n hµng ch-a cao. Trong bèi c¶nh ®ã, viÖc c¸c ng©n hµng duy tr× vµ qu¶n lý mét c¸ch tÝch cùc còng nh- t¨ng c-êng ®a d¹ng ho¸ ho¹t ®éng tÝn dông nh»m h¹n chÕ rñi ro ®· trë thµnh vÊn ®Ò nãng báng. Trong qu¸ tr×nh qu¶n rñi ro tÝn dông ë n-íc ta vÉn cßn nhiÒu khã kh¨n, viÖc nh×n nhËn l¹i, ®¸nh gi¸ vµ ®-a ra vµ ®-a ra nh÷ng ý t-ëng míi 1 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 lu«n ®-îc quan t©m. ChÝnh v× vËy, Sau mét thêi gian thùc tËp t¹i Ng©n hµng C«ng Th-¬ng Hoµn KiÕm, d-ãi sù h-íng dÉn cña c« gi¸o Lª Phong Ch©u vµ sù gióp ®ì cña c¸c anh chÞ trong Phßng kh¸ch hµng sè 1 còng nh- sù quan t©m cña ban l·nh ®¹o ng©n hµng, em ®· chän ®Ò tµi: “rñi ro tÝn dông t¹i ng©n hµng c«ng th-¬ng hoµn kiÕm-gi¶I ph¸p phßng ngõa vµ h¹n chÕ” ®Ó lµm chuyªn ®Ò tèt nghiÖp, phôc vô môc ®Ých häc tËp vµ nghiªn cøu cña b¶n th©n. Chuyªn ®Ò ®-îc chia lµm 3 ch-¬ng: Ch-¬ng I: Rñi ro tÝn dông cña Ng©n hµng th-¬ng m¹i Ch-¬ng II: Thùc tr¹ng rñi ro tÝn dông t¹i Ng©n hµng c«ng th-¬ng Hoµn KiÕm trong thêi gian qua Ch-¬ng III: Gi¶I ph¸p phßng ngõa vµ h¹n chÕ rñi ro TD t¹i Ng©n hµng c«ng th-¬ng Hoµn KiÕm Víi sù h¹n chÕ vÒ kiÕn thøc vµ kinh nghiÖm thùc tÕ, do ®ã sÏ kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt; mong ®-îc sù gióp ®ì, chØ b¶o nhiÒu h¬n n÷a tõ c« gi¸o ®Ó em cã thÓ hoµn thµnh tèt chuyªn ®Ò thùc tËp nµy. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n ! 2 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Ch-¬ng i:Rñi ro tÝn dông cña NHTM 1.1 NHTM trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng 1.1.1 Kh¸I niÖm Ng©n hµng ra ®êi g¾n kiÒn víi sù ph¸t triÓn cña s¶n xuÊt, trao ®æi hµng ho¸ vµ sù xuÊt hiÖn cña tiÒn tÖ. Sù giao l-u hµng ho¸ gi÷a c¸c vïng, c¸c quèc gia víi c¸c lo¹i tiÒn kh¸c nhau ®· g©y ra nh÷ng khã kh¨n trong viÖc mua b¸n, thanh to¸n, chuyÓn ®æi vµ b¶o qu¶n tiÒn tÖ. V× vËy, trong sè c¸c th-¬ng gia thêi bÊy giê, mét sè ng-êi ®· tõ bá viÖc bu«n b¸n hµng ho¸ ®Ó trë thµnh c¸c th-¬ng gia vÒ tiÒn tÖ thùc hiÖn c«ng viÖc ®æi tiÒn. ViÖc ®æi c¸c lo¹i tiÒn cña c¸c vïng, khu vùc kh¸c nhau, gióp cho c¸c th-¬ng gia giao l-u hµng ho¸ thuËn tiÖn h¬n. Khi c¸c th-¬ng gia hµng ho¸ thùc hiÖn bu«n b¸n hai chiÒu, sÏ xuÊt hiÖn nh÷ng kho¶ng thêi gian trÔ gi÷a lóc b¸n hµng ho¸ nµy vµ mua tiÕp hµng ho¸ kh¸c, lóc nµy hä kh«ng sö dông ®Õn sè tiÒn hµng. §Ó ®¶m b¶o an toµn, c¸c th-¬ng gia nµy muèn nhê ai ®ã ®¸ng tin cËy b¶o qu¶n hé. §Ó ®¸p øng nhu cÇu ®ã, c¸c th-¬ng gia tiÒn tÖ ®· thùc hiÖn c«ng viÖc thø hai lµ nhËn göi vµ b¶o qu¶n hé tµi s¶n cã thu lÖ phÝ. Khi nhËn göi, c¸c th-¬ng gia tiÒn tÖ viÕt cho kh¸ch hµng mét tê giÊy chøng nhËn. Sau nhiÒu lÇn göi vµ rót thuËn tiÖn, c¸c th-¬ng gia tiÒn tÖ ®-îc tÝn nhiÖm vµ ®Ó cho viÖc mua b¸n diÔn ra nhanh chãng, ng-êi mua ®· sö dông tê giÊy chøng nhËn khi thanh to¸n tiÒn hµng, sau ®ã ng-êi b¸n sÏ tíi rót tiÒn ë chç c¸c th-¬ng gia tiÒn tÖ. Nh- vËy, c¸c th-¬ng gia tiÒn tÖ ®· thùc hiÖn c«ng viÖc chi tr¶ hé cho kh¸ch hµng. 3 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Trong qu¸ tr×nh nhËn göi vµ chi tr¶ hé, mét sè tiÒn lín lu«n ®äng l¹i ë chç c¸c th-¬ng gia tiÒn tÖ. §iÒu nµy ®· lµm n¶y sinh c¸c kh¶ n¨ng cã thÓ sö dông sè tiÒn nµy. Trong khi ®ã, c¸c th-¬ng gia khi ho¹t ®éng kinh doanh lu«n cã nhu cÇu mua hµng ®ét xuÊt ®ång thêi còng cÇn nh÷ng kho¶n ®Çu t- lín cho ph¸t triÓn. Tõ ®ã c¸c th-¬ng gia tiÒn tÖ b¾t ®Çu ho¹t ®éng cho vay ®èi víi nÒn kinh tÕ. Khi cho vay, c¸c th-¬ng gia tiÒn tÖ ®· thu ®-îc l·i nhiÒu h¬n lµ lÖ phÝ nhËn göi. §Ó t¨ng thªm lîi nhuËn qua l·i cho vay, c¸c th-¬ng gia tiÒn tÖ ®· bá kh«ng thu phÝ tiÒn göi, h¬n n÷a cßn tr¶ l·i cho tiÒn göi víi môc ®Ých thu hót ®-îc sè l-îng lín tiÒn göi ®Ó cã thÓ t¨ng c¸c ho¹t ®éng cho vay. Lóc nµy c¸c th-¬ng gia tiÒn tÖ ®-îc gäi lµ c¸c nhµ ng©n hµng, chuyªn kinh doanh trªn lÜnh vùc tiÒn tÖ - tÝn dông. Theo thêi gian c¸c tæ chøc ng©n hµng ®· ph¸t triÓn nhanh chãng vµ më réng thªm nhiÒu nghiÖp vô míi nh-: chiÕt khÊu, b¶o l·nh, t- vÊn, uû th¸c, ®Çu t-, mua b¸n chøng kho¸n,... Dùa vµo tÝnh chÊt, môc ®Ých, ®èi t-îng ho¹t ®éng cña c¸c NHTM chóng ta cã mét ®Þnh nghÜa vÒ NHTM nh- sau: “ NHTM l¯ mét tæ chøc kinh tÕ cã t­ c²ch ph²p nh©n, kinh doanh tiÒn tÖ m¯ ho¹t ®éng chñ yÕu vµ th-êng xuyªn lµ nhËn tiÒn göi cña kh¸ch hµng víi tr¸ch nhiÖm hoµn tr¶ vµ sö dông sè tiÒn ®ã ®Ó cho vay, ®Çu t-, chiÕt khÊu, ®ång thêi thùc hiÖn c¸c nghiÖp vô thanh to¸n, t- vÊn, m«i giíi vµ mét sè dÞch vô kh¸c cho kh¸ch h¯ng ” 1.1.2 Vai trß, chøc n¨ng 1.1.2.1Vai trß - Trung gian tµI chÝnh: ChuyÓn c¸c kho¶n tiÕt kiÖm, chñ yÕu tõ hé gia ®×nh, thµnh c¸c kho¶n tÝn dông cho c¸c tæ chøc kinh doanh vµ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c ®Ó ®Çu t- vµo nhµ cöa, thiÕt bÞ vµ c¸c tµi s¶n kh¸c. 4 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 - Thanh to¸n: Thay mÆt kh¸ch hµng thùc hiÖn thanh to¸n cho viÖc mua hµng ho¸ vµ dÞch vô( nh- b»ng c¸ch ph¸t hµnh vµ bï trï sÐc, cung cÊp m¹ng l-íi thanh to¸n ®iÖn tö, kÕt nèi c¸c quü vµ ph©n phèi tiÒn giÊy vµ tiÒn ®óc). - B¶o l·nh: Cam kÕt tr¶ nî cho kh¸ch hµng khi kh¸ch hµng mÊt kh¶ n¨ng thanh to¸n( ch¼ng h¹n ph¸t hµnh th- tÝn dông). - §¹i lý: Thay mÆt kh¸ch hµng qu¶n lÝ vµ b¶o vÖ tµi s¶n cña hä, ph¸t hµnh hoÆc chuéc l¹i chøng kho¸n ( th-êng ®-îc thùc hiÖn t¹i phßng uû th¸c). - Thùc hiÖn chÝnh s¸ch cña NN: Thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ cña chÝnh phñ, gãp phÇn ®iÒu tiÕt sù t¨ng tr-ëng kinh tÕ vµ theo ®uæi c¸c môc tiªu x· héi. 1.1.2.2Chøc n¨ng - Trung gian tµI chÝnh Ng©n hµng lµ mét tæ chøc trung gian tµi chÝnh víi chøc n¨ng chñ yÕu lµ chuyÓn tiÕt kiÖm thµnh ®Çu t-, ®ßi hái dù tiÕp xóc víi hai lo¹i c¸ nh©n vµ tæ chøc trong nÒn kinh tÕ, thø nhÊt lµ c¸c c¸ nh©n vµ tæ chøc t¹m thêi th©m hôt chi tiªu cho tiªu dïng vµ ®Çu t- v-ît qu¸ thu nhËp vµ v× thÕ hä lµ nh÷ng ng-êi cÇn bæ sung vèn; thø hai lµ nh÷ng c¸ nh©n vµ tæ chøc thÆng d- trong chi tiªu, tøc lµ thu nhËp hiÖn t¹i cña hä lín h¬n chi tiªu cho hµng ho¸, dÞch vô vµ do vËy hä cã tiÒn ®Ó tiÕt kiÖm. Sù tån t¹i hai lo¹i c¸ nh©n vµ tæ chøc trªn lµ hoµn toµn ®éc lËp víi ng©n hµng. §iÒu tÊt yÕu lµ tiÒn sÏ chuyÓn tõ nhãm thø hai sang nhãm thø nhÊt nÕu c¶ hai cïng cã lîi. Nh- vËy thu nhËp gia t¨ng lµ ®éng lùc t¹o ra mèi quan hÖ tµi chÝnh gi÷a hai nhãm. NÕu dßng tiÒn di chuyÓn víi ®iÒu kiÖn ph¶i quay trë l¹i víi mét l-îng lín h¬n trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh th× ®ã lµ quan hÖ tÝn dông. Tuy nhiªn quan hÖ trùc tiÕp bÞ nhiÒu giíi h¹n do kh«ng phï hîp vÒ quy m«, thêi gian, kh«ng gian...§iÒu nµy c¶n trë quan hÖ trùc tiÕp ph¸t triÓn vµ lµ ®iÒu kiÖn n¶y sinh trung gian tµi chÝnh. Do chuyªn m«n ho¸ mµ trung gian tµi chÝnh cã thÓ gi¶m chi phÝ giao dÞch xuèng, tõ ®ã mµ lµm t¨ng thu nhËp cña ng-êi tiÕt kiÖm, ®ång thêi gi¶m chi phÝ cho ng-êi vay tiÒn xuèng. Trung gian tµi chÝnh ®· tËp hîp nh÷ng ng-êi tiÕt kiÖm vµ ®Çu t-, v× vËy mµ gi¶i quyÕt ®-îc m©u thuÉn c¬ b¶n cña 5 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 tÝn dông trùc tiÕp. C¬ chÕ ho¹t ®éng cña trung gian tµi chÝnh sÏ cã hiÖu qu¶ khi nã g¸nh chÞu rñi ro vµ sö dông c¸ kÜ thuËt nghiÖp vô ®Ó h¹n chÕ, ph©n t¸n rñi ro vµ gi¶m chi phÝ giao dÞch. HÇu hÕt c¸c lÝ thuyÕt hiÖn ®¹i ®Òu gi¶i thÝch sù tån t¹i cña ng©n hµng b»ng c¸ch chØ ra sù kh«ng hoµn h¶o trong hÖ thèng tµi chÝnh. Ch¼ng h¹n c¸c kho¶n tÝn dông vµ chøng kho¸n kh«ng thÓ chia nhá ®Ó mäi ng-êi cã thÓ mua. Ng©n hµng cung cÊp mét dÞch vô cã gi¸ trÞ trong viÖc chia nhá chøng kho¸n ®ã thµnh c¸c chøng kho¸n nhá h¬n phôc vô cho hµng triÖu ng-êi. Mét ®ãng gãp kh¸c cña ng©n hµng lµ hä s½n sµng chÊp nhËn c¸c kho¶n cho vay nhiÒu rñi ro trong khi l¹i ph¸t hµnh c¸c chøng kho¸n Ýt rñi ro cho ng-êi göi tiÒn. Thùc tÕ c¸c ng©n hµng tham gia vµo kinh doanh rñi ro. Ng©n hµng còng tho¶ m·n nhu cÇu thanh kho¶n cña nhiÒu kh¸ch hµng. Mét lÝ do n÷a ®Ó chøc n¨ng nµy ph¸t triÓn lµ kh¶ n¨ng thÈm ®Þnh th«ng tin, do kh¾c phôc ®-îc yÕu tè th«ng tin kh«ng c©n xøng, ng©n hµng cã thÓ thÈm ®Þnh ®-îc kh¸ch hµng cña m×nh mét c¸ch tèt nhÊt, v× vËy mµ gi¶m ®-îc rñi ro trong tÝn dông. - T¹o ph-¬ng tiÖn thanh to¸n TiÒn cã mét chøc n¨ng quan träng lµ ph-¬ng tiªn thanh to¸n. C¸c ng©n hµng ®· kh«ng t¹o ®-îc tiÒn kim lo¹i. C¸c ng©n hµng thî vµng t¹o ph-¬ng tiÖn thanh to¸n khi ph¸t hµnh giÊy nhËn nî víi kh¸ch hµng. GiÊy nhËn nî do ng©n hµng ph¸t hµnh víi -u ®iÓm nhÊt ®Þnh ®· nhanh chãng trë thµnh ph-¬ng tiÖn thanh to¸n réng r·i ®-îc nhiÒu ng-êi chÊp nhËn. Nh- vËy, ban ®Çu c¸c ng©n hµng ®· t¹o ra ph-¬ng tiÖn thanh to¸n thay cho tiÒn kim lo¹i dùa trªn sè l-îng tiÒn kim lo¹i ®ang n¾m gi÷. Víi nhiÒu -u thÕ dÇn dÇn giÊy nî do ng©n hµng ph¸t hµnh ®· thay thÕ tiÒn kim lo¹i lµm ph-¬ng tiÖn l-u th«ng vµ ph-¬ng tiÖn cÊt tr÷, nã trë thµnh tiÒn giÊy. ViÖc in tiÒn giÊy mang l¹i lîi nhuËn lín, ®ång thêi víi nhu cÇu vÒ mét ®ång tiÒn duy nhÊt cña quèc gia ®· dÉn ®Õn viÖc Nhµ n-íc tËp trung quyÒn in tiÒn giÊy vµo mét tæ chøc nhÊt ®Þnh hoÆc lµ Ng©n hµng Trung -¬ng hoÆc lµ Bé Tµi chÝnh. Tõ 6 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 ®ã chÊm døt viÖc c¸c ng©n hµng th-¬ng m¹i ph¸t hµnh c¸c giÊy b¹c cña riªng m×nh. Trong ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn thanh to¸n qua ng©n hµng, c¸c kh¸ch hµng nh©n thÊy nÕu hä cã sè d- trªn tµi kho¶n tiÌn göi thanh to¸n ë ng©n hµng, hä cã thÓ chi tr¶ ®Ó cã ®-îc hµng ho¸ vµ c¸c dÞch vô theo yªu cÇu. Khi ng©n hµng cho vay, sè dtrªn tµi kho¶n tiÒn göi thanh to¸n cña kh¸ch hµng t¨ng lªn, kh¸ch hµng cã thÓ dïng nã ®Ó mua hµng ho¸ vµ dÞch vô, nh- vËy lµ ng©n hµng ®· t¹o ra ph-¬ng tiÖn thanh to¸n. Toµn bé hÖ thèng ng©n hµng còng t¹o ra ph-¬ng tiÖn thanh to¸n khi c¸c kho¶n tiÒn göi ®-îc më réng t- ng©n hµng nµy sang ng©n hµng kh¸c trªn c¬ së cho vay. Khi kh¸ch hµng t¹i mét ng©n hµng sö dông tiÒn vay ®Ó thanh to¸n thÝ sÏ t¹o nªn kho¶n thu cña mét kh¸ch hµng kh¸c t¹i mét ng©n hµng kh¸c tõ ®ã t¹o ra c¸c kho¶n cho vay míi. Trong khi kh«ng mét ng©n hµng riªng lÎ nµo cã thÓ cho vay lín h¬n dù tr÷ d- thõa, toµn bé hÖ thèng ng©n hµng cã thÓ t¹o ra khèi l-îng tiÒn göi gÊp béi th«ng qua ho¹t ®éng cho vay. - Trung gian thanh to¸n Ng©n hµng trë thµnh trung gian thanh to¸n lín nhÊt hiÖn nay ë hÇu hÕt c¸c quèc gia. Thay mÆt kh¸ch hµng, ng©n hµng thùc hiªn thanh to¸n gi¸ trÞ hµng ho¸ vµ dÞch vô. §Ó viÖc thanh to¸n nhanh chãng, thuËn tiÖn vµ tiÕt kiÖm chi phÝ, ng©n hµng ®-a ra cho kh¸ch hµng nhiÒu h×nh thøc thanh to¸n nh- thanh to¸n b»ng sÐc, uû nhiÖm chi, nhê thu, c¸c lo¹i thÎ...cung cÊp m¹ng l-íi thanh to¸n ®iÖn tö, kÕt nèi c¸c quü vµ cung cÊp c¸c tiÒn giÊy khi kh¸ch hµng cÇn. C¸c ng©n hµng cßn thùc hiÖn thanh to¸n bï trõ víi nhau th«ng qua ng©n hµng Trung -¬ng hoÆc th«ng qua c¸c trung t©m thanh to¸n. C«ng nghÖ thanh to¸n qua ng©n hµng cµng ®¹t hiÖu qu¶ cao khi quy m« sö dông c«ng nghÖ ®ã cµng ®-îc më réng. V× vËy, c«ng nghÖ thanh to¸n hiÖn ®¹i qua ng©n hµng th-êng ®-îc c¸c nhµ qu¶n lÝ t×m c¸ch ¸p dông réng r·i. NhiÒu h×nh thøc thanh to¸n ®-îc chuÈn ho¸ gãp phÇn t¹o tÝnh thèng nhÊt trong thanh to¸n kh«ng chØ gi÷a c¸c ng©n hµng trong mét quèc gia mµ cßn gi÷a 7 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 c¸c ng©n hµng trªn toµn thÕ giíi. C¸c trung t©m thanh to¸n quèc tÕ ®-îc thiÕt lËp ®· lµm t¨ng hiÖu qu¶ cña thanh to¸n qua ng©n hµng, biÕn thanh to¸n qua ng©n hµng trë thµnh trung t©m thanh to¸n quan trong vµ cã hiÖu qu¶, phôc vô ®¾c lùc cho nÒn kinh tÕ toµn cÇu. 1.1.3 C¸c nghiÖp vô chÝnh 1.1.3.1Huy ®éng vèn §©y lµ mét nghiÖp vô quan träng cña NHTM vµ chÝnh lµ thùc hiÖn chøc n¨ng t¹o tiÒn, chøc n¨ng nµy ®-îc thùc hiÖn th«ng qua ho¹t ®«ng tÝn dông vµ ®Çu t- cña c¸c NHTM trong mèi quan hÖ víi hÖ thèng liªn hµng, vµ ®Çu t- cña c¸c NHTM nh»m t¹o tiÒn mang ý nghÜa kinh tÕ to lín. HÖ thèng tÝn dông n¨ng ®éng lµ ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ theo mét hÖ sè t¨ng tr-ëng v÷ng ch¾c, nÕu tÝn dông ng©n hµng kh«ng t¹o ®-îc tiÒn ®Ò ®Ó më ra nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho qóa tr×nh s¶n xuÊt vµ nh÷ng ho¹t ®éng cña nã th× trong nhiÒu tr-êng hîp s¶n xuÊt kh«ng thùc hiÖn ®-îc. Nguån tÝch luü tõ lîi nhuËn vµ c¸c nguån kh¸c sÏ bÞ h¹n chÕ. H¬n n÷a c¸c ®¬n vÞ s¶n xuÊt cã thÓ ph¶i g¸nh chÞu t×nh tr¹ng ø ®äng vèn lu©n chuyÓn kh«ng ®-îc sö dông trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Mét thùc tÕ nh- thÕ cã thÓ kh«ng mang l¹i hiÖu qu¶ trong khi xuÊt hiÖn t×nh tr¹ng vèn kh«ng ®-îc sö dông vµo giai ®o¹n cô thÓ cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Nh-ng trong c¸c thêi kú cao ®iÓm mang tÝnh chÊt thêi vô vµ c¸c ho¹t ®éng doanh nghiÖp l¹i kh«ng tr¶ vèn ®Ó thóc ®Èy nhu cÇu s¶n xuÊt kinh doanh. Sù ra ®êi cña NHTM ®· t¹o ra b-íc ph¸t triÓn vÒ chÊt trong qu¸ tr×nh kinh doanh tiÒn tÖ v¯ ho³t ®éng b´ng c²ch “ ®i vay ®Ó cho vay”. Kho°n chªnh lÖch l±i suÊt sau khi ®· trõ ®i nh÷ng chi phÝ kh¸c lµ lîi nhuËn cña ng©n hµng. NHTM cã thÓ huy ®éng vèn nhµn rçi trong x· héi b»ng c¸ch nhËn tiÒn göi cña c¸c doanh nghiÖp vµ c¸c c¸ nh©n víi c¸c møc l·i suÊt kh¸c nhau nh- tiÒn göi cã kú h¹n, tiÒn göi kh«ng kú h¹n, tiÒn göi tiÕt kiÖm. Ngoµi ra khi cÇn thªm vèn ng©n hµng cã thÓ 8 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 huy ®éng thªm b»ng c¸ch ph¸t hµnh c¸c chøng chØ tiÒn göi hay vay vèn cña Ng©n hµng Trung -¬ng hoÆc c¸c tæ chøc tÝn dông kh¸c. 1.1.3.2Cho vay - Cho vay th-¬ng m¹i Ngay ë thêi k× ®Çu, c¸c ng©n hµng ®· chiÕt khÊu th-¬ng phiÕu mµ thùc tÕ lµ cho vay ®èi víi nh÷ng ng-êi b¸n (ng-êi b¸n chuyÓn c¸c kho¶n ph¶i thu cho ng©n hµng ®Ó lÊy tiÒn tr-íc). Sau ®ã ng©n hµng cho vay trùc tiÕp ®èi víi c¸c kh¸ch hµng (lµ ng-êi mua), gióp hä cã vèn ®Ó mua hµng dù tr÷ nh»m më réng s¶n xuÊt kinh doanh. - Cho vay tiªu dïng Trong giai ®o¹n ®Çu hÇu hÕt c¸c ng©n hµng kh«ng tÝch cùc cho vay ®èi víi c¸ nh©n vµ hé gia ®×nh bëi v× hä tin r»ng c¸c kho¶n cho vay tiªu dïng rñi ro vì nî t-¬ng ®èi cao. Sù gia t¨ng thu nhËp cña ng-êi tiªu dïng vµ sù c¹nh tranh trong cho vay ®· h-íng c¸c ng©n hµng tíi ng-êi tiªu dïng nh- lµ mét kh¸ch hµng tiÒm n¨ng. Sau chiÕn tranh thÕ giíi thø II, tÝn dông tiªu dïng ®· trë thµnh mét trong nh÷ng lo¹i h×nh tÝn dông t¨ng tr-ëng nhanh nhÊt ë c¸c n-íc cã nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn. - Tµi trî cho dù ¸n Bªn c¹nh cho vay truyÒn thèng lµ cho vay ng¾n h¹n, c¸c ng©n hµng ngµy cµng trë nªn n¨ng ®éng trong viÖc tµi trî trung, dµi h¹n: tµi trî x©y dùng nhµ m¸y, ph¸t triÓn ngµnh c«ng nghÖ cao. Mét sè ng©n hµng cßn cho vay ®Ó ®Çu t- vµo bÊt ®éng s¶n. 1.1.3.3B¶o qu¶n hé tµI s¶n C¸c ng©n hµng thùc hiÖn viÖc l-u gi÷ vµng, c¸c giÊy tê cã gi¸ vµ c¸c tµi s¶n kh¸c cho kh¸ch hµng trong kÐt (v× vËy cßn gäi lµ dÞch vô cho thuª kÐt). Ng©n hµng th-êng gi÷ hé nh÷ng tµi s¶n tµi chÝnh, giÊy tê cÇm cè, hoÆc nh÷ng giÊy tê quan träng kh¸c cña kh¸ch hµng víi nguyªn t¾c an toµn, bÝ mËt, thuËn tiÖn. DÞch vô nµy ph¸t triÓn cïng víi nhiÒu dÞch vô kh¸c nh- mua b¸n hé c¸c giÊy tê cã gi¸ cho kh¸ch, thanh to¸n l·i hoÆc cæ tøc hé... 9 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 1.1.3.4B¶o l·nh Do kh¶ n¨ng thanh to¸n cña ng©n hµng cho mét kh¸ch hµng rÊt lín vµ do ng©n hµng n¾m gi÷ tiÒn göi cña kh¸ch hµng, nªn ng©n hµng cã uy tÝn trong b¶o l·nh cho kh¸ch hµng. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, nghiÖp vô b¶o l·nh ngµy cµng ®a d¹ng vµ ph¸t triÓn m¹nh. Ng©n hµng th-êng b¶o l·nh cho kh¸ch hµng cña m×nh mua chÞu hµng ho¸ vµ trang thiÕt bÞ, ph¸t hµnh chøng kho¸n, vay vèn cña tæ chøc tÝn dông kh¸c... 1.1.3.5Mua b¸n, trao ®æi ngo¹i tÖ Mét trong nh÷ng dÞch vô ng©n hµng ®Çu tiªn ®-îc thùc hiÖn lµ trao ®æi ngo¹i tÖ: mua, b¸n mét lo¹i tiÒn nµy lÊy mét lo¹i tiÒn kh¸c vµ h-ëng phÝ dÞch vô. 1.1.3.6Tµi trî c¸c ho¹t ®éng cña chÝnh phñ Kh¶ n¨ng huy ®éng vµ cho vay víi khèi l-îng lín cña ng©n hµng ®· trë thµnh träng t©m chó ý cña c¸c chÝnh phñ. Do nhu cÇu chi tiªu lín vµ th-êng lµ cÊp b¸ch trong khi thu kh«ng ®ñ, chÝnh phñ c¸c n-íc ®Òu muèn tiÕp cËn víi c¸c kho¶n cho vay cña ng©n hµng. Ngµy nay, chÝnh phñ giµnh quyÒn cÊp phÐp ho¹t ®éng vµ kiÓm so¸t c¸c ng©n hµng. C¸c ng©n hµng ®-îc cÊp giÊy phÐp thµnh lËp víi ®iÒu kiÖn lµ hä ph¶i cam kÕt thùc hiÖn víi møc ®é nµo ®ã c¸c chÝnh s¸ch cña chÝnh phñ vµ tµi trî cho chÝnh phñ. C¸c ng©n hµng th-êng mua tr¸i phiÕu chÝnh phñ theo mét tû lÖ nhÊt ®Þnh trªn tæng l-îng tiÒn göi mµ ng©n hµng huy ®éng ®-îc. 1.1.4 Rñi ro trong kinh doanh Ng©n hµng Trong cuéc sèng hµng ngµy, trong lao ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cã nh÷ng sù cè, nh÷ng tai ho¹, tai n¹n bÊt ngê, ngÉu nhiªn x¶y ra g©y thiÖt h¹i vÒ ng-êi vµ tµi s¶n kh«ng thÓ dù b¸o tr-íc, nh÷ng t×nh huèng bÊt ngê nh- vËy gäi lµ rñi ro. Khi nãi ®Õn rñi ro ng-êi ta th-êng nghÜ ®Õn ®iÒu kh«ng tèt lµnh, hoÆc mét thiÖt h¹i, tæn thÊt nµo ®ã vÒ vËt chÊt h÷u h×nh hoÆc v« h×nh bÊt ngê mang ®Õn do nh÷ng nguyªn nh©n kh¸ch quan hoÆc chñ quan g©y nªn 10 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Nh- v©y- Rñi ro lµ sù viÖc x¶y ra ngaßi ý muèn chñ quan cña con ng-êi, ®em l¹i nh÷ng hËu qu¶ mµ ng-êi ta kh«ng thÓ dù do¸n ®-îc PhÇn lín nguån tiÒn cña ng©n hµng lµ c¸c kho¶n tiÒn göi ph¶i tr¶ khi cã yªu cÇu. Qu¸ tr×nh gia t¨ng c¹nh tranh trong hÖ thèng ng©n hµng, gi÷a c¸c ng©n hµng víi c¸c thÓ chÕ tµi chÝnh kh¸c d-íi sù hç trî cña c«ng nghÖ th«ng tin, cïng víi qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸, khu vùc ho¸ thÞ tr-êng tµi chÝnh, nguån tiÒn cu¶ c¸c NHTM ®ang cã thay ®æi m¹nh mÏ. C¸c nguån tiÒn göi cña c¸ nh©n vµ doanh nghiÖp trë lªn dÔ dµng di chuyÓn h¬n, nh¹y c¶m víi l·i suÊt h¬n, t¹o thuËn lîi cho mét ng©n hµng trong viÖc t×m kiÕm c¸c nguån tiÒn song l¹i lµm t¨ng tÝnh kÐm æn ®Þnh cña c¶ hÖ thèng.Sau ®©y lµ mét sè lo¹i rñi ro phæ biÕn: 1.1.4.1Rñi ro tÝn dông Lµ kh¶ n¨ng x¶y ra nh÷ng tæn thÊt mµ ng©n hµng ph¶i chÞu do kh¸ch hµng vay kh«ng tr¶ ®óng h¹n, kh«ng tr¶, hoÆc tr¶ kh«ng ®Çy ®ñ vèn vµ l·i. khi thùc hiÖn mét ho¹t ®éng cho vay cô thÓ, ng©n hµng kh«ng dù kiÕn lµ kho¶n vay ®ã sÏ bÞ tæn thÊt, tuy nhiªn mäi kho¶n vay lu«n hµm chøa rñi ro. 1.1.4.2Rñi ro hèi ®o¸i Lµ kh¶ n¨ng x¶y ra nh÷ng tæn thÊt mµ ng©n hµng ph¶i chÞu khi tØ gi¸ thay ®æi v-ît qu¸ thay ®æi mµ ng©n hµng ®· dù tÝnh. Trong c¬ chÕ thÞ tr-êng th× ®iÒu nµy lµ lu«n x¶y ra, nã cã thÓ t¹o ra thu nhËp hoÆc tæn thÊt cho ng©n hµng, nh-ng cã nh÷ng thay ®æi tû gi¸ ngoµi dù kiÕn dÉn ®Õn tæn thÊt cho ng©n hµng. C¸c tû gi¸ vµ c¸c møc l·i suÊt gi÷a c¸c quèc gia cã mèi t-¬ng quan kh«ng chÆt chÏ víi nhau. Do ®ã, NH cã thÓ tËn dông ®Æc ®iÓm nµy b»ng c¸ch ®a d¹ng ho¸ c¬ cÊu tµi s¶n cã vµ tµi s¶n nî b»ng ngo¹i tÖ nh»m gi¶n rñi ro hèi ®o¸i. 1.1.4.3Rñi ro thanh kho¶n Lµ kh¶ n¨ng x¶y ra tæn thÊt cho ng©n hµng khi nhu cÇu thanh kho¶n thùc tÕ v-ît qu¸ kh¶ n¨ng thanh kho¶n dù kiÕn lµm gia t¨ng c¸c chi phÝ ®Ó ®¸p øng nhu cÇu thanh kho¶n hoÆc lµm cho ng©n hµng mÊt kh¶ n¨ng thanh to¸n. 11 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Ngµy nay, thÞ tr-êng tiÒn tÖ ph¸t triÓn víi nhiÒu c«ng cô phong phó, ®a d¹ng, tiÖn dông vµ hiÖu qu¶. ChÝnh v× vËy, nhiÒu Nh cho r»ng, cã thÓ ®i vay mét l-îng vèn lín bÊt cø thêi ®iÓm nµo ®Ó ®¸p øng nhu cÇu thanh kho¶n khi cÇn thiÕt. Do ®ã, ®· coi nhÑ viÖc duy tr× mét l-îng tµi s¶n cã thanh kho¶n nh»m ®¸p øng nhu cÇu thanh kho¶n th-êng xuyªn cña NH. Nhµ qu¶n lý cÇn l-u ý r»ng, NH cã thÓ bÞ ®ãng cöa nÕu nh- kh«ng t¨ng ®ñ vµ kÞp thêi nguån thanh kho¶n cho dï kh¶ n¨ng thanh to¸n cuèi cïng cña NH lµ tèt. §iÒu nµy hµm ý, kh«ng thÓ thê ¬ víi rñi ro thanh kho¶n trong kinh doanh NH. 1.1.4.4Rñi ro l·i suÊt Lµ kh¶ n¨ng x¶y ra nh÷ng tæn thÊt khi l·i suÊt thay ®æi ngoµi dù kiÕn. L·i suÊt ng©n hµng th-êng xuyªn biÕn ®éng víi c¸c møc ®é kh¸c nhau cã thÓ dÉn ®Õn tæn thÊt. NÕu NH duy tr× tµi s¶n cã vµ tµi s¶n nî víi nh÷ng kú h¹n kh«ng c©n xøng nhau, th× ph¶i chÞu rñi ro l·i suÊt trong viÖc t¸i tµi trî tµi s¶n cã vµ tµi s¶n nî. Rñi ro l·i suÊt g¾n liÒn víi rñi ro tÝn dông. ViÖc lµm cho c¸c kú h¹n cña tµi s¶n cã vµ tµi s¶n nî c©n xøng víi nhau lµ gi¶i ph¸p tèt nhÊt ®Ó phßng ngõa rñi ro l·i suÊt. Tuy nhiªn, nã l¹i ®èi lËp víi chøc n¨ng chuyÓn ho¸ tµi s¶n cña NH. NghÜa lµ, t¹i cïng mét thêi ®iÓm, NH kh«ng thÓ võa lµ ng-êi trùc tiÕp phßng ngõa rñi ro cho b¶ng c©n ®èi tµi s¶n cña m×nh, võa lµ ng-êi chuyÓn ho¸ tµi s¶n. Khi ®ã, gi¶m ®-îc rñi ro l·i suÊt ®ång nghÜa víi viÖc gi¶m kh¶ n¨ng sinh lêi cña NH, bëi lÏ nã lµm cho c¸c c¬ héi ®Çu t- vµo nh÷ng lÜnh vùc cã rñi ro song kh¶ n¨ng sinh lêi lín. 1.1.4.5Rñi ro ho¹t ®éng ngoai b¶ng Mét xu h-íng ®ang ph¸t triÓn m¹nh mÏ trong ho¹t ®éng cña c¸c NH hiÖn ®¹i lµ viÖc më réng c¸c nghiÖp vô ngo¹i b¶ng C¸c ho¹t ®éng ngo¹i b¶ng cã ¶nh h-ëng ®Õn tr¹ng th¸I t-¬ng lai cña b¶ng c©n ®èi tµi s¶n néi b¶ng, bëi v× c¸c ho¹t ®éng ngo¹i b¶ng cã thÓ t¹o ra nh÷ng tµi s¶n cã vµ tµi s¶n nî bæ sung cho b¶ng c©n ®èi néi b¶ng 12 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 XuÊt ph¸t tõ tÝnh chÊt cña c¸ ho¹t ®éng ngo¹i b¶ng lµ nh thu ®-îc phÝ trong khi kh«ng ph¶I sö dông ®Õn vèn kinh doanh cho nªn ®· khuyÕn khÝch ph¸t triÓn c¸c ho¹t ®éng ngo¹i b¶ng. Tuy nhiªn, nh÷ng ho¹t ®éng nµy còng tiÒm Èn rñi ro, nh÷ng tr-êng hîp thua lç nghiªm träng trong ho¹t ®éng ngo¹i b¶ng ®· trë thµnh nguyªn nh©n chÝnh khiÕn cho NH cã thÓ ®I ®Õn ph¸ s¶n. 1.1.4.6Rñi ro c«ng nghÖ vµ ho¹t ®éng §æi míi c«ng nghÖ nh ®· trë thµnh chñ ®Ò ®-îc c¸c ng©n hµng quan t©m h¬n bao giê hÕt trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y. Trong nh÷ng n¨m 80 vµ 90 c¸c ng©n hµng ®· tËp trung n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng b»ng nh÷ng kho¶n ®Çu t- khæng lå vµo lÜnh vùc nh- vi tÝnh, th«ng tin, c¬ së h¹ tÇng, c«ng nghÖ. Môc tiªu ph¸t triÓn c«ng nghÖ ng©n hµng lµ nh»m gi¶m chi phÝ b×nh qu©n trªn mét ®¬n vÞ s¶n phÈm. Rñi ro c«ng nghÖ ph¸t sinh khi nh÷ng kho¶n ®Çu t- cho ph¸t triÓn c«ng nghÖ kh«ng t¹o ra ®-îc kho¶n tiÕt kiÖm trong chi phÝ nh- ®· dù tÝnh khi më réng quy m« ho¹t ®éng. Rñi ro vÒ c«ng nghÖ cã thÓ g©y nªn hËu qu¶ lµ kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña ng©n hµng gi¶m xuèng ®¸ng kÓ vµ nguyªn nh©n cña sù ph¸ s¶n ng©n hµng trong t-¬ng lai. Ng-îc l¹i, lîi Ých tõ viÖc ®Çu t- c«ng nghÖ t¹o cho ng©n hµng mét søc bËt quan träng trong cuéc c¹nh tranh d÷ déi trªn th-¬ng tr-êng vµ ®ång thêi cho phÐp c¸c ng©n hµng ph¸t triÓn c¸c s¶n phÈm míi, tiªn tiÕn, hiÖn ®¹i, gióp cho ng©n hµng tån t¹i vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng. Rñi ro ho¹t ®éng cã mèi liªn hÖ chÆt chÏ víi rñi ro c«ng nghÖ vµ cã thÓ ph¸t sinh bÊt cø khi nµo nÕu hÖ thèng c«ng nghÖ bÞ trôc trÆc hoÆc lµ khi hÖ thèng hç trî bªn trong ngõng ho¹t ®éng. 1.1.4.7Rñi ro quèc gia vµ c¸c rñi ro kh¸c - Rñi ro quèc gia: Mét trong nh÷ng ®¶m b¶o cho viÖc thu håi ®-îc vèn gèc vµ l·I khi ®Çu t- ë n-íc ngoµi lµ viÖc ph¶i kiÓm so¸t ®-îc tr¹ng th¸i cung cÇu vèn vµ tÝn dông trong t-¬ng lai cña quèc gia mµ ng©n hµng cã ý ®Þnh ®Çu t-. Ngay c¶ trong tr-êng hîp c«ng ty cã kh¶ n¨ng s½n sµng hoµn tr¶ vèn vay nh-ng còng cã thÓ 13 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 thùc hiªn ®-îc, bëi v×, chÝnh phñ n-íc nµy cÊm hoÆc h¹n chÕ viÖc thanh to¸n cho n-íc ngoµi do dù tr÷ ngo¹i hèi h¹n hÑp hoÆc v× lý do chÝnh trÞ - Nh÷ng rñi ro kh¸c: thay ®æi thuÕ ®ét ngét, ¶nh h-ëng cña chiÕn tranh lµm cho c¸c ®iÒu kiÖn trªn thÞ tr-êng tµi chÝnh thay ®æi kh«ng thÓ dô- tÝnh tr-íc ®-îc, sù sôp ®æ ®ét ngét cña thÞ tr-êng chøng kho¸n, trém c¾p, lõa ®¶o - C¸c rñi ro b¾t nguån tõ yÕu tè kinh tÕ vÜ m« nh- l¹m ph¸t gia t¨ng, sù biÕn ®éng gi¸ c¶ hµng ho¸, thÊt nghiÖp ®Òu cã ¶nh h-ëng ®Õn sù biÕn ®éng l·I suÊt, béc lé rñi ro tÝn dông vµ rñi ro thanh kho¶n. 1.2 TÝn dông Ng©n hµng 1.2.1 Kh¸i niÖm “ TÝn dông ng©n h¯ng ph°n ²nh quan hÖ vay m­în vèn tiÒn tÖ gi÷a c²c ng©n h¯ng víi c²c chñ thÓ kinh tÕ kh²c trong nÒn kinh tÕ ” TÝn dông lµ quan hÖ vay m-în, gåm c¶ cho vay vµ ®i vay. Tuy nhiªn khi g¾n tÝn dông víi chñ thÓ nhÊt ®Þnh nh- ng©n hµng (hoÆc c¸c tæ chøc trung gian kh¸c)- vÝ dô nh- ng©n hµng- th× chØ bao hµm nghÜa lµ ng©n hµng cho vay. TÝn dông lµ ho¹t ®éng tµi trî cña ng©n hµng cho kh¸ch hµng. 1.2.2 C¸c nghiÖp vô tÝn dông 1.2.2.1Theo h×nh thøc cÊp TD - ChiÕt khÊu th-¬ng phiÕu Th-¬ng phiÕu ®-îc h×nh thµnh chñ yÕu tõ qu¸ tr×nh mua b¸n chÞu hµng ho¸ vµ dÞch vô gi÷a kh¸ch hµng víi nhau. ng-êi b¸n ( hoÆc ng-êi thô h-ëng) cã thÓ gi÷ th-¬ng phiÕu ®Õn h¹n ®Ó ®ßi tiÒn ng-êi mua (hoÆc ng-êi ph¶i tr¶) hoÆ mang ®Õn ng©n hµng ®Ó xin chiÕt khÊu tr-íc h¹n. - Cho vay  ThÊu chi 14 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Lµ ho¹t ®éng cho vay qua ®ã ng©n hµng cho phÐp ng-êi vay ®-îc chi tréi trªn sè d- tiÒn göi thanh to¸n cña m×nh ®ªn mét giíi h¹n nhÊt ®Þnh vµ trong thêi gian x¸c ®Þnh. Giíi h¹n nµy ®-îc gäi lµ h¹n møc thÊu chi. Sè l·i mµ kh¸ch hµng ph¶i tr¶ = l·i suÊt thÊu chi * thêi gian thÊu chi * sè tiÒn thÊu chi C¸c kho¶n chi qu¸ h¹n møc thÊu chi sÏ chÞu l·i suÊt ph¹t vµ bÞ ®×nh chØ sö dông h×nh thøc nµy. ThÊu chi dùa trªn c¬ së thu vµ chi cña kh¸ch hµng kh«ng phï hîp vÒ thêi gian vµ quy m«. Thêi gian vµ sè l-îng thiÕu cã thÓ dù ®o¸n dùa vµo dù ®o¸n ng©n quü song kh«ng chÝnh s¸c. Do vËy h×nh thøc cho vay nµy t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho kh¸ch hµng trong qu¸ tr×nh thanh to¸n: chñ ®éng, nhanh, kÞp thêi. ThÊu chi lµ h×nh thøc tÝn dông ng¾n h¹n, linh ho¹t, thñ tôc ®¬n gi¶n, phÇn lín lµ kh«ng cã ®¶m b¶o, cã thÓ cÊp cho c¶ doanh nghiÖp lÉn c¸ nh©n vµi ngµy trong th¸ng vµi th¸ng trong n¨m dïng ®Ó tr¶ l-¬ng, chi c¸c kho¶n ph¶i nép, mua hµng... H×nh thøc nµy nh×n chung chi sö dông ®èi víi kh¸ch hµng cã ®é tin cËy cao, thu nhËp ®Òu ®Æn vµ k× thu nhËp ng¾n.  Cho vay trùc tiÕp tõng lÇn Lµ h×nh thøc cho vay t-¬ng ®èi phæ biÕn cña ng©n hµng ®èi víi c¸c kh¸ch hµng kh«ng cã nhu cÇu vay th-¬ng xuyªn, kh«ng cã ®iÒu kiÖn ®Ó ®-îc cÊp h¹n møc thÊu chi. Mét sè kh¸ch hµng sö dông vèn chñ së h÷u vµ tÝn dông th-¬ng m¹i lµ chñ yÕu, chØ khi cã nhu cÇu thêi vô, hay më réng s¶n xuÊt ®Æc biÖt míi vay ng©n hµng, tøc lµ vèn tõ ng©n hµng chØ tham gia vµo mét sè giai ®o¹n nhÊt ®Þnh cña chu k× s¶n xuÊt kinh doanh. Mçi lÇn vay kh¸ch hµng ph¶i lµm ®¬n vµ tr×nh ng©n hµng ph-¬ng ¸n sö dông vèn vay. Ng©n hµng sÏ ph©n tÝch kh¸ch hµng vµ kÝ hîp ®ång cho vay, x¸c ®Þnh quy m« cho vay, thêi h¹n gi¶i ng©n, thêi h¹n tr¶ nî, l·i suÊt vµ yªu cÇu ®¶m b¶o nÕu cÇn. Mçi mãn vay ®-îc t¸ch biÖt nhau thµnh c¸c hå s¬ (khÕ -íc nhËn nî) kh¸c nhau. Theo tõng kú h¹n nî trong hîp ®ång, ng©n hµng sÏ thu gèc vµ l·i. trong qu¸ tr×nh kh¸ch hµng sö dông tiÒn vay, ng©n hµng sÏ kiÓm so¸t môc ®Ých vµ hiÖu 15 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 qu¶ sö dông, nÕu thÊy cã dÊu hiÖu vi ph¹m hîp ®ång, ng©n hµng sÏ thu nî tr-íc h¹n, hoÆc chuyÓn nî qu¸ h¹n. L·i suÊt cã thÓ cè ®Þnh hoÆc th¶ næi theo thêi ®iÓm tÝnh l·i. NghiÖp vô cho vay tõng lÇn t-¬ng ®èi ®¬n gi¶n. Ng©n hµng cã thÓ kiÓm so¸t tõng mãn vay t¸ch biÖt. TiÒn cho vay dùa vµo gi¸ trÞ cña tµi s¶n ®¶m b¶o.  Cho vay theo h¹n møc §©y lµ nghiÖp vô tÝn dông theo ®ã ng©n hµng tho¶ thuËn cÊp cho kh¸ch hµng h¹n møc tÝn dông. H¹n møc tÝn dông cã thÓ tÝnh cho c¶ kú hoÆc cuèi kú. §ã lµ sè d- t¹i thêi ®iÓm tÝnh. H¹n møc tÝn dông ®-îc cÊp trªn c¬ së kÕ ho¹ch s¶n xuÊt kinh doanh, nhu cÇu vèn vµ nhu cÇu vay vèn cña kh¸ch hµng. Trong k× kh¸ch hµng cã thÓ thùc hiÖn vay tr¶ nhiÒu lÇn, song d- nî kh«ng ®-îc v-ît qu¸ h¹n møc tÝn dông. Mét sè tr-êng hîp ng©n hµng quy ®Þnh h¹n møc cña kú. D- nî trong kú cã thÓ lín h¬n h¹n møc. Tuy nhiªn ®Õn cuèi kú, kh¸ch hµng ph¶i tr¶ nî ®Ó gi¶m d- nî sao cho dnî cuèi kú kh«ng ®-îc v-ît qu¸ h¹n møc. Mçi lÇn vay kh¸ch hµng chØ cÇn tr×nh bµy ph-¬ng ¸n sö dông tiÒn vay, nép c¸c chøng tõ chøng minh ®· mua hµng hoÆc dÞch vô vµ nªu yªu cÇu vay. Sau khi kiÓm tra tÝnh chÊt hîp ph¸p vµ hîp lÖ cña chøng tõ, ng©n hµng sÏ ph¸t tiÒn cho kh¸ch hµng. §©y lµ h×nh thøc cho vay thuËn tiÖn cho nh÷ng kh¸ch hµng vay m-în th-êng xuyªn, vèn vay tham gia th-êng xuyªn vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. Trong nghiÖp vô nµy ng©n hµng kh«ng Ên ®Þnh tr-íc ngµy tr¶ nî. Khi kh¸ch hµng cã thu nhËp, ng©n hµng sÏ thu nî, do ®ã t¹o chñ ®éng qu¶n lý ng©n quü cho kh¸ch hµng. Tuy nhiªn do c¸c lÇn vay kh«ng t¸ch biÖt thµnh c¸c kú h¹n nî cô thÓ nªn ng©n hµng khã kiÓm so¸t hiÖu qu¶ sö dông tõng lÇn vay. Ng©n hµng chØ cã thÓ ph¸t hiÖn vÊn ®Ò khi kh¸ch hµng nép b¸o c¸o tµi chÝnh hoÆc d- nî l©u kh«ng gi¶m sót.  Cho vay lu©n chuyÓn Cho vay lu©n chuyÓn lµ nghiÖp vô cho vay dùa trªn lu©n chuyÓn cña hµng ho¸. Doanh nghiÖp khi mua hµng cã thÓ thiÕu vèn, ng©n hµng cã thÓ cho vay ®Ó 16 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 mua hµng vµ sÏ thu nî khi doanh nghiÖp b¸n hµng. §Çu n¨m hoÆc quý, ng-êi vay ph¶i lµm ®¬n xin vay lu©n chuyÓn. Ng©n hµng vµ kh¸ch hµng tho¶ thuËn víi nhau vÒ ph-¬ng thøc vay, h¹n møc tÝn dông, c¸c nguån cung cÊp hµng ho¸ vµ kh¶ n¨ng tiªu thô. H¹n møc tÝn dông cã thÓ ®-îc tho¶ thuËn trong mét n¨m hoÆc vµi n¨m. §©y kh«ng ph¶i lµ thêi h¹n hoµn tr¶ mµ lµ thêi h¹n ®Ó ng©n hµng xem xÐt l¹i mèi quan hÖ víi kh¸ch hµng vµ quyÕt ®Þnh cã cho vay n÷a hay kh«ng, tuú vµo mèi quan hÖ gi÷a ng©n hµng vµ kh¸ch hµng còng nh- t×nh h×nh tµi chÝnh cña kh¸ch hµng. ViÖc cho vay dùa trªn lu©n chuyÓn cña hµng ho¸ nªn c¶ ng©n hµng lÉn doanh nghiÖp ®Òu ph¶i nghiªn cøu kÕ ho¹ch lu©n chuyÓn hµng ho¸ ®Ó dù ®o¸n dßng ng©n quü trong thêi gian tíi. Khi vay, kh¸ch hµng chØ cÇn göi ®Õn ng©n hµng c¸c chøng tõ ho¸ ®¬n nhËp hµng vµ sè tiÒn cÇn vay. Ng©n hµng cho vay vµ tr¶ tiÒn cho ng-êi b¸n. Theo h×nh thøc nµy, gi¸ trÞ hµng ho¸ mua vµo (cã ho¸ ®¬n, hîp ph¸p, hîp lÖ, ®óng ®èi t-îng) ®Òu lµ ®èi t-îng ®-îc ng©n hµng cho vay; thu nhËp b¸n hµng ®Òu lµ nguån ®Ó chi tr¶ cho ng©n hµng. Ng©n hµng sÏ cho vay theo tû lÖ nhÊt ®Þnh tuú theo khèi l-îng vµ chÊt l-îng vµ quan hÖ nî nÇn cña ng-êi vay. C¸c kho¶n ph¶i thu vµ c¶ hµng ho¸ trong kho trë thµnh vËt ®¶m b¶o cho kho¶n vay. Cho vay lu©n chuyÓn th-êng ¸p dông ®èi víi c¸c doanh nghiªp th-¬ng nghiÖp hoÆc doanh nghiÖp s¶n xuÊt cã chu kú tiªu thô ng¾n ngµy, cã quan hÖ vay tr¶ th-êng xuyªn víi ng©n hµng. Cho vay lu©n chuyÓn rÊt tiÖn cho kh¸ch hµng. Thñ tôc vay chØ cÇn thùc hiÖn mét lÇn cho nhiÒu lÇn vay. Kh¸ch hµng ®-îc ®¸p øng nhu cÇu vèn kÞp thêi, v× vËy viÖc thanh to¸n cho ng-êi cung cÊp sÏ nhanh gän. Nh-ng nÕu doanh nghiÖp gÆp khã kh¨n trong tiªu thô th× ng©n hµng sÏ gÆp khã kh¨n trong viÖc thu håi vèn do thêi h¹n cña kho¶n vay kh«ng ®-îc quy ®Þnh râ rµng.  Cho vay tr¶ gãp Cho vay tr¶ gãp lµ h×nh thøc tÝn dông, theo ®ã ng©n hµng cho phÐp kh¸ch hµng tr¶ gèc lµm nhiÒu lÇn trong thêi h¹n tÝn dông ®· tho¶ thuËn. Cho vay tr¶ gãp 17 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 th-êng ®-îc ¸p dông ®èi víi c¸c kho¶n vay trung vµ dµi h¹n, tµi trî cho tµi s¶n cè ®Þnh hoÆc hµng l©u bÒn. Sè tiÒn tr¶ mçi lÇn d-îc tÝnh to¸n sao cho phï hîp víi kh¶ n¨ng tr¶ nî (th-êng lµ tõ khÊu hao vµ thu nhËp sau thuÕ cña ®ù ¸n, hoÆc tõ thu nhËp hµng kú cña ng-êi tiªu dïng). Ng©n hµng th-êng cho vay tr¶ gãp ®èi víi ng-êi tiªu dïng th«ng qua h¹n møc nhÊt ®Þnh. Ng©n hµng sÏ thanh to¸n cho ng-êi b¸n lÎ vÒ sè hµng ho¸ mµ kh¸ch hµng ®· mua tr¶ gãp. C¸c cöa hµng b¸n lÎ nhËn tiÒn ngay sau khi b¸n hµng tõ phÝa ng©n hµng vµ lµm ®¹i lý thu tiÒn cho ng©n hµng, hoÆc kh¸ch hµng tr¶ trùc tiÕp cho ng©n hµng. §©y lµ h×nh thøc tÝn dông tµi trî cho ng-êi mua nh»m khuyÕn khÝch tiªu thô hµng ho¸. Cho vay tr¶ gãp rñi ro cao do kh¸ch hµng th-êng thÕ chÊp b»ng hµng ho¸ mua tr¶ gãp. Kh¶ n¨ng tr¶ nî phô thuéc vµo thu nhËp ®Òu ®Æn cña kh¸ch hµng. NÕu ng-êi vay mÊt viÖc, èm ®au, thu nhËp gi¶m sót th× kh¶ n¨ng thu nî cña ng©n hµng còng bÞ ¶nh h-ëng. ChÝnh v× rñi ro cao nªn l·i suÊt cho vay tr¶ gãp th-êng lµ l·i suÊt cao nhÊt trong khung l·i suÊt cho vay cña ng©n hµng.  Cho vay gi¸n tiÕp PhÇn lín cho vay cña ng©n hµng lµ cho vay trùc tiÕp. Bªn c¹nh ®ã ng©n hµng còng ph¸t triÓn c¸c h×nh thøc cho vay gi¸n tiÕp. §©y lµ h×nh thøc cho vay th«ng qua c¸c tæ chøc trung gian. Ng©n hµng cho vay qua c¸c tæ, ®éi, héi, nhãm nh- nhãm s¶n xuÊt, Héi N«ng d©n, Héi Cùu chiÕn binh, Héi Phô n÷…C¸c tæ chøc nµy th-êng liªn kÕt c¸c thµnh viªn theo mét môc ®Ých riªng, song chñ yÕu ®Òu hç trî lÉn nhau, b¶o vÖ quyÒn lîi cho mçi thµnh viªn. V× vËy viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ, lµm giµu, xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo lu«n ®-îc c¸c tæ chøc nµy rÊt quan t©m. Ng©n hµng cã thÓ chuyÓn mét vµi kh©u cña ho¹t ®éng cho vay sang c¸c tæ chøc trung gian, nh- thu nî, ph¸t tiÒn vay… Tæ chøc trung gian còng cã thÓ ®øng ra b¶o ®¶m cho c¸c thµnh viªn vay, hoÆc c¸c thµnh viªn trong nhãm b¶o l·nh cho mét thµnh viªn vay. §iÒu nµy rÊt thuËn tiÖn khi ng-êi vay kh«ng cã hoÆc kh«ng ®ñ tµi s¶n thÕ chÊp. 18 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Ng©n hµng còng cã thÓ cho vay th«ng qua ng-êi b¸n lÎ c¸c s¶n phÈm ®Çu vµo cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. ViÖc cho vay theo c¸ch nµy sÏ h¹n chÕ ng-êi vay sö dông tiÒn sai môc ®Ých. Cho vay gi¸n tiÕp th-êng ®-îc ¸p dông ®èi víi thÞ tr-êng cã nhiÒu mãn vay nhá, ng-êi vay ph©n t¸n, c¸ch xa ng©n hµng. Trong tr-êng hîp nh- vËy cho vay qua trung gian cã thÓ tiÕt kiÖm chi phÝ cho vay (ph©n tÝch, gi¸m s¸t, thu nî…). Cho vay qua trung gian ®Òu nh»m gi¶m bít rñi ro, chi phÝ cña ng©n hµng. Tuy nhiªn nã còng béc lé c¸c khiÕm khuyÕt. NhiÒu trung gian ®· lîi dông vÞ thÕ cña m×nh ®Ó t¨ng l·i suÊt cho vay, hoÆc gi÷ lÊy sè tiÒn cña c¸c thµnh viªn kh¸c cho riªng m×nh. C¸c nhµ b¸n lÎ cã thÓ lîi dông ®Ó b¸n hµng kÐm chÊt l-îng hoÆc víi gi¸ ®¾t cho ng-êi vay vèn. - Cho thuª tµi s¶n Ho¹t ®éng chñ yÕu cña ng©n hµng lµ cho kh¸ch hµng vay tiÒn ®Ó mua tµi s¶n. Tuy nhiªn trong nhiÒu tr-êng hîp, kh¸ch hµng kh«ng ®ñ(hoÆc ch-a ®ñ) ®iÒu kiÖn ®Ó vay. ®Ó më réng tÝn dông, NHTM ®· mua c¸c tµi s¶n theo yªu cÇu cña kh¸ch hµng ®Ó cho kh¸ch hµng thuª. V× tµi s¶n cho thuª thuéc së h÷u cña ng©n hµng nªn ng©n hµng cã thÓ thu hßi ®Ó b¸n hoÆc cho ng-êi kh¸c thuª khi ng-êi thuª kh«ng tr¶ ®-îc nî. §iÒu nµy gãp phÇn gi¶m bít thiÖt h¹i cho ng©n hµng. Ho¹t ®éng cho thuª b¾t nguån tõ doanh nghiÖp s¶n xuÊt hoÆc cung cÊp thiÕt bÞ, nhµ cöa cã gi¸ trÞ lín, thêi gian sö dông dµi. Do ng-êi mua kh«ng ®ñ tiÒn mua, hoÆc chØ cã nhu cÇu sö dông trong thêi gian ng¾n h¬n thêi gian khÊu hao cña tµi s¶n .. ®· lµm n¶y sinh nhu cÇu thuª. C¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt vµ cung cÊp cã nhu cÇu tiªu thô ®Ó t¨ng doanh thu vµ gi¶m hao mßn cña tµi s¶n. Tõ ®ã n¶y sinh nhu cÇu cho thuª - ®i thuª. Cho thuª cã hai h×nh thøc chñ yÕu lµ cho thuª nghiÖp vô vµ cho thuª tµi chÝnh. Cho thuª nghiÖp vô ®¸p øng nhu cÇu thuª trong thêi gian ng¾n, ng-êi ®i thuª kh«ng cã dù ®Þnh mua tµi s¶n ®ã ®Ó sö dông l©u dµi, vÝ dô cho thuª phßng trong kh¸ch s¹n, cho thuª « t« ng¾n ngµy … Cho thuª tµi chÝnh ®¸p øng nhu cÇu 19 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 thuª trong thêi gian dµi vµ ng-êi ®i thuª cã quyÒn mua l¹i tµi s¶n khi kÕt thóc hîp ®ång thuª. Ho¹t ®éng cho thuª cña NHTM chñ yÕu lµ cho thuª tµi chÝnh. - B¶o l·nh B¶o l·nh cña ng©n hµng lµ cam kÕt cña ng©n hµng d-íi h×nh thøc th- b¶o l·nh vÒ viÖc thùc hiÖn nghÜa vô tµi chÝnh thay cho kh¸ch hµng cña ng©n hµng khi kh¸ch hµng kh«ng thùc hiÖn ®-îc ®óng nghÜa vô nh- cam kÕt. B¶o l·nh th-êng cã 3 bªn: bªn h-ëng b¶o l·nh, bªn b·o lµnh, vµ bªn ®-îc b¶o l·nh. B¶o l·nh cña ng©n hµng cã nghÜa ng©n hµng lµ bªn b¶o l·nh; kh¸ch hµng cña ng©n hµng lµ ng-êi ®-îc b¶o l·nh; vµ ng-êi h-ëng b¶o l·nh lµ bªn thø ba.B¶o l·nh lµ h×nh thøc tµi trî th«ng qua uy tÝn , ng©n hµng kh«ng ph¶i xuÊt tiÒn ngay khi b¶o l·nh, do vËy b¶o l·nh ®-îc coi nh- tµi s¶n ngo¹i b¶ng. Khi kh¸ch hµng kh«ng thùc hiÖn ®-îc cam kÕt, ng©n hµng ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô chi tr¶ cho bªn thø ba. Kho¶n chi tr¶ nµy ®-îc xÕp vµo lo¹i tµi s¶n xÊu trong néi b¶ng, cÊu thµnh nî qu¸ h¹n. ChÝnh v× vËy, b¶o l·nh chøa ®ùng c¸c rñi ro nh- mét kho¶n cho vay vµ ®ßi hái ng©n hµng ph©n tÝch kh¸ch hµng nh- khi cho vay. Cã nhiÒu h×nh thøc b¶o l·nh kh¸c nhau:  B¶o l·nh ®¶m b¶o tham gia dù thÇu Lµ cam kÕt cña ng©n hµng víi chñ ®Çu t- vÒ viÖc tr¶ tiÒn ph¹t thay cho bªn dù thÇu nÕu bªn dù thÇu vi ph¹m c¸c qui ®Þnh trong hîp ®ång dù thÇu. Trong ho¹t ®éng kinh tÕ, rÊt nhiÒu ho¹t ®éng ®-îc thùc hiÖn th«ng qua ®Êu thÇu nh- ®Êu thÇu cung cÊp thiÐt bÞ, x©y dùng. §Ó t×m kiÕm ®-îc c¸c nhµ ®Çu t- cã ®ñ n¨ng lùc vµ h¹n chÕ nh÷ng rñi ro khi nhµ thÇu vi ph¹m c¸c ®iÒu kho¶n tham gia dù thÇu nhtróng thÇu song kh«ng thùc hiÖn hîp ®ång, kh«ng kª khai ®óng c¸c yªu cÇu cña chñ ®Çu t-.  B¶o l·nh thùc hiÖn hîp ®ång Lµ cam kÕt cña ng©n hµng vÒ viÖc chi tr¶ tæn thÊt thay cho kh¸ch hµng nÕu kh¸ch hµng kh«ng thùc hiÖn ®Çy ®ñ hîp ®ång nh- cam kÕt, g©y tæn thÊt cho bªn thø ba. C¸c hîp ®ång ®-îc b¶o l·nh nh- hîp ®ång cung cÊp hµng ho¸, x©y dùng, 20
- Xem thêm -