Rèn kĩ năng thực hiện các phép tính về lũy thừa trong dạy học môn toán số học lớp 6

  • Số trang: 32 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 34 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

TÓM TẮT ĐỀ TÀI TÓM TẮT ĐỀ TÀI Tên đề tài : “Rèn kĩ năng thực hiện các phép tính về lũy thừa trong dạy học môn Toán Số học lớp 6”. Giáo viên thực hiện : Nguyễn Thị Tố Liên. Đơn vị công tác : Trường Trung học Cơ Sở Bàu Năng. I. Lý do chọn đề tài: - Do nhiệm vụ đào tạo của trường phổ thông giai đoạn hiện nay là phát huy tính chủ động sáng tạo, trang bị cho học sinh kĩ năng hiểu vấn đề chính xác… trong quá trình lĩnh hội kiến thức toán học. - Do thực trạng nhiều học sinh vẫn còn thụ động trong giờ học, mà chưa tư duy tích cực học tập chưa biết áp dụng lý thuyết vào bài tập, do đó cần nhờ vào giáo viên hướng dẫn rèn kĩ năng vận dụng kiến thức bài học vào bài tập. II. Mục đích nhiên cứu: - Hướng dẫn học sinh khai thác kiến thức về lũy thừa nhằm rèn kĩ năng tính toán tích cực trong các hoạt động học tập, chủ động, sáng tạo trong quá trình lĩnh hội kiến thức hơn. III. Đối tượng- Phương pháp nghiên cứu: * Đối tượng : - Nghiên cứu kĩ năng giải toán một cách chủ động từ các bài “Lũy thừa ,nhân và chia hai lũy thừa cùng cơ số” cho học sinh lớp 6A3, 6A4, 6A5 trong dạy học môn Số học lớp 6 khi thực hiện giải toán. * Phương pháp : - Dự giờ, trao đổi kinh nghiệm với giáo viên và học sinh. - Tham khảo tài liệu ở các sách, báo. - Kiểm tra quá trình thực hiện : Đối chiếu kết quả, so sánh. IV. Đề tài đưa ra giải pháp mới: 0 - Rèn kĩ năng thực hiện phép tính về lũy thừa trong dạy môn Số học 6 từ cơ bản đến nâng cao bằng cách tiếp cận, phát hiện và lĩnh hội kiến thức một chủ động., sáng tạo và tích cực. V. Hiệu quả áp dụng: * Giáo viên: - Phương pháp rèn kỹ năng giải toán nhanh về lũy thừa hợp lý cho các đối tượng học sinh. * Học sinh : - Nắm vững và khắc sâu kiến thức giải toán về lũy thừa, vận dụng nhiều kiến thức cơ bản về Toán học. - Phát triển các hoạt động tư duy biết cách tự rèn tốt kĩ năng giải toán, đặc biệt là giải toán về lũy thừa. V. Phạm vi áp dụng: - Áp dụng giải pháp đối với bộ môn Toán trường THCS Bàu Năng. - Áp dụng giải pháp đối với bộ môn Toán các đơn vị bạn. Bàu Năng, ngày tháng năm 2011 Giáo viên thực hiện Nguyễn Thị Tố Liên I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Lý do chọn đề tài : Trong giai đoạn đổi mới của đất nước hiện nay đòi hỏi Giáo dục và Đào tạo phải đổi mới chương trình đào tạo và phương pháp dạy học mới một cách thích hợp. Để góp phần thực hiện nhiệm vụ đó, nội dung và phương pháp dạy học của môn toán phải đổi mới cho phù hợp với yêu cầu phát triển của xã hội và đáp ứng nhu cầu phát triển toàn diện của học sinh. 1 Theo việc chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá theo Chuẩn kiến thức kỹ năng, chỉ đạo định hướng đổi mới phương pháp dạy học với hướng tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh dưới sự tổ chức hướng dẫn của giáo viên, giúp học sinh chiếm lĩnh tri thức khoa học tích cực chủ động. - Để thực hiện nhiệm vụ dạy học với nội dung và chương trình mới theo:Chuẩn kiến thức kỹ năng là vấn đề giáo viên giảng dạy bộ môn Toán quan tâm nhất, nhằm phát huy tính chủ động, tìm tòi, sáng tạo, thích tìm hiểu kiến thức mới và hiểu được kiến thức cơ sở khoa học, thì thường xuyên của mỗi giáo viên trong giờ lên lớp nhằm kích thích sự suy nghĩ của học sinh cần có phương pháp hướng dẫn học sinh biết cách khai thác các kiến thức liên quan trong bài tập để phát huy cao hứng thú học tập của học sinh trong hoạt động tự chiếm lĩnh tri thức, mỗi giáo viên trong giờ lên lớp cần kích thích sự suy nghĩ của học sinh. - Bởi vậy, quá trình giảng dạy môn Toán, để có được các phương pháp rèn luyện kỹ năng cho học sinh ở một dạng toán nào đó trong chương trình đang học, qua đó học sinh có thể nắm kiến thức và vận dụng vào giải bài tập thật tốt, đó là việc mà mỗi giáo viên tâm đắc và nó được tích luỹ kinh nghiệm trong suốt quá trình lên lớp. Việc rèn kỹ năng giải toán về lũy thừa và cũng nhằm trang bị cho các em có kiến thức thật tốt, thật vững vàng trong việc chuẩn bị bước vào bậc Trung học phổ thông. -Từ đó để nâng cao chất lượng bộ môn, học sinh hứng thú học tập hơn tạo điều kiện tư duy học sinh phát triển. - Phụ thuộc vào chất lượng hệ thống câu hỏi, bài tập mà giáo viên sử dụng khi hướng dẫn học sinh tiếp cận phát hiện và chiếm lĩnh kiến thức giúp học sinh động não, tích cực tham gia vào quá trình học tập, từ đó học sinh hứng thú học tập hơn. - Chính từ những lý do trên, tôi quyết định chọn nghiên cứu đề tài : “Rèn kĩ năng thực hiện các phép tính về lũy thừa trong dạy toán Số học 6”. Trường Trung học cơ sở Bàu Năng góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy đáp ứng với mục tiêu giáo dục của Ngành đề ra. 2. Mục đích nghiên cứu: 2 - Nghiên cứu cách hướng dẫn khai thác kiến thức bài học từ bài “Lũy thừa, nhân và chia hai lũy thừa cùng cơ số” trong dạy học môn Số học lớp 6 khi thực hiện giải toán.giúp các em tích cực chủ động tìm hiểu, khám phá và lĩnh hội kiến thức nhanh hơn, nhớ lâu hơn kiến thức đã học. 3. Đối tượng nghiên cứu: - Nghiên cứu rèn kĩ năng giải toán về “Lũy thừa” cho học sinh lớp 6A3,6A4,6A5 trường THCS Bàu Năng . * Phạm vi nghiên cứu: Tôi nghiên cứu đề tài trong phân môn số học 6 chương I và chương II. Tiến hành nghiên cứu vận dụng một số phương pháp tích cực khi hướng dẫn khai thác thông tin kiến thức bài học trong quá trình giải toán cho học sinh. 4. Phương pháp nghiên cứu: - Nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến kiến thức cần rèn học sinh kĩ năng tính toán. -Dự giờ, học hỏi trao đổi các đồng nghiệp:Tìm hiểu giáo viên khác cách hướng dẫn học sinh khai thác thông tin có hiệu quả và qua đó rút kinh nghiệm cho bản thân áp dụng. -Điều tra, đàm thoại, tìm hiểu thực trạng học sinh. -Kiểm tra đối chiếu, so sánh, điều chỉnh bổ sung. -Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện, so sánh kết quả giữa các lớp qua các thời điểm. 5. Giả thuyết khoa học: - Trong giờ học toán trở nên khó hiểu đối học sinh trung bình và yếu nếu giáo viên không quan tâm đếh các em ,các em không có kinh nghiệm giải toán ,chất lượng sẽ ra sao? - Nhưng nếu giáo viên sử dụng tốt hướng dẫn rèn học sinh biết cách khai thác tìm tòi phát hiện kiến thức để giải toán thì tiết sẽ trở nên sinh động, tạo được niềm 3 say mê hứng thú học tập cho học sinh, kích thích các em chủ động phát hiện và chiếm lĩnh kiến thức một cách nhanh chóng, hiệu quả tốt. II. NỘI DUNG 4 1 Cơ sở lý luận : 1.1Các văn bản chỉ đạo của cấp trên : - Nghị quyết số 40/2000/QH X ngày 9/12/2000 của Quốc Hội khóa X về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông đã khẳng định mục tiêu của việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông là:“ Xây dựng nội dung chương trình, phương pháp giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ cho công nghiệp hóa- hiện đại hóa nước, phù hợp thực tiễn và truyền thống Việt nam, tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông ở các nước phát triển trong khu vực và trên thế giới.” - Công văn số 720/GDTrH tháng 08/2004 Bộ Giáo Dục và Đào Tạo đưa ra các yêu cầu về phương pháp dạy học của bộ môn, cụ thể: + Giáo viên cần thể hiện rõ vai trò là người tổ chức, điều khiển cho học sinh hoạt động một cách chủ động, sáng tạo. + Giáo viên chú ý định lượng tổ chức hoạt động học tập, giúp học sinh tự lực khám phá những kiến thức mới, tạo điều kiện cho học sinh không những lĩnh hội được nội dung kiến thức mà còn nắm được phương pháp đi đến kiến thức đó. - Nghị quyết TW 2- khoá VIII (12-1996) khẳng định : “Phải đổi mới phương pháp giáo dục- đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy, sáng tạo của người học, từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương pháp hiện đại vào quá trình dạy học, bảo đảm thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học sinh”. - Luật Giáo dục 2005, điều 28.2 đã ghi “ Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kỷ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”. Với tình hình tiến độ phát triển của đất nước trong giai đoạn hiện nay thì giáo dục là quốc sách hàng đầu và đào tạo con người luôn đảm nhận vai trò hết sức quan 5 trọng trong việc “Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” mà Đảng, nhà nước đã đề ra ta cần thực hiện một số nhiệm vụ sau: 1.2 . Các quan niệm khác về giáo dục : - Quan niệm về dạy học môn Toán: Theo Những vấn đề chung về đổi mới giáo dục THCS môn Toán: “Dạy học toán thực chất là dạy hoạt động toán học. Đối với học sinh có thể xem giải toán là hình thức chủ yếu của hoạt động Toán học. Trong dạy học toán, mỗi bài tập toán học được sử dung với những dụng ý khác nhau, có thể dùng tạo tiền đề xuất phát, để gợi động cơ, để làm việc với nội dung mới,…đều hướng tới việc thực hiện các mục đích dạy học.” - Quan niệm về dạy học môn Số học: Trong giảng dạy môn Số học chủ yếu giúp học sinh nắm được những kiến thức cơ bản về định nghĩa, quy tắc, quy trình giải một loại bài toán qua đó nhằm giúp học sinh có thể giải quyết một số vấn đề giải toán ứng dụng thực tế. Nội dung dạy học môn toán Số học thường liên quan đến các hoạt động sau : + Nhận dạng và thể hiện một khái niệm, một quy tắc, một phương pháp, một thuật toán. + Những hoạt động mang tính toán học : Chứng minh, định nghĩa, giải toán bằng cách tìm x... + Những hoạt động trí tuệ : Phân tích, tổng hợp, so sánh, tương tự, trừu tượng hoá, khái quát hoá, đặc biệt hoá,… + Những hoạt động ngôn ngữ : Giải thích, trình bày một lời giải, phát biểu một định nghĩa, quy tắc, một thuật toán,… Tất cả những gì có thể được lĩnh hội (tri giác) nhờ sự hỗ trợ của hệ thống các câu hỏi, bài tập kết hợp các hoạt động trí tuệ được xem là cách khai thác thông tin kiến thức bài học trong môn toán nói chung, môn đại số nói riêng . 2. Cơ sở thực tiễn : 2.1. Thực tiễn vấn đề nghiên cứu : 6 - Qua nhiều tiết dự giờ, các tiết dạy hội giảng thao giảng, các tiết dạy trên lớp,… đều được giáo viên quan tâm đặt câu hỏi, chọn lựa bài tập hướng dẫn rèn kĩ năng tính toán nhanh trong môn Toán, bên cạnh việc giúp học sinh hoạt động lĩnh hội các kiến thức về lý thuyết, một trong những mục tiêu đặt ra là phải rèn luyện kỹ năng cho học sinh đối với việc vận dụng kiến thức để giải mỗi loại Toán trong chương trình của từng khối lớp, và nó cũng chiếm một thời lượng cần thiết trong mỗi tiết học. - Việc rèn kỹ năng giải toán nói chung là giúp học sinh từ chổ biết cách giải được một bài toán đơn giản đến giải thành thạo một bài toán là rất khó. Đối với giải toán cũng vậy, là quá trình hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức đã học từ chổ nhận biết cách giải và giải thành thạo tính nhanh một số dạng toán đặc biệt trong chương trình Toán lớp 6. - Để rèn kỹ năng giải toán về “Lũy thừa” cho học sinh, trước hết học sinh phải được cung cấp và nắm vững những kiến thức cơ bản về lũy thừa và công thức tổng quát cũng như các bước thực hiện phép tính, trình bày hoàn chỉnh bài toán như thế nào?. Trước hết cần nắm vài khái niệm cơ bản về lũy thừa đã học. Các bài tập ở sách giáo khoa nhằm giúp học sinh củng cố kiến thức mới. - Qua các lần tổng kết rút kinh nghiệm, các đối tượng học sinh hoạt động vẫn chưa đều, chưa thu hút lượng học sinh trung bình yếu tham gia tích cực hơn, một số học sinh chưa biết cách khai thác kiến thức nên tiết học vẫn còn nhiều học sinh thụ động, dẫn đến hiệu quả chất lượng thấp. Thực tế giảng dạy và dự giờ các đồng nghiệp, việc hướng dẫn rèn học sinh giải toán bài tập ở sách giáo khoa ở các trường Trung học cơ sở Bàu Năng, bản thân tôi nhận thấy những vấn đề sau: - Đối với học sinh : + Một bộ phận học sinh trung bình, yếu chưa mạnh dạn phát biểu, chưa chủ động trong quá trình giải toán cũng như vận dụng kiến thức vào giải toán. + Tình trạng chung hiện nay là học sinh chưa chủ động trong tìm hiểu kiến thức mới từ sách giáo khoa. 7 + Không biết cách áp dụng lý thuyết sách giáo khoa theo hướng phát hiện và giải quyết vấn đề để rút ra cách giải. + Lười nghiên cứu bài nên chưa thật sự mang lại hiệu quả cao về chất lượng giáo dục và đào tạo. - Đối với giáo viên : + Giáo viên do nhiều nguyên nhân đã chưa thật sự nghiên cứu sâu vấn đề khai thác kiến thức như thế nào để học sinh tích cực hơn trong quá trình học tập nhằm nâng cao chất lượng bộ môn Toán. + Phân loại chưa rõ các câu hỏi, bài tập hướng dẫn học sinh hoạt động chiếm lĩnh kiến thức trong các bài học. + Cách đặt và sử dụng câu hỏi, chọn lựa bài tập kích thích tư duy học sinh chưa phù hợp. 2.2. Sự cần thiết của đề tài : - Thầy chỉ đạo còn trò là chủ động học tập,chủ thể cần phải được cuốn hút vào những hoạt động học tập do giáo viên tổ chức và chỉ đạo qua đó, học sinh tự lực khám phá điều mình chưa biết chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức đã được sắp đặt. Giáo viên không cung cấp, áp đặt kiến thức có sẵn mà hướng dẫn học sinh phát hiện và chiếm lĩnh tri thức, rèn luyện kĩ năng thông qua các hoạt động, hình thành thói quen vận dụng kiến thức toán học vào học tập các môn học khác và vào thực tiễn. - Gíáo viên hướng dẫn học sinh khai thác kiến thức, học sinh vừa nắm được tri thức mới, vừa nắm được phương pháp lĩnh hội tri thức đó, phát triển tư duy tích cực, sáng tạo. - Đáp ứng mục tiêu của dạy học môn Toán, mỗi tiết dạy hướng tới hình thành cho học sinh năng lực tư duy độc lập, sáng tạo, hình thành và phát triển năng lực tự học đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh được tập dượt tham gia giải quyết những vấn đề thực tế có liên quan đến kiến thức toán học, chuẩn bị cho học sinh thích ứng với đời sống xã hội. 8 - Vấn đề then chốt là cần sự thu hút được các đối tượng học sinh, đặc biệt là học sinh yếu kém tham gia hoạt động học tập tích cực hơn nhằm nâng dần chất lượng giáo dục nói chung, chất lượng môn Toán nói riêng. 3. Nội dung vấn đề : 3.1. Vấn đề đặt ra đối với việc hướng dẫn nhớ lại kiến thức liên quan đến bài tập môn Số học 6 (phần Lũy thừa ): - Hướng dẫn khai thác kiến thức của bài tập ở sách giáo khoa phải được kết hợp các hoạt động dạy học toán một cách hợp lý, theo con đường tìm hiểu, khám phá phát hiện và lĩnh hội kiến thức. - Phát huy tính tích cực của học sinh thông qua hướng dẫn khai thác các bài tập sách giáo khoa là bài tập dẫn để củng cố kiến thức mới nhanh chóng và học sinh dể hiểu hơn: + Rèn kĩ năng tính toán , kết hợp hệ thống câu hỏi trong hướng dẫn học sinh khai thác kiến thức + Học sinh có thói quen biết vận dụng các định nghĩa, quy tắc, phương pháp giải Toán và tìm lời giải bài toán thích hợp .. + Phát huy khả năng suy luận vận dụng các hoạt động trí tuệ, thực nghiệm, dự đoán, phân tích, tổng hợp, so sánh, khái quát hóa và tương tự hóa,… +Cần khắc phục sai lầm trong quá trình thực hiện. - Nắm rõ các cấp độ phát triển tư duy của học sinh. - Vận dụng, phối hợp tốt các phương pháp đặc trưng bộ môn để uốn nắn các em. a) Vai trò của giáo viên: - Tổ chức các hoạt động học tập giúp học sinh có thể tiếp cận thông tin và xử lý thông tin để tìm ra kiến thức mới thông qua hoạt động cá nhân hoặc nhóm. - Cẩn hệ thống câu hỏi có tác động kích thích tư duy độc lập chủ động và tích cực, kích thích lòng ham học hỏi, tạo sự say mê chiếm lĩnh tri thức, tạo điều kiện 9 cho học sinh thực hiện các hoạt động học tập một cách tự giác, chủ động và bộc lộ khả năng tự nhận thức của mình. -Hoạt động của giáo viên bao gồm: +Sử dụng câu hỏi hợp lý nhằm tạo tình huống có vấn đề cho học sinh hoạt động tiếp cận thông tin kiến thức + Hướng dẫn học sinh hoạt động kích thích tư duy: Phân tích, thực hành, so sánh, dự đoán,…. + Yêu cầu học sinh biết nhận xét, sửa sai bài làm của bạn. b) Vai trò của học sinh : - Học sinh hoạt động học tập hướng vào sự tìm kiếm và phát hiện ra kiến thức. - Học sinh biết thực hành, phân tích lý luận theo cách suy nghĩ của mình, hình thành dần năng lực tự học, tự biết khai thác thông tin kiến thức thông qua hoạt động học tập trên lớp. + Động não giải quyết vấn đề, qua đó tìm ra những kiến thức cần tiếp thu. + Rút ra nhận xét, kết luận về những kiến thức cần lĩnh hội qua kiến thức đã biết. 3.2. Giải pháp: 3.2.1 Các mức độ phát triển tư duy của học sinh trong việc lĩnh hội kiến thức: * Các kiến thức kỹ năng phải dựa trên cơ sở phát triển năng lực trí tuệ học sinh ở các cấp độ, từ đơn giản đến phức tạp, nội dung bao gồm các mức độ khác nhau của nhận thức: - Nhận biết: Là sự nhớ lại các dữ liệu, thông tin đã có trước đây; nghĩa là có thể nhận biết thông tin, ghi nhớ, tái hiện thông tin, nhắc lại một loạt dữ liệu, từ các sự kiện đơn giản đến lý thuyết phức tạp. - Thông hiểu: Là khả năng nắm được, hiểu được ý nghĩa của các khái niệm, hiện tượng, sự vật, giải thích được, chứng minh được. 10 -Vận dụng: Là khả năng sử dụng các kiến thức đã học vào một hoàn cảnh cụ thể mới: Vận dụng nhận biết, hiểu biết thông tin để giải quyết vấn đề đặt ra; là khả năng đòi hỏi học sinh phải biết vận dụng kiến thức, biết sử dụng phương pháp, nguyên lý hay ý tưởng để giải quyết một vấn đề nào đó. - Phân tích: Là khả năng phân chia một thông tin ra các phần thông tin nhỏ cao cho có thể hiểu được cấu trúc, tổ chức của nó và thiết lập mối liên hệ phụ thuộc lẫn nhau giữa chúng. - Đánh giá: Là khả năng xác định giá trị của thông tin, bình xét, nhận định, xác định được giá trị của một tư tưởng, một nội dung kiến thức, một phương pháp. -Sáng tạo: Là khả năng tổng hợp, sắp xếp, thiết kế lại thông tin, khai thác, bổ sung thông tin từ các nguồn tư liệu khác để sáng lập một hình mẫu mới. Tuy nhiên trong chương trình Giáo dục phổ thông, chủ yếu đề cặp đến các cấp độ: Nhận biết, thông hiểu, vận dụng đối với học sinh đại trà, các cấp độ còn lại chú trọng phát huy năng khiếu, năng lực sáng tạo đối với bồi dưỡng học sinh giỏi. 3.2.2 Các biện pháp tương thích thực hiện quy trình hướng dẫn học sinh khai thác kiến thức giải toán : a) Tác động đến nhận thức của học sinh khi tiếp cận và phát hiện vấn đề: - Thể hiện cấp độ nhận biết nên sự kết hợp giữa bài tập và hệ thống câu hỏi gợi mở nhằm tái hiện kiến thức về quy tắc, định nghĩa, thuật toán,… chuẩn bị cho việc phát hiện kiến thức mới. Quy trình thực hiện: Cho học sinh tiếp cận, phát hiện kiến thức mới, giáo viên chọn giải bài tập vào lúc mở đầu các bài tập có sự liên hệ giữa kiến thức đã học và kiến thức mới, để học sinh chủ động tìm ra kiến thức. Biết kết hợp hợp lý với hệ thống câu hỏi, tạo ra tình huống làm xuất hiện nội dung bài học. Ví dụ 1: Khi hình thành khái niệm “Lũy thừa vói số mũ tư nhiên ” a.a.a.a = ? Giáo viên giới thiệu a.a.a.a = a 4 11 a 4 đọc là : a lũy thừa 4 ( hay lũy thừa bậc 4 của a) Trong đó: a là cơ số , n là số mũ  .a.a.....  a = ? Giáo viên hỏi tiếp: a n HS trả lời a  .a.a.....  a (n 0 )= an n a n : đọc là gì? : a lũy thừa n ( hay lũy thừa bậc n của a) * Vậy bài tập ?1 được khai thác một cách hiệu quả hơn, qua đó cũng giúp học sinh chủ động trong suy nghĩ phát hiện ra kiến thức mới nhanh chống hơn. Ở đây học sinh tích cực tìm ra kiến thức bằng cách nhận biết: Lũy thừa Cơ số Số mũ Giá trị của lũy thừa 72 7 2 49 23 2 3 8 34 3 4 81 Ở đây học sinh tích cực tìm ra kiến thức bằng cách nhận biết Ví dụ 2: Khi dạy bài “Lũy thừa , nhân hai lũy thừa cùng cơ số” Để giúp học sinh dễ dàng phát hiện và nhớ nội dung công thức làm ?3 sgk/Tr27. a/ x5 .x 4 = x 5+4= x9 b/ a4 .a = a4+1 =a5 BT63/SGK : Điền dấu X thích hợp vào ô trống trong bảng sau: Câu Đúng a/ 23.22=26 b/23.22=25 Sai x x c/54.5 =54 x 12 Có thể học sinh chưa hiểu gì về nội dung bài tập. Giáo viên chỉ cần nhắc lại công thức nhân hai lũy thừa cùng cơ số. Ví dụ 3: Khi giải BT 61/SGK/Tr28 :Trong các số sau số nào là lũy thừa của số mũ tự nhiên lớn hơn 1 ?(Có nhiều cách viết khác nhau ) 8=23 ; 16=24 ; 27=33; 64=43=24; 81=34=92 ;100=102 HS nghĩ và sẽ tái hiện lại những phép biến đổi đã học để làm. Từ đó học sinh đã hình thành cho mình nội dung bài sẽ học và xem như bài học đã giải quyết một cách nhẹ nhàng. Ví dụ 4: Bằng cách thực hiện như các ví dụ trên, khi dạy bài: “Lũy thừa, nhân hai lũy thừa cùng cơ số” Viết gọn tích sau bằng cách dùng lũy thừa. VD : BT 56/SGK b,d : Viết gọn tích sau bằng cách dùng lũy thừa b/6.6.6.3.2 =6.6.6.6 =6 4 d /100.10.10.10 =10.10.10.10.10 =10 5 hay 100.10.10.10 = 10 2 .10 3 = 10 5 Bằng kiến thức đã học cho học sinh so sánh giá trị của lũy thừa với tích cơ số và số mũ * So sánh: a/ 23 với 2 . 3 b/ 25 với 2 . 5 ; Học sinh làm: a/ 23 = 8 ; 2 . 3=6 23 ≠ 2 . 3 b/ 25=32 ; 2 . 5=10 25 ≠ 2 . 5 Cũng từ phương pháp nêu vấn đề như thế thì khi vào bài học, học sinh đã biết được hướng giải quyết. Áp dụng thêm phương pháp so sánh thì học sinh rút ra được kết luận cho trường hợp tính toán khác cao hơn. b/Giải quyết vấn đề đăt ra 13 Quá trình từ hướng dẫn rèn kĩ năng tính toán về lũy thừa từ bài tập ở sách giáo khoa môn số học 6 phát huy tính tích cực làm bài tập cho học sinh và học sinh nhạy bén hơn. Ví dụ 5: Học sinh trình bày bằng cách tính giá trị lũy thừa và tính chia hai lũy thừa cùng cơ số theo quy tắc BT 68/SGK/Tính bằng hai cách : Cách 1 : Tính số bị chia , số chia rồi tính thương. Cách 2 : Chia hai lũy thừa cùng cơ số tính kết quả. a/210 :28 b/46: 43 Cách 1 : a/210 :28 =1024:256 =4 b/46: 43 =4094 :64 =64 Cách 2 : /210 :28 = 210-8 = 22= 4 b/46: 43 =4 6-3= 43 =64 - Thảo luận thông qua hệ thống câu hỏi.cách giải 1 làm sao ? cách giải 2 làm sao ? - Hướng dẫn tự nghiên cứu, tìm hướng giải quyết vấn đề. Ví dụ 6: Để giúp học sinh tìm ra hướng giải thêm bài tập bổ sung nâng cao hơn về tính giá trị lũy thừa của lũy thừa và nhân hai lũy thừa không cùng số mũ BT69/Tr30/sgk Tính c/2 3 .4 2 cần đưa về dạng gì ? (hai lũy thừa cùng cơ số ) HS giải c/2 3 .4 2 =23 .24 =27 BT : Tính ( 2 3)2 = ? Trong bài toán này, cần có sự vận dụng phối hợp linh hoạt kiến thức đã học Hướng dẫn xem như 2 3 là cơ số thì HS tính ( 2 3)2 = 8 2 = 64 Từ đó giáo viên hướng dẫn thêm cách tính khác (am)n=am . n Gọi học sinh tính cách khác ( 2 3)2=23. 2 =26 =64 14 c) Tác động đến nhận thức của học sinh khi vận dụng kiến thức: - Khái quát hoá, đặc biệt hoá, tương tự hoá để có được kiến thức …. - Toán học hoá các tình huống thực tiễn. - Phát triển tư duy trên cơ sở kiến thức đã nhận thức được. Ví dụ7: Bằng cách nêu vấn đề kích thích suy nghĩ của học sinh, giáo viên có thể nêu ngươc lại như sau: -Trường hợp trong tập hợp số nguyên cơ số là số nguyên thì định nghĩa lũy thừa và công thức nhân và chia hai lũy thừa cùng cơ số (với số mũ là số tự nhiên ) vẫn đúng - Qua đó, rèn cho học sinh tư duy khái quát hoá một bài toán từ một trường hợp hợp cụ thể. BTbổ sung : Tính a/(-2) 4 b/(-2) 3 c/ (-2) 4 . (-2) 3 d/(-2) 4 . (-2) 3 e/((-2) 3 ) 2 Lần lượt gọi HS tính a/(-2) 4 = (-2). (-2). (-2). (-2) = 16 b/ (-2) 3 = (-2). (-2). (-2) = -8 c/ (-2) 4 . (-2) 3 = (-2) 4+3 =(-2) 7 d/(-2) 4 : (-2) 3 = (-2) 4-3 =(-2) 1 = -2 e/((-2) 3 ) 2 = (-8) 2 =64 hay ((-2) 3 ) 2 =(-2) 3.2 =(-2) 6 = 64 Đến đây giáo viên khắc sâu đặt câu hỏi : -Lũy thừa bậc chẵn của số nguyên âm là số nguyên gì ? (số nguyên dương ) -Lũy thừa bậc chẵn của số nguyên âm là số nguyên gì ? (số nguyên âm) HS sẽ trả lời được và khắc sâu được kiến thức cho các em để vận dụng trong tính toán sau này. Đề tài này nghiên cứu về “Rèn kĩ năng thự hiện phép tính về lũy thừa cùng cơ số trong Số học 6” giúp học sinh nắm vững định nghĩa lũy thừa, phân biệt được cơ số và số mũ, nắm được công thức nhân hai lũy thừa cùng cơ số. Học sinh biết viết gọn một tích có nhiều thừa số bằng nhau bằng cách dùng lũy thừa , biết tính giá trị các lũy thừa, biết nhân hai lũy thừa cùng cơ số. Học sinh thấy được ích 15 lợi của cách viết gọn bằng lũy thừa. Đặc biệt là khắc sâu cho học sinh cách tính giá trị lũy thừa, tránh sự nhầm lẫn trong việc tính giá trị lũy thừa chứ không phải là nhân cơ số với số mũ của nó. Thu thập số liệu cho việc nghiên cứu đề tài : Trong quá trình nghiên cứu, tôi đã sử dung thang đo thái độ trước tác động và sau tác động để kiểm chứng hiệu quả của học sinh thông qua việc giáo viên hướng dẫn rèn kĩ năng tính toán về lũy thừa từ bài tập ở sách giáo khoa môn số học 6 để thấy tính tích cực học tập bộ môn hơn bằng phiếu kiểm tra. Đề bài kiểm tra 7 phút Nội dung Đúng Sai Sửa lại (nếu có) a/ 3 2 = 3 . 2 b/ 4 3 = 12 c/ 43 = 4 . 4 . 4 = 64 d/ x2 = 16 thì x = 8 e/ x3 = 8 thì x = 2 g/ x2 . x 3 = x6 h/ x5 . x 3 = x8 i/ 23 . 22 = 46 Đáp án gợi ý Nội dung Đúng Sai Sửa lại (nếu sai) a/ 3 2 = 3 . 2 x 3 2 = 3 .3 = 9 b/ 43 = 12 x 43 =4. 4. 4 = 64 x a = 4 vì 42 = 16 x a2.a3 = a2 + 3 = a5 c/ 43 = 4 . 4 . 4 = 64 x d/ a2 = 16 thì a = 8 e/ a3 = 8 thì a = 2 x g/ a2 . a3 = a6 16 h/ a5 . a3 = a8 x i/ 23 . 22 = 46 23 . 22 = 25 x - Những điểm nhầm lẫn học sinh hay mắc phải ở đây là khi tính giá trị lũy thừa , các em thường lấy cơ số nhân với số mũ , chẳng hạn: 3 2 = 3 . 2 = 6; 43 = 12 hoặc khi nhân hai lũy thừa cùng cơ số các em thường giữ nguyên cơ số ,rồi nhân hai số mũ với nhau,ví dụ: a2 . a3 = a6.Thậm chí khi nhân hai lũy thừa cùng cơ số các em lại nhân hai cơ số với nhau, đồng thời nhân hai số mũ với nhau: 2 3. 22= 46. Vì vậy, làm hạn chế chất lượng ở phần này. -Thể hiện mức độ thông hiểu: kiểm tra cách học sinh liên hệ, kết nối các dữ liệu, các định nghĩa, thuật toán của học sinh thông qua tìm kiếm lời giải, cách giải quyết, biết hướng đi ở cách suy nghĩ. Cho thấy học sinh có khả năng diễn đạt, trình bày yếu tố cơ bản, so sánh các yếu tố cơ bản, khái quát, tương tự, dự đoán trong nội dung đang học. Bảng tổng hợp kết quả đầu năm Lớp Số học sinh được kiểm tra Số học sinh đạt điểm 5 trở lên Tỉ lệ % 6A3 38 18 47,4% 6A4 39 19 48,7 % 6A5 37 17 45,9 % c/ Kết quả so sánh , số liệu :Bảng tổng hợp kết quả kiểm tra 1 tiêt Lớp Số học sinh được kiểm tra Số học sinh đạt điểm 5 trở lên Tỉ lệ % 6A3 38 33 86,4 % 6A4 39 34 87,2 % 6A5 37 32 86,5 % 17 - Như vậy, sau khi nghiên cứu và áp dụng đề tài, cũng với nội dung kiểm tra như trên nhưng kết quả đạt được là khả quan hơn. So sánh giữa hai cách làm trên, tôi thấy có nhiều ưu điểm hơn. 4. Kết quả của đề tài  Đối với giáo viên - Giáo viên đã giúp học sinh tìm ra kiến thức toán học nắm vững hơn. Như vậy giáo viên đã thành công được một bước: - Củng cố được nhiều kiến thức cho học sinh : các phép biến đổi toán học liên quan đến bài học - Tổ chức được tình huống học tập giúp học sinh nghiên cứu kiến thức rất cần thiết. - Hướng dẫn giải quyết vấn đề bằng cách đặt câu hỏi . - Khẳng định được kiến thức mới trong vốn tri thức của học sinh bằng hệ thống hoá các. - Từ khi thực hiện đề tài tôi nhận thấy chất lượng học sinh có nhiều tiến bộ các em ham thích học tập môn tóan biết suy luận giải các bài tâp từ đơn giản đến phức tạp theo sự hương dẫn của giáo viên để tìm ra được kiến thức mới.  Đối với học sinh - Học sinh nắm được kiến thức phổ thông, cơ bản về định nghĩa lũy thừa, nhân hai lũy thừa cùng cơ số biết so sánh hai lũy thừa cùng cơ số và khác cơ số, đặc biệt là hạn chế sự nhầm lẫn trong tính toán . - Có kỹ năng vận dụng các kiến thức đã học vào giải toán, tăng cường thực hành trong giờ học giúp học sinh rèn luyện kỹ năng nhiều hơn (Phần củng cố từng phần và củng cố toàn bài. - Bước đầu phát triển năng lực trí tuệ , suy luận, phân tích, tổng hợp, sử dụng ngôn ngữ, ký hiệu toán học, năng lực hoạt động.Biết sử dụng công nghệ thông tin (giải toán bằng máy tính bỏ túi) và tin tưởng hơn vào khoa học. 18 - Giúp học sinh thuận lợi hơn trong đạt mục tiêu môn học. - Giúp học sinh sử dụng tốt sách giáo khoa, các tài liệu khác một cách có ý thức. 19
- Xem thêm -