Quản trị rủi ro thanh khoản tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn chi nhánh huyện vĩnh thạnh – tp. cần thơ

  • Số trang: 64 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 16 |
  • Lượt tải: 0
minhtuan

Đã đăng 15929 tài liệu

Mô tả:

TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA KINH TẾ & QTKD --------------------------------- LÊ KỲ TẬP QUẢN TRỊ RỦI RO THANH KHOẢN TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CHI NHÁNH HUYỆN VĨNH THẠNH – TP. CẦN THƠ LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Ngành: Tài Chính Doanh Nghiệp Mã số ngành: 52340201 Cần Thơ, 2014 TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA KINH TẾ & QTKD --------------------------------- SVTH: LÊ KỲ TẬP MSSV: 1097216 QUẢN TRỊ RỦI RO THANH KHOẢN TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CHI NHÁNH HUYỆN VĨNH THẠNH – TP. CẦN THƠ LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Ngành: Tài Chính Doanh Nghiệp Mã số ngành: 52340201 GIÁO VIÊN HƢỚNG DẪN TRƢƠNG THỊ BÍCH LIÊN Cần Thơ, 2014 LỜI CẢM TẠ Trong suốt thời gian học tập tại trƣờng Đại học Cần Thơ, bên cạnh sự nỗ lực không ngừng của bản thân, em còn đƣợc sự chỉ bảo tận tình của quý thầy cô. Đồng thời, Ban Giám Hiệu trƣờng, Ban chủ nhiệm khoa Kinh tế QTKD cũng đã tạo mọi điều kiện cần thiết để chúng em học tập, nghiên cứu và phát huy khả năng của mình. Thêm vào đó, qua hơn 90 ngày thực tập tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chi nhánh huyện Vĩnh Thạnh, với sự giúp đỡ nhiệt tình của Ban giám đốc và toàn thể nhân viên trong chi nhánh cùng với sự hƣớng dẫn tận tình của cô Trƣơng Thị Bích Liên, đến nay em đã hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Em xin chân thành cảm ơn Quý thầy cô khoa Kinh tế - Quản trị kinh doanh đặc biệt là cô Trƣơng Thị Bích Liên đã trực tiếp hƣớng dẫn em trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Em chân thành cảm ơn Ban Giám Đốc, các Anh Chị phòng tín dụng Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Vĩnh Thạnh đã nhiệt tình giúp đỡ và chỉ dẫn em trong thời gian thực tập. Mặc dù có nhiều cố gắng nhƣng do thời gian thực tập và kiến thức còn hạn chế nên không thể tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong quí thầy cô góp ý để luận văn hoàn thiện hơn. Em kính chúc quí thầy cô, Ban Giám Đốc và toàn thể cán bộ trong chi nhánh dồi dào sức khỏe, gặt hái đƣợc nhiều thành công và Ngân hàng ngày càng phát triển. Em xin chân thành cảm ơn! Cần Thơ, ngày…tháng…năm 2014 Sinh viên thực hiện Lê Kỳ Tập i TRANG CAM KẾT Tôi cam đoan rằng đề tài này là do chính tôi thực hiện, các số liệu thu thập và kết quả phân tích trong đề tài là trung thực, đề tài không trùng với bất kỳ đề tài nghiên cứu khoa học nào. ii NHẬN XÉT CỦA CƠ QUAN THỰC TẬP ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. Vĩnh Thạnh, ngày…tháng…năm 2014 iii NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN ******** .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... .......................................................................................................................... Cần Thơ, ngày…tháng…năm 2014 Giáo viên phản biện iv MỤC LỤC Trang LỜI CẢM TẠ ................................................................................................. i TRANG CAM KẾT ....................................................................................... ii NHẬN XÉT CỦA CƠ QUAN THỰC TẬP ......................................... iii NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN...................................... iv DANH SÁCH HÌNH ................................................................................... viii DANH SÁCH BẢNG ................................................................................... ix DANH SÁCH TỪ VIẾT TẮT ........................................................................ x TÓM TẮT ..................................................................................................... xi CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU ...........................................................................12 1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI: .....................................................................12 1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU: ..............................................................12 1.2.1 Mục tiêu chung ....................................................................... 12 1.2.2 Mục tiêu cụ thể ....................................................................... 13 1.3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU ..................................................................13 1.3.1 Không gian ............................................................................ 13 1.3.2 Thời gian ............................................................................... 13 1.3.3 Đối tƣợng nghiên cứu.............................................................. 13 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .......14 2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN: ..............................................................................14 2.1.1 Khái niệm về tính thanh khoản, cung – cầu thanh khoản và khả năng thanh toán .............................................................................. 14 2.1.2 Rủi ro thanh khoản ................................................................. 14 2.1.3 Chiến lƣợc quản trị rủi ro thanh khoản ...................................... 15 2.1.4 Phƣơng pháp đo lƣờng rủi ro thanh khoản................................. 17 2.2 PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: ......................................................19 2.2.1 Phƣơng pháp thu thập số liệu ................................................... 19 2.2.2 Phƣơng pháp phân tích số liệu ................................................. 19 v CHƢƠNG 3: GIỚI THIỆU VỀ NGÂN HÀNG NHNO & PTNT VĨNH THẠNH – TP. CẦN THƠ .............................................................................20 3.1 LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN HUYỆN VĨNH THẠNH ....................................................................................................20 3.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển ............................................... 20 3.1.2 Chức năng hoạt động của ban giám đốc chi nhánh ..................... 21 3.2 CƠ CẤU TỔ CHỨC VÀ CHỨC NĂNG CÁC PHÒNG BAN ............21 3.2.1 Cơ cấu tổ chức của Ngân hàng ................................................. 21 3.2.2 Chức năng các phòng ban ........................................................ 22 3.2.3 Các nghiệp vụ kinh doanh và lĩnh vực đầu tƣ chủ yếu của Ngân hàng 25 3.2.4 Lĩnh vực đầu tƣ chủ yếu .......................................................... 25 3.2.5 Sản phẩm và dịch vụ của chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Vĩnh Thạnh đang hoạt động ............................ 25 3.3 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG QUA 3 NĂM 2011, 2012, 2013 VÀ THÁNG 6/2014 26 3.3.1 Phân tích kết quả hoạt động kinh doanh .................................... 26 3.4 THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NHNO & PTNT VĨNH THẠNH – TP. CẦN THƠ TRONG NĂM 2011 ................................................................................................29 3.4.1 Thuận lợi ............................................................................... 29 3.4.2 Khó khăn ............................................................................... 29 3.4.3 Định hƣớng phát triển của ngân hàng trong thời gian tới ............ 30 CHƢƠNG 4: PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH THANH KHOẢN VÀ RỦI RO THANH KHOẢN TẠI NHNO & PTNT VĨNH THẠNH – TP. CẦN THƠ ....32 4.1 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH NGUỒN VỐN VÀ SỬ DỤNG VỐN CỦA NHNO & PTNT VĨNH THẠNH – TP. CẦN THƠ ....................................32 4.1.1 Phân tích tình hình nguồn vốn của Ngân hàng ........................... 32 4.1.2 Phân tích tình hình biến động về tài sản của ngân hàng .............. 36 4.2 PHÂN TÍCH CUNG – CẦU THANH KHOẢN TẠI NHNO & PTNT VĨNH THẠNH – TP. CẦN THƠ ..............................................................42 4.2.1 Đánh giá tình hình thanh khoản bằng phƣơng pháp phân tích các chỉ tiêu tài chính ............................................................................. 42 vi 4.2.2 Đánh giá trạng thái thanh khoản bằng việc phân tích cung – cầu thanh khoản tại Ngân hàng .............................................................. 47 CHƢƠNG 5: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA VÀ HẠN CHẾ RỦI RO THANH KHOẢN TẠI NHNO & PTNT VĨNH THẠNH – TP. CẦN THƠ TRONG THỜI GIAN TỚI ............................................................................54 5.1 CÁC GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA VÀ HẠN CHẾ RỦI RO THANH KHOẢN TẠI NHNO & PTNT VĨNH THẠNH .........................................54 CHƢƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .................................................57 6.1 KẾT LUẬN ........................................................................................57 6.2 KIẾN NGHỊ ........................................................................................58 6.2.2 Đối với Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam và chi nhánh NHNO & PTNT Tp. Cần Thơ ......................................................................... 58 6.2.3 Đối với Nhà nƣớc và chính quyền địa phƣơng ........................... 58 TÀI LIỆU THAM KHẢO .........................................................................60 vii DANH SÁCH HÌNH Trang Hình 3.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức của NHNo & PTNT chi nhánh Vĩnh Thạnh ..21 Hình 3.2 Cơ cấu nhân sự của chi nhánh NHNo & PTNT huyện Vĩnh Thạnh ..24 Hình 4.1 Cơ cấu nguồn vốn tại NHNo & PTNT huyện Vĩnh Thạnh qua 3 năm 2011, 2012, và 2013 ......................................................................................33 Hình 4.2 Cơ cấu tài sản của NHNo & PTNT huyện Vĩnh Thạnh qua 3 năm 2011, 2012, 2013 ...........................................................................................37 Hình 4.3 Cơ cấu tài sản của Ngân hàng vào tháng 6/2013 và tháng 6/2014...40 Hình 4.4 Chênh lệch giữa cung thanh khoản và cầu thanh khoản của NHNo & PTNT Vĩnh Thạnh năm 2011, 2012, 2013 .....................................................53 viii DANH SÁCH BẢNG Trang Bảng 3.1: Tình hình nhân sự tại NHNO & PTNT huyện Vĩnh Thạnh ............24 Bảng 3.2: Kết Quả Hoạt Động Kinh Doanh Tại NHNO & PTNT huyện Vĩnh Thạnh Qua Các Năm 2011, 2012, 2013 .........................................................26 Bảng 3.3: Kết Quả Hoạt Động Kinh Doanh Tại NHNO & PTNT huyện Vĩnh Thạnh Vào Tháng 6/2013 Và Tháng 6/2014 .................................................28 Bảng 4.1: Tình hình Nguồn vốn Tại Chi nhánh NHNO & PTNT huyện Vĩnh Thạnh qua các năm 2011, 2012, 2013............................................................35 Bảng 4.2: Tình hình Tài sản Tại Chi nhánh NHNO & PTNT huyện Vĩnh Thạnh qua các năm 2011, 2012, 2013 ......................................................................38 Bảng 4.3: Tình hình Tài sản Tại Chi nhánh NHNO & PTNT huyện Vĩnh Thạnh Vào Tháng 6/2013 Và Tháng 6/2014 .............................................................41 Bảng 4.4: Chỉ Tiêu Trạng Thái Tiền Mặt .......................................................42 Bảng 4.5: Chỉ tiêu năng lực sử dụng vốn sinh lời ..........................................43 Bảng 4.6: Chỉ tiêu tiền nóng ..........................................................................44 Bảng 4.7: Chỉ số tiền gửi thƣờng xuyên.........................................................45 Bảng 4.8: Chỉ tiêu cơ cấu tiền gửi..................................................................46 Bảng 4.9: Cân đối giữa tài sản ngắn và nguồn ngắn .......................................47 Bảng 4.10: Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn tại NHNO & PTNT .....................49 Bảng 4.11: Trạng thái thanh khoản tại NHNO & PTNT huyện Vĩnh Thạnh qua 3 năm 2011, 2012, 2013 ................................................................................51 ix DANH SÁCH TỪ VIẾT TẮT ∞∞∞∞∞∞∞ Tiếng Việt Nội dung Cty CP Công ty cổ phần Cty TNHH Công ty trách nhiệm hữu hạn DNTN Doanh nghiệp tƣ nhân NHCSXH Ngân hàng chính sách xã hội NHNN Ngân hàng Nhà nƣớc NHNo & PTNT Ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông thôn NHTM Ngân hàng thƣơng mại NHTMCP Ngân hàng thƣơng mại cổ phần TCTD Tổ chức tín dụng TCKT Tổ chức kinh tế TN Thu Nhập TSC Tài sản có TSCĐ Tài sản cố định UBND Ủy ban nhân dân VNĐ Việt Nam đồng x TÓM TẮT Trong bối cảnh cạnh tranh và hội nhập, để có thể hoạt động hiệu quả, đòi hỏi ngành Ngân hàng trong đó có Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Vĩnh Thạnh – Tp. Cần Thơ phải có những cải cách mới để nâng cao năng lực quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của mình, đặc biệt là rủi ro thanh khoản, vì trong thời gian qua thị trƣờng có nhiều biến động bất thƣờng tác động và ảnh hƣởng mạnh đến hoạt động của các NHTM, nhất là tình hình thanh khoản của các NHTM trong giai đoạn hiện nay và trong thời gian sắp tới. Trƣớc yêu cầu thực tiễn đó, dựa trên cơ sở lý luận về rủi ro thanh khoản và quản trị rủi ro thanh khoản trong hoạt động Ngân hàng, đề tài: “Quản trị rủi ro thanh khoản tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Vĩnh Thạnh – thực trạng và giải pháp “ đƣợc tiến hành nghiên cứu. Với số liệu thứ cấp đƣợc thu thập tại Ngân hàng. Sau khi tổng hợp, tác giả sử dụng phƣơng pháp so sánh số tƣơng đối và so sánh số tuyệt đối, phân tích tình hình biến động chung của nguồn vốn và tài sản của Ngân hàng, từ đó tìm hiểu sự thay đổi trong tổng nguồn cung thanh khoản và nguồn cầu thanh khoản tại Ngân hàng qua các năm 2011, 2012, 2013 và 6/2014. Và hai yếu tố chính ảnh hƣởng đến sự biến động trong qui mô của hai mục này là do tƣơng quan giữa tốc độ tăng của nguồn vốn huy động và tốc độ giảm của vốn điều chuyển tại Ngân hàng quyết định. Với việc sử dụng các chiến lƣợc quản trị rủi ro thanh khoản, tác giả xác định đƣợc Ngân hàng luôn trong trạng thái thừa thanh khoản, tuy nhiên mức độ thừa thanh khoản của Ngân hàng qua các năm không ở mức ổn định. Bên cạnh đó, qua phân tích NHNo & PTNT huyện Vĩnh Thạnh vẫn cần một lƣợng vốn điều chuyển lớn từ Hội sở về Ngân hàng hàng năm. Điều này chứng tỏ rằng NHNo & PTNT huyện Vĩnh Thạnh vẫn chƣa thật sự chủ động trong việc điều hòa cân đối giữa lƣợng vốn huy động và cho vay ra nền kinh tế. Tuy vấn đề rủi ro thanh khoản vẫn chƣa xảy ra đối với NHNo & PTNT huyện Vĩnh Thạnh nhƣng vẫn tiềm ẩn những rủi ro về thanh khoản trong tƣơng laic ho Ngân hàng; nếu không có biện pháp phòng ngừa hiệu quả sẽ ảnh hƣởng xấu đến hoạt động kinh doanh của Ngân hàng trong thời gian sắp tới. Xuất phát từ thực trạng thanh khoản tại Ngân hàng, tác giả đƣa ra giải pháp để phòng ngừa những tác động xấu của rủi ro thanh khoản đến Ngân hàng bằng cách tạo lập trạng thái cân bằng giữa cung thanh khoản và cầu thanh khoản cùng chiến lƣợc cụ thể để tạo lập đƣợc trạng thái cân bằng đó xi CHƢƠNG 1 GIỚI THIỆU 1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI: Thanh khoản và rủi ro thanh khoản là yếu tố quyết định sự an toàn trong hoạt động của bất kỳ Ngân hàng thƣơng mại nào. Trong tình hình hiện nay, nhiều Ngân hàng đang phải đối mặt với tình trạng căng thẳng thanh khoản, khi mà sự cạnh tranh khốc liệt về thu hút tiền gửi buộc Ngân hàng phải tìm kiếm các nguồn tài trợ khác. Khả năng thanh khoản không hợp lý là dấu hiệu đầu tiên của tình trạng bất ổn về tài chính. Cùng với sự phát triển của thị trƣờng tài chính,cơ hội và rủi ro trong quản trị thanh khoản của các Ngân hàng thƣơng mại cũng gia tăng tƣơng ứng. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc kế hoạch đƣợc nhu cầu thanh khoản bằng các phƣơng pháp mang tính ổn định và chi phí thấp để tài trợ cho hoạt động của Ngân hàng thƣơng mại trong thị trƣờng cạnh tranh ngày càng gia tăng. Với tốc độ tăng trƣởng ổn định và vị thế ngày càng đƣợc khẳng định trên trƣờng quốc tế, Việt Nam đang là đang là điểm đến của các dòng vốn đầu tƣ nƣớc ngoài. Đóng góp vào thành công đó, không thể không kể đến hoạt động ngành Ngân hàng, đƣợc xem là “mạch máu của nền kinh tế”. Tuy nhiên, với xu thế hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới, cùng với những gì đã diễn ra trên thị trƣờng tiền tệ Việt Nam những tháng cuối năm 2011 và đầu năm 2012 cho thấy vấn đề thanh khoản và quản trị rủi ro thanh khoản của các Ngân hàng thƣơng mại có ý nghĩa cấp bách cả về lý luận và thực tiễn. Hậu quả của rủi ro thanh khoản đối với mỗi Ngân hàng nói riêng và cả hệ thống Ngân hàng thƣơng mại nói chung là vô cùng nghiêm trọng. Rủi ro thanh khoản xảy ra nhẹ sẽ làm suy giảm mức sinh lời của Ngân hàng, còn nếu nặng có thể đƣc Ngân hàng đến chỗ phá sản. Vì vậy, mà quản trị thanh khoản luôn là hoạt động xuyên suốt trong quá trình hoạt động cảu mỗi Ngân hàng. Trên cơ sở vận dụng những lý thuyết đã đƣợc học trong chƣơng trình đào tạo chuyên ngành tài chính tại Đại học Cần Thơ để nghiên cứu luận văn về “ Quản trị rủi ro thanh khoản tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Vĩnh Thạnh – thực trạng và giải pháp”, nhằm đánh giá về khả năng thanh khoản của Ngân hàng cũng nhƣ đƣa ra những phƣơng pháp nhằm cải thiện đƣợc tính thanh khoản trong hoạt động của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Vĩnh Thạnh. 1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU: 1.2.1 Mục tiêu chung Mục tiêu của đề tài là phân tích tình hình thanh khoản và rủi ro thanh khoản tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển Nông thôn – chi nhánh huyện Vĩnh Thạnh – Tp. Cần Thơ, đề ra giải pháp để nâng cao chất lƣợng của công tác quản trị rủi ro thanh khoản tại Ngân hàng. 12 1.2.2 Mục tiêu cụ thể - Phân tích tình hình nguồn vốn và tài sản tại NHNo & PTNT huyện Vĩnh Thạnh – Tp. Cần Thơ trong khoản thời gian từ năm 2011 đến năm 2013 và tháng 6/2014. - Phân tích tình hình cung - cầu thanh khoản, đánh giá rủi ro thanh khoản của Ngân hàng thông qua các chỉ số đánh giá thanh khoản. - Đề ra giải pháp nhằm tăng cƣờng tính thanh khoản và hạn chế những rủi ro về thanh khoản tại NHNo & PTNT chi nhánh huyện Vĩnh Thạnh – Tp. Cần Thơ. 1.3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 1.3.1 Không gian Đề tài đƣợc thực hiện tại Ngân hang Nông nghiệp và phát triển nông thôn chi nhánh huyện Vĩnh Thạnh – Tp. Cần Thơ. 1.3.2 Thời gian Thời gian thực hiện đề tài nghiên cứu bắt đầu từ ngày 11/08/2014 đến ngày 11/11/2014. Số liệu nghiến cứu là số liệu hoạt động của ngân hàng NHNo & PTNT chi nhánh huyện Vĩnh Thạnh – Tp. Cần Thơ qua 3 năm từ năm 2011 đến năm 2013 và tháng 6/2014. 1.3.3 Đối tƣợng nghiên cứu Do tính bảo mật về số liệu của Ngân hàng cùng những hạn chế về thời gian thực tập và kiến thức của bản thân nên đề tài chỉ đi sâu nghiên cứu thông qua bảng cân đối tài khoản, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. Luận văn sẽ tập trung và đi sâu vào phân tích tình hình thanh khoản và các rủi ro thanh khoản của ngân hàng trong 3 năm 2011, 2012, 2013 và tháng 6/2014; đồng thời đánh giá và đề ra biện pháp phòng tránh rủi ro thanh khoản trong thời gian tới. 13 CHƢƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN: 2.1.1 Khái niệm về tính thanh khoản, cung – cầu thanh khoản và khả năng thanh toán 2.1.1.1 Tính thanh khoản - Xét về góc độ tài sản: Thanh khoản là khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền. Tiêu chí đo lƣờng tính thanh khoản của tài sản thông qua thị trƣờng giao dịch, chi phí giao dịch, thời gian giao dịch. - Xét về góc độ Ngân hàng: Thanh khoản là khả năng Ngân hàng đáp ứng các yêu cầu về vốn khả dụng của mình. Khả năng và yêu cầu về thanh khoản thể hiện trong nguồn vốn cung và nhu cầu thanh khoản. 2.1.1.2 Nguồn cung về thanh khoản Nguồn cung về thanh khoản cho Ngân hàng bao gồm: - Các khoản sẽ nhận đƣợc trong kỳ. - Thu nhập từ việc cung cấp dịch vụ của Ngân hàng. - Các khoản tín dụng sẽ thu về trong kỳ. - Vay mƣợn nhanh chóng từ thị trƣờng tiền tệ. 2.1.1.3 Nhu cầu về thanh khoản Nhu cầu thanh khoản của Ngân hàng bắt nguồn từ: - Việc khách hàng rút các khoản tiền gửi. - Những khoản vay vốn đột xuất của khách hàng. - Thực hiện thanh khoản các khoản phải trả khác. - Chi phí cho việc tạo ra các sản phẩm và các dịch vụ Ngân hàng. 2.1.1.4 Khả năng cân bằng thanh khoản Ở bất cứ thời điểm nào, các nguồn cung và nhu cầu thanh khoản đến cùng một lúc và tạo ra trạng thái thanh khoản ròng và có thể đƣợc nhƣ sau: = Net Liquidity Position (trạng thái thanh khoản ròng) = > 0 : Ngân hàng ở trong tình trạng thừa khả năng thanh toán, thặng dƣ trong thanh khoản (Liquidity surplus). < 0 : Ngân hàng ở trong tình trạng thiếu hụt khả năng thanh khoản (Liquidity deficit). = 0 : Ngân hàng có khả năng cân bằng thanh khoản. 2.1.2 Rủi ro thanh khoản 2.1.2.1 Khái niệm Rủi ro thanh khoản là rủi ro xảy ra khi Ngân hàng thiếu ngân quỹ hoặc tài sản ngắn hạn mang tính khả thi để đáp ứng của ngƣời gửi và ngƣời vay. Hiểu theo cách khác, rủi ro thanh khoản xảy ra khi Ngân hàng không dự trữ đủ tiền để đáp ứng nhu cầu rút tiền của khách hàng. 14 2.1.2.2 Nguyên nhân của rủi ro thanh khoản Do mất cân đối về thời hạn giữa nguồn vốn và sử dụng vốn xảy ra đối với Ngân hàng. Điều này có nghĩa là Ngân hàng tận dụng quá nhiều nguồn vốn có thời hạn ngắn để đầu tƣ vào cho việc cho vay hay các khoản đầu tƣ khác có thời hạn dài. Do đó luồng tiền đem đầu tƣ chƣa thu hồi về để hoàn trả lại cho ngƣời gửi tiền hay các tổ chức cho vay tiền… Do sự thay đổi về lãi suất thị trƣờng, nhất là đối với các khoản tiền gửi. Khi lãi suất tiền gửi giảm, một số ngƣời gửi tiền rút vốn của họ ra khỏi Ngân hàng để đẩu tƣ vào lĩnh vực có khả năng sinh lợi cao. Nhƣ vậy, nhu cầu thanh khoản lúc đó sẽ tăng nhanh buộc Ngân hàng phải tăng nguồn ngân quỹ để đáp ứng kịp thời. Hơn nữa, những thay đổi lãi suất còn ảnh hƣởng đến giá trị thị trƣờng các tài sản, đặc biệt là các giấy nợ mà Ngân hàng có thể đem bán để tăng them nguồn cung cấp thanh khoản và trực tiếp ảnh hƣởng đến chi phí vay mƣợn nhƣ trên thị trƣờng tiền tệ. Ngoài ra, các Ngân hàng phải quan tâm hơn đến việc đáp ứng nhu cầu thanh khoản. Mất cảnh giác đối với đề thanh khoản có thể làm tổn hại nghiêm trọng niềm tin của công chúng vào Ngân hàng. Một trong những nhiệm vụ của các nhà quản trị thanh khoản là duy trì mối quan hệ gần gũi với những khách hàng gửi tiền lớn và khách hàng vay nắm giữu mức lớn để biết đƣợc nhu cầu, thời gian rút vốn của họ. 2.1.3 Chiến lƣợc quản trị rủi ro thanh khoản 2.1.3.1 Những nguyên tắc về quản trị thanh khoản Một số nguyên tắc mang tính chất chỉ đạo đƣợc đƣa ra cho nhà quản trị Ngân hàng về tính thanh khoản của Ngân hàng nhƣ sau: - Nhà quản trị thanh khoản phải thƣờng xuyên bám sát hoạt động cảu các bộ phận về nguồn vốn và sử dụng vốn trong phạm vi Ngân hàng và điều phối các bộ phận này với nhau. - Nhà quản trị thanh khoản cần phải đánh giá, xác định đƣợc các khách hàng có khả năng gửi tiền và vay vốn từ Ngân hàng. Từ đó ngƣời quản trị có thể hoạch định đƣợc chiến lƣợc thanh khoản cho Ngân hàng. - Khả năng thanh khoản sẽ ảnh hƣởng đến hoạt động kinh doanh của Ngân hàng. Nhà quản trị Ngân hàng cần tránh tình trạng kéo dài các trạng khoản của Ngân hàng. Thừa thanh khoản hay thiếu thanh khoản đều có tác động xấu đến hoạt động của Ngân hàng. 2.1.3.2 Chiến lược quản trị thanh khoản: có 3 cách *** Chiến lược quản trị thanh khoản từ bên trong (tài sản) Cách tiếp cận truyền thống này thƣờng đƣợc các nhà quản trị Ngân hàng sử dụng để đáp ứng nhu cầu thanh khoản một cách chủ động. Chiến lƣợc này đòi hỏi Ngân hàng dự trữ thanh khoản dƣới hình thức tài sản có tính thanh khoản cao, chủ yếu là tiền mặt và các chứng khoán ngắn hạn. Khi xuất hiện nhu cầu thanh khoản, Ngân hàng bán các tài sản dự trữ để lấy tiền cho đến khi tất cả các nhu cầu thanh khoản đƣợc đáp ứng đầy đủ. Chiến lƣợc quản trị thanh khoản thao hƣớng này đƣợc gọi là sự chuyển dịch tài sản bởi vì Ngân hàng tăng nguồn cung cấp thanh khoản bằng cách bán các tài sản phi tiền mặt thành tiền mặt. 15 Một tài sản có tính thanh khoản cao có những đặc điểm sau: - Có thể tiếp cận thị trƣờng tiêu thụ để có thể chuyển đổi thành tiền nhanh. - Không bị thiệt hại về giá cả về giá cả khi bán tài sản. - Khi cần có thể mua lại dễ dàng với chi phí hợp lý. Những tài sản có tính thanh khoản cao nhất là những giấy nợ ngắn hạn hoặc do những chủ thể uy tín phát hành nhƣ tín phiếu kho bạc, các khoản vay Ngân hàng trung ƣơng, trái phiếu đô thị, tiền gửi tại các Ngân hàng khác… Nhƣ vậy, trong chiến lƣợc quản trị thanh khoản dựa vào tài sản, một Ngân hàng đƣợc coi là quản trị tốt nếu có thể tiếp cận các nguồn cung cấp thanh khoản ở chi phí hợp lý, số lƣợng tiền vừa đủ theo yêu cầu và kịp thời vào lúc nó đƣợc cần đến. Tuy nhiên, sự chuyển dịch tài sản có những nhƣợc điểm sau: - Khi bán tài sản cũng có nghĩa là Ngân hàng mất nguồn thu nhập mà các tài sản này tạo ra. Nhƣ vậy, chi phí cơ hội với Ngân hàng để dự trữ khả năng thanh khoản bằng tài sản khá cao. - Đối với Ngân hàng phải chi trả cho các chi phí giao dịch chuyển tài sản, chẳng hạn nhƣ chi phí giao dịch chuyển cho ngƣời môi giới chứng khoán. - Ngân hàng sẽ bị tổn thất vốn đáng kể nếu các tài sản cần bán có sự giảm giá trên thị trƣờng. - Những tài sản có tính thanh khoản cao thì khả năng sinh lãi thị trƣờng thấp. Nếu Ngân hàng đầu tƣ nhiều vào tài sản có tính thanh khoản cao thì Ngân hàng buộc phải bỏ đi lợi nhuận cao hơn tạo ra từ những tài sản khác. *** Chiến lược quản trị thanh khoản từ bên ngoài (nguồn vốn) Chiến lƣợc này dựa vào nguồn vốn từ bên ngoài Ngân hàng thông qua vay mƣợn trên thị trƣờng tiền tệ. Trong chiến lƣợc này, Ngân hàng phải vay mƣợn tức thời nguồn vốn khả dụng để đáp ứng tất cả nhu cầu thanh khoản khi cần. Tuy nhiên việc vay mƣợn thƣờng chỉ đƣợc triển khai khi nhu cầu thanh khoản xuất hiện để tránh dự trữ quá mức cần thiết. Nguồn vốn vay mƣợn thanh khoản chủ yếu đối với một Ngân hàng bao gồm: tiền vay Ngân hàng trung ƣơng, các hợp đồng mua lại, chiết khấu tại NHTW…. Chiến lƣợc quản trị thanh khoản dựa trên nguồn vốn đƣợc hầu hết các Ngân hàng lớn sử dụng rộng rãi. Vay mƣợn thanh khoản là cách tiếp cận nhiều rủi ro để một Ngân hàng giải quyết vấn đề thanh khoản, nhƣng đồng thời cũng đem lại lợi nhuận cao nhất bởi dao động lãi suất trên thị trƣờng tiền tệ và khả năng thay đổi về sự sẵn có của các khoản tín dụng. Đối với chiến lƣợc này, Ngân hàng có thể gặp các khó khăn: chi phí và sự sẵn có nguồn vốn. Một khi nguồn vốn từ thị trƣờng khan hiếm thì Ngân hàng phải trả chi phí ở mức cao để có thể vay đƣợc vốn. *** Chiến lược quản trị rủi ro thanh khoản cân bằng: Với những rủi ro phát sinh khi phụ thuộc vào nguồn vốn từ bên ngoài – thanh khoản vay mƣợn và những chi phí cho dự trữ thanh khoản bên trong bằng tài sản, phần lớn Ngân hàng đã dung hòa trong việc chọn chiến lƣợc 16
- Xem thêm -