Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố cần thơ

  • Số trang: 66 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 11 |
  • Lượt tải: 0
minhtuan

Đã đăng 15929 tài liệu

Mô tả:

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA LUẬT LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN LUẬT Khóa: 2012 - 2014 ĐỀ TÀI: QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ QUẢNG CÁO NGOÀI TRỜI THỰC TIỄN TẠI THÀNH PHỐ CẦN THƠ Giảng viên hướng dẫn: Lâm Bá Khánh Toàn Sinh viên thực hiện: Lê Thị Thanh Thúy MSSV: B110144 Lớp: Luật Hành chính (Bằng 2) Cần Thơ, tháng 5/2014 Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố Cần Thơ LỜI CẢM ƠN Qua thời gian học tập ở Trường Đại học Cần Thơ, được Quý thầy, cô giảng dạy, hướng dẫn chuyên ngành Luật Hành chính, tôi tiếp thu được kiến thức pháp luật điều chỉnh về nhiều lĩnh vực trong xã hội. Với kiến thức học tập bước đầu được trang bị, giúp tôi có thể vận dụng trong quá trình thực hiện công tác chuyên môn. Có được kết quả đó, là nhờ sự nhiệt tình hướng dẫn, giảng dạy của Quý thầy, cô trên cơ sở lý thuyết kết hợp với liên hệ thực tiễn, đã truyền đạt cho tôi kiến thức bổ ích về nhiều lĩnh vực trong xã hội đã được các quy phạm pháp luật điều chỉnh, một cách dễ hiểu, dễ tiếp thu và vận dụng hiệu quả vào thực tiễn. Để hoàn thành luận văn, ngoài sự nỗ lực của cá nhân, người viết nhận được sự hướng dẫn tận tình của thầy – Lâm Bá Khánh Toàn và những người thầy, người cô trong hội đồng phản biện. Bên cạnh đó, về tài liệu tham khảo, người viết cũng nhận được sự giúp đỡ của đồng nghiệp chung cơ quan – Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Cần Thơ. Một lần nữa, người viết xin chân thành kính gửi lời tri ân đến tất cả người thầy, người cô và những người đồng nghiệp quý! Người viết Lê Thị Thanh Thúy SVTH: Lê Thị Thanh Thúy GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố Cần Thơ MỤC LỤC Trang Mở đầu .............................................................................................. 1 Chương 1: Khái quát chung về quản lý nhà nước trong hoạt động quảng cáo ở Việt Nam 1.1. Khái quát chung về quảng cáo 1.1.1. Khái niệm quảng cáo .................................................................. 4 1.1.2. Đặc điểm của quảng cáo ............................................................. 6 1.1.3. Chức năng của quảng cáo ........................................................... 6 1.1.4. Vai trò của quảng cáo ................................................................. 8 1.2. Lịch sử hình thành và phát triển về lĩnh vực quảng cáo ở Việt Nam 1.2.1. Giai đoạn trước khi Pháp lệnh Quảng cáo được ban hành ........... 9 1.2.2. Giai đoạn sau khi Pháp lệnh Quảng cáo được ban hành .............. 10 1.2.3. Giai đoạn từ khi Luật Quảng cáo được ban hành ........................ 13 1.3. Quản lý nhà nước về hoạt động quảng cáo 1.3.1. Chính sách của Nhà nước đối với hoạt động quảng cáo .............. 14 1.3.2. Nội dung quản lý nhà nước về hoạt động quảng cáo ................... 14 1.3.3. Chủ thể quản lý nhà nước về quảng cáo ............................ 16 1.3.4. Các quy định cấm trong hoạt động quảng cáo ............................. 20 Chương 2: Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời - thực tiễn tại thành phố Cần Thơ và phương hướng hoàn thiện 2.1. Quản lý nhà nước đối với từng loại hình quảng cáo ngoài trời 2.1.1. Quảng cáo trên bảng quảng cáo, băng-rôn ................................. 22 2.1.2. Quảng cáo trên màn hình chuyên quảng cáo ............................... 23 2.1.3. Quảng cáo trên phương tiện giao thông ...................................... 23 2.1.4. Quảng cáo bằng loa phóng thanh và hình thức tương tự.............. 24 2.1.5. Biển hiệu của tổ chức, cá nhân hoạt động sản xuất, kinh doanh .. 24 SVTH: Lê Thị Thanh Thúy GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố Cần Thơ 2.2. Chủ thể quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời 2.2.1. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch ................................................ 25 2.2.2. Bộ Xây dựng ............................................................................... 25 2.2.3. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ............................................................ 25 2.2.4. Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch................................................. 26 2.2.5. Phòng Văn hóa và Thông tin cấp huyện ...................................... 27 2.3. Quy hoạch quảng cáo ngoài trời 2.3.1. Nguyên tắc cơ bản về quy hoạch quảng cáo ngoài trời ................ 28 2.3.2. Nội dung quy hoạch quảng cáo ngoài trời .................................... 28 2.3.3. Yêu cầu đối với các vị trí được quy hoạch quảng cáo ngoài trời . 29 2.3.4. Đề án quy hoạch quảng cáo ngoài trời ........................................ 29 2.4. Xử lý vi phạm hành chính trong hoạt động quảng cáo ngoài trời 2.4.1. Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động quảng cáo ngoài trời ................................................................... 31 2.4.2. Vi phạm quy định về quảng cáo trên bảng quảng cáo, băng-rôn, màn hình chuyên quảng cáo ........................................ 33 2.4.3. Vi phạm quy định về quảng cáo trên phương tiện giao thông ...... 35 2.4.4. Vi phạm quy định về quảng cáo bằng loa phóng thanh và hình thức tương tự .................................................................. 35 2.4.5. Vi phạm quy định về biển hiệu.................................................... 36 2.5. Thực tiễn quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời tại thành phố Cần Thơ 2.5.1. Tình hình hoạt động quảng cáo ngoài trời ................................... 37 2.5.2. Công tác quản lý nhà nước về hoạt động quảng cáo ngoài trời.... 39 2.5.3. Một số hạn chế trong công tác quản lí nhà nước về quảng cáo ngoài trời tại thành phố Cần Thơ ................................................. 46 2.5.4. Nguyên nhân của những hạn chế trong công tác quản lí nhà nước về quảng cáo ngoài trời tại thành phố Cần Thơ ........... 47 SVTH: Lê Thị Thanh Thúy GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố Cần Thơ 2.6. Phương hướng hoàn thiện quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời tại thành phố Cần Thơ 2.6.1. Xây dựng và ban hành văn bản quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời .................................................................... 48 2.6.2. Đẩy mạnh thực hiện tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật quảng cáo ngoài trời ................................................... 49 2.6.3. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm .......... 51 2.6.4. Một số đề xuất và kiến nghị nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời tại thành phố Cần Thơ ............ 52 Kết luận ............................................................................................... 54 Tài liệu tham khảo .............................................................................. 56 SVTH: Lê Thị Thanh Thúy GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố Cần Thơ MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong 10 năm trở về đây, cùng với sự phát triển trên các lĩnh vực kinh tế - văn hóa xã hộ của đất nước, hoạt động quảng cáo ngoài trời đã có những bước phát triển cả về chất lượng và số lượng. Gắn liền với quá trình hội nhập quốc tế và xu hướng thương mại hóa toàn cầu đã tạo đà cho hoạt động quảng cáo thương mại không ngừng mở rộng và phát triển trở thành một yếu tố quan trọng, gắn kết hữu cơ với sự tăng trưởng của mỗi sản phẩm, mỗi doanh ngiệp nói riêng và của cả nền kinh tế nói chung. Quảng cáo chuyên nghiệp ở Việt Nam ngày nay đã trở thành một lĩnh vực kinh doanh độc lập, là hoạt động quan trọng trong quá trình sản xuất, kinh doanh chung của cả nền kinh tế. Quảng cáo là một trong những công cụ marketing hữu hiệu thúc đẩy và kích thích phát triển nền kinh tế hàng hóa, có thể nói quảng cáo là một ngành “công nghiệp không khói” thứ hai sau du lịch. Hệ thống quảng cáo trực quan ngoài trời là loại hình quảng cáo có tốc độ phát triển mạnh mẽ, đa dạng vào bậc nhất trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng. Ở Việt Nam quảng cáo ngoài trời phát triển tập trung chủ yếu tại các thành phố lớn như: Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ,... Bên cạnh yếu tố thương mại, hệ thống các phương tiện quảng cáo ngoài trời còn đóng một vai trò quan trọng trong tổng thể cảnh quan đô thị hiện đại, đồng thời hệ thống này cũng sẽ mang lại một hiệu quả to lớn khi sử dụng vào việc tuyên truyền cổ động phục vụ nhiệm vụ chính trị. Lợi ích về kinh tế của hệ thống quảng cáo ngoài trời mang lại là rất to lớn. Tuy nhiên, đi kèm với nó là những tồn tại, hạn chế, như: việc lắp dựng không theo quy hoạch quảng cáo của địa phương, chưa tuân thủ qui chuẩn về kết cấu, hình thức, kích thước, chưa đảm bảo độ an toàn và đạt chuẩn thẩm mỹ,... Tất cả đã gây tác động tiêu cực đến mỹ quan đô thị và khó khăn trong công tác SVTH: Lê Thị Thanh Thúy 1 GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố Cần Thơ quản lý Nhà nước ở lĩnh vực này. Đây là tình trạng chung của hầu hết các thành phố lớn ở nước ta, thành phố Cần Thơ cũng không ngoại lệ. Để khắc phục những tồn tại, hạn chế nêu trên, cần phải tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động quảng cáo ngoài trời. Đó là lí do người viết chọn đề tài ''Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời – thực tiễn tại thành phố Cần Thơ'' để thực hiện luận văn tốt nghiệp. 2. Mục đích nghiên cứu Với đề tài này, người viết chủ yếu đi nghiên cứu, tìm hiểu về công tác quản lý Nhà nước đối với quảng cáo ngoài trời, mà cụ thể là công tác quản lý Nhà nước về quảng cáo ngoài trời tại thành phố Cần Thơ. Qua đó, có thể nhận thấy xem việc thực thi pháp luật vào thực tiễn có gặp những khó khăn, trở ngại gì hay không? Trên cơ sở đó, đưa ra những giải pháp cho việc hoàn thiện pháp luật về quảng cáo ngoài trời của thành phố Cần Thơ cho phù hợp với xu thế chung của nền kinh tế nước ta hiện nay. Qua việc nghiên cứu đề tài này, người viết sẽ được trang bị những kiến thức rất hữu ích về chuyên ngành làm hành trang cho công việc hiện tại và nghiên cứu sau này. 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của luận văn được xác định là lĩnh vực quảng cáo ngoài trời. Tìm hiểu sâu hơn những quy định cụ thể trong các văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam điều chỉnh đối với quản lý nhà nước về các loại hình quảng cáo ngoài trời; quản lý nhà nước đối với công tác quy hoạch quảng cáo ngoài trời. Phạm vi nghiên cứu của đề tài được giới hạn là: thực tiễn tại thành phố Cần Thơ. 4. Phương pháp nghiên cứu Sau khi thu thập tài liệu, người viết tiến hành xử lý tài liệu: thống kê và chọn lọc tài liệu. SVTH: Lê Thị Thanh Thúy 2 GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố Cần Thơ Người viết vận dụng phương pháp lịch sử và so sánh trong việc nghiên cứu các quy định của pháp luật được ban hành nhằm điều chỉnh về lĩnh vực quảng cáo ngoài trời. Với phương pháp khái quát và tổng hợp, người viết đưa ra khái niệm, vai trò, đặc điểm, chức năng, vai trò của quảng cáo. 5. Kết cấu của luận văn Ngoài lời nói đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn gồm 02 chương: Chương 1: Khái quát chung về quản lý nhà nước trong hoạt động quảng cáo ở Việt Nam. Chương 2: Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời - thực tiễn tại thành phố Cần Thơ và phương hướng hoàn thiện. SVTH: Lê Thị Thanh Thúy 3 GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố Cần Thơ CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG HOẠT ĐỘNG QUẢNG CÁO Ở VIỆT NAM 1.1. Khái quát chung về quảng cáo 1.1.1. Khái niệm quảng cáo Ở góc độ ngôn ngữ học, quảng cáo có nghĩa là thông báo, thông tin một cách rộng rãi. Việc giới thiệu rộng rãi thông tin không chỉ là nhu cầu của hoạt động kinh doanh, mà nó còn là công việc rất cần thiết để đáp ứng những mục tiêu, nhiệm vụ chính trị, văn hóa, xã hội. Trong tiếng La Tinh, quảng cáo (Adverture): có nghĩa là thu hút lòng người, gây sự chú ý và gợi dẫn. Sau này thuật ngữ trên được sử dụng trong tiếng Anh là “Advertise” – gây chú ý ở người khác, thông báo cho người khác một sự kiện gì đó.1 Theo từ điển “quảng cáo” (Advertising) định nghĩa: “Quảng cáo là một thông tin phải trả tiền có tính đơn phương không dành riêng cho ai, có vận dụng mọi biện pháp và phương tiện thông tin đại chúng, nhằm hỗ trợ một sản phẩm, một nhãn hiệu, một xí nghiệp, một mục đích, một ứng cử viên hoặc một tổ chức nào đó,… được nêu danh trong quảng cáo”. Quảng cáo là tuyên truyền, giới thiệu bằng nhiều hình thức về hàng hóa, dịch vụ hay về hãng kinh doanh những hàng hóa đó nhằm hấp dẫn và thuyết phục người mua để đẩy mạnh việc tiêu thụ hàng hóa. Dưới góc độ kinh tế, quảng cáo là việc giới thiệu hàng hóa đến người tiêu dùng, tuyên truyền về hàng hóa trong nhân dân do các xí nghiệp và cơ quan sản xuất, thương nghiệp, văn hóa tiến hành. Khái niệm quảng cáo nhìn từ góc độ văn hóa: Quảng cáo không phải là khoa học mà là sản phẩm của văn hóa và tấm gương của nó. Tấm gương đó phản ánh truyền thống, niềm tin và hệ thống giá trị của văn hóa. 1 Từ điển Anh – Anh Việt, tr. 28, Nxb Thanh Niên, năm 2007 SVTH: Lê Thị Thanh Thúy 4 GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố Cần Thơ Theo pháp luật Việt Nam, quan niệm về quảng cáo cũng có những thay đổi qua từng giai đoạn như sau: Trước năm 2001, quảng cáo được định nghĩa như một hoạt động kinh tế thuần túy mà cụ thể được quy định ở Điều 1 Nghị định 194/1994/NĐ-CP ngày 31/12/1994 về hoạt động quảng cáo trên lãnh thổ Việt Nam: “Hoạt động quảng cáo bao gồm việc giới thiệu và thông báo rộng rãi về doanh nghiệp, hàng hóa dịch vụ, nhãn hiệu, tên gọi, biểu tượng theo nhu cầu hoạt động của các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ”. Theo Luật Thương mại Việt Nam năm 1997, tại Điều 186: “Quảng cáo thương mại là hành vi của thương nhân nhằm giới thiệu hàng hóa dịch vụ để xúc tiến thương mại”. Luật Thương mại 2005, tại Điều 102: quảng cáo là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân để giới thiệu với khách hàng về hoạt động kinh doanh hàng hóa, dịch vụ của mình. Năm 2001, Pháp lệnh Quảng cáo được ban hành, tại Điều 4: quảng cáo được hiểu là giới thiệu đến người tiêu dùng về hoạt động kinh doanh, dịch vụ, bao gồm dịch vụ có mục đích sinh lợi và dịch vụ không có mục đích sinh lợi. Theo Khoản 1 Điều 2 của Luật Quảng cáo năm 2012 nêu rõ “Quảng cáo là việc sử dụng các phương tiện nhằm giới thiệu đến công chúng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ có mục đích sinh lợi; sản phẩm, dịch vụ không có mục đích sinh lợi; tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ được giới thiệu, trừ tin thời sự; chính sách xã hội; thông tin cá nhân”. Phương tiện quảng cáo, bao gồm: Báo chí; trang thông tin điện tử, thiết bị điện tử, thiết bị đầu cuối và các thiết bị viễn thông khác; các sản phẩm in, bản ghi âm, ghi hình và các thiết bị công nghệ khác; bảng quảng cáo, băng-rôn, biển hiệu, hộp đèn, màn hình chuyên quảng cáo; phương tiện giao thông; hội chợ, hội thảo, hội nghị, tổ chức sự kiện, triển lãm, chương trình văn hoá, thể thao; người chuyển tải sản phẩm quảng cáo; vật thể quảng cáo; các phương tiện quảng cáo khác theo quy định của pháp luật. SVTH: Lê Thị Thanh Thúy 5 GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố Cần Thơ Dịch vụ có mục đích sinh lợi là dịch vụ nhằm tạo ra lợi nhuận cho tổ chức, cá nhân cung ứng dịch vụ; dịch vụ không có mục đích sinh lợi là dịch vụ vì lợi ích của xã hội không nhằm tạo ra lợi nhuận cho tổ chức, cá nhân cung ứng dịch vụ. Nhìn chung, pháp luật nhiều nước trên thế giới đều xem quảng cáo không phải là một hoạt động thông tin đơn thuần, mà là một hoạt động thông tin mang tính thương mại. Tuy các nước có cách nhìn nhận khác nhau về quảng cáo, nhưng tựu trung lại có một số điểm tương đồng. Đó là hoạt động truyền bá, tạo sự chú ý của công chúng về một hàng hóa, một hoạt động, một yêu cầu xã hội nào đó, nhằm mục đích sinh lợi hoặc không sinh lợi, góp phần kích thích cung cầu, nâng cao dân trí và góp phần phát triển kinh tế - xã hội. 1.1.2. Đặc điểm của quảng cáo Quảng cáo là một hoạt động mang tính phổ biến và được các cá nhân, tổ chức sử dụng một cách có hiệu quả trong quá trình giới thiệu sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của mình đến công chúng. Có được hiệu quả to lớn như vậy là vì quảng cáo có những đặc điểm sau đây: Quảng cáo có tính thông tin một chiều từ phía người ra thông báo, nhằm mục tiêu đã định là thái độ ứng xử cuối cùng của khách hàng đối với sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ được quảng cáo. Quảng cáo chỉ mang tính độc thoại, thường là tổ chức, cá nhân tự đề cao về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của mình; tất nhiên là không có đối thoại. Nội dung quảng cáo là nhằm thuyết phục hoặc tạo ảnh hưởng tác động vào công chúng về các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân quảng cáo. Thông điệp quảng cáo có thể được chuyển đến khách hàng bằng nhiều phương tiện truyền thông khác nhau. Đặc biệt, thông qua hoạt động quảng cáo, tổ chức, cá nhân quảng cáo còn có khả năng tiếp cận đến một bộ phận khách hàng tiềm năng mà họ hướng đến trong tương lai. 1.1.3. Chức năng của quảng cáo SVTH: Lê Thị Thanh Thúy 6 GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố Cần Thơ Trong sự phát triển của nền kinh tế thị trường ngày nay, quảng cáo đã trở thành một nhu cầu tất yếu của cuộc sống, có vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ; tiêu thụ sản phẩm. Vì vậy, quảng cáo đóng một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nhu cầu mua sắm, tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, sử dụng dịch vụ của khách hàng; cũng như việc thúc đẩy nền kinh tế phát triển, đem lại lợi nhuận cho các cá nhân, tổ chức. 1.1.3.1. Quảng cáo là công cụ bán hàng, thuyết phục người tiêu dùng, hướng dẫn, định hướng cho người tiêu dùng Quảng cáo là công cụ bán hàng, thực chất là công cụ bán hàng một cách gián tiếp, các mẫu quảng cáo tốt được thể hiện qua việc: phản ánh trung thực về chất lượng thật của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, thì khách hàng sẽ nhanh chóng tìm đến sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đó. Quảng cáo là công cụ thuyết phục người tiêu dùng. Bởi lẽ, khi cá nhân, tổ chức muốn đưa ra thị trường một sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, nhằm chiếm lĩnh thị trường và có một thương hiệu bền vững, thì chỉ có quảng cáo mới có thể đưa những thông tin của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đến với công chúng một cách nhanh chóng nhất, hiệu quả nhất. Quảng cáo là công cụ hướng dẫn, định hướng cho người tiêu dùng. Quảng cáo không chỉ là công cụ bán hàng, thuyết phục người tiêu dùng, mà còn giúp cho công chúng trong việc lựa chọn sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ được quảng cáo, sẽ giúp cho công chúng biết được các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ có chất lượng tốt và có nhu cầu mong muốn tiêu thụ, sử dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đó. 1.1.3.2. Quảng cáo thúc đẩy công chúng có nhu cầu tiêu thụ, mua sắm sản phẩm, hàng hóa, sử dụng dịch vụ Ngày nay với xu thế hội nhập toàn cầu, quảng cáo đóng một vai trò quan trọng trong hoạt động thượng mại. Hiện nay, quảng cáo xuất hiện khắp mọi nơi, trên các phương tiện thông tin đại chúng, nó có tác động rất lớn đến tâm lý của công chúng. Các hoạt động quảng cáo ngày càng đa dạng, có tính chuyên môn SVTH: Lê Thị Thanh Thúy 7 GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố Cần Thơ nghiệp vụ cao, chất lượng của nội dung ngày càng được nâng cao, hình thức phong phú hấp dẫn hơn. Hay nói cách khác, quảng cáo đóng vai trò quan trọng trong việc kích thích nhu cầu của công chúng, nó còn giúp họ tiết kiệm được thời gian trong việc lựa chọn sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ. Với tốc độ phát triển nhanh của kinh tế thị trường như hiện nay, quảng cáo được xem là một công cụ đắc lực cho các cá nhân, tổ chức trong việc thúc đẩy nhu cầu của công chúng tiêu thụ, mua sắm đối với sản phẩm, hàng hóa và sử dụng dịch vụ của họ. 1.1.3.3. Quảng cáo góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển Quảng cáo không mang lại lợi nhuận trực tiếp cho cá nhân, tổ chức (trừ khi cá nhân, tổ chức kinh doanh dịch vụ quảng cáo), nhưng thông qua quảng cáo sẽ tạo cơ hội cho việc trao đổi, mua bán sản phẩm, hàng hóa, sử dụng dịch vụ của cá nhân, tổ chức diễn ra nhanh chóng và thuận lợi hơn. Nhờ vậy doanh số bán hàng của cá nhân, tổ chức sẽ tăng lên, rút ngắn thời gian thu hồi vốn, nhanh chóng tiếp tục có nguồn vốn để tái đầu tư. Vì vậy, quảng cáo trong lĩnh vực thương mại được ví như chiếc cầu nối giữa cá nhân, tổ chức kinh doanh sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ với các tầng lớp công chúng trong xã hội. Sự phát triển của quảng cáo thương mại đã kéo theo một số ngành nghề khác phát triển như: các ngành nghề thiết kế mỹ thuật, in ấn, sản xuất mẫu mã, bao bì,… Qua đó, thúc đẩy cho sự phát triển chung của nền kinh tế. 1.1.4. Vai trò của quảng cáo 1.1.4.1. Chức năng xã hội của quảng cáo Với chức năng này, quảng cáo góp phần tạo nên tính thống nhất về nhu cầu và thị hiếu của công chúng trong một địa phương, khu vực, quốc gia. Quảng cáo kích thích lao động, tăng cường việc chuyên môn hóa lao động cho lực lượng sản xuất,tạo ra việc làm cho người lao động. 1.1.4.2. Chức năng giáo dục của quảng cáo Quảng cáo có tác động ảnh hưởng lên suy nghĩ, nhận thức, quan điểm của chúng ta trong các lĩnh vực của đời sống xã hội. Quảng cáo góp phần định SVTH: Lê Thị Thanh Thúy 8 GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố Cần Thơ hướng cho chúng ta thấy trong từng trường hợp có thể xác định được cái gì là tốt, cái gì là xấu. Đối với những quảng cáo phi thương mại, liên quan đến lĩnh vực phúc lợi xã hội có tác dụng giáo dục rất lớn, đó là những quảng cáo về bảo vệ trẻ em, phụ nữ, người già; phòng, chống ADIS, ma túy; cai nghiện rượu, cấm hút thuốc lá để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và những người xung quanh; bảo vệ nguồn nước sạch, bảo vệ môi trường sống của chúng ta, chống biến đổi khí hậu,... 1.1.4.3. Chức năng văn hóa của quảng cáo Quảng cáo cũng là một thành tựu của văn hóa, nhưng văn hóa ở đây nên hiểu theo nghĩa văn hóa đại chúng, nghĩa là chủ yếu liên quan đến giải trí. Quảng cáo góp phần làm đa dạng cho nền văn hóa của dân tộc. Quảng cáo được xem là một kênh thông tin trong việc tuyên truyền tích cực cho các giá trị chân thiện mỹ trong cuộc sống, những nét đẹp văn hóa mang tính truyền thống; đồng thời, góp phần đưa nền văn hóa của dân tộc hòa nhập vào nền văn hóa tiên tiến của nhân loại. 1.2. Lịch sử hình thành và phát triển về lĩnh vực quảng cáo ở Việt Nam 1.2.1. Giai đoạn trước khi Pháp lệnh Quảng cáo được ban hành Chính phủ đã ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để điều chỉnh lĩnh vực quảng cáo, như: Nghị định 194/CP ngày 31 tháng 12 năm 1994 quy định về quản lý hoạt động quảng cáo thuộc ngành thương mại; Nghị định 87/CP ngày 12/12/1995 của Chính phủ về tăng cường quản lý các hoạt động văn hóa và dịch vụ văn hóa, đẩy mạnh bài trừ một số tệ nạn xã hội nghiêm trọng; Nghị định 32/1999/NĐ-CP ngày 05/5/1999 trong đó xác định việc quản lý hoạt động quảng cáo trên lãnh thổ Việt Nam; Chỉ thị 814/TTg ngày 12/12/1995 về tăng cường quản lý, thiết lập kỷ cương trong hoạt động văn hóa và dịch vụ văn hóa; Thông tư số 37/VHTT-TT ngày 1/7/1995 của Bộ Văn hóa Thông tin. Những văn bản nêu trên là những văn bản pháp lý đầu tiên về quảng cáo ở Việt Nam - cho một ngành nghề còn non trẻ, có nhiều nội dung chồng chéo, SVTH: Lê Thị Thanh Thúy 9 GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố Cần Thơ chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển nhanh chóng của thị trường. Trong khi đó, các Văn phòng đại diện của các Tập đoàn quảng cáo đa quốc gia được Nhà nước cho phép hoạt động tại Việt Nam, liên kết với các công ty quảng cáo trong nước tổ chức nhiều đợt tiếp thị và quảng cáo các nhãn hiệu của sản phẩm nhập khẩu mà họ làm đại diện. Những chiến dịch quảng cáo có quy mô bắt đầu nở rộ trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Hoạt động quảng cáo giai đoạn này hầu hết là tự phát, các bảng quảng cáo ngoài trời đua nhau chen chân, chiếm lĩnh các vị trí trung tâm của các thành phố, nhất là những thành phố lớn, thường tập trung tại các giao lộ, với chất liệu thô sơ, kích thước không đồng bộ, chồng lấn, lẫn lộn giữa bảng hiệu và bảng quảng cáo, rất nhiều bảng quảng cáo dựng trên nóc nhà, mất an toàn và mỹ quan đô thị. Nội dung quảng cáo đưa nhiều mặt hàng xa xỉ, đắt tiền, xa lạ với lối sống, phong tục tập quán của người dân. Công tác quản lý nhà nước thể hiện sự lúng túng, trùng lắp, lỏng lẻo, sơ hở, không đồng bộ, không thống nhất giữa các quận, huyện của cùng một tỉnh, thành phố; thủ tục cấp phép rườm rà, thiếu minh bạch, kiểm tra xử lý sau khi cấp phép hầu như bỏ ngỏ; ngay cả công tác tuyên truyền cổ động chính trị trực quan chưa được quy hoạch, đầu tư đúng mức. Quy định pháp luật về lĩnh vực quảng cáo của Trung ương chưa đồng bộ; thủ tục cấp giấy phép còn nhiều bất cập, chưa có sự thống nhất giữa các cơ quan quản lý, một panô quảng cáo phải có giấy phép xây dựng và thủ tục như xin giấy phép xây dựng nhà. Trong một thời gian dài, ở các tỉnh, thành trong cả nước (nhất là các thành phố lớn), số lượng cấp giấy phép xây dựng bảng quảng cáo cho các doanh nghiệp rất hạn chế. Do đó, việc thực hiện các vị trí quảng cáo của các tỉnh, thành hết sức khó khăn, do nhu cầu tiếp thị, quảng cáo các sản phẩm trong thời kỳ hội nhập, các doanh nghiệp đã tự ý thực hiện hàng trăm bảng quảng cáo trái phép, tiếp tục tạo sự lộn xộn trong hoạt động quảng cáo. 1.2.2. Giai đoạn sau khi Pháp lệnh Quảng cáo được ban hành SVTH: Lê Thị Thanh Thúy 10 GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố Cần Thơ Năm 2001, Pháp lệnh Quảng cáo được ban hành, đây là văn bản quy phạm pháp luật cao nhất thời gian này, đáp ứng yêu cầu nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và điều chỉnh, định hướng hoạt động quảng cáo. Đây là giai đoạn ngành nghề quảng cáo bắt đầu phát triển mạnh mẽ. Nội dung của Pháp lệnh một mặt là để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng, đồng thời quy định cụ thể trách nhiệm, nghĩa vụ và điều kiện cho tổ chức, cá nhân hành nghề quảng cáo, xác định hoạt động quảng cáo là một ngành nghề kinh tế, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, Pháp lệnh Quảng cáo chậm đi vào đời sống xã hội do phải chờ Nghị định của Chính phủ, Thông tư của Bộ Văn hóa và Thông tin hướng dẫn chi tiết thực hiện. Tại các thành phố lớn, công tác quản lý nhà nước đứng trước trách nhiệm cấp bách là thực trạng hoạt động quảng cáo đang từng ngày làm thay đổi, biến dạng cảnh quan đô thị; trật tự, vệ sinh, an toàn xã hội bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Vì vậy, Ủy ban nhân dân của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trên cơ sở các quy định tại Pháp lệnh Quảng cáo và căn cứ vào tình hình thực tế của địa phương, đã ban hành Quyết định quy định về hoạt động quảng cáo trên địa bàn mình quản lý; Chỉ thị về tăng cường kiểm tra xử lý quảng cáo rao vặt nơi công cộng. Việc ban hành các văn bản như trên là đúng thời điểm và rất cần thiết, nhằm tăng cường các biện pháp hành chính để chấn chỉnh hoạt động quảng cáo, lập lại trật tự kỷ cương, đưa công tác quản lý hoạt động quảng cáo đi vào nề nếp, thực hiện mục tiêu trước mắt và lâu dài là xây dựng đô thị văn minh, hiện đại. Pháp lệnh Quảng cáo là văn bản quy định tương đối toàn diện về hoạt động quảng cáo. Tuy nhiên, do sự phát triển của hoạt động quảng cáo nên có nhiều nội dung chưa được điều chỉnh hoặc không còn phù hợp với tình hình thực tiễn, cụ thể như sau: SVTH: Lê Thị Thanh Thúy 11 GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố Cần Thơ Về hoạt động quảng cáo có yếu tố nước ngoài: Pháp lệnh Quảng cáo quy định tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ quảng cáo nước ngoài được đặt Chi nhánh tại Việt Nam. Tuy nhiên, khi Việt Nam trở thành thành viên của tổ chức Thương mại thế giới (WTO) thì tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ quảng cáo nước ngoài được hợp đồng, hợp tác kinh doanh hoặc liên doanh với đối tác Việt Nam nhưng không được thành lập chi nhánh. Như vậy, quy định về quảng cáo có yếu tố nước ngoài tại Pháp lệnh Quảng cáo không còn phù hợp với cam kết của Việt Nam với WTO. Về các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động quảng cáo: Pháp lệnh Quảng cáo chưa quy định cụ thể về hành vi quảng cáo so sánh; sử dụng sản phẩm quảng cáo gây hại cho sức khoẻ và sự hình thành nhân cách của trẻ em; quảng cáo bằng hình thức phát tờ rơi, tờ gấp, dán vẽ sản phẩm quảng cáo nơi công cộng không theo quy định, dùng đoàn người để quảng cáo. Việc quy định về “cấm quảng cáo sản phẩm, hàng hóa chưa được phép lưu thông, dịch vụ chưa được phép thực hiện tại thời điểm quảng cáo” không phù hợp với chiến lược tiếp thị, khai thác thị trường của các doanh nghiệp (trừ trường hợp hàng hoá, dịch vụ thuộc danh mục cấm kinh doanh hoặc cấm quảng cáo). Về phương tiện quảng cáo: Pháp lệnh Quảng cáo chưa có định nghĩa về phương tiện quảng cáo; các phương tiện quảng cáo đang phát triển như mạng viễn thông, phương tiện điện tử, người chuyển tải khối lượng lớn sản phẩm quảng cáo chưa có quy định cụ thể để điều chỉnh. Về quảng cáo trên báo chí: Pháp lệnh Quảng cáo đã quy định về tỷ lệ diện tích, thời lượng quảng cáo trên báo chí. Tuy nhiên trong thực tiễn áp dụng, quy định này đã bộc lộ nhiều bất cập và chưa phù hợp với cơ chế tự chủ tài chính của các cơ quan báo chí, thúc đẩy sự phát triển hoạt động quảng cáo, đóng góp vào sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước. Đồng thời, quy định phải cấp phép phụ trang, phụ bản, kênh, chương trình chuyên quảng cáo, quy định không được quảng cáo trên trang nhất, bìa một của báo in áp dụng tương tự với báo điện tử tại Pháp lệnh Quảng cáo cũng không còn phù hợp. SVTH: Lê Thị Thanh Thúy 12 GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố Cần Thơ Về quảng cáo trên mạng thông tin máy tính: Pháp lệnh Quảng cáo quy định việc cấp phép thực hiện quảng cáo trên phương tiện này. Trên thực tế, đây là quy định không có tính khả thi vì nội dung quảng cáo trên mạng thông tin máy tính chuyển tải liên tục, thay đổi thường xuyên với số lượng rất lớn nên không thể quản lý bằng cấp phép mà nên áp dụng phương pháp quản lý bằng hậu kiểm. Về quảng cáo trên bảng, biển, pa-nô, băng-rôn: Trong thực tế, quảng cáo trên bảng, biển, pa-nô, băng-rôn là một hoạt động cần phải có sự quản lý của nhiều ngành tại địa phương. Tuy nhiên, Pháp lệnh Quảng cáo chưa quy định cụ thể về trách nhiệm quản lý nhà nước của các cơ quan có liên quan, nhất là trong việc xây dựng quy hoạch quảng cáo ngoài trời để đảm bảo trật tự, mỹ quan đô thị. Như vậy, để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn về phát triển quảng cáo, những bất cập của hệ thống văn bản pháp luật hiện hành thì việc ban hành Luật Quảng cáo - văn bản pháp luật có giá trị pháp lý cao để điều chỉnh toàn diện hoạt động quảng cáo ở nước ta là rất cần thiết trong giai đoạn hiện nay. 1.2.3. Giai đoạn từ khi Luật Quảng cáo được ban hành Luật Quảng cáo năm 2012 có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2013, nhằm tạo cơ sở pháp lý để quản lý nhà nước về hoạt động quảng cáo đạt hiệu quả hơn nữa trong thực tiễn. Tuy nhiên, Luật Quảng cáo năm 2012 chậm đi vào đời sống xã hội, do phải chờ Nghị định của Chính phủ, Thông tư của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hướng dẫn chi tiết thực hiện. Vì vậy, cơ quan quản lý nhà nước về quảng cáo – Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng gặp trở ngại trong quá trình thực hiện công tác kiểm tra và xử lí vi phạm hành chính đối với những hành vi vi phạm trong lĩnh vực quảng cáo. Trên cơ sở hướng dẫn chỉ đạo của Cục Văn hóa cơ sở và Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục áp dụng Nghị định số 75/2010/NĐ-CP xử lí những hành vi vi phạm hành chính về lĩnh vực quảng cáo. Do đó, mức xử phạt có thể không còn phù hợp với tình hình thực tế tại thời điểm đó. Qua đó, phần nào hạn chế tính răn đe, giáo dục đối với cá nhân, tổ chức vi phạm. SVTH: Lê Thị Thanh Thúy 13 GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố Cần Thơ Trong khi chờ Chính phủ ban hành Nghị định, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Thông tư hướng dẫn chi tiết thực hiện Luật Quảng cáo năm 2012, tại các địa phương, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục tăng cường công tác kiểm tra và xử lí vi phạm trong lĩnh vực quảng cáo trên địa bàn mình quản lí. Sau gần một năm Luật Quảng cáo năm 2012 có hiệu lực, Chính phủ ban hành Nghị định số 181/2013/NĐ-CP ngày 14 tháng 11 năm 2013 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật quảng cáo; Nghị định số 158/2013/NĐ-CP ngày 12 tháng 11 năm 2013 quy định xử phạt vi phạm trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và quảng cáo; Thông tư số 10/2013/TT-BVHTTDL ngày 06 tháng 12 năm 2013 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện một số điều của Luật quảng cáo và Nghị định số 181/2013/NĐ-CP ngày 14 tháng 11 năm 2013 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Quảng cáo. Việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật nêu trên, công tác quản lí nhà nước về quảng cáo phát huy được tính hiệu quả trong việc quản lí trật tự, an toàn và mỹ quan đô thị; đưa các quy định của pháp luật điều chỉnh lĩnh vực quảng cáo đi vào đời sống xã hội một cách thiết thực. Qua đó, bộ mặt đô thị của các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương ngày càng văn minh, tươi đẹp, khang trang hơn trong mắt du khách và bạn bè bốn phương khi đến thăm quan thưởng ngoạn; góp phần làm tăng trưởng kinh tế, phát triển xã hội của địa phương. 1.3. Quản lý nhà nước về hoạt động quảng cáo 1.3.1. Chính sách của Nhà nước đối với hoạt động quảng cáo2 Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong hoạt động quảng cáo. Tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân phát triển các loại hình quảng cáo, nâng cao chất lượng quảng cáo. Khuyến khích tổ chức, cá nhân nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ hiện đại vào việc thiết kế, xây dựng sản phẩm quảng cáo, đầu tư có hiệu 2 Điều 3 Luật Quảng cáo SVTH: Lê Thị Thanh Thúy 14 GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn Quản lý nhà nước về quảng cáo ngoài trời thực tiễn tại thành phố Cần Thơ quả vào quảng cáo. Tạo điều kiện và khuyến khích phát triển nguồn nhân lực cho hoạt động quảng cáo; ưu tiên đầu tư đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ, công chức thực hiện quản lý nhà nước về hoạt động quảng cáo. Mở rộng hợp tác quốc tế về hoạt động quảng cáo. 1.3.2. Nội dung quản lý nhà nước về hoạt động quảng cáo3 Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về hoạt động quảng cáo. Luật Quảng cáo được ban hành là sự thể chế hóa Thể chế hoá chủ trương đường lối phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương Đảng (khoá VIII) về xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Đảm bảo tính thống nhất của bộ máy quản lý nhà nước, tính thống nhất trong hệ thống pháp luật của nước ta; phù hợp với cam kết của Việt Nam với Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) và các Điều ước quốc tế khác mà Việt Nam đã tham gia trong lĩnh vực quảng cáo. Xây dựng Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số Điều của Luật Quảng cáo; Thông tư quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện một số Điều của Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số Điều của Luật Quảng cáo. Luật Quảng cáo kế thừa các quy định của Pháp lệnh Quảng cáo, tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm xây dựng hệ thống văn bản pháp luật về hoạt động quảng cáo của nước ngoài. Điều chỉnh toàn diện hoạt động quảng cáo trên lãnh thổ Việt Nam với các quy định tương đối cụ thể, rõ ràng để khi ban hành tạo cơ sở pháp lý thích hợp. Xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển hoạt động quảng cáo. Chỉ đạo hoạt động nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ trong hoạt động quảng cáo. 3 Điều 4 Luật Quảng cáo SVTH: Lê Thị Thanh Thúy 15 GVHD: Lâm Bá Khánh Toàn
- Xem thêm -