Quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non tỉnh hải dương theo chuẩn hiệu trưởng trong bối cảnh hiện nay [full]

  • Số trang: 199 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 85 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

Quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non tỉnh Hải Dương theo chuẩn hiệu trưởng trong bối cảnh hiện nay [FULL]
1 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Giáo dục Mầm non là một cấp học quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ bắt đầu từ 3 tháng tuổi đến 6 tuổi nhằm giúp trẻ phát triển về thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mĩ và tình cảm, kĩ năng xã hội, hình thành nhân cách đầu tiên, chuẩn bị cho trẻ 6 tuổi vào lớp 1. Luật giáo dục đã khẳng định: "Giáo dục Mầm non có nhà trẻ và mẫu giáo là bộ phận trong hệ thống giáo dục quốc dân của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam" (Điều 6); Giáo dục Mầm non thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ từ 3 tháng tuổi đến 6 tuổi" (Điều 18); mục tiêu của giáo dục mầm non là phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ, hình thành yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 (Điều 19). Bác Hồ đã khẳng định: "Mẫu giáo tốt là mở đầu cho một nền giáo dục tốt" [28]. Từ ngàn xưa cha ông ta đã đúc rút kinh nghiệm và nhấn mạnh tầm quan trọng của vấn đề giáo dục trẻ ở tuổi ấu nhi: "Giáo phụ sơ lai. Giáo tử anh hài" (Dạy con từ thủa còn thơ, dạy vợ từ thủa bơ vơ mới về) Nhà giáo dục nổi tiếng Italia, bà Maria Montessori đã từng nói: "Nếu sự cứu rỗi con người thì điều đó phải bắt đầu từ đứa trẻ, bởi vì đứa trẻ là kẻ sáng tạo hương hồn nhân loại [84, tr.40]. Các nghiên cứu về lý luận và thực tiễn cũng đã khẳng định lứa tuổi mầm non là giai đoạn đầu của cuộc sống, các nhà nghiên cứu cho rằng: "Phi giáo dục mầm non thì bất thành nhân cách". Những nghiên cứu gần đây về sinh học, nghiên cứu sự tác động của giáo dục đối với lứa tuổi này lại càng khẳng định vị trí, vai trò của Giáo dục Mầm non là hết sức quan trọng trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực quốc gia. Trong bối cảnh hiện nay, Giáo dục Mầm non có nhiều sự đổi thay, bắt đầu từ Quyết định số 161/2002/QĐ-TTg về chế độ chính sách cho Giáo dục Mầm non. Quyết định này như một luồng gió mới đưa Giáo dục Mầm non bước sang một thời kì mới. Tiếp theo, chương trình giáo dục mầm non được ban hành năm 2009 đánh dấu sự thay đổi có chiều sâu về chất lượng chăm sóc, 2 giáo dục trẻ. Năm 2010 đề án phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi được Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo lại càng khẳng định vị trí vững chắc của Giáo dục Mầm non trong hệ thống giáo dục quốc dân cũng như sự quan tâm của Đảng và Nhà nước dành cho cấp học này. Vì vậy, đầu tư cho lĩnh vực dinh dưỡng, sức khoẻ, chăm sóc và giáo dục trẻ em chính là đầu tư lâu dài và ngay từ đầu cho sự phát triển kinh tế, xã hội trong tương lai và lực lượng có vai trò quan trọng, then chốt không ai khác chính là đội ngũ cán bộ quản lý mầm non. Hay nói cách khác, sự thành công của Giáo dục Mầm non phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng đội ngũ giáo viên và đội ngũ cán bộ quản lý mầm non. Nói về vai trò quan trọng của đội ngũ cán bộ, Bác Hồ đã khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc"; "Vấn đề cán bộ có ý nghĩa quan trọng quyết định sự thành công của sự nghiệp". Nghị quyết số 37/2004/QH11 của Quốc hội khoá XI kì họp thứ sáu vào năm 2004 đã Quyết nghị những vấn đề về giáo dục. Trong đó nội dung thứ 4 ghi rõ: “Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hoá, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo, thông qua việc quản lý, phát triển đúng hướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước". Nghị quyết Hội nghị lần thứ tám của Ban chấp hành Trung ương khoá XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế đã đánh giá: "Quản lý giáo dục và đào tạo yếu kém. Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộ phận chưa theo kịp yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, thậm chí vi phạm đạo đức nghề nghiệp". Vì vậy, Đề án Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi cũng đã đề ra nhiệm vụ và giải pháp cụ thể: "Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục mầm non", đồng thời yêu cầu: "Đổi mới nội dung và phương thức bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên..." 3 Đổi mới giáo dục và đào tạo ở Việt Nam là một tất yếu khách quan trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay. Một trong những giải pháp được coi là khâu đột phá trong đổi mới giáo dục của nước ta là đổi mới công tác quản lý giáo dục mà nòng cốt là đối với đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục. Chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục nói chung, đội ngũ cán bộ quản lý mầm non nói riêng phụ thuộc vào công tác đào tạo, bồi dưỡng rất nhiều. Có thể thấy rằng, phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục dựa vào 3 khâu liên quan chặt chẽ, mật thiết với nhau, chúng có tác động biện chứng với nhau: phát hiện, lựa chọn - đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng. Đào tạo và bồi dưỡng là một trong những khâu quyết định chất lượng của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục. Trong những năm qua, giáo dục của tỉnh Hải Dương đã đạt được những thành tựu nhất định góp phần vào sự nghiệp giáo dục chung, từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của địa phương. Số lượng trường chuẩn quốc gia ngày càng tăng, bên cạnh đó, chương trình giáo dục mầm non mới ra đời thay thế chương trình cũ với mục đích là để phù hợp với sự phát triển của giáo dục Tiểu học và bắt nhịp kịp thời với xu thế hội nhập của các cấp học cùng với công tác phổ cập trẻ mẫu giáo 5 tuổi và đặc biệt là công tác quản lý được đổi mới theo hướng phân cấp rõ ràng giao quyền tự chủ cho cán bộ quản lý... đòi hỏi cán bộ quản lý trường mầm non phải có năng lực quản lý phù hợp mới có thể đáp ứng được sự phát triển của Giáo dục Mầm non trong giai đoạn hiện nay. Bác Hồ nói “Cán bộ nào phong trào đó” do vậy, chất lượng của Giáo dục Mầm non có đáp ứng được yêu cầu đổi mới hiện nay phụ thuộc rất nhiều vào vào vai trò lãnh đạo, quản lý của đội ngũ cán bộ quản lý hay nói cách khác người cán bộ quản lý có vai trò quan trọng trong việc tạo ra chất lượng của Giáo dục Mầm non. Vì vậy, một trong những nhiệm vụ then chốt được Sở Giáo dục – Đào tạo Hải Dương quan tâm đó là công tác bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý của các nhà trường. Trong thực tế, đội ngũ này đã được bồi dưỡng theo chuẩn hiệu trưởng do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, tuy nhiên chất lượng cán bộ quản lý nhà trường theo chuẩn hiệu trưởng để đáp ứng được yêu cầu đổi mới của Giáo dục Mầm non trong bối cảnh hiện nay cũng cần có những giải pháp đồng bộ để quản lý chặt chẽ và đảm bảo chất lượng. Đứng trước yêu cầu đổi mới của giáo dục nói chung, của Giáo dục Mầm non nói 4 riêng và thực tế mạng lưới quy mô trường lớp mầm non ngày càng phát triển lớn với nhiều loại hình phức tạp trong thời gian gần đây thì công tác bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý lại càng trở thành một nhiệm vụ cấp thiết trong việc phát triển nguồn nhân lực của tỉnh. Bên cạnh đó chuẩn hiệu trưởng mầm non được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành làm căn cứ để cơ quan quản lý giáo dục đánh giá, xếp loại hiệu trưởng phục vụ công tác sử dụng, bổ nhiệm, miễn nhiệm, đào tạo, bồi dưỡng và đề xuất, thực hiện chế độ, chính sách đối với đội ngũ này, nhằm thực hiện mục tiêu phát triển nhân cách toàn diện: thể lực, tình cảm, thái độ, trí tuệ và thẩm mĩ cho trẻ mầm non và chuẩn bị tốt tâm lý cho trẻ 6 tuổi vào lớp 1. Làm căn cứ để các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý của cán bộ quản lý, do vậy cần có giải pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng thì mới nâng cao chất lượng của đội ngũ này và việc quản lý chỉ có tính hệ thống khi có những cơ sở khoa học. Trong thực tế, đề tài về vấn đề quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý các cấp đã có một số tác giả nghiên cứu nhưng chưa có công trình đối với quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non của cấp học Mầm non trong một địa phương. Mặt khác, chuẩn hiệu trưởng mầm non được Bộ Giáo dục và Đào tạo ký và ban hành lần đầu vào ngày 14 tháng 4 năm 2011/TT-BGDĐT. Từ những lý do trên chúng tôi lựa chọn đề tài “Quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non tỉnh Hải Dương theo chuẩn hiệu trưởng trong bối cảnh hiện nay” 2. Mục đích nghiên cứu Đề xuất một số giải pháp nhằm quản lý có hiệu quả hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non theo chuẩn hiệu trưởng đáp ứng yêu cầu đổi mới Giáo dục Mầm non trong bối cảnh hiện nay. 3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu 3.1. Khách thể nghiên cứu Quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non theo chuẩn do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định trong bối cảnh hiện nay. 5 3.2. Đối tượng nghiên cứu Giải pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non tỉnh Hải Dương theo chuẩn hiệu trưởng. 4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài 4.1. Giới hạn đối tượng nghiên cứu Một số giải pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng, phó hiệu trưởng trường mầm non tỉnh Hải Dương theo chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong bối cảnh hiện nay. 4.2. Giới hạn về khách thể khảo sát Cán bộ quản lý cấp Sở, Phòng và hiệu trưởng, phó hiệu trưởng trường mầm non. 4.3. Giới hạn địa bàn nghiên cứu Mạng lưới Giáo dục Mầm non tỉnh Hải Dương bao gồm: Sở giáo dục và Đào tạo; Phòng Giáo dục và Đào tạo và 315 trường mầm non. 4.4. Giới hạn chủ thể Có rất nhiều chủ thể như Sở Giáo dục và Đào tạo, phòng Giáo dục và Đào tạo, các nhà trường. Nhưng đây là đề tài nghiên cứu của phòng Giáo dục và Đào tạo. Nội dung quản lý bồi dưỡng bao gồm cả nội dung, lực lượng, thời gian và điều kiện bồi dưỡng... nhưng thông qua chức năng quản lý. 5. Giả thuyết khoa học Hiện nay việc quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non theo chuẩn hiệu trưởng ở tỉnh Hải Dương còn nhiều hạn chế và bất cập trước thực tiễn đổi mới căn bản, toàn diện nói chung và Giáo dục Mầm non nói riêng. Nếu đề xuất và triển khai được một số giải pháp phù hợp và khả thi sát với thực tiễn của địa phương thì chắc chắn sẽ nâng cao được chất lượng của đội ngũ cán bộ quản lý theo chuẩn hiệu trưởng được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành góp phần thực hiện tốt hơn các mục tiêu giáo dục mầm non theo yêu cầu phát triển xã hội. 6. Nhiệm vụ nghiên cứu 6.1. Xây dựng cơ sở lý luận quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non theo chuẩn hiệu trưởng của Bộ giáo dục và Đào tạo. 6 6.2. Nghiên cứu thực trạng công tác quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non tỉnh Hải Dương, phân tích nguyên nhân và thực trạng. 6.3. Đề xuất một số giải pháp quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non tỉnh Hải Dương theo chuẩn hiệu trưởng trong bối cảnh hiện nay. 6.4. Khảo nghiệm và thực nghiệm một số giải pháp quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non theo chuẩn hiệu trưởng. 7. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu Trong quá trình nghiên cứu đề tài, chúng tôi sử dụng phối hợp các nhóm phương pháp nghiên cứu sau: 7.1. Cách tiếp cận 7.1.1. Tiếp cận hệ thống Trong quá trình nghiên cứu, đề tài đề cập đến mối quan hệ bên trong hoạt động của các thành tố bồi dưỡng, mối quan hệ bên trong của quản lý bồi dưỡng, mối quan hệ giữa bồi dưỡng với quản lý bồi dưỡng với các yếu tố ảnh hưởng tới các yếu tố trong quan hệ với chuẩn hiệu trưởng. Các trường mầm non là một bộ phận trong hệ thống giáo dục quốc dân. Những vấn đề về GDMN cũng cần được nghiên cứu, xem xét trong mối quan hệ tác động qua lại giữa các chủ thể quản lý, giữa GDMN với giáo dục Tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân... Đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non là chủ thể của quá trình quản lý trường mầm non. Vì vậy việc quản lý bồi dưỡng đội ngũ này cũng nhằm phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non. Việc phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non phải gắn liền đội ngũ giáo viên, với việc thực hiện mục tiêu nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục ở các trường mầm non hiện nay. 7.1.2. Tiếp cận phức hợp Việc nghiên cứu quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non dựa trên nhiều lý thuyết khác nhau như khoa học quản lý giáo dục, lý thuyết phát triển nhân sự, giáo dục học, tâm lý học...trong sự tác động phức hợp giữa chúng với nhau để nghiên cứu thực tiễn, đề xuất các giải pháp quản lý bồi dưỡng đội ngũ này một cách có hiệu quả. 7.1.3. Tiếp cận phát triển và theo chuẩn 7 Việc quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non cần được đặt trong bối cảnh phát triển chung của nền kinh tế - xã hội và của hệ thống giáo dục cũng như trong quá trình phấn đấu đạt chuẩn và phát triển trên chuẩn hiệu trưởng trường mầm non trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay. 7.2. Phương pháp nghiên cứu 7.2.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận Thực hiện hồi cứu, phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá, khái quát hoá trong quá trình nghiên cứu nhiều nguồn tài liệu lý luận, thực tiễn có liên quan đến công tác bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý nói chung và cán bộ quản lý trường mầm non trường mầm non nói riêng, bao gồm: - Các tài liệu, văn kiện của Đảng (Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chấp hành Trung ương) và Nhà nước (Quốc hội, Chính phủ, các Bộ, ngành) về phát triển giáo dục trong đó bàn về vấn đề bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý cán bộ quản lý nói chung và cán bộ quản lý cán bộ quản lý trường mầm non nói riêng. - Các kết quả nghiên cứu tài liệu trong và ngoài nước về phát triển giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý nhà trường, trong đó có đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non. 7.2.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn - Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Xây dựng các bảng điều tra phù hợp với các nội dung nghiên cứu của đề tài. Tổ chức điều tra, thống kê, phân tích các dữ liệu để rút ra những nhận xét, đánh giá chính xác về đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non tỉnh Hải Dương. - Phương pháp chuyên gia: Thông qua ý kiến các chuyên gia, các nhà khoa học, những cán bộ quản lý có nhiều kinh nghiệm. Thông qua các hội thảo, hội nghị bàn về vấn đề đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý nhà trường và các giải pháp đề xuất. - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tổng kết những kinh nghiệm của giáo dục trong và ngoài nước về việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý nhà trường, tại tỉnh Hải Dương để rút kinh nghiệm bổ ích cho công tác quản lý bồi 8 dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non theo chuẩn trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay. - Phương pháp khảo nghiệm, thực nghiệm: + Xin ý kiến đánh giá của các chuyên gia bằng phiếu hỏi, phỏng vấn về các kết quả nghiên cứu, các giải pháp đã được đề xuất trong luận án. + Áp dụng vào thực nghiệm trong thực tiễn một số giải pháp quản lý cán bộ quản lý trường mầm non đã đề xuất trong luận án để đánh giá hiệu quả của giải pháp trên trong thực tiễn. 7.2.3 Nhóm phương pháp bổ trợ - Nhóm phương pháp toán thống kê là sử dụng công thức toán học thống kê để định lượng kết quả nghiên cứu. - Phương pháp này được sử dụng trong quá trình nghiên cứu đề tài nhằm thống kê, phân tích và xử lý các số liệu giúp cho việc đánh giá đúng thực trạng quản lý bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non. - Dùng biểu đồ, sơ đồ để minh hoạ một số kết quả nghiên cứu. 8. Đóng góp mới của luận án - Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non theo chuẩn hiệu trưởng. - Phát hiện thực trạng bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non tỉnh Hải Dương theo chuẩn hiệu trưởng. - Đề xuất các giải pháp quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non tỉnh Hải Dương theo chuẩn hiệu trưởng trong bối cảnh hiện nay. - Xây dựng cơ sở khoa học và thực tiễn cho quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non của tinh Hải Dương nói riêng và cho các địa phương khác có điều kiện tương tự. 9. Các luận điểm cần bảo vệ 9.1. Đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non là một trong những lực lượng trụ cột và quyết định sự thành công của đổi mới Giáo dục Mầm non. Do vậy, đội ngũ này phải có phẩm chất chính trị, đạo đức và năng lực thực hiện tốt nhiệm vụ được giao đặc biệt trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay. 9 9.2. Hoạt động bồi dưỡng cho cán bộ quản lý theo chuẩn hiệu trưởng trong bối cảnh hiện nay phải được quản lý một cách chặt chẽ, bài bản, được tiến hành một cách có hệ thống, có tổ chức, có kế hoạch. Quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non theo chuẩn hiệu trưởng theo các chức năng quản lý là cách thức, là con đường tốt nhất nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong bối cảnh hiện nay. 10. Cấu trúc luận án Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị và danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận án gồm 3 chương: Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non theo chuẩn hiệu trưởng trong bối cảnh hiện nay. Chương 2: Thực trạng về quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non tỉnh Hải Dương theo chuẩn hiệu trưởng. Chương 3: Giải pháp quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý trường mầm non tỉnh Hải Dương theo chuẩn hiệu trưởng trong bối cảnh hiện nay. 10 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG MẦM NON THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Thông qua kết quả nghiên cứu vấn đề liên quan đến quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục trên thế giới và trong nước, có thể tổng quan vấn đề nghiên cứu theo 2 hướng sau: Các công trình nghiên cứu quản lý bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý nhà trường trên thế giới; Các công trình nghiên cứu quản lý bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý nhà trường ở Việt Nam. 1.1.1. Các công trình nghiên quản lý bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý nhà trường trên thế giới 1.1.1.1. Các công trình nghiên cứu về bồi dưỡng Khẳng định vai trò bồi dưỡng nhiều tác giả như Andrew Carnegie, John C.Maxwell, Hướng Phi (Trung Quốc), Pam Robbins Harvey B.Alvy... cho rằng cần phải "Bồi dưỡng phát triển các kĩ năng cho nhân sự là con người" [63, tr.189-190] hay quan điểm "Hiệu trưởng như một học viên suốt đời" và "Nếu hiệu trưởng muốn giúp giáo viên cải thiện công việc của họ thì hiệu trưởng phải liên tục học tập để cải thiện những gì mình đang làm". Các tác giả coi trọng việc bồi dưỡng và tự bồi dưỡng của người cán bộ quản lý đứng đầu nhà trường và cho rằng đây là "Cách sáng tạo để đưa ra một tầm nhìn mới và tầm quan trọng về một trường học" [1, tr.35]. Hội thảo khu vực Châu Á Thái Bình Dương của UNESCO (UNESCOPROAP) tổ chức năm 1997, và các tác giả nghiên cứu đến nội dung bồi dưỡng như tác giả Vương Lạc Phu và Tưởng Nguyệt Thần, Pam Robbins Harvey B.Alvy, Kentd, Peterson, John C.Maxwell... bàn về chất lượng của lãnh đạo quản lý và quản lý giáo dục. Các tác giả đã đề cập đến các nội dung bồi dưỡng trong bối cảnh hiện nay như các kĩ năng cụ thể; Nghệ thuật giao tiếp nhân sự; Quản lý thời gian; Tạo lập thành công bằng hợp tác [1, tr.17-18] hay Tạo ra sự thay đổi tích cực; Cách giải quyết vấn đề; Thái độ, những phẩm chất quan 11 trọng của nhà lãnh đạo như: tầm nhìn, tự kỉ luật, phát triển đội ngũ nhân sự [103, tr.10]. Tác giả David Dean, Mark E Anderson đề xuất nội dung chương trình thiết kế theo chương trình khung và có công cụ hỗ trợ người dạy. Người học đánh giá quá trình giảng dạy và học tập của mình [31, tr.87]. Nội dung chương trình cần bám sát nhu cầu thực tiễn, cần nghiên cứu một cách hệ thống tính chất và vấn đề hoạt động ở mỗi cấp độ quản lý, mỗi cán bộ lãnh đạo, mỗi chức vụ... [107, tr.65]. Chương trình phải được xây dựng trên kinh nghiệm của người học và dựa vào kinh nghiệm thực tế của người lãnh đạo [107, tr.67]. Một số tác giả người Anh và Mĩ như Mark E Anderson, Sergiovani, Bulach, Davi dean, leverme Barret vaf Edgar Yoder, McPherson, Wynne...và một số tác giả J.Mayar cuar Hungari và E, Ribaraca của Bungari tập trung nghiên cứu vào các lỗi lầm mà các nhà quản lý giáo dục dễ mắc phải như: kĩ năng quan hệ con người kém, kĩ năng quan hệ nội bộ kém, thiếu khả năng nhìn nhận, thất bại trong việc lãnh đạo và ngăn chặn các mâu thuẫn, thiếu các khía cạnh đạo đức trong tính cách, thiếu khả năng tạo động lực cho đội ngũ [101, tr.122], tìm ra nguyên nhân và xác định chủ yếu là do các chương trình đào tạo, bồi dưỡng có những khiếm khuyết đã không đào tạo, bồi dưỡng họ những vấn đề cần thiết của công tác quản lý [101, tr.122]. Phương pháp bồi dưỡng cũng được nhiều tác giả quan tâm như: Harold Koontz, Mark E Anderson, Barret và Yoder (Mĩ), A.Kisel (Đức), E.Ribaraca (Bungari), McPherson, Wynne, LT.Ôgôrônhicôp, Iu. K.Babanxki, John Wlutmorre (Anh)... Mỗi tác giả đứng ở góc độ khác nhau để bàn về phương pháp bồi dưỡng, tựu chung lại các tác giả đặc biệt nhấn mạnh vấn đề về phát huy tính tích cực của đối tượng học. Do vậy các phương pháp thảo luận nhóm, dựng cảnh, tình huống, mô phỏng, thực hành, trò chơi, chia sẻ kinh nghiệm...được các tác giả nghiên cứu và bàn luận một cách sâu sắc hay tổ chức cho học viên tham quan, thực tập tại các cơ sở giáo dục, thực hiện các bài tập thực hành, các tình huống trong quản lý trường học. Tác giả Barret vaf Edgar Yoder, McPherson, Wynne với quan điểm "Hiệu trưởng cần được học giao tiếp trong hoàn cảnh cụ thể thay vì 12 chỉ được nghe giảng về điều đó. Cần tạo dựng các hoàn cảnh để người học thực hành những gì họ đang học" [105, tr.57]. 1.1.1.2. Các công trình nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý. * Lập kế hoạch: Là chức năng quan trọng nhất của lãnh đạo. Vì lập kế hoạch tức là soạn thảo và thông qua những quyết định quản lý quan trọng nhất [54, tr.146]. Bàn về vấn đề lập kế hoạch quản lý bồi dưỡng, nhóm Business edge trong tác phẩm "Bản chất quản trị nguồn nhân lực xây dựng "Đội quân tinh nhuệ" đã chỉ ra trong giai đoạn này cần phải: Xác định mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng; Lựa chọn hình thức đào tạo, bồi dưỡng phù hợp; Xác định thời gian đào tạo, bồi dưỡng thích hợp; Đề ra cách thức đánh giá kết quả đào tạo, bồi dưỡng; Ước tính các nguồn lực cần huy động cho đào tạo, bồi dưỡng. [36, tr. 43]. Theo chúng tôi, đây là một quan điểm hết sức quan trọng không chỉ trong kinh doanh mới cần tạo nên một đội quân tinh nhuệ mà trong lĩnh vực đào tạo cũng cần có đội quân tinh nhuệ, đội chuyên gia. Đội quân đó cần phải được quản lý đào tạo, bồi dưỡng thông qua kế hoạch và phải làm tốt ngay từ khâu lập kế hoạch để "Không cho phép tạo ra sản phẩm kém chất lượng". * Kiểm tra, đánh giá: E. Ribaraca (Hunggari) cho rằng một quá trình đào tạo, bồi dưỡng nên bắt đầu từ xác định mục tiêu và trên cơ sở xác định nội dung đào tạo, bồi dưỡng và cuối cùng là đánh giá kết quả. Theo bà, xác định hiệu quả học tập được tiến hành bằng cách so sánh trình độ đầu vào và đầu ra về tri thức và kĩ năng của người học. G.Gerlarka và K.Shubept (Đức) thì cho rằng, hiệu quả học tập cần được đánh giá bằng tri thức và kĩ năng của người lãnh đạo biết thực hiện một cách có nghiệp vụ và những trách nhiệm được giao phó [26, tr.55]. Nhóm Business edge cũng cho rằng xây dựng "Đội quân tinh nhuệ" ngoài bàn về vấn đề đào tạo, cách lập và thực hiện kế hoạch đào tạo để có đội quân tinh nhuệ, họ còn bàn về vấn đề đánh giá hiệu quả đào tạo. Trong giai đoạn này, theo họ các nhà quản lý bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý cần đưa ra các câu hỏi: Mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng có đạt được không?; Phản ứng của người học với chương trình đào tạo, bồi dưỡng như thế nào? Người 13 học tiếp thu được kiến thức, kĩ năng gì? Người học áp dụng kiến thức và kĩ năng được đào tạo, bồi dưỡng vào công việc như thế nào? Tổ chức nhận được những kết quả gì từ đào tạo, bồi dưỡng? [36, tr.43]. Bàn về vấn đề đánh giá kết quả bồi dưỡng giáo viên ở Philippin thường dùng các hình thức để bổ trợ cho nhau như sau: Trắc nghiệm trước và sau khoá bồi dưỡng; Học viên bồi dưỡng tự đánh giá xếp hạng; Quan sát hoạt động dạy học để đánh giá năng lực của học viên bồi dưỡng; Đánh giá của các giảng viên bồi dưỡng; Quan sát đánh giá năng lực của giảng viên bồi dưỡng; Phỏng vấn. Những nhà nghiên cứu Bungari, tiêu biểu là ông P.Bohvarop cho rằng: "Hiệu quả thể hiện ở các biến đổi tích cực của người học". Theo ông hiệu quả đào tạo thể hiện ở hiệu quả học tập, hiệu quả thực tiễn và kinh tế. Hiệu quả học tập thể hiện mối tương quan gia tăng về tri thức, kĩ năng với các chi phí cho học tập [31,tr.86]. Các nhà nghiên cứu Rumani cho rằng chất lượng đào tạo, bồi dưỡng phải thể hiện ở 3 mức độ: Chất lượng được phản ánh thông qua hoạt động quản lý và hình thành phong cách lãnh đạo mới, phản ứng nhạy bén trước những biến động xảy ra; Các nghiên cứu khoa học phải có giá trị ứng dụng thực tiễn; Các nhà lãnh đạo không chỉ biết hành động như một chuyên gia mà còn là một nhà chính trị có nhãn quan rộng. 1.1.2. Các công trình nghiên cứu quản lý bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý nhà trường trong nước 1.1.2.1. Các công trình nghiên cứu về bồi dưỡng Các tác giả như: Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hải, Đặng Bá Lãm, Nguyễn Quang Thái, Phạm Tất Dong, Nguyễn Cảnh Toàn, Mạc Văn Trang, Trần bá Hoành, Lê Thị Ánh Tuyết, Nguyễn Trí, Nguyễn Văn An, Đặng Quốc,Vũ Lan Hương, Đặng Thành Hưng, La Hồng Huy, Phạm Đỗ Nhật Tiến, Nguyễn Công Giáp... khẳng định về vai trò quan trọng của bồi dưỡng đối với các nhà quản lý trường học. Các tác giả đã phân tích điểm mạnh, điểm yếu của giáo dục Việt Nam trong so sánh với yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế, phân tích thực trạng chất lượng đội ngũ giáo viên và đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục và yêu cầu 14 phải có một hệ thống tiêu chuẩn cho đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý trong bối cảnh hiện nay. Bàn về nội dung bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục, các tác giả Nguyễn Văn Đệ, Vũ Lan Hương và nhiều tác giả cho rằng cần xây dựng "mẫu hình" người cán bộ quản lý giáo dục nói chung với "các tố chất quản lý phù hợp" và khẳng định đây chính là yếu tố "sống còn của một cơ chế hướng tới hội nhập". Những tố chất mà tác giả nhắc đến bao gồm tố chất nhân cách và trí tuệ (cụ thể: nhận thức mẫu mực, tác phong mẫu mực, kiến thức mẫu mực và hiệu quả mẫu mực); tố chất quản lý; tố chất về năng lực lãnh đạo và tổ chức. Trong lĩnh vực giáo dục mầm non, năm 1980, lần đầu tiên Bộ Giáo dục xuất bản cuốn "Sổ tay người hiệu trưởng mẫu giáo" [91, tr.27]. Đến năm 1988 "Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ chủ nhiệm nhà trẻ" ra đời do Uỷ ban bảo vệ bà mẹ trẻ em Trung ương xây dựng. Đến năm 1989 cuốn "Tài liệu bồi dưỡng hiệu trưởng" được xuất bản Năm 1994 một số sách về mầm non được xuất bản như "Quản lý giáo dục mầm non" của tác giả Phạm Thị Châu; "Tổ chức quản lý nhóm - lớp" của nhà xuất bản giáo dục; "Một số vấn đề quản lý trường mầm non" của tác giả Đinh Văn Vang. Năm 1997 Bộ Giáo dục và trường cán bộ quản lý Giáo dục, năm 2008 Bộ Giáo dục- Đào tạo và Học viện Quản lý Giáo dục - Đào tạo đã cho ra đời 2 công trình. Các tác giả đã luận bàn về nguyên tắc, phương pháp quản lý trường mầm non, cơ cấu, tổ chức, chức năng, quyền hạn của hiệu trưởng. Các tác giả luận bàn về năng lực, phẩm chất của cán bộ quản lý, đặc biệt về người hiệu trưởng mầm non. Bàn đến các nội dung chỉ đạo chuyên đề; Hướng dẫn thanh tra, cách viết báo cáo; quản lý giáo dục và quản lý trường mầm non và một số vấn đề tâm lý giáo dục học và chuyên đề chuyên biệt cho giáo dục mầm non [67, tr.34]. Đây cũng chính là nội dung mà các tác giả cho rằng cần phải bồi dưỡng cho người cán bộ quản lý. Tác giả Hoàng Đức Minh và Phan Thị Lan Anh đề cập đến nội dung bồi dưỡng cụ thể cho cán bộ quản lý trường mầm non rất cụ thể như cần phải bồi dưỡng về các văn bản pháp quy, các kĩ năng quản lý cụ thể trong từng mảng nội dung công việc; các vấn đề về dinh dưỡng cho trẻ em, công tác phổ cập 15 cho trẻ em năm tuổi, đánh giá tổ chức hoạt động vui chơi, công tác quản lý, chỉ đạo chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ trẻ em tại các cơ sở giáo dục mầm non...vv [2, tr.31]. Tài liệu bồi dưỡng cho hiệu trưởng trường mầm non do Bộ Giáo dục và Cục nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục do tác giả Phan Thị Lan Anh và Trần Ngọc Giao...phối hợp đã triển khai và hướng dẫn nội dung bồi dưỡng của từng nội dung Chuẩn hiệu trưởng trường mầm non [2, tr.31]. Tháng 5 năm 2012, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xuất bản cuốn tài liệu hội thảo-Tập huấn, trong đó có đề cập đến nội dung bồi dưỡng cho cán bộ quản lý trường mầm non để lưu hành nội bộ. Và một trong những căn cứ định hướng xây dựng chương trình bồi dưỡng cho cán bộ quản lý mầm non đó là Quy định Chuẩn hiệu trưởng trường mầm non được ban hành theo Thông tư số17/2011/TT-BGD ĐT ngày 17/4/2011 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Những nội dung bồi dưỡng mà chương trình đề cập đến theo 5 môđun nhằm "Phát triển năng lực cho cán bộ quản lý trường mầm non về lãnh đạo và quản lý trường học, chủ động trong đổi mới lãnh đạo, quản lý để nhà trường trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục, biết gắn tầm nhìn với hành động, phát huy những giá trị của nhà trường và xã hội cho sự nghiệp phát triển giáo dục và đào tạo với nhiệm vụ trung tâm là nâng cao chất lượng giáo dục phục vụ công cuộc đổi mới phát triển đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế" [7, tr.14-15]. Bàn về phương pháp đào tạo, bồi dưỡng, các tác giả Nguyễn Duy Hưng, Trần Thị Bích Liễu, Nguyễn Thị Bích Hạnh, Hoàng Minh Thao, Ngô Quang Sơn, Phạm Viết Nhụ, Nguyễn Văn Đệ, La Hồng Huy, Nguyễn Duy Hưng, Trần Bá Hoành... đã đánh giá thực trạng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục để từ đó đề ra những giải pháp như đổi mới nội dung, chương trình đào tạo, bồi dưỡng, đa dạng các hình thức và đối tượng đào tạo. [49, tr.12-15]. Các tác giả nhấn mạnh đổi mới phương pháp bằng cách kết hợp 2 trọng tâm "Duy trì phương thức coi trọng vai trò của các chuyên gia trong việc tham gia bồi dưỡng, mặt khác đổi mới phương pháp bồi dưỡng theo hướng Lấy người học 16 làm trung tâm, coi trọng việc khảo sát nhu cầu bồi dưỡng của cán bộ quản lý và điều chỉnh chương trình bồi dưỡng phù hợp với thực tiễn. Coi trọng vốn kinh nghiệm đa dạng và phong phú của người học để tổ chức các phương pháp lôi cuốn học viên cùng tham gia vào quá trình bồi dưỡng"[49, tr.54]. Các tác giả cũng quan tâm phương pháp thực hành để hình thành các kĩ năng quản lý cho cán bộ quản lý trường mầm non. Đem đến cho các nhà quản lý và người học một phương pháp đào tạo, bồi dưỡng năng lực quản lý của người hiệu trưởng trường mầm non theo hướng tích cực hoá người học [61, tr.36] hay "Cần hướng tới nhu cầu thiết thực của người học đó là công tác quản lý nhà trường, gắn với tình huống sư phạm, gắn với công tác quản lý nhà trường với quản lý xã hội" [49] và quan điểm "Cần đổi mới phương pháp bồi dưỡng tập trung theo hướng tổ chức các hoạt động cá nhân/nhóm để học viên được tham gia tích cực vào nội dung lớp học và được vận dụng tại chỗ". 1.1.2.2. Các công trình nghiên cứu quản lý bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý * Lập kế hoạch bồi dưỡng: Bàn về lập kế hoạch, tác giả Trần Kiểm đã chỉ ra rằng: "Việc lập kế hoạch cho phép lựa chọn phương án tối ưu, tiết kiệm nguồn lực tạo hiệu quả hoạt động cho toàn bộ tổ chức" và kế hoạch hoá bao gồm: "việc xây dựng mục tiêu, chương trình hành động, xác định từng bước đi, những điều kiện, phương tiện cần thiết trong một thời gian nhất định của hệ thống quản lý và chủ thể quản lý" 55, tr.83]. Tác giả Đinh Văn Vang cho rằng: "Hiệu quả điều hành công việc phụ thuộc trước hết vào tính hợp lý và khoa học của kế hoạch đã xây dựng" [96, tr.76]. Tác giả Bùi Văn Quân cũng khẳng định vai trò quan trọng của lập kế hoạch trong quản lý giáo dục nói chung: "Nhờ có kế hoạch mà hướng vận động và phát triển của hệ thống giáo dục được xác định rõ, tạo điều kiện và cơ hội thuận lợi cho việc thực hiện các mục tiêu của hệ thống giáo dục"[77, tr. 52]. Trong "Giáo trình quản lý giáo dục" của khoa Quản lý giáo dục, trường Đại học Sư phạm cũng chỉ cho các nhà quản lý thấy rõ các bước lập kế hoạch. trong lập kế hoạch cần sử dụng các nhóm phương, kĩ thuật như: nhóm phương pháp thu thập thông tin; nhóm phương pháp và kĩ thuật xử lí thông tin và nhóm phương pháp và kĩ thuật trình bày 17 thông tin. Một trong phương pháp thường được xử lý thông tin là phương pháp phân tích Swot. Các tác giả Lê Thị Bạch Tuyết, Phan Thị Châu, Nguyễn Bích Hạnh...vv cũng đã khẳng định sự cần thiết của việc xây dựng kế hoạch. Tác giả Lê Thị Bạch Tuyết đã viết: "Bàn về vị trí của kế hoạch về mặt vĩ mô, các nhà kinh điển đã từng đánh giá "Kế hoạch là cương lĩnh thứ 2 của Đảng" [78, tr.57]. Các tác giả kể trên đều chỉ ra những kĩ năng lập kế hoạch chung như thu thập, xử lý thông tin; xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm, cụ thể sắp xếp thứ tự các vấn đề ưu tiên; xây dựng các mục tiêu, giải pháp thực hiện; phân công, bố trí con người, thời gian thực hiện; kế hoạch về tài chính...vv. Tác giả Vương Thanh Hương chỉ ra các thách thức trong phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, đó là: "Sự thiếu hụt các chương trình đào tạo chính quy, các chương trình bồi dưỡng bài bản và thống nhất về quản lý giáo dục để các nhà quản lý giáo dục biết đương đầu với những nhiệm vụ mà họ đang phải gánh vác trong giai đoạn hội nhập và phát triển khoa học - công nghệ hiện nay" [47]. Bên cạnh đó, việc lập kế hoạch giáo dục không thành công cũng được tác giả chỉ ra nguyên nhân do "Những kì vọng quá lớn về phát triển giáo dục và đào tạo trong một thời gian nhất định dẫn đến kế hoạch, chiến lược chỉ tồn tại trên giấy tờ"[34] và tác giả chỉ ra rằng: "Giáo dục không phải là một khoa học chính xác, trong giáo dục tồn tại nhiều yếu tố quản lý, chính trị và các trở ngại xã hội, do vậy, lập kế hoạch cần giáo dục phải xem xét trong bối cảnh hài hoà về kinh tế, chính trị, xã hội" [40]. * Tổ chức bồi dưỡng: Nghiên cứu về cách tổ chức bồi dưỡng, phải kể đến tác giả Nguyễn Trọng Thuyết đã đề cập đến tổ chức đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trong nhà trường. Tác giả cho rằng: "Tổ chức đào tạo là quá trình giáo viên tích cực chủ động xây dựng kế hoạch, chỉ đạo, điều khiển hoạt động học tạo điều kiện để học viên chủ động tích cực chiếm lĩnh được tri thức mới" [93, tr.29]; Tác giả Vũ Lan Hương ngoài việc đề cập đến vấn đề nội dung, chương trình đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục, tác giả còn bàn đến vấn đề tổ chức lớp học ảnh hưởng đến chất lượng của 18 hoạt động bồi dưỡng "Cùng với việc đổi mới nội dung chương trình là đổi mới phương thức đào tạo. Cách tổ chức lớp học và phương pháp là những vấn đề quan trọng tạo hiệu quả trong công tác đào tạo, bồi dưỡng" và tác giả khẳng định rằng trong tổ chức bồi dưỡng cho cán bộ quản lý: "Cần phải có một đội ngũ giảng viên có đủ năng lực và tư duy cũng như kiến thức thực tiễn" [47]. Bên cạnh đó tác giả Trương Thị Minh đề cập đến một số giải pháp quản lý công tác bồi dưỡng như: Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng; đề ra mục tiêu chung; Tổ chức các hoạt động bồi dưỡng và tác giả nhấn mạnh mối quan hệ hỗ trợ lẫn nhau của các giải pháp làm cho công tác bồi dưỡng sẽ đạt được kết quả. [10, tr.20]. Tiếp đến tác giả Đặng Thành Hưng khẳng định chuẩn giúp chúng ta tổ chức nhân sự trong bồi dưỡng đúng đắn hơn, tránh được rất nhiều sơ suất vì báo cáo viên hoặc tập huấn kém chất lượng, không đủ trình độ huấn luyện đúng yêu cầu" [48, tr.64]. Còn tác giả Trần Bá Hoành đề cập đến 3 phương thức: Bồi dưỡng tập trung theo khoá dài ngày hoặc theo từng đợt ngắn ngày tại cơ sở hoặc đào tạo hay cơ sở bồi dưỡng; Bồi dưỡng tại chỗ, tức là bồi dưỡng cho người học tại trường họ đang làm việc; Bồi dưỡng từ xa: bồi dưỡng "tại chỗ" đã mang yếu tố từ xa vì học viên không thường xuyên giáp mặt giảng viên [44, tr.199] và tác giả nhấn mạnh rằng muốn công tác bồi dưỡng tại chỗ tốt cần chú ý 2 khâu: Nâng cao chất lượng tài liệu bồi dưỡng và xây dựng đội ngũ cốt cán giảng viên. * Kiểm tra, đánh giá: Vấn đề kiểm tra, đánh giá trong quá trình bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng cũng được khá nhiều tác giả quan tâm. Tác giả Nguyễn Trọng Thuyết đã khẳng định mối quan hệ mật thiết của kiểm tra và đánh giá: "Nếu kiểm tra mà không đánh giá là kiểm tra không có mục đích. Nếu đánh giá mà không dựa trên kết quả kiểm tra là đánh giá cảm tính, phiến diện, không có cơ sở khoa học". Do vậy, "muốn đánh giá chất lượng đào tạo phải dựa vào kết quả kiểm tra" [93, tr. 29-30]. Nghiên cứu về việc áp dụng quản trị theo khung năng lực và nâng cao chất lượng lãnh đạo khu vực công, tác giả Phùng Xuân Kha và Lê Quân đã nghiên cứu các khung năng lực lãnh đạo công của Mĩ, Xingapo, Canada, 19 Anh...vv. và tiếp cận khung năng lực lãnh đạo công của nước ngoài, vận dụng vào để dự thảo khung năng lực cho từng chức danh/vị trí lãnh đạo khu vực công tại Việt Nam, đồng thời hướng dẫn quy trình sử dụng khung năng lực trong tuyển dụng, đánh giá và đào tạo đạt chuẩn với lãnh đạo khu vực công tại Việt Nam. Các tác giả hướng dẫn đánh giá năng lực lãnh đạo theo chuẩn, cụ thể theo thang bậc về các năng lực cần có với chức năng đảm nhận hoặc được quy hoạch. Việc đánh giá sẽ nhìn nhận rõ được mỗi cá nhân mạnh chuẩn và yếu trên năng lực nào. Trên cơ sở đó sẽ xây dựng kế hoạch đào tạo và bồi dưỡng phục vụ đạt chuẩn [51, tr. 92]. Bàn về đánh giá tác giả La Hồng Huy nhấn mạnh "Phải đặt công tác bồi dưỡng cán bộ quản lý đúng với vị trí của nó để đầu tư toàn diện cho công tác này, phải đảm bảo bằng được chất lượng các lớp bồi dưỡng cán bộ quản lý" và để kiểm tra hiệu quả của công tác này các nhà quản lý cần phải có một quy chế đánh giá, kiểm định rõ ràng nên tác giả cho rằng: "Không có một quy chế đánh giá, kiểm định kết quả bồi dưỡng một cách cụ thể, rõ ràng rồi đánh giá kết quả theo kiểu bồi dưỡng "Có đi học là đạt" như hiện nay" thì có thể "Quy kết những tiêu cực trong ngành giáo dục, chạy theo thành tích, thiếu trung thực" và tác giả khẳng định thực trạng bồi dưỡng cán bộ quản lý chưa hiệu quả là do "Trong một thời gian dài chúng ta không quan tâm, không đầu tư thoả đáng cho việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục" [6, tr.35]. Bàn về quản lý chất lượng đào tạo, bồi dưỡng giáo viên, bà Nguyễn Thị Bình nguyên Phó Chủ tịch nước Việt Nam cũng đã nhấn mạnh: "Chức năng trong quản lý đào tạo một cơ sở đào tạo giáo viên. Theo đó, mỗi cơ sở đào tạo giáo viên phải có một tổ chức bảo đảm kiểm tra, kiểm định chất lượng" và tác giả nhấn mạnh tổ chức này phải là "con mắt của nhà trường", quản lý, giám sát mọi hoạt động đào tạo" [5, tr.46]. Tác giả Trần Bá Hoành đề xuất cách đánh giá kết quả bồi dưỡng tập trung: Mở đầu đợt tập huấn cần cho học viên làm một bài trắc nghiệm về nội dung chính của buổi học và được giảng viên hướng dẫn tự chấm bài của mình để đánh giá mức độ hiểu biết của học viên và qua đó trong quá trình diễn ra 20 tập huấn học viên được tiếp cận tích cực với nội dung cần học và đây cũng là căn cứ để đánh giá két quả khi kết thúc lớp học. Và kết thúc lớp học giảng viên cho học viên làm một bài trắc nghiệm, sau đó tự chấm bài và đối chiểu với đáp án và so sánh với kết quả ban đầu. Còn đối với với hình thức bồi dưỡng tại chỗ tác giả đề xuất một số cách đánh giá như: Học viên tự đánh giá; Học viên đánh giá lẫn nhau; Cán bộ quản lý đánh giá [44, tr. 202-203]. Tóm lại: từ các công trình nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước chúng tôi nhận thấy như sau: Các công trình nghiên cứu khoa học liên quan bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý nhà trường trong những thập kỉ gần đây khá phong phú và đa dạng. Các tác giả đã khẳng định vai trò, tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng cán bộ giáo dục trong quá trình phát triển kinh tế xã hội và giáo dục theo xu hướng hội nhập trong giai đoạn hiện nay và tương lai tiếp theo. Các công trình tập trung vào nghiên cứu lý luận quản lý giáo dục, quản lý trường học, khai thác sâu ở từng khía cạnh quản lý, tập trung vào bồi dưỡng kinh nghiệm tác nghiệp, kĩ năng thực hành cho cán bộ quản lý trường học nói chung và trường mầm non nói riêng. Các công trình nghiên cứu đã phân tích nguyên nhân, thực trạng, bối cảnh đổi mới giáo dục và con người...vv để đề xuất cần phải quản lý và đổi mới mục tiêu, nội dung, phương thức, lập kế hoạch, kiểm tra, đánh giá trong đào tạo, bồi dưỡng. Các công trình nghiên cứu đã đề cập đến việc quản lý đào tạo, bồi dưỡng và cần phải đổi mới mục tiêu, nội dung, phương thức, tổ chức, kiểm tra, đánh giá bồi dưỡng phù hợp với thực tế của cơ sở giáo dục đang hoạt động. Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu chủ yếu đề cập đến hoạt động quản lý và các nội dung, phương thức, tổ chức...vv của các trường đào tạo, cơ sở bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục, mà ít nghiên cứu về phương thức bồi dưỡng của đơn vị Sở Giáo dục và Đào tạo và Phòng Giáo dục và Đào tạo. Các công trình tập trung nghiên cứu về bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục nói chung và cán bộ quản lý tại các nhà trường nói riêng thì nhiều. Các công trình nghiên cứu chủ yếu tập trung vào các nội dung, phương pháp
- Xem thêm -