Ql tiền dự trữ trong ngân hàng

  • Số trang: 25 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 11 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

Lêi më ®Çu T¹i sao c¸c ng©n hµng (NH) tríc kia l¹i bÞ vì nî khi cã mét dßng tiÒn rót ra å ¹t ? ®iÒu ®ã hoµn phô thuéc vµo tiÒn dù tr÷ .VËy tiÒn dù tr÷ cã vai trß nh thÕ nµo? Qu¶n lý tiÒn DT ra sao lµ mét ®iÒu hÕt søc quan träng trong hÖ thèng NH. Nã quyÕt ®Þnh ho¹t ®éng cña NH cã hiÖu qu¶ hay kh«ng . Ho¹t ®éng NH ngµy cµng ph¸t triÓn th× vÊn ®Ò qu¶n lý tiÒn DT ®Æc biÖt lµ dù tr÷ b¾t buéc(DTBB) cµng trë nªn ®a d¹ng tõ thao t¸c nghiÖp vô ®Õn tæ chøc thùc hiÖn quy ®Þnh DTBB ®èi víi c¸c NH. Trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña hÖ thèng NH hai cÊp,c«ng cô DTBB ®îc sö dông rÊt kh¸c nhau ë c¸c níc thÝch øng víi c¸c ®iÒu kiÖn kinh tÕ cô thÓ cña tõng níc vµ môc tiªu sö dông nhng nh×n chung c«ng cô nµy rÊt quan träng ®èi víi hÖ thèng NH. TiÒn DT b¾t ®Çu xuÊt hiÖn ë MÜ vµo n¨m 1913.N¨m 1930 th× lan ra c¸c níc kh¸c. Lóc ®Çu c«ng cô dù tr÷ ®Ó ®¶m b¶o an toµn cho ho¹t ®éng vµ kh¶ n¨ng thanh to¸n cña c¸c NH.Sau ®ã nã ®îc sö dông víi môc ®Ých t¸c ®éng ®Õn l·i suÊt,kh¶ n¨ng t¹o tiÒn cña c¸c NHTM,lîng tiÒn cung øng cña NHTM…®Ó thùc thi danh s¸ch tiÒn tÖ mét c¸ch æn ®Þnh nhÊt. VËy qu¶n lý tiÒn DT lµ mét c«ng cô rÊt quan träng trong viÖc ®¶m b¶o ®é an toµn cho h® NH.Vµ nã rÊt linh ho¹t ®Ó NH h® mét c¸ch hiÖu qu¶.V× vËy viÖc qu¶n lý nã , ®a ra nhiÒu tû lÖ phï hîp vµ ®iÒu hÕt søc quan träng ë NHTW còng nh qu¶n lý DT qu¸ møc ë NHTMTW ®Ó thùc sù trë thµnh c«ng cô quan träng trong ho¹t ®éng cña hÖ thèng NH. 1 PhÇn A:tiÒn dù tr÷ vµ qu¶n lý tiÒn DT trong hÖ thèng NH. I. Qu¸ tr×nh ra ®êi cña hÖ thèng ng©n hµng vµ sù cÇn thiÕt cña viÖc qu¶n lý tiÒn DT. 1. Qu¸ tr×nh ra ®êi cña hÖ thèng NH. NH xuÊt hiÖn tríc khi cã CNTB ,nã ®îc h×nh thµnh tõ c¸c th¬ng nh©n lµm nghÒ kinh doanh tiÒn tÖ (KDTT) vµ tÝnh chÊt v« danh cña ®ång tiÒn khiÕn cho nhiÒu ngêi KDTT cã thÓ chuyÓn tõ viÖc gi÷ hé tiÒn (vµng) sang ®æi hé tiÒn & dÇn dÇn khi hä tÝch luü ®îc mét sè vèn nhÊt ®Þnh hä tiÕn hµnh cho vay vèn lÊy l·i.Qu¸ tr×nh c¸c thî kim hoµn gi÷ hé vµng cña ngêi d©n t¹i kho ®îc coi lµ mét NH s¬ khai. Khi nhng ngêi göi tiÒn vµng ph¶i tr¶ cho ngêi thî kim hoµn mét kho¶n tiÒn (lÖ phÝ) vµ do viÖc thu ®îc nhiÒu kho¶n phÝ ®ã c¸c ngêi thî kim hoµn cã 1 kho¶n vèn mµ viÖc gi÷ l¹i toµn bé sè tiÒn ,hµng lµ kh«ng cÇn thiÕt ,kh«ng mang l¹i lîi Ých .Do yªu cÇu ph¸t triÓn kinh tÕ , ph¸t triÓn ngµnh nghÒ kinh doanh dÉn ®Õn xuÊt hiÖn ngêi cÇn vay , ngêi cã tiÒn nhËn thÊy r»ng trong mét thêi ®iÓm lu«n cã nh÷ng dßng tiÒn göi & rót ra do ®ã cã thÓ tham gia vµo ho¹t ®éng cho vay lÊy l·i . §ång thêi lu«n ph¶i cã mét kho¶n tiÒn dù tr÷ nhÊt ®Þnh v× c¸c ngêi chñ NH kh«ng chØ nhËn tiÒn göi mµ cßn cho vay do ®ã nÕu cho vay hÕt th× kh«ng cã tiÒn tr¶ l¹i cho nh÷ng ngêi göi khi hä cÇn nªn cÇn ph¶i dù tr÷ mét kho¶n tiÒn .C¸c chñ NH chØ dù tr÷ 1 phÇn (tû lÖ) trong sè tiÒn göi cña kh¸ch hµng l¹i kho cña m×nh do ®ã h×nh thµnh nªn mét NH hiÖn ®¹i cã dù tr÷ ,cho vay vµ tiÒn göi vµo lu«n c©n ®èi trong b¶ng c©n ®èi tµi s¶n . VËy qu¸ tr×nh ra ®êi cña hÖ thèng NH tr¶i qua nhiÒu giai ®o¹n kh¸c nhau ®Î h×nh thµnh nªn mét ng©n hµng hiÖn ®¹i phï hîp víi viÖc qu¶n lý & kinh doanh cña NH . Do vËy ng©n hµng ngµy nay ®îc më réng ra nhiÒu lÜnh vùc nh trung tam thanh to¸n , trung gian chuyÓn tiÒn , kinh doanh chøng kho¸n , cho thuª tµi s¶n…dÉn ®Õn ho¹t ®äng NH chuyÓn sang NH thêi hiÖn ®¹i . 2.Sù cÇn thiÕt cña viÖc qu¶n lý tiÒn dù tr÷. Ho¹t ®éng NH cµng ph¸t triÓn vÊn ®Ì dù tr÷ tiÒn cµng trë nªn ®a d¹ng h¬n tõ thao t¸c nghiÖp vô , tæ chøc cho ®Õn nhËn thøc vÒ lý thuyÕt DTBB . ChÝnh v× vËy ®Î gi¶m thiÓu rñi ro & ®¶m b¶o kh¶ n¨ng thanh to¸n cña NH , th× vÊn ®Ò qu¶n lý tiÒn DT sao cho cã hiÖu qu¶ lµ môc tiªu c¬ b¶n cña hÖ thèng NH . Trong ho¹t ®éng NH th× ho¹t ®éng cho vay ®Ó lÊy l·i ë NHTM lu«n g¾n víi rñi ro hki cho vay do kh«ng n¾m ®îc ho¹t ®éng sö dông tiÒn cña kh¸ch hµng minhf cho vay , do ®ã dÉn ®Õn rñi ro khi cho vay . NÕu NH cho vay qu¸ nhiÒu kh«ng gi÷ l¹i 2 mét kho¶n t×Òn dù tr÷ qu¸ møc võa ®ñ th× sÏ dÉn ®Õn khi dïng tiÒn rót ra NHTM kh«ng cã kh¶ n¨ng thanh to¸n hoÆc lµ ph¶i trong mét thêi gian dµi míi cã thÓ thanh to¸n ®îc . V× vËy, NHTM sÏ mÊt uy tÝn víi kh¸ch hµng & sÏ lµm cho ho¹t ®éng kinh doanh cña NH bÞ tr× trÖ, dÉn ®Õn khñng ho¶ng vì nî …Do vËy vÊn ®Ò dù tr÷ qu¸ møc cña NHTM lµ ho¹t ®éng kh«ng thÓ thiÕu ®îc vµ hÕt søc quan träng trong ho¹t ®éng cña NHTM . Trong ho¹t ®éng cña NHTM th× dù tr÷ qu¸ møc cã vai trß nh vËy nhng viÖc qu¶n lý tiÒn dù tr÷ th× nh thÕ nµo ! NHTW lµ NH tæng hîp chøc n¨ng qu¶n lý do vËy NHTU quy ®Þnh mét tû lÖ DTBB ®èi víi NHTM. V× tû lÖ dù tr÷ b¾t buéc nµy gãp phÇn æn ®Þnh chÝnh s¸ch tiÒn tÖ , æn ®Þnh l·i suÊt kiÓm so¸t ®îc lîng tiÒn cung øng , æn ®Þnh sù ph¸t triÓn cña hÖ thèng NH khái nguy c¬ vì nî . ChÝnh v× vËþ viÖc dù tr÷ tiÒn vµ qu¶n lý tiÒn DT lµ sù cÇn thiÕt tÊt yÕu ngÉu nhiªn cña HTNH . Nhng qu¶n lý tiÒn DT nh thÕ nµo quy ®Þnh DTBB bao nhiªu , DT qu¸ møc nh thÕ nµo cho phï hîp vµ nh÷ng vÊn ®Ò ®ßi hái ph¶i nghiªn cøu cu¶ c¸c nhµ kinh tÕ (KT) ra sao cho phï hîp ,t¹o ®iÒu kiÖn cho ng©n hµng ph¸t triÓn . II .TiÒn dù tr÷ & qu¶n lý tiÒn dù tr÷ . 1.TiÒn dù tr÷ . 1.1.TiÒn dù tr÷ lµ g× ? lµ viÖc dù tr÷ tiÒn mÆt t¹i kho cña NH (dù tr÷ qu¸ møc) vµ tiÒn mÆt göi t¹i NHTU (DTBB). T¹i sao ph¶i dù tr÷ tiÒn mÆt mµ kh«ng hÒ t¹o ra lîi tøc cho h® NH v× hai nguyªn nh©n sau : -LuËt NH quy ®Þnh vµ ®Ó h® th× ph¶i tu©n thao luËt ®ã , ®ã lµ DTBB mµ bÊt k× mét NHTM nµo vµ c¸c tæ chøc tÝn dông ph¶i tu©n theo . -Dù tr÷ tiÒn mÆt lµ do chóng cã tÝnh lãng cao nhÊt trong mäi tµi s¶n cã cña NH vµ ®îc NH sö dông khi cã dßng tiÒn rót ra . 1.2.Vai trß cña tiÒn dù tr÷ . a,Qu¶n lý kh¶ n¨ng tiÒn mÆt : Qu¶n lý kh¶ n¨ng tiÒn mÆt lµ nghiÖp vô nh»m duy tr× kh¶ n¨ng thanh kho¶n cña NH ®Ó ®¸p øng nhu cÇu rót tiÒn & thanh to¸n thêng xuyªn cña kh¸ch hµng , ®ång thêi nã thùc hiÖn chøc n¨ng kiÓm tra tÝnh to¸n sè d phï hîp víi nhu cÇu tÝnh to¸n cña NH & nhu cÇu cña NHT¦ nh tÝnh to¸n tiÒn mÆt t¹i kÐt tiÒn göi cña NHT¦ …§ång thêi ®¶m b¶o æn ®Þnh tiÒn tÖ , ®iÒu tiÕt møc cung tiÒn tÖ . b, Vai trß cña tiÒn DT. 3 DTBB lµ g× ? Lµ sè tiÒn ph¶i gi÷ l¹i do NHT¦ quy ®Þnh ®ång thêi nh»m duy tr× sù æn ®Þnh trong hÖ thèng NH (HTNH) . NHT¦ tiÕn hµnh kiÓm so¸t ho¹t ®éng cña NHTM . DTBB cña NHT¦ nh»m can thiÖp & cøu gióp c¸c NHTM khi NHTM gÆp khã kh¨n .Qua hÖ thèng ®ã th× NHT¦ ®iÒu tiÕt sè tiÒn cung øng . DTBB cã thÓ díi d¹ng tiÒn mÆt ë NH hay tiÒn göi ë NHT¦ , kho¶ng 90% c¸c NH ®¸p øng c¸c yªu cÇu DT díi d¹ng tiÒn mÆt , 10% kh«ng ph¶i tiÒn mÆt . Do c¸c níc cã ®iÒu kiÖn ®Þa lý kh¸c nhau do ®ã quy ®Þnh DTBB còng kh¸c nhau . Trong c¸c c«ng cô cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ th× viÖc thay ®æi DTBB thêng Ýt thay ®æi h¬n so víi viÖc thay ®«Ø l·i suÊt chiÕt khÊu hay ®iÒu chØnh nghiÖp vô tiÒn tÖ më . Bëi vËy nh÷ng ngêi gi¸m s¸t NHT¦ lu«n coi viÖc thay ®æi DTBB lµ mét thay ®æi c¬ b¶n trong chÝnh s¸ch tiÒn tÖ . Nh÷ng thay ®æi trong DTBB ®ßi hái sù thay thÕ quan träng trong danh môc vèn cña NH nªn sù thay ®æi thêng xuyªn sÏ rÊt rÔ bÞ ®æ bÓ .  ¶nh hëng cña DTBB : DTBB cã mét CFC’ quan träng .C¸c kho¶n DT kh«ng sinh lêi v× vËy viÖc sö dông DTBB ®Î kiÓm so¸t qu¸ tr×nh cung øng tiÒn tÖ ®Æt ra 1 lo¹i thuÕ ®èi víi c¸c NH . Nãi c¸ch kh¸c , do viÖc kh«ng thÓ cho vay cña c¸c kho¶n dù tr÷ , c¸c NH ssÏ ®èi mÆt víi mét CFC’ cao h¬n vÒ vèn mµ hä cã ®îc tõ ngêi göi . VD : gi¶ sö c¸c NH tr¶ cho ngêi göi 5% tõ kho¶n tiÒn göi cña hä & tû lÖ DTBB lµ 10% . Víi mét kho¶n tiÒn göi lµ 100$ , NH gi÷ 10$ lµm DT & cho vay phÇn cßn l¹i lµ 90$ .NH ph¶i tr¶ cho ngqêi göi lµ 5$ tiÒn l·i v× vËy CFC’ vÒ vèn ®Ó cho vay 90$ lµ (5/90).100 = 5.6% chø kh«ng ph¶i lµ 5%. Vëy sù t¨ng m¹nh cña DTBB ¶nh hëng s©u ®Õn nÒn kinh tÕ (KT) , viÖc t¨ng thuÕ ®¸nh vµo c¸c NH lµm gi¶m cho vay NH sÏ lµm kh¶ n¨ng tÝn dông & cung tiÒn. Bëi v× yªu cÇu DT lµ mét kho¶n thuÕ ®¸nh vµo tiÒn göi NH & v× nh÷ng thay ®æi kh«ng kh«n ngoan trong DTBB cã thÓ cã hËu qu¶ KT tåi tÖ nªn c¸c nhµ KT , nh÷ng nhµ ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch thêng tranh c·i xem Fed cã nªn ®Æt ra yªu cÇu DT hay kh«ng. Qua nhiÒu n¨m hä ®· ®a ra ñng hé DTBB . §ã lµ :  ¶nh hëng cña DTBB ®Õn kh¶ n¨ng thanh kho¶n : do c¸c trug gian NH nhËn c¸c kho¶n tiÒn göi láng ®îc chuyÓn thµnh c¸c kho¶n tiÒn cho vay kÐm láng h¬n do ®ã ®Æt ra cho c¸c NH mét sù rñi ro vÒ kh¶ n¨ng thanh to¸n thµnh thö mét sè nhµ ph©n tÝch laÞ lý luËn r»ng DTBB t¹o ra nguån cung vèn ®Ó trî gióp viÖc 4 tr¶ ®îc nî trong c¸c vô khñng ho¶ng NH. MÆc dï DTBB t¹o ra 1 nguån cung vèn cho toµn bé HTNH nhng nã chØ ¶nh hëng giíi h¹n ®Õn kh¶ n¨ng thanh to¸n cña NH riªng lÎ . §ång thêi víi viÖc t¹o nguån vèn cung cÊp & giíi h¹n ®Õn kh¶ n¨ng thanh to¸n cña mét NH riªng lÎ th× DTBB giíi h¹n vèn s½n cã cho 1 NH ®Ó ®Çu t vµo c¸c kho¶n cho vay & chøng kho¸n nhng chóng kh«ng lo¹i bá sù cÇn thiÕt ph¶i duy tr× mét phÇn cña nguån vèn nµy díi d¹ng tµi s¶n láng . C¸c NHvÉn cÇn gi÷ 1 phÇn trong danh môc vèn cña hä díi d¹ng chøng kho¸n fhÞ trêng nh lµ mét gi¶i ph¸p phßng ngõa viÖc rót tiÒn göi kh«ng dù tÝnh ®îc .  DTBB ¶nh hëng ®Õn kiÓm so¸t tiÒn tÖ . DTBB cã ¶nh hëng rÊt lín ®Õn kiÓm so¸t tiÒn tÖ . DTBB t¨ng cêng sù kiÓm so¸t cña NHT¦ ®èi víi qu¸ tr×nh cung øng tiÒn tÖ . Nhí l¹i r»ng tû lÖ % cña sè tiÒn göi ®îc gi÷ l¹i lµm dù tr÷ lµ mét nh©n tè quyÕt ®Þnh cña sè nh©n tiÒn tÖ , do ®ã nã còng quyÕt ®Þnh ®Õn sù ph¶n øng cña cung tiÒn ®èi víi sù thay ®æi trong c¬ sè tiÒn. ViÖc Fed kiÓm so¸t tû lÖ DT tiÒn göi qua DTBB lµm cho sè nh©n tiÒn æ ®Þnh h¬n & cung tiÒn trë nªn dÔ kiÓm so¸t h¬n ®èi víi NHT¦ . Do DTBB cã ¶nh hëng lín ®Õn kh¶ n¨ng kiÓm so¸t tiÒn tÖ do ®ã DTBB ¶nh hëng trùc tiÕp ®Õn kh¶ n¨ng t¹o tiÒn ®èi víi NHTM .Kh¶ n¨ng t¹o tiÒn cña c¸c NHTM ®· biÕn møc tiÒn göi ban ®Çu t¹i 1 NH ®µu tiªn nhËn tiÒn göi thµnh mét kho¶n tiÒn kÝ göi míi lín h¬n gÊp nhiÒu lÇn khi tiÒn qua nhiÒu NH. Kh¶ n¨ng t¹o tiÒn t¹o ra mét “béi sè cña møc cung tiÒn tÖ” .Kh¶ n¨ng nµy liªn quan trùc tiÕp ®Õn c«ng cô DT tèi thiÓu b¾t buéc . Trong c«ng cô cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ . V× vËy nghiªn cøu kh¶ n¨ng nµy sÏ cã biÖn ph¸p tèt ®Î sö dông c«ng cô DTBB. Ta cã c«ng thøc lîng tiÒn NH t¹o ra = tiÒn göi vµo / tû lÖ DTBB VËy tû lÖ DTBB cµng cao th× ®é an toµn trong h® cña NHTM cµng cao nhng tû lÖ cai qu¸ sÏ lµm cho chÝnh s¸ch tiÒn tÖ kÐm hiÖu løc sÏ dÉn ®Õn hÖ sè sö dông vèn cña c¸c NHTM qu¸ thÊp dÉn ®Õn ¶nh hëng ®Õn chÝnh s¸ch l·i suÊt , bÊt lîi cho h® kinh doanh (KD)& huy ®éng vèn cña c¸c NHTM , ®×nh ®èn tÝn dông. Cho nªn tû lÖ DTBB (TLDTBB) ph¶i ®Æt ra phï hîp nÕu kh«ng NHTM sÏ mÊt h¼n kh¶ t¹o tiÒn ,®ång thêi mÊt h¼n kh¶ n¨ng KD . Sù ra ®êi cña HTNHTM lµ phï hîp víi yªu cÇu kh¸ch quan cña KT thÞ trêng nhng kh¶ n¨ng t¹o tiÒn cña nã còng do tÝnh chÊt cña môc tiªu h® cña nã ®ßi hái NHT¦ ph¶i thiÕt lËp mét hÖ thèng c«ng cô cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ thÝch hîp ®Ó qu¶n lý & ®iÒu khiÓn khèi lîng tiÒn. - DTBB ¶nh hëng ®Õn l·i suÊt : 5 TLDTBB tû lÖ thuËn víi l·i suÊt cho vay ,tû lÖ nghÞch víi tiÒn cho vay , do tiÒn dù tr÷ kh«ng ®îc tÝnh l·i gi¶m NHTG do ®ã g©y ra nhiÒu vô sai ph¹m trong h® NH,NHT¦ ph¶i ®a ra TLDTBB phï hîp víi kh¶ n¨ng cña c¸c NHTG h® cã hiÖu qu¶ . Ngoµi ra , ë mét sè níc ngêi ta cßn duy tr× chÝnh s¸ch l·i sµn , l·i trÇn ®èi víi viÖc göi tiÒn & cho vay dÉn ®Õn sù lóng tóng trong h® do vËy DTBB cÇn ph¶i ®Ó cho NHTG tù do ho¸ l·i suÊt dao ®éng trong ph¹m vi qu¶n lý ®îc .®Ó c©n ®èi thu chi , ®em l¹i lîi nhuËn cho h® NH .  DTBB ¶nh hëng ®Õn chÝnh s¸ch tiÒn tÖ quèc gia : V× MB = C + R mµ M = m. MB do vËy khi TLDTBB thay ®æi ®Òu t¸c ®éng ®ång ®Òu lªn c¸c tæ chøc tÝn dông , NHTG nhng do viÖc thay ®æi TLDTBB víi sè lîng nhá kh«ng ¶nh hëng l¾m ®Õn møc cung tiÒn do tÝnh linh ho¹t kÐm do ®ã ¶nh hëng cña nã cßn nhiÒu h¹n chÕ .  Dù tr÷ qu¸ møc : lµ tiÒn dù tr÷ t¹i kÐt cña NHTG .ViÖc duy tr× mét lîng DT qu¸ møc hîp lý cã thÓ gióp cho NH ®¹t lîi nhuËn tèi ®a .  Vai trß cña tiÒn dù tr÷ : Chóng ta xem xÐt mét NHTM A cã thÓ ®èi phã víi dßng tiÒn rót ra xuÊt hiÖn khi nh÷ng ngêi göi tiÒn ë NNH nµy rót tiÒn mÆt tõ nh÷ng tµi kho¶n sÐc hoÆc tµi kho¶n tiÕt kiÖm hoÆc ph¸t sÐc göi tíi NH kh¸c nh thÕ nµo. Gi¶ sö NHTM A cã tiÒnDT qu¸ møc dåi dµo & tÊt c¶ tiÒn göi cã cïng TLDTBB nh nhau lµ 10%.Ta cã b¶ng quyÕt to¸n TS. TH1: Ta cã tiÒn göi 100tr & (DTBB + DTQM) lµ 20tr. C NHTM A N C (A) N DT: 20 tr T/g: 100 Dßng tiÒn rót DT: 10 TG: 90 TiÒn CV: 80 Vèn NH: 10 10 tr CV: 80 Vèn NH:10 CK: 10 CK: 10 NH mÊt ®i 10tr$ tiÒn göi & 10tr$ tiÒn dù tr÷ nhng DTBB lµ 10% tøc lµ 9tr$ do ®ã vÉn d sè tiÒn DTBB lµ 1tr$. Vëy nÕu 1 NH cã nh÷ng kho¶n DT dåi dµo , mét dßng tiÒn rót ra kh«ng ®ßi hái ph¶i cã nh÷ng thay ®æi c¸c phÇn kh¸c trong b¶n quyÕt to¸n TS cña nã. TH2: Ta cã tiÒn göi : 100tr$ & DTBB lµ 10tr$. C NHTM A N 6 C (A) N DT: 10 tr TiÒn CV: 90 CK: 10 T/g: 100 Vèn NH: 10 Dßng tiÒn rót 10 tr DT: 0 CV: 90 CK: 10 TG: 90 Vèn NH:10 Do NHTM B cho vay hÕt kkh«ng DT mµ lÏ ra NH ph¶i DT 9tr$ ®Ó phßng khi cã dßng tiÒn rót ra v× vËy NHTM B dÉn ®Õn thiÕu hôt 1 lîng tiÒn 9tr$ .§Ó bï ®¾p thiÕu hôt NHTM B sö dông mét sè ph¬ng ph¸p sau: - Gi¶m bít c¸c mãn tiÒn cho vay cña m×nh 1 sè lîng b»ng 9tr$ & ®em göi nã vµo NHT¦ lµm t¨ng tiÒn DT cña nã lªn 9tr$ hoÆc thu håi c¸c kho¶n vay.Nhng biÖn ph¸p nµy sÏ lµm gi¶m lîi nhuËn , mÊt uy tÝn víi kh¸ch hµng v× vËy nhtm sÏ mÊt uy tÝn trong KD. C NHTM B N DT:9 tr T/g: 90 TiÒn CV: 81 Vèn NH: 10 CK: 10 - NH gi¶m c¸c mãn tiÒn cho vay cña m×nh b»ng c¸ch b¸n th¸o chóng cho c¸c NH kh¸c. §iÒu nµy sÏ ph¶i tr¶ gi¸ ®¾t v× c¸c NH kh¸c kh«ng trùc tiÕp biÕt râ c¸c kh¸ch hµng ®· vay c¸c mons tiÒn ®ã & nh vËy cã thÓ hä kh«ng s½n lßng mua c¸c mãn cho vay ®ã theo ®ñ gi¸ trÞ cña chóng.  NH b¸n chøng kho¸n cña m×nh gióp tho¶ m·n dßng tiÒn rót ra ®ã & göi tiÒn thu ®îc vµo NHT¦ ®a ®Õn b¶n quyÕt to¸n tµi s¶n.Tuy kh«ng kh¸ch hµng mÊt lßng hoÆc tæn thÊt do viÖc b¸n c¸c mãn tiÒn cho vay nhng NH nµy chÞu m«tj sè CFC’ m«i giíi & giao dÞch kh¸c khi nã b¸n c¸c chøng kho¸n nãi trªn. C NHTM B N DT:9 tr T/g: 90 TiÒn CV: 90 Vèn NH: 10 CK: 1 - NH cã thÓ ®¸p øng dßng tiÒn rót ra lµ giµnh ®îc c¸c kho¶n tiÒnDT b©õng c¸ch vay tiÒn tõ NHT¦ . Nhîc ®iÓm cña ph¬ng ph¸p nµy lµ chÞu 2 phÝ tæn :l·i suÊt ph¶i tr¶ cho NHT¦ ®îc gäi lµ l·i chiÕt khÊu & 1 CFC’ kh«ng ph¶i tiÒn ,®ã lµ viÖc NHT¦ kh«ng khuyÕn khÝch vay qu¸ nhiÒu cña NHT¦.Do vËy NHTM ph¶i DT. C NHTM B N DT:9 tr T/g: 90 7 TiÒn CV: 90 CK: 10 TiÒn vay chiÕt khÊu tõ NHTW:9 Vèn NH: 10 - NH ®i vay c¸c NHTM kh¸c. BiÑn ph¸p nµy ®ßi hái ph¶i chÞu l·i suÊt cao. C NHTM B N DT:9 tr T/g: 90 TiÒn CV: 90 Vay NHTM : 9 CK: 10 Vèn NH: 10 - NH b¸n kú phiÕu , tr¸i phiÕu cña NH.BiÖn ph¸p nµy chÊp nhËn møc tr¶ l·i tr¸i phiÕu cao, lîi nhuËn thÊp. C NHTM B N DT:9 tr T/g: 90 TiÒn CV: 90 B¸n tr¸i phiÕu: 9 CK: 10 Vèn NH: 10 -VËy c¸c kho¶n tiÒn dù tr÷ qu¸ møc lµ sù b¶o hiÓm chèng ®ì l¹i c¸c CFC’ kÌm theo víi dßng tiÒn rót ra cµng lín c¸c NH sÏ cµng muèn gi÷ nhiÒu tiÒn DTQM h¬n nhng viÖc duy tr× hîp lý mét lîng tiÒn DT lµn cho NH hiÖn ®¹i ®¹t ®îc lîi nhuËn tèi ®a. 1.3.Qu¸ tr×nh NHT¦ cung cÊp tiÒn DT cho NHTM. NHTW cã thÓ cung cÊp tiÒn DT cho NHTM b»ng nhiÒu c¸ch kh¸c nhau nh lµ cho vay chiÕt khÊu & mua chøng kho¸n tõ c¸c NHTM tõ ®ã NHT¦ cung cÊp tiÒn DT cho NHTM . Khi NHTM thiÕu tiÒn DT. Cho vay chiÕt khÊu ®èi víi NHTM th× NHTM sÏ t¨ng tiÒn dù tr÷ & t¨ng lîng tiÒn vay cña NHT¦. NHTM NHTW TiÒn dù tr÷: 100 Vay chiÕt khÊu cña NHTW: 100 C/V chiÕt khÊu TiÒn dù tr÷: 100 100 Mua chøng kho¸n tõ c¸c NHTM. NHTM NHTW Ck: - 100 CK: 100 Dù tr÷: 100 TiÒn dù tr÷: 100 8 KÕt qu¶ lµ tiÒn DT t¨ng thªm 100$. VËy t¸c dông cña mua chøng kho¸n trªn TT tù do ®èi víi tiÒn DT thay ®æi tuú theo viÖc nguêi b¸n c¸c chøng kho¸n ®ã giò mãn tiÒn thu ®îc díi d¹ng tiÒn göi hay tiÒn mÆt. NÕu sè tiÒn Êy ®îc göi díi d¹ng tiÒn göi th× tiÒn DT t¨ng thªm sè tiÒn trªn tr¸i kho¸n cña NHTM. III.Qu¶n lý tiÒn DT: 1.Sù cÇn thiÕt qu¶n lý tiÒn dù tr÷: §Ó ®¶m b¶o cho HTNH h® cã hiÖu qu¶ th× vÊn ®Ò qu¶n lý tiÒn DT hÕt søc quan träng . NHT¦ lµ NH thùc hiÖn chøc n¨ng qu¶n lý do vËy ®Ó c¸c NH kh«ng bÞ r¬i vµo t×nh tr¹ng khñng ho¶ng NH tøc lµ cho vay hÕt kh«ng cßn DT hoÆc DT kh«ng ®ñ th× NHT¦ ph¶i quy ®Þnh mét TLDTBB ®èi víi c¸c NHTM , yªu cÇu c¸c NH nµy ph¶i tu©n theo ®ång thêi NHTM còng ph¶i DT 1 kho¶n gäi lµ DTQM ®Ó ®¶m b¶o kh¶ n¨ng thanh to¸n cña NH . VËy qu¶n lý tiÒn DT kh«ng chØ an toµn trong h® NH mµ cßn kiÓm so¸t ®îc khèi lîng tiÒn trong nÒn KT.Do vËy Qu¶n lý tiÒn DT lµ hÕt søc cÇn thiÕt. 2. Néi dung cña qu¶n lý tiÒn DT. a, Qu¶n lý tiÒn DT ë NHT¦ . Tõ khi NHT¦ ra ®êi th× nã ®· thùc hiÖn chøc n¨ng qu¶n lý h® cña HTNH . Trong viÖc thùc hiªn chøc n¨ng qu¶n lý cña m×nh th× qu¶n lý tiÒn DT lµ c«ng viÖc hÕt søc quan träng trong h® qu¶n lý . DTBB ®îc sö dông lµ c«ng cô chÝnh trong viÖc níi láng hay thu hÑp hÖ sè t¹o tiÒn cña NHTM ®Ó thùc thi chÝnh s¸ch tiÒn tÖ ,nã lÇ c«ng cô mang t/c ¸p ®Æt trùc tiÕp , ®Çy quyÒn lùc cùc kú quan träng ®Ó c¾t c¬n sèt l¹m ph¸t ,kh«i phôc KT& khi c¸c c«ng cô KT kh¸c cha ®ñ m¹nh ®Ó ®iÒu hoµ møc cung øng tiÒn tÖ cho nÒn KT. Do vËy b»ng viÖc qu¶n lý tiÒn DT, c¸c NHT¦ ®· qu¶n lý møc trao ®æi , cêng ®é h® & kh¶ n¨ng cña tiÒn trong nÒn KT.Qu¶n lý DTBB & TLDTBB lµ mét trong nh÷ng h® chÝnh cña NHT¦ trong viÖc thiÕt lËp nh÷ng ý muèn ®iÒu tiÕt gi¸ trÞ cña nã lªn møc tiÒn tÖ. HÖ thèng tµi chÝnh vµ nÒn KT khoa häc ng/hang ngµy cµng ph¸t triÓn ph¹m trï dù trï ®Òu ®îc hÖ thèng ho¸ vµ x¸c ®Þnh l¹i. HiÖn nay trong qlý dù trï NHTW ph©n ra c¸c lo¹i dù trï sau: 1. Tæng dù trï (TK) lµ tæng c¸c kho¶n tiÒn mÆt mµ hÖ thèng NHTG & Mét sè tæ chøc tµi chÝnh trong nÒn kinh tÕ lu gi÷ t¹i NHTW ë t¹i NH m×nh díi d¹ng dù tr÷. 9 Toµn bé lîng tiÒn mÆt mµ NHTW ®· ph¸t hµnh vµo mét thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh nµo ®ã trong nÒn kinh tÕ gäi lµ “c¬ sè tiÒn tÖ” trong ®ã c¬ sè tiÒn tÖ gåm tiÒn mÆt mµ nd & c¸c ®/c ktÕ ®ang gi÷ & tiÒn mÆt n»m t¹i kho cña c¸c NHTG díi d¹ng DTBB, cßn ®îc gäi lµ “tiÒn mÆt dù tr÷ trong NH”. §©y lµ kho¶n tiÒn do nh©n d©n göi vµo vµ NNH g÷i l¹i 1 Ýt lµm dù trï ®Ó phßng khi nd ®Õn rót tiÒn mÆt bÊt ngê kh«ng cho vay hÕt: TR= UB - C 2. Dù tr÷ b¾t buéc CRR: Lµ kho¶n dù tr÷ ®îc quy ®Þnh bëi luËt RR = ???? . D ???: tØ lÖ DTBB D: thêi gian cña ND vµo ngÇn hµng DTBB quyÕt ®Þnh lóc cung øng tiÒn tÖ cña c¸c ng©n hµng thÕ giíi. Do vËy viÖc t¨ng gi¶m cung øng c¬ sè tiÒn ¶nh hëng ®Õn sù t¨ng gi¶m cña DTBB doanh thu, cuèi cïng….®Õn møc cung øng tiÒn M1, nghÜa lµ cóng øng tiÒn mÆt cña NHTW cïng quyÕt ®Þnh cung øng tiÒn M1, th× cung øng tiÒn M gåm tiÒn mÆt vµ tiÒn sÐc. V× vËy khi c«ng nh©n M1 lµ bé phËn quan träng nhÊt cña tæng cung øng tiÒn tÖ. VËy chóng ta sÏ thÉy r»ng b»ng viÖc qu¶n lý ph¸t sinh tiÒn mÆt vµ DTBB NHTW sÏ quyÕt ®Þnh ….tiÒn tÖ vµ do vËy sÏ t¸c ®éng ®Õn toµn bé tæng cÇu, tiªu dïng, ®Çu t , gi¸ c¶, s¶n lîng quèc gia. 3. §Çu t d thõa ER: Lµ nh÷ng kho¶n tiÒn mÆt r«i ra cao h¬n DTBB do c¸c NHTG ®Ó l¹i v× nhiÒu lý do v× nh÷ng lý do kh«ng cho vay ®îc hÕt hay kh«ng cã ®ñ nh÷ng ®iÓm ®Çu t an toµn ER = TR – RR. C¸c ng©n hµng lu«n muèn kÐo ER ®Õn = 0 tuy nhiªn vÉn cã mét sè ng©n hµng cã ER kh¸ cao vµo mçi kú do hiÖu qu¶ ho¹t ®éng kh«ng cao qua theo dâi ER. NHTW biÕt ®îc n¨ng lùc ho¹t ®éng cña mçi ng©n hµng vµ t×nh h×nh chi phÝ, lîi nhuËn cña nã. Cßn nÕu ER díi 0 nã ph¹n ¸nh kh¶ n¨ng m¹o hiÓm cña ng©n hµng cÇn ®îc chÊn chØnh ngay. 4. Dù Tr÷ vay mîn BR: lµ nh÷ng phÇn d thõa mµ ng©n hµng cã ®îc cho vay mîn cña NHTW ë ? sè chiÕt khÊu . Trong ho¹t ®éng cña ??? thiÕu hôt tiÒn mÆt bÊt ngê lµ ®iÒu thêng thÊy ë c¸c NHTW do vËy NHTW cã thÓ bï ®¾p thiÕu hôt b»ng b¸n CK, ph¸t hµnh CK vay cña NHTG cña c¸c tæ chøc tµi chÝnh, vay cña NHTW trong ®ã hai h×nh thøc sau gi¶i quyÕt ®îc ngµy nhu cÇu. Khi ®Õn vay cña NHTW, NHTG ph¶i ®em tµi s¶n ®Õn thÕ chÊp. C¸ch vay nµy gäi lµ vay chiÕt khÊu. Vµ khi NHTW cho NHTG vay tiÒn, tiÒn mÆt sÏ qua NHTG ®Õn tay nh©n d©n ®ã lµ mét h×nh thøc ph¸t hµnh tiÒn mÆt cña NHTW. 10 5. Dù tr÷ kh«ng vay mîn (NBR) = TR – BR 6. Dù tr÷ tù do: FR = BR – ER Lµ ®¹i lîng ph¶n ¸nh râ nhÊt t×nh tr¹ng cho vay cña c¸c NH khi FR ph¸t triÓn ®Õn NHTG ®· t¨ng khèi lîng cho vay & gi¶m DTBB. FR gi¶m ®Õn NHTG ®· cho vay gi¶m & t¨ng DTBB FR  0 ®Õn NHTG ®ang bµnh tríng TS cã th«ng qua vay mîn & h¹ tû lÖ DTBB. FR < 0 ®Õn NHTG ho¹t ®éng yÕu, lîng cho vay & ®Çu t gi¶m . Qu¶n lý FR c¸c NH qu¶n lý NBR th«ng qóa møc cung øng tiÒn tÖ. Tõ viÖc qu¶n lý NBR, NHTW qu¶n lý ®îc FR & do vËy quyÕt ®Þnh khèi lîng tÝn dông ®îc cÊp cho tiªu dïng & ®Çu t, ¶nh hëng ®Õn t¨ng cÇu. ??? tõ ®ã t¹o ra biÕn ®éng KTV2M ®Õn ®©y ®îc coi lµ mét ph¬ng ph¸p ®iÒu tiÕt kinh tÕ. 7. C¬ së tiÒn tÖ kh«ng vay mîn NB = NB – BR , (MB lµ lîng tiÒn mÆt ngo¹i lu th«ng) lµ lîng tiÒn mÆt ??? ngoµi lu th«ng. NhiÒu nhµ kinh tÕ cho r»ng NB ph¶n ¸nh c¸c sai sè lîng tiÒn mÆt ®· ®îc cung øng vµo nÒn kinh tÕ h¬n lµ MB vt MB = NB + BR do ®ã t¸ch MB thµnh 2 phÇn, mét phÇn NHTW cã thÓ kiÓm so¸t ®Çy ®ur bëi v× nã chñ yÕu lµ kÕt qu¶ cña nh÷ng vô TT tù do cßn 1??? phÇn th× NHTW kiÓm so¸t kÌm chÕ ®ã lµ vay chiÕt khÊu NHTW . Tõ c¸ch ph©n chia c¸c lo¹i DT nh trªn gióp NHTW dÔ theo dâi t×nh h×nh DT & ??? cña c¸c NHTG. Nhng ®iÒu quan träng h¬n lµ NHTW dÔ d¹ng lùa chän c¸ch thøc t¸c ®éng ®Õn viÖc cung øng tiÒn vµ kh¶ n¨ng cung cÊp ph¸t tÝn dông cña ??? NHTG. NÕu NHTW muèn ho¹t ®éng ®Õn BR lóc ®ã cöa sæ chiÕt khÊu vµ cho vay chiÕt khÊu lµ ??? quan träng ??? cña nã trong ??? th¾t chÆt hay níi láng n¨ng lùc cho vay cña c¸c NHTG. Cßn muèn ho¹t ®éng ®Õn NBR th× ??? nghiÖp vô TT hÑ do lµ vò khÝ chiÕn lîc ???????… Vay ®Ó qu¶n lý t×nh h×nh cung øng trªn mÆt vµo nÒn kinh tÕ, c¸c NHTW b¾t buéc ph¶i lËp kÕ ho¹ch theo dâi ER ®Ó h¹n chÕ kÞp thêi nh÷ng kho¶n vay mîn lín tõ gi¸ NHTG do kÑt thanh to¸n bÊt ngê. §ång thêi vÒ mÆt lý thuyÕt th× tû lÖ DTBB quyÕt ®Þnh sè nhËn tiÒn ?? ¶nh hëng ®Õn viÖc t¹o ra tiÒn. Do ®ã khi NHTW quyÕt ®Þnh nhËn tû lÖ DTBB ?? nã ®· t¹o sù lµm t¨ng sè nhËn tiÒn tÖ??? lîng tiÒn t¹o ra trong nÒn kinh tÕ. b. Qu¶n lý tiÒn DT ë NHTM. NHTM lµ NH ho¹t ®éng kinh doanh tiÒn kiÕn lî nhuËn do vËy viÖc d÷ tr÷ tiÒn víi sè lîng bao nhiªu sao cho NHTM ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ nhÊt lµ mét vÊn ®Ò hÕt søc 11 quan trängnã ®ßi hái doanh thu ph¶i phï hîp ®Ó tr¸nh vì nî cho NH vµ tr¸nh d÷ tr÷ qu¸ nhieÌu g©y ra ho¹t ®éng cho vay kÐm hiÖu qu¶. V× vËy ®Ó qu¶n lý tiÒn DT NHTM ph©n lo¹i d÷ tr÷ thµnh ba phÇn . 1. TiÒn mÆt t¹i kho cña ng©n hµng: C¸c ng©n hµng th¬ng m¹i bao giê còng gi÷ mét kho¶n DT tiÒm mÆt nhÊt ®Þnh t¹i kho cña m×nh vµo mçi ®Ó ®Ò phßng. Nh÷ng chi tr¶ bÊt ngê do d©n vµo ®Çu h«m sau. Dù tr÷ tiÒn mÆt t¹i kho ë c¸c ??? hiÖn nay. xÊp xØ møc 1?? 25 tæng tµi s¶n cã. Víi c¸c níc ®ang ph¸t triÓntiÒn mÆt t¹i kho ®«i khi lµ d÷ tr÷ thõa, kho¶n cho dù tr÷ thõa ë NHTM ®Ó l¹i do kh«ng cho vay hÕt ®îc, hay kh«ng cã ®ñ nguån ®Ó ®Çu tan toµn. ViÖc ho¹t ®éng kinh doanh cña NH cã hiÖu qu¶ hay kh«ng dùa vµo ER cuèi ngµy. 2. Tieenf mÆt ký göi t¹i NHTW (DTký göi) Dù tr÷ ký göi t¹i NHTW bao gåm c¶ mét bé phËn cña DTBB. C¸c NHTM sö dông d÷ tr÷ ký göi vµo hai môc ®Ých. Nã lµ mét phÇn cña DT b¾t buéc theo uy ®Þnh cña NHTW. C¸c NH ph¶i ký göi mét phÇn tiÒn mÆt t¹i NHTW díi d¹ng ký göi kh«ng l·i nh»mphôc vô cho viÖc thanh to¸n, dù tr÷ ho¹c chuyÓn nhîng liªn NH nh÷ng tê sÐc mµ nã vµ c¸c NH kh¸c ph¸t racïng mét sè tiÖn lîi kh¸c. víi mét sè NHTW nã cho phÐp c¸c NHTG thuéc quyÒn kh«ng nhÊt thÝt ph¶i ký göi tiÒn mÆt nhiÒu ë kho cña nã, mµ cã thÓ ký göi ë nhiÒu n¬i kh¸c còng ®îc, miÔn sao kho¶n ký cîc nµy ph¶i cã thanh kho¶n cùc cao kh«ng kÐm g× tiÒm mÆt, nh»m ®¸p øng viÖc chuyÓn sang tiÒm mÆttheo nhu cÇu vµo bÊt cø lóc nµo. Løc ®ã tiÒn ký göi ë NH kh¸c còng ®îc tÝnh vµo nh mét phÇn tiÒm mÆt cña DTBB mµ ng©n hµng ®· ®Çu t th«ng thêng kho¶n danh thu nµy chiÕm 1-2% tæng tµi s¶n cã cña NHTM. Tuy nhiªn ký göi tiÒn mÆt t¹i ng©n hµng TW rÊt hay biÕn ®éng, cã nh÷ng lóc NH cho vay qu¸ tay ký göi xôt xuèng mét tû lÖ rÊt thÊp. Trong trêng hîp nµy c¸c NH ph¶i nhanh chãng chuyÓn tiÒn bï vµo vµ vay mîn dù tr÷ c¸c NH kh¸c ®Ó bï ®¾p cho ®ñ DT ph¸p ®Þnh. Khèi lîng ®Çu t cña mét NHTM vµo cuèi mçi th¸ng hay tæng tµi s¶n cã cña nã lu«n lu«n tû lÖ nghÞ víi tû lÖ % cña doanh thu tiÒn mÆt ph¸p ®Þnh, ë NHTW. Do vËy viÖc thiÕu hôt doanh thu tiÒn mÆt ë NHTW lµ mét vÊn ®Ò b×nh thêng. C¸c NHTM lu«n lu«n s½n sµng t¨ng cho vay Ýt khi nã thÊy cÇn, v× cã nhiÒu c¬ héi ®Çu t tèt vµ an toµn vµ råi bï ®¾p thiÕu hôt b»ng c¸ch vay doanh thu th¬ng m¹i ë c¸c NH kh¸c, b¸n tr¸i phiÕu qua ®ªm vµ vay ??? cña NHTW 01 vµi ngµy. Vµi ngµy sau NH sÏ t¨ng doanh thu ®Ó tr¶ nî nh÷ng kho¶n ®· vay. Nhng c¸c biÖn ph¸p ®ã 12 kh«ng ph¶i lóc nµo còng thuËn lîi do vËy viÖc dù tr÷ tiÒn mÆt vµ qu¶n lý tèt chóng ph¶i ®îc quy ®Þnh thµnh luËt ®inh bëi v×. -Kh«ng ph¶i c¸c chñ NH ®Òu cã ý thøc gièng nhau vÒ sù nguy hiÓm cña t×nh tr¹ng mÊt kh¶ n¨ng chi tr¶. Cã nh÷ng NH tù m×nh æn ®Þnh ë møc doanh thu tèi thiÓu vµ tù gi¸c chÊp hµnh nã mét c¸ch cÈn thËn.Nh÷ng còng cã rÊt nhiÒu NH quy ®Þnh dù tr÷ cña hä rÊt chñ quan dùa trªn hai nhËn ®Þnh. +Kh¶ n¨ng rót tiÒn mÆt Ýt hay nhiÒu cña nh©n d©n +Sù hÊp dÉn hay kh«ng cña c¸c c¬ héi ®Çu t Vµo nh÷ng lóc theo suy luËn cña hä kh¶ n¨ng rót tiÒn mÆt µo ¹t lµ cã thÓ xÈy ra vµ bªn c¹nh ®ã kh«ng cã nhiÒu c¬ héi ®Çu t th× hä ??? rÊt cao vµ ngîc l¹i khi cã nhiÒu c¬ héi ®Çu t víi l·i suÊt cao hä ®Çu t rÊt thÊp. Do ®ã NHTW ph¶i quy ®Þnh RTBB ®Ó tr¸nh t×nh tr¹ng trªn. §iÓn h×nh lµ cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh ë Anh n¨m 1875, 1857,1866, 1873 vµ ë Mü vµo c¸c n¨m 1837, 1873, 1893, 1907 hÇu hÕt c¸c NH ®Òu bÞ vì nî do mÊt kh¶ n¨ng chi tr¶ cña mét vµi NH kÐo theo sù sôp ®æ cña nhiÒu NH kh¸c. §Ó h¹n chÕ nh÷ng t¸c h¹i cña khñng ho¶ng tµi chÝnh víi nÒn kinh tÕ c¸c nhµ chøc tr¸ch kinh tÕ ph¶i chÆn ®øng kh¶ n¨ng vì nî cña c¸c NH lµ vÊn ®Ò hµng ®Çu ph¶i cã nh÷ng ?????? víi nh÷ng NH ®iÓn h×nh vµ quy ®Þnh doanh thu víi hÖ thèng NH sao cho phï hîp víi c¸c NH trong hÖ thèng NH. §Ó h¹n chÕ doanh thu qu¸ thÊp cña c¸c NHTM c¸c NH TW ®· b¾t ®Çu dïng nh÷ng biÖn ph¸p nh cho vay víi møc l·i suÊt chiÕt khÊu thËt cao ®Ó gi¸n tiÕp buéc c¸c NH ph¶i ®¶m b¶o danh thu. 3.Tiªn mÆt ®ang trªn ®êng thu håi: Gåm hai kho¶n +TiÒn mÆt ®· ®îc c¸c ®¬n vÞ vay c¸c ®¬n vÞ cã tr¸ch nhiÖm tr¶ nî ký cam kÕt thµnh to¸n råi vµ ®ang trªn ®êng thu vÒ. Qu¸ tr×nh thu kh«ng kÐo dµi qu¸ 14 ngµy kÓ tõ ngµy t×nh doanh thu. +TiÒn mÆt ®îc thu l¹i do mét sè tê sÐc cña NH ph¸t ra kh«ng ®îc chÊp nhËn vµ ph¶i tr¶ l¹i cho NH. Trong thêi h¹n NHTW ®· ®ñ doanh thu th× tiÒn mÆt ®ang trªn ®êng thu håi trë thµnh mét phÇn cña tµi s¶n cã bÞ l·ng phÝ kh«ng t¹o ra ®îc ®ång l·i nµo. §Ó tr¸nh sù l·ng phÝ nµy c¸c NH ë c¸c níc ph¸t triÓn ®· kh«n ngoan l¸ch b»ng c¸ch cho vay nhiÒu vµo nh÷ng lôc hä cã thÓ lµm ®îc, h¹ dù tr÷ tiÒn mÆt ë NHTW xuèng vµ ®a kho¶n ch«i næi nµy vµo ®Ó tÝnh lµ mét bé phËn cña doanh thu ph¸p ®Þnh. Nãi chung trong mét vµi thËp niªn gÇn ®©y cã mét vµi c¶i c¸ch c¸c NHTM ë c¸c níc ®· thay 13 thÕ viÖc tÝnh DTBB thêng xuyªn b»ng viÖc tÝnh DTBB trong nh÷ng kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh. Tuy doanh thu tiÒn mÆt lµ rÊt quan träng vµ rÊt cÇn thiÕt trong ho¹t ®éng NH nhng nã kh«ng sinh ra l·i nªn còng trë thµnh g¸nh nÆng cho c¸c lo¹i tµi s¶n kh¸c . V× vËy c¸c NHTW trªn ?????? ph¶i t×m c¸ch gi¶m dù tr÷ ®Ó t¨ng lîng cho vay. -????/c¸c NH kh«ng thÓ gi¶m dù tr÷ ®Õn b»ng kh«ng hoÆc díi kh«ng bëi v× viÖc cã thªm lîi tøc lµ thËt hÊp dÉn nhng viÖc gi¶m dù tr÷ còng ®ång nghÜa víi viÖc t¨ng nªn cña RR ®iÒu thêng thÊy lµ ë c¸c NH nhá, ë bÊt kú n¬i nµo trªn thÕ giíi còng thõa vèn vµ thiÕu nh÷ng c¬ héi ®Çu t tèt ®Ñp an toµn. Do vËy ë c¸c níc cã thÞ trêng tiÒn tÖ ph¸t triÓn c¸c NH thêng dïng tiÒn thõa vµo mçi ngµy ®em ra thÞ trêng tµi chÝnh ®Ó mua lo¹i chøng kho¸n qua ®ªm , thÞ trêng nµy ë c¸c níc c«ng nghiÖp cùc kú ph¸t triÓn nhê ®ã hÇu nh c¸c NHTG kh«ng bao giê g÷i l¹i tiÒn mÆt thõa vµo cuèi mçi ngµy, viÖc tiÒn dù tr÷ thõa ®em mua chøng kho¸n qua ®ªm s¸ng h«m sau l¹i thu tiÒn mÆt vÒ cho vay hoÆc ®Çu t vµo c¸c th¬ng vô kh¸c nÕu cã. V× vËy viÖc, tiÒn dù tr÷ ë c¸c níc c«ng nghiÖp ph¸t triÓn kh«ng nh÷ng ??????? mµ cßn t¹o ra l¹i trong ®ªm mua chøng kho¸n qua ®ªm. Trong khi ®ã ë c¸c níc cha ph¸t triÓn th× viÖc gi÷ tiÒn mÆt thõa qua ®ªm NHTG kh«ng kiÕm ®îc mét ®ång l·i nµo. Nh vËy ®©y lµ h×nh thøc chuyÓn ®æi dù tr÷ d thõa (ER) thµnh chøng kho¸n qua ®ªm vµ h«m sau chuyÓn chøng kho¸n qu¸ ®ªm thµnh tiÒn mÆt vµ sÐc. B»ng c¸ch nµy c¸c NH nhá ®· hiÖu qu¶ ®îc ??? s½n cã vµ kh«ng tèn tiÒn mÆt thõa vµo cuèi kú. §©y lµ ®iÒu cùc kú thiÖt thßi cho c¸c NH ë c¸c níc cha cã thÞ trêng chÝnh. V× ®ång vèn ®îc hiÖu qu¶ ho¸ cao, kiÓu nh kh«ng l½ng phÝ . Lîi nhuËn mµ NH thu ®îc rÊt cao do ®ã c¸c NH cã thÓ gi¶m b¬t l·i suÊt kho cho vay s¶n xuÊt kinh doanh. §ã lµ mét phÇn cña lý do t¹i sao l·i suÊt hµng n¨m ë c¸c níc ph¸t triÓn lµ rÊt thÊp khi so s¸nh víi l·i suÊt n¨m cña c¸c NHTG ë c¸c níc ®ang ph¸t triÓn . C¸c níc nµy v× thÞ trêng tµi chÝnh kÐm ph¸t triÓn vµ cha cã, do vËy c¸c NHTG kh«ng t×m ®©u ra c¸ch b¶o ®¶m an toµn ®Ó cho vay hÕt tiÒn mÆt huy ®éng vµo cuèi mçi kú. Do sù d thõa vèn dÉn ®Õn chi phÝ ho¹t ®éng t¨ng vµ buéc c¸c Nh t×m ®Õn nh÷ng ®èi tîng ®· an toµn ®Ó cho vay víi l·i suÊt kh¸ cao, ®ång thêi c¸c NHTG thiÕu chç dùa, Ýt d¸m liÒu lÜnh, ph¶i dù tr÷ tiÒn mÆt cao ®iÒu ®ã dÉn ®Õn hÖ qu¶ tÊt yÕu lµ hiÖu qu¶ kinh doanh thÊp. Râ rµng lµ NH cÇn ph¶i cã ER, ER cµng cao, thanh kho¸n cµng línnhng lîng cho vay vµ lîi nhuËn thu ®îc tõ cho vay sÏ gi¶m . Trong nh÷ng níc ph¸t triÓn, NH gi¶i quyÕt b»ng c¸ch kh«ng ®Ó l¹i 14 Î hoÆc ®Ó l¹i rÊt Ýt phÇn cßn l¹i cho vay ng¾n h¹n trªn thÞ trêng tiÒn tÖ, nh cho vay liªn NH, vay b»ng c¸ch ph¸t hµnh chøng kho¸nqua ®ªm hoÆc vay NHTW. Cßn nhiÒu níc ®ang ph¸t triÓn do thÞ trêng chÝnh cha ph¸t triÓn , c¸c NH ph¶i DTBB 1 c¸ch nghiªn ngÆt vµo mäi løcvµ tù ®Ó l¹i tiÒn mÆt nhiÒu h¬n nh»m gia t¨ng thanh kho¶n. hai t×nh h×nh nµy t¹o rag¸nh nÆng cho c¸c NH. VËy ®Ó l¹i ER thÝch hîp nhÊt lµ bao nhiªu ®Ó NH TG ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ ë c¸c níc ®ang ph¸t triÓn. C©u hái ®ã cßn ®ang bá ngá. Nh vËy ph¶i ë mçi quèc gia NHTG lµ c¬ quan ®Çu n·o cña toµn bé hÖ thèng NH, n¾m trong tay quyÒn ®iÒu tiÕt c¸c lo¹i dù tr÷ trong hÖ thèng NH. ChÝnh s¸ch vµ c¬ chÕ qu¶n lý c¸c lo¹i dù tr÷ cña NHTW lµ cã hiÖu qu¶ cho sù biÕn ®æi c¸c ho¹t ®éng cña toµn bé hÖ thèng NH. ChÝnh s¸ch vµ cã c¬ chÕ qu¶n lý c¸c lo¹i dù tr÷ cña NHTW lµ cã hiÖu qu¶ cho sù biÕn ®æi c¸c ho¹t ®éngcña toµn bé hÖ thèng NH vµ sinh ho¹t kinh tÕ cña ®Êt níc. Sù biÕn ®æi nµy tèt hay x©u phô thuéc vµo tÝnh hîp lý cña chÝnh s¸ch vµ c¬ chÕ qu¶n lý hÖ thèng DT cña NHTW ®èi víi t×nh h×nh thùc tÕ cña nÒn kinh tÕ. 15 phÇn B: Qu¶n lý tiÒn DT cña NHVN. I.Qu¶nlý tiÒn DT trong ho¹t ®éng cña hÖ thèng NHVN 1. Qu¶n lý tiÒn DT cña NHTWVN. a.TÇm quan träng cña tû lÖ DT BB trong NHTWVN. DTBB lµ mét trong nh÷ng c«ng cô ®iÒu hµnh chÝnh s¸ch tiÒn tÖ quèc gia mµ lÇn ®Çu tiªn ®îc sö dông ë níc ta. Cã t¸c dông n©ng cao an toµn kh¶ n¨ng chi tr¶ cña NH vµ c¸c tæ chøc tÝn dông. Do nã lµ c«ng cô ®Çu tiªn ®îc sö dông nªn nã cã vai trß hÕt søc quan träng träng ho¹t ®éng cña hÖ thèng NH. DTBB níc ta lµ c«ng cô ®îc ¸p dñngÊt chÆt chÏ nã quyÕt ®Þnh c¸c NH vµ tæ chøc tÝn dông dù tr÷ tiÒn mÆt bao nhiªu tû lÖ DTBB? ®iÒu ®ã cßn tuú thuéc sù biÕn ®éng cña nÒn kinh tÕ ®èi víi tõng lo¹i h×nh NH vµ TCTD. DTBB thùc hiÖn chøc n¨ng DT tiÒn????????/ NH ®Ó thùc hiÖn chøc n¨ng thanh to¸n nhng do VN lµ mét níc ®ang ph¸t triÓn cha cã thÞ trêng tiÒn tÖ ph¸t triÓn cho nªn cha tËn dông ®îc DT d thõa ®Ó mua chøng kho¸n qua ®ªm sinh l·i cho ho¹t ®éng kinh doanh cña NH do vËy ta ph¶i cã nh÷ng quy ®Þnh phï hîp vÒ ®iÒu lÖ DTBB l·i su©ts cho vay ®Ó lµm sao ho¹t ®éng cña NH ®¹t lîi nhuËn cao nhng vÉn ®¶m b¶o mét tû lÖ TDBB phï hîp khi cã nh÷ng dßng tiÒn rót ra tr¸nh kh¶ n¨ng vì nî cña c¸c NH. §èi víi níc ta ho¹t ®éng cña NH g¾n liÒn víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êt níc v× ng©n hµng chiÕn mét phÇn lín trong viÖc t¸i c©ps vèn theo quy ®Þnh, cho vay ®Ó ®Çu t, x©y dng c¬ së h¹ tÇng ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ do vËy viÖc qu¶n lý tiÒn dù tr÷ ë NHTWVN lµ mét vÊn ®Ò hÕt søc quan träng nã t¸c ®éng ®Õn viÖc t¨ng, gi¶m hÖ sè t¹o tiÒn, kiÓm so¸t tèc ®é t¨ng lîng tiÒn cung øng… trong ho¹t ®éng qu¶n lý cña NHTW. Khi NHTW t¨ng RB kÐo theo kh¶ n¨ng tÝn dông NHTM gi¶m v× lîng tiÒn cña NHTM gi¶m. Khi NHTW gi¶m RB kÐo theo lîng tiÒn cña NHTM göi vµo NHTW gi¶mt dÇn ®Õn lîng tiÒn ®Ó cho vay t¨ng, møc vay tiªn t¨ng. b.Qu¸ tr×nh thùc hiÖn c«ng cô DTBB ë VN. DTBB lµ sè tiÒn mµ c¸c tæ chøc tÝn dôngho¹t ®éng t¹i VN ph¶i duy tr× trªn tµi kho¶n tiÒn göi kh«ng kú h¹n t¹i NH nµh níc ®Ó thùc hiÖn c¸c môc tiªu cña chÝnh s¸ch tiÒn tÖ quèc gia. 16 Trong vµi n¨m võa qua NH nhµ níc ®· xö dông c«ng cô dù tr÷ b¾t buéc nh»m môc tiªu gãp phÇn ®iÒu chØnh ®iÒu hµnh chÝnh s¸ch tiÒn tÖ trong tng thêi kú vµ ®· ®¹t ®îc kÕt qu¶ nhÊt ®Þnh, ®ã lµ: æn ®Þnh tiÒn tÖ, kiÓn so¸t l¹m ph¸t ë møc thÊp vµ t¨ng trëng kinh tÕ. §Ó chuÈn bÞ cho luËt NHnhµ níc cã hiÖu lùc thi hµnh kÓ tõ ngµy 0110-1998. VÊn ®Ò ®¹t ra cÇn ph¶i nghiªn cøu, kh¶o s¸t vµ qu¸n triÖt néi dung liªn quan cña luËt NH nhµ níc, nh»m ®a ra quy chÕ DTBB phï hîp víi môc tiªu ®iÒu hµnh chÝnh s¸ch tiÒn tÖ trong giai ®o¹n míi. -VÒ quan ®iÓn x©y dùng quy chÕ DTBB theo luËt NH nhµ níc. +Thùc hiÖn tèt c«ng cô ®iÒu hµnh chÝnh s¸ch tiÒn tÖ trong giai ®o¹n míi, ®¶m b¶o kiÓm so¸t ®îc hÖ sè t¹o tiÒn vµ sù t¨ng trëng ph¬ng tiÖn thanh to¸n gãp phÇn kiÓm soats ®îc l¹m ph¸t vµ æn ®Þnh tiÒn tÖ vµ t¨ng trëng kinh tÕ. + ®¶m b¶o cho ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c toá chøc tÝn dông bï ®¾p chi phÝ, tÝn dông ®èi víi nÒn kinh tÕ vµ gãp phÇn t¨ng trëng GDP. +Nh»m phï hîp víi tr×nh ®é qu¶n lý, kh¶ n¨ng thùc hiÖn b¸o c¸o cña NHNN vµ c¸c TCTD. Do vËy theo VB cña Thèng ®èc NHNN sè 51/1999/Q§NHNN 1 ngµy 10/02/99 quyÕt ®Þnh vµ cã hiÖu lùc thi hµnh tõ kú duy tr× DTBB th¸ng 3/99 -VÒ néi dung quy chÕ DTBB vÒ c¬ b¶n néi dung cña quy chÕ DTBB phï hîp víi diÔn biÕn ho¹t ®éng cña hÖ thèng NHTM vµ môc tiªu ®iÒu hµnh chÝnh s¸ch tiÒn tÖ còng nh qu¸ tr×nh tæ chøc triÓn khai thùc hiÖn trong nh÷ng n¨m qua tuy nhiªn cÇn bæ xung thªm vÒ ®èi tîng thi hµnh quy chÕ DTBB nh NH hîp t¸c x·, quü tÝn dông nh©n d©n, HTX tÝn dông ®Ó phï hîp h¬n, bæ xung thªm vÒ vÊn ®Ò xö lý thõa thiÕu nªn DTBB. -NÕu thõa tiÒn DTBB. NHNN sÏ tr¶ l¹i cho phÇn vît d÷ tr÷ göi t¹i NHNN theo møc l·i suÊt quy ®Þnh trong tõng thêi kú nÕu thiÕu tiÒn DTBB. +Trêng hîp c¸c tæ chøc tÝn dông thiÕu tiÒn dù tr÷ b¾t buéc lÇn ®Çu cña kú duy tr× dù tr÷ b¾t buéc trong n¨m sÏ chÞu h×nh thøc xö ph¹t c¶nh c¸o. +Trêng hîp tæ chøc tÝn dông thiÕu tiÒn DTBB lÇn thø 2 trë ®i cña kú duy tr× DTBB trong n¨m NHNN sö ph¹t b»ng tiªn, phÇn thiÕu theo møc quy ®Þnh cña thèng ®èc NHNN trong tõng thêi kú. -VÒ quy ®Þnh tiÒn göi DTBB theo quy ®Þnh cña NHNN VN th× tiÒn göi DTBB göi t¹i c¸c NHNN chi nh¸nh, tØnh, thµnh phè ®Ó thùc hiÖn chÝnh s¸ch tiÒn tÖ quèc gia thay cho quy ®Þnh vÒ c¬ cÊu tiÒn DTBB gåm 70% göi t¹i NHNN vµ 30% tiÒn mÆt. 17 -VÒ quy ®Þnh tØ lÖ DTBB cho tõng lo¹i h×nh TCTD tuú lo¹i tiÒn göi t¹i ®iÒu 45 ph¸p lÖnh NHNN ®· quy ®Þnh tû lÖ DTBB Ýt nhÊt ë møc 10% vµ nhiÒu nhÊt ë møc 35% trªn toµn bé tiÒn göi ë c¸c tæ chøc tÝn dông. Trong tæng hîp cÇn thiÕt héi ®ång qu¶n trÞ NHNN quyÕt ®Þnh t¨ng tû lÖ dù tr÷ trªn møc 35% vµ NHNN tr¶ l¹i cho møc t¨ng ®ã. Trong n¨m 1999 ®Ó thùc hiÖn môc tiªu níi láng tiÒn tÖ nh»m kÝch cÇu r¹o ®µ ph¸t triÓn kinh tÕ, NHNN ®· 4 lÇn ®iÒu chØnh gi¶m tû lÖ dù tr÷ b¾t buéc. ®èi víi c¸c tæ chøc tÝn dông. Theo Q§ sè 191/1999 NHNN 1 ngµy 31/5/1999 tØ lÖ DTBB ®èi víi tiÒn göi kh«ng kú h¹n vµ cã kú h¹n díi 12 th¸ng cña c¸c NHTM quèc doanh, NHTM cæ phÇn ®« thÞ, chi nh¸nh NH níc ngoµi, NH liªn doanh vµ c«ng ty tµi chÝnh tõ 7% xuèng 6% trªn tæng sè d tiÒn göi. Vµ theo Q§ sè 235/1999/Q§ -NHNN 1 ngµy 5/7/1999 th× quyÕt ®Þnh gi¶m tiÕp tû lÖ DTBB cña c¸c NH trªn tõ 6% xuèng 5% trªn tæng sè dù tr÷ göi. Cßn ®èi víi tiÒn göi kh«ng kú h¹n vµ cã kú h¹n díi 12 th¸ng cña c¸c NHTM cæ phÇn n«ng th«n, NH hîp t¸c, quü tÝn dông nh©n d©n TW,quü tÝn dông nh©n d©n khu vùc theo Q§ sè 191/1999 ngµy 31/5/99 gi¶m tØ lÖ DTBB tõ 5% xuèng 4% trªn tæng sè d tiÒn göi. Theo quyÕt ®Þnh sè 235/1999/QA-NHNN 1 ngµy 5/7/99 quyÕt ®Þnh gi¶m tiÕp tØ lÖ DTBB cña c¸c NH vµ TCTD trªn tõ 4% xuèng 1% trªn tæng sè d tiÒn göi. +TØ lÖ DTBB ®èi víi: tiÒn göi cã kú h¹n tõ 12 th¸ng trë lªn, tiÒn göi cña c¸c TCTD cã sè d tiÒn göi ph¶i tÝnh DTBB díi 500 triÖu ®ång vµ tiÒn göi cña quü tÝn dông nh©n d©n c¬ së, hîp t¸c x· tÝn dông vµ ng©n hµng phôc vô ngêi nghÌo; sè vèn huy ®éng vµ cho vay b»ng vïng hiÖn vËt vÉn g÷i nguyªn ë møc 0% nh hiÖn nay. +Theo quyÕt ®Þnh sè 316Q§/NHNN 1 ngµy 10/9/99 quyÕt ®Þnh ®iÒu chØnh tû lÖ DTBB víi NHNN vµ PTNT lµ 3% quyÕt ®Þnh nµy ¸p dông tõ 1/1/99. +Theo Q§ sè 191/Q§/NHNN 1 ngµy 31/5/99 th× ®èi víi phÇn vît tiÒn DTBB b»ng ®ång VN, ngo¹i tÖ th× ng©n hµng nhµ níc tr¶ l¹i b»ng l·i suÊt tiÒn göi kh«ng kú h¹n b»ng ®ång VN, ngo¹i tÖ, cña c¸c tæ chøc TD göi t¹i NHNN do thèng ®èc NHNN VN quy ®Þnh. §èi víi phÇn thiÕu DTBB b»ng ®ång VN trong kú duy tr× dù tr÷ b¾t buéc, chÞu møc ph¹t b»ng 150% l·i suÊt cÊp vèn, cßn thiÕu DTBB b»ng ngo¹i tÖ chÞu møc ph¹t b»ng 150% tiÔn l·i suÊt cho vay b»ng ®« la mü ®èi víi c¸c tæ chøc kinh tÕ do thèng ®èc NHNN VN quy ®Þnh. 18 VËy viÖc ®iÒu chØnh tû lÖ dù tr÷ b¾t buéc hai lÇn gi¶m tØ lÖ trong n¨m 99 c«ng cô DTBB víi nh÷ng vÊn ®Ò ph¸t sinh tõ thùc tiÔn cïng víi nh÷ng bæ xung thªm vÒ tû lÖ DTBB ®èi víi c¸c TCTD ®· gãp phÇn nhÊt ®Þnh vµo viÖc më réng tÝn dông, gi¶m chi phÝ ho¹t ®éng vµ t¨ng kh¶ n¨ng sinh lêi cña c¸c TCKT ®ång thêi quyÕt ®Þnh gi¶m tû lÖ DTBB lÇn nµy lµ mét gi¶i ph¸p kÞp thêi, linh ho¹t vµ ®ång bé cña NHNN. Gãp phÇn lµm dÞu ®i nh÷ng khã kh¨n cña c¸c tæ chøc tÝn ®ông do l·i suÊt gi¶m , t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó c¸cc TCTD gi¶m l·i suÊt cho vay, t¨ng kh¶ n¨ng cung øng vèn ®èi víi nÒn kinh tÕ vµ gãp phÇn kÝch cÇu thóc ®Èy t¨ng trëng kinh tÕ. Tuy nhiªn do nh÷ng khã kh¨n vÒ c¬ cÊu kinh tÕ vµ thêi gian ®iÒu chØnh con ng¾n nªn t¸c dông tÝch cùc cña c«ng cô nµy cßn cha biÓu hiÖn râ nÐt cÇn ®iÒu chØnh liªn tôc ®Ó phï hîp víi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ. 2. Qu¶n lý tiÒn dù tr÷ b»ng ngo¹i tÖ vµ mét sè biÖn ph¸p cña NHNN VN Theo quyÕt ®Þnh sè 37/Q§ ngµy 14/2/98 ban hµnh nh»m môc ®Ých ®¶m b¶o cho nhµ níc qu¶n lý ®îc nguån ngo¹i tÖ cña nÒn kinh tÕ, ®¸p øng ®ñ vµ kÞp thêi nhu cÇu ngo¹i tÖ nh nhËp khÈu vËt t, thiÕt bÞ, hµng ho¸ thiÕt yÕu trong níc ®îc, tr¶ nî níc ngoµi ®Ó nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn lµnh m¹nh, cã hiÖu qña ®¹t ®îc c¸c môc tiªu kÕ ho¹ch nhµ níc. -Gi¶i to¶ t×nh tr¹ng giam gi÷ ngo¹i tÖ cña c¸c doanh nghiÖp, tæ chøc kinh tÕ vµ tæ chøc chÝnh trÞ XH ®ang g©y c¨ng th¼ng kh«ng ®¸ng cã vÒ cung cÇu ngo¹i tÖ, t¹o søc Ðp ®Èy tØ gi¸ lªn cao. -H¹n chÕ viÖc bu«n b¸n ngo¹i tÖ tr¸i phÐp, tõng bíc dÉn ®Õn môc tiªu trªn ®Êt níc VN chØ sö dông VN ®ång, lµm cho ®ång tiÒn VN trë thµnh ®ång tiÒn cã kh¶ n¨ng chuyÓn ®æi. VËy quyÕt ®Þnh 37/QA cña thñ tíng chÝnh phï hîp víi th«ng lÖ quèc tÕ vÒ qu¶n lý ngo¹i tÖ, qu¶n lý c¸c nguån thu ngo¹i tÖ 1 c¸ch phï hîp víi t×nh h×nh míi cña ®Êt níc ta ®ång thêi t¹o ra thÞ trêng mua b¸n ngo¹i tÖ , h¹n chÕ bít rñi ro vÒ ngo¹i tÖ cho c¶ ngêi bµn vµ ngêi mua, tr¸nh t×nh tr¹ng ngo¹i tÖ bÞ g¨m gi÷, ngêi cÇn mua th× kh«ng mua ®îc hoÆc ph¶i mua víi gi¸ cao h¬n møc quy ®Þnh. Do vËy Q§37/Q§ cña thñ tíng chÝnh phñ ®· ®a ra biÖn ph¸p qu¶n lý ngo¹i tÖ x¸c ®Þnh ®îc ®èi tîng ph¶i b¸n ngo¹i tÖ ngoµi nhu cÇu cÇn thiÕt hay thay lµ doanh nghiÖp vµ c¸c tæ chøc chÝnh trÞ, x· héi ®ång thêi ®¶m b¶o quyÒn cho mäi ngêi d©n cã tiÒn göi ngo¹i tÖ t¹i NH ®ång thêi khuyÕn khÝch ®Çu t thu hót vèn níc ngoµi, h¹n chÕ nhËp khÈu, t¨ng xuÊt khÈu, ®Èy nhanh gi¶i ng©n vèn hè trî ph¸t triÓn chÝnh thøc, thùc hµnh sö dông tiÕt kiÖm chi tiªu ng©n s¸ch vµ tiÕt kiÖm ngo¹i tÖ. 19 §ã lµ mét sè biÖn ph¸p ®ª qu¶n lý ngo¹i tÖ trong viÖc qu¶n lý tiÒn dù tr÷ trong ho¹t ®éng hÖ thèng NH. 3.Thùc tr¹ng cña viÖc qu¶n lý tiÒn dù tr÷ ë VN vµ thùc tr¹ng 1 sè níc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi. a.Thùc tr¹ng qu¶n lý tiÒn DT ëVN. Do ¶nh hëng cñ khñng ho¶ng tiÒn tÖ ë ch©u ¸ võa qua ®· t¸c ®éng ®Õn nÒn kinh tÕ cña níc ta mÆc dï níc ta kh«ng bÞ ¶nh hëng lín nhng nã lµ mét bµi häc, 1 kinh nghiÖm trong viÖc ®iÒu hµnh chÝnh s¸ch tiÒn tÖ quèc gia, ®ßi hái chóng ta ph¶i cã nh÷ng biÖn ph¸p ®Ó ®iÒu chØnh trong ®ã vai trß dù tr÷ tiÒn, phßng ngõa rñi ro, æn ®Þnh l·i suÊt lµ hÕt søc quan träng trong viÖc æn ®Þnh nÒn kinh tÕ. B¾t ®Çu tõ kú dù tr÷ th¸ng 11/2000 theo quyÕt ®Þnh sè 441 cña NHNN (NHNN 10/10/2000) c¸c NH ®Òu ®iÒu chØnh tØ lÖ dù tr÷ b¾t buéc b»ng USD tõ 5% lªn 8% t¨ng tû lÖ DTBB cã ph¶i nh»m môc ®Ých gi¶m bít lîi nhuËn cña c¸c NHTM hoÆc t¨ng lîng tiÒn ngo¹i tÖ t¹i NHNN cho môc ®Ých thanh to¸n 3 hay lµ v× tríc ®©y viÖc ®iÒu chØnh gi¶m tû lÖ dù tr÷ t¹i Q§ sè 9/Q§/NHNN (31/5/99) vµ sè 23/Q§/NHNN 1 (5/77/99) lµm t¨ng nguån vèn ngo¹i tÖ cña c¸c NH víi môc ®Ých ®Ó khuyÕn khÝch më réng ®Çu t nhng kh«ng ®¹t ®îc. VËy viÖc t¨ng, gi¶m DTBB cña NHNN VN ¶nh hëng nh thÕ nµo ®Õn lîi nhuËn cña NH hiÖn nay. Trong n¨m 99 NHNN ®· 5 lÇn liªn tôc h¹ dÇn l·i suÊt cho vay kh¸ch hµng b»ng VN§, 4 lÇn gi¶m tû lÖ DTBB b»ng USD, VN§ tõ 10% xuèng 5%, môc ®Ých râ nhÊt cña viÖc ®iÒu chØnh gi¶m tû lÖ DTBB lµ nh»m t¨ng LN cho c¸c NH vµ khuyÕn khÝch më réng cho vay, tõ ®ã thóc ®Èy t¨ng trëng kinh tÕ. -DTBB ¶nh hëng ®Õn khuyÕn khÝch më réng tÝn dông Tuy nhiªn ý ®Þnh cña chÝnh s¸ch kh«ng mang l¹i kÕt qu¶ toµn bé nh mong muèn 9 th¸ng ®Çu 2000 d nî cho vay nÒn kinh tÕ cña hÖ thèng NH b»ng VN§ t¨ng 21,9%, ngo¹i tÖ t¨ng 6,3% so víi cuèi n¨m 99. Trong khi ®ã tèc ®é t¨ng trëng huy ®éng vèn l¹i cã chiÒu híng ngîc l¹i VND t¨ng lµ 12,4%, USD t¨ng 41,2%. Sè liÖu nµy cho thÊy t×nh tr¹ng tån ®äng vèn ®Çu n¨m 2000. VËy ®iÒu chØnh t¸c ®éng nh thÕ nµo ®Õn lîi nhuËn cña NHTM ? gi¶m tØ lÖ dù tr÷ b¾t buéc t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c NHTM t¨ng nguån vèn cho vay ®ång thêi gi¶m chi phÝ vèn huy ®éng do ®ã cã ¶nh hëng ®Õn lîi nhuËn, nã t¹o cho NHTM cã lîi nhuËn cao tõ ho¹t ®éng kinh doanh tiÒn göi phÇn nµo bï ®¾p ®îc c¸c ho¹t ®éng kh¸c kh«ng sinh lêi. Tuy nhiªn cuéc 20
- Xem thêm -