Pp chỉ số

  • Số trang: 30 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 36 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

Ch¬ng I Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ ph¬ng ph¸p chØ sè I. Nh÷ng lý luËn c¬ b¶n vÒ ph¬ng ph¸p chØ sè §Ó ®¸nh gi¸, ph©n tÝch c¸c hiÖn tîng kinh tÕ - x· héi thèng kª sö dông rÊt nhiÒu c¸c ph¬ng ph¸p kh¸c nhau nh: håi quy - t¬ng quan, d·y sè thêi gian, ®iÒu tra chän mÉu… Trong ®ã ph¬ng ph¸p chØ sè lµ mét trong nh÷ng ph¬ng ph¸p quan träng cña thèng kª; ®îc vËn dông rÊt nhiÒu trong thùc tÕ. §îc ra ®êi tõ rÊt sím (tõ 1738), tõ ®ã ®Õn nay ph¬ng ph¸p nµy lµ lùa chän cña rÊt nhiÒu c¸c nhµ khoa häc ®Ó ph©n tÝch c¸c hiÖn tîng kinh tÕ - x· héi, gióp hä cã mét c¸i nh×n tæng qu¸t, chÝnh x¸c h¬n sù ph¸t triÓn còng nh c¸c nh©n tè ¶nh hëng ®Õn c¸c chÝnh s¸ch phï hîp, thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña c¸c hiÖn tîng kinh tÕ - x· héi ®ã. 1. Kh¸i niÖm vÒ chØ sè: ThuËt ng÷ vÒ chØ sè ®îc sö dông rÊt nhiÒu trong c¸c lÜnh vùc khoa häc kh¸c nhau khi dïng ®Ó ph©n tÝch c¸c hiÖn tîng kinh tÕ - x· héi. VÝ dô nh: chØ sè ph¸t triÓn con ngêi HDI, c¸c chØ sè dïng ®Ó ®¸nh gi¸; s¾p xÕp thø tù nh: y1, y2… Tuy nhiªn, trong lý thuyÕt thèng kª, thuËt ng÷ nµy ® îc tiÕp cËn theo mét c¸ch kh¸c. 1.1. §Þnh nghÜa vÒ chØ sè ChØ sè trong thèng kª lµ mét sè t¬ng ®èi ®îc biÓu hiÖn b»ng lÇn hoÆc %; tÝnh ®îc b»ng c¸ch so s¸nh hai møc ®é cña cïng mét hiÖn tîng kinh tÕ - x· héi. §èi tîng nghiªn cøu cña chØ sè trong thùc tÕ lµ c¸c hiÖn tîng kinh tÕ- x· héi phøc t¹p. HiÖn tîng ®ã bao gåm nhiÒu ®¬n vÞ, phÇn tö cã tÝnh chÊt, ®Æc ®iÓm kh¸c nhau, bao gåm nhiÒu nh©n tè. 1.2. §Æc ®iÓm vµ t¸c dông cña chØ sè * §Æc ®iÓm - Ph¶i t×m c¸ch chuyÓn c¸c ®¬n vÞ, phÇn tö cã ®Æc ®iÓm tÝnh chÊt kh¸c nhau vÒ d¹ng ®ång nhÊt ®Ó thùc hiÖn viÖc tæng hîp tµi liÖu. - Khi nghiªn cøu sù biÕn ®éng cña mét nh©n tè nµo ®ã th× ph¶i cè ®Þnh c¸c nh©n tè cßn l¹i. * T¸c dông - Dïng chØ sè ®Ó nghiªn cøu sù biÕn ®éng cña hiÖn tîng qua thêi gian  sö dông chØ sè ph¸t triÓn. - Nghiªn cøu sù biÕn ®éng hiÖn tîng qua kh«ng gian  sö dông chØ sè ph¸t triÓn. - §Ò ra nhiÖm vô, kÕ ho¹ch, t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch  sö dông chØ sè kÕ ho¹ch. - Ph©n tÝch ¶nh hëng biÕn ®éng cña c¸c nh©n tè víi sù biÕn ®éng cña toµn bé hiÖn tîng. 2. C¸c ph¬ng ph¸p tÝnh chØ sè: Khi ph©n tÝch, so s¸nh c¸c møc ®é kh¸c nhau cña hiÖn tîng kinh tÕ - x· héi, ta cã thÓ dïng c¸c ph¬ng ph¸p tÝnh chØ sè kh¸c nhau. 2.1. Ph¬ng ph¸p tÝnh chØ sè c¸ thÓ (chØ sè ®¬n): Ph¶n ¸nh sù biÕn ®éng cña tõng ®¬n vÞ, hiÖn tîng c¸ biÖt. 2.1.1. ChØ sè c¸ thÓ vÒ chØ tiªu chÊt lîng: iP = Trong ®ã: p1, p0: trÞ sè cña chØ tiªu chÊt lîng cña tõng phÇn tö ë kú nghiªn cøu vµ kú gèc. - ChØ sè nµy dïng ®Ó ph¶n ¸nh sù biÕn ®éng vÒ gi¸ c¶ cña tõng hiÖn tîng kinh tÕ - x· héi. 2.1.2. ChØ sè c¸ thÓ vÒ chØ tiªu khèi lîng iq = Trong ®ã: q1, q0: trÞ sè cña chØ tiªu khèi lîng cña tõng phÇn tö ë kú nghiªn cøu vµ kú gèc. - ChØ sè nµy dïng ®Ó ph¶n ¸nh sù biÕn ®éng vÒ lîng hµng ho¸ tiªu thô cña tõng mÆt hµng. VD: Trong khi xem xÐt sù ph¸t triÓn cña ngµnh c«ng nghiÖp ë ViÖt Nam, ta cã b¶ng sè liÖu sau: N¨m GO (tû ®ång) iq (%) 1995 103374 100,00 1996 117989 114,14 1997 134420 130,03 1998 150684 145,77 Tuy nhiªn, trong thùc tÕ, khi dïng ph¬ng ph¸p chØ sè ®Ó ph©n tÝch c¸c hiÖn tîng kinh tÕ - x· héi, ngêi ta Ýt sö dông ph¬ng ph¸p tÝnh chØ sè c¸ thÓ. Do cã rÊt nhiÒu c¸c nh©n tè kh¸c nhau cïng ¶nh hëng ®Õn sù ph¸t triÓn cña mét hiÖn tîng kinh tÕ - x· héi, v× vËy, nÕu dïng chØ sè c¸ thÓ th× kh«ng thÓ thÊy râ ®îc møc ®é t¸c ®éng cña tõng nh©n tè ®Õn hiÖn tîng kinh tÕ - x· héi ®ã. Do vËy, ngêi ta thêng xuyªn sö dông ph¬ng ph¸p tÝnh chØ sè chung. 2.2. Ph¬ng ph¸p tÝnh chØ sã chung ChØ sè chung ®îc tÝnh theo hai ph¬ng ph¸p kh¸c nhau: ph¬ng ph¸p chØ sè tæng hîp vµ ph¬ng ph¸p chØ sè b×nh qu©n. 2.2.1. Ph¬ng ph¸p chØ sè tæng hîp Ph¶n ¸nh sù biÕn ®éng chung cña nhiÒu ®¬n vÞ, hiÖn tîng c¸ biÖt. - Nguyªn t¾c tÝnh chØ sè tæng hîp: + Khi tÝnh chØ sè tæng hîp, ph¶i chuyÓn c¸c nh©n tè kh¸c nhau cña cïng mét hiÖn tîng phøc t¹p vÒ d¹ng ®ång nhÊt ®Ó cã thÓ tæng hîp vµ tiÕn hµnh so s¸nh. + Khi nghiªn cøu ¶nh hëng cña mét nh©n tè nµo ®ã ®Õn sù ph¸t triÓn cña mét hiÖn tîng kinh tÕ - x· héi th× ph¶i cè ®Þnh c¸c nh©n tè cßn l¹i. Nh©n tè cè ®Þnh ®ã ®ãng vai trß lµ quyÒn sè cña chØ sè. 2.2.1.1. ChØ sè tæng hîp vÒ chØ tiªu chÊt lîng - §Ó tÝnh chØ sè tæng hîp vÒ chÊt lîng (gi¸ c¶), chóng ta kh«ng thÓ céng tõng gi¸ cña tõng mÆt hµng kh¸c nhau. VD: trong ngµnh c«ng nghiÖp cã rÊt nhiÒu c¸c mÆt hµng kh¸c nhau nh: may mÆc, s¾t, thÐp… NÕu cã gi¸ c¶ cña tõng lo¹i mÆt hµng cña c¸c ngµnh trªn, ta kh«ng thÓtÝnh trung b×nh céng gi¶n ®¬n cña c¸c chØ sè ®¬n vÒ gi¸ c¶ vµ c¸ch tÝnh ®ã kh«ng xÐt ®îc ®Õn lîng hµng ho¸ tiªu thô kh¸c nhau cña tõng mÆt hµng vµ lîng hµng ho¸ ®ã l¹i cã ¶nh hëng trùc tiÕp ®Õn biÕn ®éng chung gi¸ c¶ kh¸c nhau. V× vËy, ®Ó nghiªn cøu biÕn ®éng cña gi¸ c¶, ph¶i cè ®Þnh lîng hµng ho¸ tiªu thô ë mét thêi kú nhÊt ®Þnh vµ viÖc cè ®Þnh nh©n tè nµy gäi lµ quyÒn sè cña chØ sè tæng hîp vÒ chØ tiªu chÊt lîng (gi¸ c¶). * NÕu chän chØ tiªu khèi lîng kú gãc (q0) lµm quyÒn sè, ta cã c«ng thøc: I p2  �p q �p q 1 0 (1) 0 0 pq(p) = p1q0 - p0q0 §©y lµ c«ng thøc do nhµ kinh tÕ häc ngêi §øc tªn lµ Laspeyres ®Ò xuÊt n¨m 1864 nªn ®îc gäi lµ chØ sè gi¸ c¶ cña Laspeyres. * NÕu chän quyÒn sè lµ lîng hµng ho¸ tiªu thô kú nghiªn cøu: I p2  �p q �p q 1 1 (2) 0 1 pq(p) = p1q1 - p0q1 C«ng thøc nµy do nhµ kinh tÕ häc ngêi §øc lµ Pasches ®Ò xuÊt n¨m 1874, nªn ®îc gäi lµ chØ sè gi¸ c¶ cña Pascher. - Hai c«ng thøc (1) vµ (2) cã ®iÓm kh¸c nhau lµ viÖc chän quyÒn sè. Do quyÒn sè kh¸c nhau dÉn ®Õn kÕt qu¶ tÝnh to¸n vµ ý nghÜa kinh tÕ kh¸c nhau. Trong thùc tÕ, b»ng kinh nghiÖm l©u n¨m, ë ViÖt Nam thêng ¸p dông c«ng thøc chØ sè tæng hîp vÒ chØ tiªu chÊt lîng (gi¸ c¶) cña Pascher. - Khi gi÷a c«ng thøc (1) vµ (2) cã sù kh¸c biÖt ®¸ng kÓ, ta cã thÓ dïng c«ng thøc do nhµ kinh tÕ häc Fisher ®Ò xuÊt n¨m 1921: I pF  I pL . I pp (3) XuÊt ph¸t tõ viÖc chØ sè tæng hîp cña Laspeyres vµ Pascher kh«ng cã tÝnh nghÞch ®¶o vµ liªn hoµn, v× vËy Pisher ®· ®a ra c«ng thøc (3) thùc chÊt lµ trung b×nh nh©n cña hai chØ sè trªn. 2.2.1.2. ChØ sè tæng hîp vÒ chØ tiªu khèi lîng - Nguyªn t¾c tÝnh: Ph¶i cè ®Þnh gi¸ ë mét thêi kú nhÊt ®Þnh; ®©y chÝnh lµ quyÒn sè cña chØ sè tæng hîp vÒ khèi lîng * NÕu chän chØ tiªu chÊt lîng kú gèc (p0) lµm quyÒn sè; ta cã c«ng thøc: I q2  �q p �q p 1 0 0 0 (4) pq(q) = p0q1 - p0q0 C«ng thøc (4) gäi lµ chØ sè tæng hîp vÒ khèi lîng cña Laspeyres. * NÕu chän chØ tiªu chÊt lîng kú nghiªn cøu (p1) lµm quyÒn sè, ta cã c«ng thøc: I q2  �q p �q p 1 1 0 (5) 1 pq(q) = q1p1 - q0p0 C«ng thøc (5) gäi lµ chØ sè tæng hîp vÒ khèi lîng cña Pascher. XuÊt ph¸t tõ ý nghÜa kinh tÕ thùc tÕ cña lîng chªnh lÖch tuyÖt ®èi pq(q), trong nghiªn cøu thèng kª ë ViÖt Nam thêng chän c«ng thøc (5) ®Ó tÝnh chØ sè tæng hîp vÒ chØ tiªu khèi lîng hµng ho¸ tiªu thô nãi riªng vµ chØ tiªu khèi lîng nãi chung. * Ngoµi ra, chóng ta cã thÓ sö dông c«ng thøc chØ sè tæng hîp vÒ khèi lîng cña Fisher: I qF  I qF . I qL  �q p �q p 1 1 0 1 x �q p �q p 1 0 0 0 (6) C«ng thøc (6) ®îc dïng phæ biÕn ë c¸c níc kinh tÕ thÞ trêng. Tuy nhiªn, do h¹n chÕ vÒ vÊn ®Ò tÝnh to¸n lîng chªnh lÖch tuyÖt ®èi vµ do yªu cÇu liªn kÕt gi÷a c¸c chØ sè víi môc ®Ých ph©n tÝch nh©n tè kh«ng ®îc thùc hiÖn ®îc nªn chØ sè nµy Ýt ®îc sö dông trong ph©n tÝch nh©n tè. 2.2.2. Ph¬ng ph¸p chØ sè b×nh qu©n B¶n chÊt cña chØ sè tæng hîp lµ trung b×nh gia quyÒn chØ sè c¸ thÓ trong ®ã quyÒn sè cã thÓ lµ p0q0 hoÆc p1q1. Ph¬ng ph¸p chØ sè b×nh qu©n cho ta kÕt qu¶ tÝnh to¸n vµ ý nghÜa kinh tÕ hoµn toµn gièng víi chØ sè tæng hîp. Nh vËy t¬ng øng víi c¸c chØ sè tæng hîp cã c¸c chØ sè b×nh qu©n. * ChØ sè b×nh qu©n céng §îc dïng ®Ó tÝnh chØ sè chung vÒ chØ tiªu khèi lîng: - NÕu ®Æt d0 = , khi ®ã: Iq = iq . d0 Iq = * ChØ sè b×nh qu©n ®iÒu hoµ: §îc dïng ®Ó tÝnh chØ sè chung vÒ chØ tiªu chÊt lîng. - NÕu ®Æt d1 = , khi ®ã: Ip  Ip  1 d �i 1 p p1q1 pq � i1 1 p II. Ph©n tÝch sù biÕn ®éng trong s¶n xuÊt cña ngµnh c«ng nghiÖp ViÖt Nam do ¶nh hëng biÕn ®éng cña c¸c nh©n tè b»ng ph¬ng ph¸p chØ sè - Ph¬ng ph¸p chØ sè kh«ng nh÷ng ®îc dïng ®Ó biÓu hiÖn sù biÕn ®éng cña hiÖn tîng kinh tÕ - x· héi mµ cßn ®îc sö dông kh¸ réng r·i ®Ó ph©n tÝch c¸c nh©n tè ¶nh hëng ®Õn biÕn ®éng ®ã. - Ph©n tÝch nh©n tè b»ng ph¬ng ph¸p chi sè cã hai néi dung chñ yÕu. + Ph©n tÝch chØ sè toµn bé ra thµnh c¸c chØ sè nh©n tè nh»m môc ®Ých ph¶n ¸nh sù biÕn ®éng cña tõng nh©n tè vµ ¶nh hëng cña sù biÕn ®éng ®ã ®èi víi biÕn ®éng cña hiÖn tîng phøc t¹p. + Ph©n chia lîng t¨ng (gi¶m) toµn bé (tuyÖt ®èi vµ t¬ng ®èi) thµnh tæng c¸c lîng (t¨ng) gi¶m bé phËn. ViÖc ph©n chia nµy nh»m môc ®Ých x¸c ®Þnh vai trß vµ ¶nh hëng cô thÓ cña mçi nh©n tè ®èi víi biÕn ®éng chung cña hiÖn tîng. 2.1. Mét sè chØ tiªu c¬ b¶n §Ó ph©n tÝch biÕn ®éng s¶n xuÊt ngµnh c«ng nghiÖp ta cã thÓ sö dông mét sè chØ tiªu c¬ b¶n sau: 2.1.1. Kh¸i niÖm chØ tiªu gi¸ trÞ s¶n xuÊt (GO - Gros output) GO = (1) gi¸ trÞ thµnh phÈm ®· s¶n xuÊt ®îc trong kú (b»ng nguyªn, vËt liÖu cña ®¬n vÞ c¬ së hoÆc b»ng nguyªn, vËt liÖu cña ngêi ®Æt hµng ®a ®Õn). + (2) B¸n thµnh phÈm, phÕ liÖu, phÕ phÈm, thø phÈm ®· tiªu thô trong kú. + (3) Chªnh lÖch s¶n xuÊt dë dang cuèi kú so víi ®Çu kú. + (4) Gi¸ trÞ c¸c c«ng viÖc cã tÝnh chÊt c«ng nghiÖp lµm thuª cho bªn ngoµi ®· oµn thµnh trong kú. §èi víi ho¹t ®éng nµy chØ mang tÝnh theo sè thùc tÕ chi phÝ, tiÒn c«ng, thuÕ, lîi nhuËn,… cña ®¬n vÞ ®· thùc hiÖn. Kh«ng tÝnh gi¸ trÞ s¶n phÈm vµ vËt t cña ngêi ®Æt hµng ®em ®Õn. +(5) Doanh thu cho thuª thiÕt bÞ, m¸y mãc thuéc d©y chuyÒn s¶n xuÊt cña ®¬n vÞ, c¬ së. Trong thùc tÕ ®¬n vÞ c¬ së kh«ng h¹ch to¸n ®îc gi¸ trÞ nguyªn, vËt liÖu cña ngêi ®Æt hµng ®em ®Õn chÕ biÕn nªn gi¸ trÞ nµy kh«ng thÓ hiÖn trong thu nhËp vµ chi phÝ cña ®¬n vÞ c¬ së. HoÆc tÝnh GO c«ng nghiÖp theo c«ng thøc thø 2: GO = (1) Doanh thu tiªu thô s¶n phÈm s¶n xuÊt chÝnh + (2) Doanh thu tiªu thô s¶n phÈm s¶n xuÊt phô + (3) Doanh thu b¸n phÕ liÖu, phÕ phÈm, b¸n thµnh phÈm thùc tÕ ®· tiªu thô trong kú tÝnh to¸n. + (4) Chªnh lÖch cuèi kú so víi ®Çu kú thµnh phÈm tån kho. + (5) Chªnh lÖch cuèi kú so víi ®Çu kú thµnh phÈm göi b¸n nhng cha thu ®îc tiÒn. + (6) Chªnh lÖch cuèi kú so víi ®Çu kú s¶n phÈm s¶n xuÊt dë dang. + (7) Gi¸ trÞ c«ng viÖc cã tÝnh chÊt c«ng nghiÖp lµm thuª cho bªn ngoµi ®· hoµn thµnh trong kú. §èi víi ho¹t ®éng nµy, chØ tÝnh sè thùc tÕ chi phÝ, tiÒn c«ng, thuÕ, lîi nhuËn… cña ®¬n vÞ thùc hiÖn, kh«ng tÝnh gi¸ trÞ s¶n phÈm vµ vËt t cña ngêi ®Æt hµng ®em ®Õn. + (8) Gi¸ trÞ s¶n phÈm ®îc tÝnh theo quy ®Þnh ®Æc biÖt + (9) TiÒn thu ®îc do cho thuª m¸y mãc, thiÕt bÞ trong d©y chuyÒn s¶n xuÊt cña ®¬n vÞ c¬ së. 2.1.2. Gi¸ trÞ gia t¨ng cña ®¬n vÞ c¬ së (VA) Gi¸ trÞ gia t¨ng cßn gäi lµ gi¸ trÞ t¨ng thªm lµ toµn bé kÕt qu¶ lao ®éng h÷u Ých cña nh÷ng ngêi lao ®éng trong ®¬n vÞ c¬ së míi s¸ng t¹o ra vµ gi¸ trÞ hoµn vèn cè ®Þnh (khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh) trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh (mét th¸ng, mét quý hay mét n¨m). Nã ph¶n ¸nh bé phËn gi¸ trÞ míi ®- îc t¹o ra cña c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt hµng ho¸ vµ dÞch vô mµ nh÷ng ngêi lao ®éng cña ®¬n vÞ c¬ së míi lµm ra bao gåm phÇn gi¸ trÞ cho m×nh (V), phÇn cho ®¬n vÞ c¬ së vµ x· héi (M) vµ phÇn gi¸ trÞ hoµn vèn cè ®Þnh (khÊu hao TSC§ - G) - VÒ mÆt gi¸ trÞ: VA = V + M + G - Ph¬ng ph¸p tÝnh VA: cã 2 ph¬ng ph¸p c¬ b¶n a) Ph¬ng ph¸p s¶n xuÊt Gi¸ trÞ gia t¨ng cña ®¬n vÞ c¬ së = Gi¸ trÞ s¶n xuÊt - Chi phÝ trung gian b) Ph¬ng ph¸p ph©n phèi =++ + 2.1.3. Chi phÝ trung gian cña ho¹t ®éng c«ng nghiÖp Chi phÝ trung gian cña ho¹t ®éng c«ng nghiÖp gåm toµn bé chi phÝ vÒ vËt chÊt vµ dÞch vô phôc vô cho viÖc s¶n xuÊt ra s¶n phÈm vËt chÊt vµ dÞch vô cña lÜnh vùc c«ng nghiÖp. a) Chi phÝ vËt chÊt - Chi phÝ nguyªn, vËt liÖu chÝnh - Chi phÝ nguyªn, vËt liÖu phô - §iÖn n¨ng, nhiªn liÖu, chÊt ®èt - Chi phÝ cho mua s¾m dông cô nhá dïng cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt - Chi phÝ vËt t cho söa ch÷a thêng xuyªn TSC§ - Chi phÝ v¨n phßng phÈm - Chi phÝ vËt chÊt kh¸c. b) Chi phÝ dÞch vô - C«ng t¸c phÝ - TiÒn thuª nhµ, m¸y mãc thiÕt bÞ, thuª söa ch÷a nhá c¸c c«ng tr×nh kiÕn tróc, nhµ lµm viÖc… - Tr¶ tiÒn dÞch vô ph¸p lý - Tr¶ tiÒn c«ng ®µo t¹o vµ n©ng cao tr×nh ®é nghiÖp vô cho CBCNV. - Tr¶ tiÒn cho c¸c tæ chøc quèc tÕ vµ nghiªn cøu khoa hcj. - Tr¶ tiÒn thuª qu¶ng c¸o - Tr¶ tiÒn vÖ sinh khu vùc, phßng ch¸y, ch÷a ch¸y, b¶o vÖ an ninh. - Tr¶ tiÒn cíc phÝ vËn chuyÓn vµ bu ®iÖn, lÖ phÝ b¶o hiÓm Nhµ níc vÒ tµi s¶n vµ nhµ cöa, ®¶m b¶o an toµn s¶n xuÊt, kinh doanh. - Tr¶ tiÒn c¸c dÞch vô kh¸c: in chôp, sao v¨n b¶n, lÖ phÝ ng©n hµng. 2.2. C¸c m« h×nh ph©n tÝch sù biÕn ®éng cña gi¸ trÞ s¶n xuÊt (GO) a) M« h×nh 1 GO theo gi¸ hiÖn hµnh t¨ng (gi¶m) theo hai nh©n tè: + S¶n lîng cña s¶n phÈm: q + Gi¸ c¶ cña s¶n phÈm: p Ipq = = x pq =  pq(q) + pq(p) b) M« h×nh 2: GO theo gi¸ hiÖn hµnh hoÆc gi¸ so s¸nh t¨ng (gi¶m) do 2 nh©n tè: + Sè lao ®éng (chi phÝ lao ®éng, thêi gian lao ®éng) bé phËn: T + NSL§ sèng c¸ biÖt: WS = Ipq = = = x Ipq = IW.T = IT . IW(S) pq =  pq(T) + pq(W) c) M« h×nh 3 GO theo gi¸ hiÖn hµnh hoÆc gi¸ so s¸nh t¨ng (gi¶m) do t¸c ®éng cña 2 nh©n tã: + Tæng sè lao ®éng (tæng chi phÝ lao ®éng, tæng thêi gian lao ®éng): T + NSL§ sèng b×nh qu©n: W S  Ipq   GO T pq1 W 1 . T1 W 0 . T1 W 1 . T1   x pq0 W0 . T0 W0 . T0 W0 . T1 T1 W x 1 T0 W0  I T x IW S pq  pq( T )  pqW S d) M« h×nh 4: GO theo gi¸ hiÖn hµnh hoÆc gi¸ so s¸nh t¨ng (gi¶m) do 3 nh©n tè: + NSL§ sèng c¸ biÖt: W = + KÕt cÊu lao ®éng cña tæng thÓ: dT = + Tæng sè lao ®éng (tæng chi phÝ lao ®éng, tæng thêi gian lao ®éng): T Ipq   pq1 W 1 . T1 W 01 . T1 W 0 . T1   x pq0 W01 . T1 W0 . T1 W0 . T0 W1 W01 x W01 T1 x T0 W0  IW x I dT x I T e) M« h×nh 5 GO theo gi¸ hiÖn hµnh hoÆc gi¸ so s¸nh t¨ng (gi¶m) do 3 nh©n tè: + HiÖu suÊt sö dông TSC§ (VC§): H  GO G (v ) + Møc trang bÞ TSC§ (VC§) b×nh qu©n Cho 1 lao ®éng : TR  G (v) T : T + Tæng sè lao ®éng Ipq  pq1  H1 . TR1 . T1 pq0 H 0 . TR 0 . T0  H 0 . TR1 . T1 H . TR 0 . T1 H1 . TR1 . T1 x x 0 H 0 . TR1 . T1 H 0 . TR 0 . T1 H 0 . TR 0 . T0  H1 TR1 T1 x x H0 TR0 T0  I H x ITR x I T 2.2.2. Ph©n tÝch biÕn ®éng cña VA: a) M« h×nh 1 VA theo gi¸ hiÖn hµnh t¨ng (gi¶m) do 2 nh©n tè: + Khèi lîng cña VA ®îc s¶n xuÊt (R) + Gi¸ c¶ cña VA (PVA) IRP = = x = IR x IP RP =  RP (R) +  RP (P) b, M« h×nh 2: VA theo gi¸ hiÖn hµnh hoÆc gi¸ so s¸nh t¨ng (gi¶m) do: + Sè lao ®éng (chi phÝ lao ®éng, thêi gian lao ®éng) bé phËn: T + N¨ng suÊt lao ®éng x· héi c¸ biÖt: WXH = c, M« h×nh 3: VA theo gi¸ hiÖn hµnh hoÆc gi¸ so s¸nh t¨ng (gi¶m) do: + Tæng sè lao ®éng: T + N¨ng suÊt lao ®éng b×nh qu©n W XH = d) M« h×nh 4: VA theo gi¸ hiÖn hµnh vµ gi¸ so s¸nh t¨ng (gi¶m) do: + N¨ng suÊt lao ®éng x· héi c¸ biÖt + KÕt cÊu lao ®éng dT = + Tæng sè lao ®éng: T e) M« h×nh 5: VA theo gi¸ hiÖn hµnh hoÆc gi¸ so s¸nh t¨ng (gi¶m) do: + HiÖu suÊt sö dông TSC§ (VC§): H = VA G (v ) + Møc trang bÞ TSC§ (VC§) b×nh qu©n 1 lao ®éng: TR : T + Tæng sè lao ®éng -> VÒ h×nh thøc MH(2) (3) (4) (5) gièng hoµn toµn MH (2) (3) (4) khi nghiªn cøu biÕn ®éng cña GO nhng b¶n chÊt kh¸c nhau. f) M« h×nh 6: VA theo gi¸ hiÖn hµnh hoÆc gi¸ so s¸nh t¨ng (gi¶m) do: + Tæng sè lao ®éng: T + N¨ng suÊt lao ®éng b×nh qu©n W s  Go T + N¨ng suÊt lao ®éng vËt ho¸ (qu¸ khø) RP = RPT +RP + RPIC ws Ch¬ng II øng dông c¸c chØ tiªu chØ sè ®Ó ph©n tÝch biÕn ®éng s¶n xuÊt ngµnh c«ng nghiÖp (1995 - 2002) I. Tæng quan t×nh h×nh ph¸t triÓn cña ngµnh c«ng nghiÖp trong giai ®o¹n (1995 - 2002) B¶ng 1: Tèc ®é ph¸t triÓn vµ tèc ®é t¨ng GO ngµnh c«ng nghiÖp thêi kú 1995 - 2002 N¨m GO (gi¸ cè ®Þnh 1994) (tû ®ång) ChØ tiªu 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 B×nh qu©n (95-02) 103374 117989 134420 150684 168749 198326 227381 260203 170 140,75 Lîng t¨ng tuyÖt ®èi (tû ®ång) Tèc ®é ph¸t triÓn (%) Tèc ®é t¨ng (%) Liªn hoµn ®Þnh gèc Liªn hoµn ®Þnh gèc Liªn hoµn ®Þnh gèc 100,00 114,14 113,93 112,10 111,99 117,53 114,65 114,43 14,14 13,93 12,10 11,99 17,53 14,65 14,43 14615 16431 16264 18065 29577 29055 32822 14615 31046 47310 65310 65375 124007 156829 22404,14 100,00 114,14 130,03 145,77 163,24 191,85 219,96 251,71 114,1 14,14 30,03 45,77 63,24 91,85 19,96 51,71 14,1 Theo sè liÖu tõ b¶ng trªn ta thÊy trong thêi kú 1996 - 2002, GO trong ngµnh c«ng nghiÖp t¨ng trëng ë ®©y kh«ng æn ®Þnh. NÕu nh tèc ®é t¨ng GO ngµnh c«ng nghiÖp n¨m 1996 so víi n¨m 1995 ®¹t ë møc 14,14% tøc lµ t¨ng lîng tuyÖt ®èi lµ 14615 (tû ®ång) th× trong vßng 3 n¨m tiÕp theo 1997, 1998 vµ 1999 tèc ®é t¨ng cã gi¶m dÇn øng víi 13,93%; 12, 10% vµ 11,99%. Nguyªn nh©n lín nhÊt cã thÓ chØ ra lµ t¸c ®éng cña cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh tiÒn tÖ x¶y ra ë ch©u ¸; thiªn tai lò lôt g©y ra lµm cho GO cña ViÖt Nam nãi chung gi¶m trong ®ã cã sù gi¶m sót cña GO cña ngµnh c«ng nghiÖp nãi riªng. Tuy nhiªn, sau qu·ng thêi gian ®ã lµ sù ph¸t triÓn trë l¹i trong ngµnh c«ng nghiÖp, ®¸nh dÊu b»ng tèc ®é t¨ng cao nhÊt trong vßng 8 n¨m cña thêi kú nµy (1995 - 2002) cña n¨m 2000 so víi n¨m 1999 t¨ng 17,5% t¬ng øng víi 29577 (tû ®ång). Hai n¨m tiÕp theo, tèc ®é t¨ng tuy cã gi¶m xuèng nhng ë møc ®é kh«ng ®¸ng kÓ 14,65% cña n¨m 2001/2000 vµ 14,43% cña n¨m 2002/2001 øng víi sè lîng t¨ng tuyÖt ®èi lµ 29055 (tû ®ång) vµ 32822 (tû ®ång). Tèc ®é t¨ng trëng GO b×nh qu©n cña ngµnh c«ng nghiÖp thêi kú 1995 2002 ®¹t ë møc 14,1%. Trong khi ®ã tèc ®é t¨ng trëng GO b×nh qu©n cña ngµnh n«ng nghiÖp trong cïng thêi kú chØ ®¹t con sè 5,8%. Nh vËy, cã thÓ thÊy r»ng ®Ó ®¹t ®îc tèc ®é t¨ng trëng kinh tÕ b×nh qu©n cña toµn quèc trong giai ®o¹n 1995 - 2002 th× cã sù ®ãng gãp rÊt lín cña tèc ®é t¨ng ngµnh c«ng nghiÖp. §iÒu nµy phï hîp víi quy luËt chung cña sù ph¸t triÓn kinh tÕ trªn thÕ giíi. Khi mét nÒn kinh tÕ cµng ph¸t triÓn, sù ®ãng gãp cña ngµnh c«ng nghiÖp vµo tæng s¶n phÈm trong níc cµng pahØ cao, gi¶m dÇn sù ®ãng gãp cña n«ng nghiÖp. Nh vËy, cã thÓ thÊy r»ng sù ®Çu t vµo ph¸t triÓn ngµnh c«ng nghiÖp cña níc ta trong thêi gian võa qua lµ cã hiÖu qu¶. NÕu nh tríc kia trong thêi kú bao cÊp, nÒn c«ng nghiÖp cña níc ta l¹c hËu, yÕu kÐm, hÇu nh kh«ng ph¸t triÓn, sù ®ãng gãp vµo t¨ng trëng kinh tÕ lµ rÊt Ýt th× trong thêi kú 1995 - 2002 víi sù ®Çu t cã hiÖu qu¶ cña Nhµ níc ®· ®em l¹i mét kÕt qu¶ ®¸ng kh¶ quan. Kh¼ng ®Þnh cho con ®êng theo híng ph¸t triÓn "c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸' lµ hoµn toµn ®óng ®¾n. Tuy nhiªn, khi ph©n tÝch sù ph¸t triÓn cña nÒn c«ng nghiÖp ViÖt Nam, chóng ta kh«ng chØ ®¬n thuÇn xem xÐt ®Õn tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt ®¹t ®îc mµ cßn ph¶i xÐt ®Õn c¸c yÕu tè kh¸c t¹o nªn GO ngµnh c«ng nghiÖp nh: chi phÝ trung gian (IC) hay gi¸ trÞ gia t¨ng VA. B¶ng 2: BiÕn ®éng cña chi phÝ trung gian (IC) ngµnh c«ng nghiÖp (1995 - 2002) theo gi¸ cè ®Þnh 1994 §¬n vÞ: tû ®ång N¨m ChØ tiªu GO VA IC 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 103374 37961 65413 117989 43263 74726 134420 48852 85568 150684 54607 96077 168749 60157 108592 198326 10866 127460 227381 79657 147724 260203 89106 171097 Trong thêi kú (1995 - 2002), chi phÝ trung gian kh«ng ngõng gia t¨ng qua c¸c n¨m. N¨m 1995 thÊp nhÊt 65413 (tû ®ång) n¨m 1998 ®¹t 96077 (tû ®ång); n¨m 2000 ®¹t: 127640 (tû ®ång) vµ n¨m 2002 ®¹t: 171097 (tû ®ång). ViÖc ph¸t triÓn ngµnh c«ng nghiÖp ®ång nghÜa víi viÖc cÇn thªm rÊt nhiÒu chi phÝ cho më réng s¶n xuÊt vµ c¸c chi phÝ phô kh¸c. V× vËy, viÖc t¨ng chi phÝ trung gian qua c¸c n¨m lµ mét lÏ tÊt yÕu. Tuy nhiªn, t¨ng víi tèc ®é nh thÕ nµo ®Æt trong mèi quan hÖ t¬ng t¸c víi tèc ®é t¨ng cña GO vµ ®é t¨ng cña VA; mét tèc ®é t¨ng thÕ nµo lµ phï hîp, cã thÓ chÊp nhËn gióp cho ngµnh c«ng nghiÖp ph¸t triÓn theo chiÒu híng tèt. B¶ng 3: Tèc ®é ph¸t triÓn cña chi phÝ trung gian ngµnh c«ng nghiÖp (1995 - 2002) N¨m 1995 1996 1. Gi¸ trÞ s¶n xuÊt GO (tû ®ång) Tèc ®é ph¸t triÓn liªn hoµn (%) Tèc ®é ph¸t triÓn ®Þnh gèc 2. Gi¸ trÞ gia t¨ng VA (tû ®ång) Tèc ®é ph¸t triÓn liªn hoµn (%) Tèc ®é ph¸t triÓn ®Þnh gèc (%) 3. Chi phÝ trung gian IC (tû ®ång) Tèc ®é ph¸t triÓn liªn hoµn (%) Tèc ®é ph¸t triÓn ®Þnh gèc (%) 103374 B×nh qu©n (1995-2002 1997 1998 1999 2000 2001 2002 117989 134420 150684 168749 189326 227381 260203 170140,74 37961 65413 144,14 144,14 43263 113,97 113,97 74726 133,93 130,03 48852 112,92 128,69 85568 112,10 145,77 54607 110,16 158,47 108592 111,99 163,24 60157 110,16 158,47 108592 117,53 191,85 70866 117,80 186,68 127460 114,65 219,96 79657 112,41 209,84 17724 111,43 251,71 89106 111,86 234,73 171097 114,1 60558,63 112,96 - 114,24 114,24 114,51 130,81 113,03 166,01 113,03 166,01 117,38 194,85 115,80 225,83 115,82 261,56 114,72 ChØ tieu 98886,13 Tèc ®é t¨ng IC cña thêi kú 1995 - 2002 theo xu híng t¨ng gi¶m kh¸c nhau, cao nhÊt lµ vµo n¨m 2000 lµ 17,35%, thÊp nhÊt lµn¨m 1998 víi 12,28%. Tèc ®é t¨ng b×nh qu©n IC ngµnh c«ng nghiÖp thêi kú nµy ®¹t 14,72% t¬ng øng lîng t¨ng tuyÖt ®èi b×nh qu©n lµ 98886,13 (tû ®ång). Cã thÓ thÊy trong thêi kú (1995 - 2002) cã tíi 7 n¨m (ngo¹i trõ n¨m 2000); tèc ®é t¨ng trëng cña IC lu«n cao h¬n tèc ®é t¨ng cña VA. N¨m 1996/1995, tèc ®é t¨ng cña VA lµ 13,97%, trong khi tèc ®é t¨ng cña IC lµ 14,24%;n¨m 1999/1998, tèc ®é t¨ng VA lµ 10,16%; cßn tèc ®é t¨ng cña IC lµ 13,03%. §Õn n¨m 2002/2001 tèc ®é t¨ng cña VA ®¹t 11,86%, tèc ®é t¨ng cña IC ®¹t 15,82%. B×nh qu©n cña thêi kú, tèc ®é t¨ng trung b×nh cña VA lµ 12,9% thÊp h¬n so víi tèc ®é t¨ng trung b×nh cña IC lµ 14,72%. Nh vËy, qua c¸ sè liÖu nµy cho thÊy trong khi ngµnh c«ng nghiÖp lu«n ph¸t triÓn qua tõng n¨m, biÓu hiÖn ë tèc ®é t¨ng cña gi¸ trÞ s¶n xuÊt (GO); gi¸ trÞ gia t¨ng (VA); chi phÝ trung gian (IC). Nhng trong tèc ®é t¨ng cña GO th× ®ãng gãp cña VA lu«n thÊp h¬n IC. §iÒu nµy kh¼ng ®Þnh t¨ng trëng ngµnh c«ng nghiÖp nh÷ng n¨m qua yÕu dùa vµo nh÷ng nh©n tè t¨ng trëng theo chiÒu réng. C¸c s¶n phÈm t¹o ra hao phÝ vËt t cao, cha ®i s©u vµo chÊt lîng s¶n phÈm víi ph¸t triÓn khu vùc c«ng nghÖ cao. §iÒu nµy ®ång nghÜa víi viÖc t¨ng trëng trong ngµnh c«ng nghiÖp níc ta cßn ph¶i phô thuéc rÊt lín vµo tµi nguyªn thiªn nhiªn, cha ®i vµo ph¸t triÓn c«ng nghiÖp chÕ biÕn. Bªn c¹nh ®ã viÖc sö dông l·ng phÝ nguån lùc còng lµ mét nguyªn nh©n lµm cho hiÖu qu¶ s¶n xuÊt cña ngµnh c«ng nghiÖp ®¹t ®îc kh«ng cao. Gi¸ trÞ gia t¨ng cña ngµnh c«ng nghiÖp thÊp, tû lÖ chi phÝ trung gian trong gi¸ trÞ s¶n xuÊt l¹i cao, n¨ng suÊt lao ®éng thÊp lµm cho rÊt nhiÒu s¶n phÈm cña ngµnh c«ng nghiÖp t¹o ra kh«ng cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh so víi mÆt hµng cïng lo¹i cña c¸c níc kh¸c. V× vËy, tiªu thô gÆp nhiÒu khã kh¨n dÉn ®Õn hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kh«ng cao. §iÒu nµy cho thÊy, khi ®¸nh gi¸ vÒ sù t¨ng trëng cña mét ngµnh kinh tÕ nãi chung, ë ®©y lµ ngµnh c«ng nghiÖp cã thÓ thÊy r»ng kh«ng chØ ®¸nh gi¸ qua tèc ®é t¨ng cña gi¸ trÞ s¶n xuÊt bëi nã míi chØ thÓ hiÖn mét phÇn cña sù t¨ng trëng th«ng qua yÕu tè sè lîng tøc lµ mÆt lîng ®¬n thuÇn. Mµ t¸c ®éng chÝnh cã ¶nh hëng lín ®Õn sù t¨ng trëng cña mét ngµnh kinh tÕ l¹i n»m chñ yÕu ë yÕu tè chÊt lîng ph¸t triÓn chiÒu s©u. Bëi chØ cã ph¸t triÓn theo chiÒu s©u míi t¹o mét bíc ngoÆt lín cho sù ph¸t triÓn chung cña mét ngµnh còng nh c¶ nÒn kinh tÕ quèc d©n. §èi víi ngµnh c«ng nghiÖp cña ViÖt Nam nãi riªng, chØ khi nµo trong tèc ®é t¨ng cña gi¸ trÞ s¶n xuÊt, tèc ®é t¨ng cña gi¸ trÞ t¨ng thªm cao h¬n cña chi phÝ trung gian th× lóc ®ã ViÖt Nam míi ®Ët ®îc mét nÒn kinh tÕ cã ngµnh c«ng nghiÖp cao, thùc sù ph¸t triÓn ®¹t ®îc môc tiªu "C«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸". II. Ph©n tÝch c¸c nh©n tè ¶nh hëng ®Õn biÕn ®éng GO trong ngµnh c«ng nghiÖp (1995 - 2002) 1. Ph©n tÝch biÕn ®éng GO trong ngµnh c«ng nghiÖp (1995 - 2002) Do t¸c ®éng cña 3 nh©n tè: tæng sè lao ®éng; n¨ng suÊt lao ®éng c¸ biÖt, kÕt cÊu lao ®éng: +Tæng sè lao ®éng: T + N¨ng suÊt lao ®éng sèng c¸ biÖt: W = + KÕt cÊu lao ®éng: M« h×nh: dt IGO = IW x Id x I T Ipq = W 1 .T1 W o .To Trong ®ã: = W 1 .T1 W 1 .T1 x W 01 .T1 W 0 .T1 W1 .T1 GO1 Wo .TO Goo x W 0 .T1 W 0 .T0 GO1: kú nghiªn cøu GOO: kú gèc W1  Wo .T1 Go1 GO¤ ;W o  ;W o1  T1 To T1 C¸c lîng t¨ng (gi¶m) tuyÖt ®èi: GO = GO + GO (w) +  GO(d) W 1.T1  W o .To (T1  To ).Wo  (W 1  W o1 ).T1  (W 01  W o).T1 Trong thêi kú (1995 - 2002) cã rÊt nhiÒu biÕn ®éng trong gi¸ trÞ s¶n xuÊt GO, tuy nhiªn ®Ò ¸n nµy kh«ng ph©n tÝch sù biÕn ®éng cña GO qua c¸c n¨m mµ chØ lùa chän mét sè n¨m tiªu biÓu: 1995, 1998, 2000 vµ n¨m 2002. 1.1. Ph©n tÝch biÕn ®éng GO trong ngµnh c«ng nghiÖp (1995 - 2002) do t¸c ®éng cña 3 nh©n tè: tæng sè lao ®éng, n¨ng suÊt lao ®éng b×nh qu©n vµ kÕt cÊu lao ®éng theo khu vùc kinh tÕ. B¶ng 4: Gi¸ trÞ s¶n xuÊt, n¨ng suÊt lao ®éng; sè lîng lao ®éng c¸c khu vùc n¨m 1995, 1998, 2000, 2002 ngµnh c«ng nghiÖp Khu vùc kinh tÕ Khu vùc kinh tÕ trong níc Khu vùc cã vèn ®Çu t níc ngoµi Toµn ngµnh c«ng nghiÖp N¨m 1995 T (ngêi) W(tû ®ång/ng) GO (tû ®ång) N¨m 1998 T (ngêi) 77441 2528486 0,030624 102736 25933 104715 0,247653 103374 2633201 0,039258 GO (tû ®ång) W (tû ®ång/ng) GO (tû ®ång) N¨m 2000 T (ngêi) 2488377 0,041286 127041 47948 2537712 0,188986 150684 2742089 0,054952 N¨m 2002 T W (ngêi) (tû ®ång/ng) W (tû ®ång/ng) GO (tû ®ång) 2943508 0,043508 16827 3534472 0,047616 71285 71285 363859 91906 595682 0,154287 198326 198326 3307367 260203 4130154 0,063001 1.1.1. N¨m 1998 so víi n¨m 1995: KÕt qu¶ tÝnh to¸n m« h×nh: = x x 1,4577 = 1,0857 x 1,2916 Nh©n tè ChØ tiªu ChØ sè (%) Lîng t¨ng tuyÖt ®èi GO (tû ®ång) Tû träng ®ãng gãp (%) GO 145,77 47310 100,00 x 1,0414 W 108,57 11639,94 24,60 D 129,16 31395,13 66,36 T 104,14 4274 9,04 Gi¸ trÞ s¶n xuÊt cña ngµnh c«ng nghiÖp theo khu vùc kinh tÕ cña n¨m 1998 so víi n¨m 1995 t¨ng 45,77% tøc lµ t¨ng thªm 47310 (tû ®ång) lµ do ¶nh hëng cña 3 nh©n tè: - Do n¨ng suÊt lao ®éng cña c¸c khu vùc kinh tÕ t¨ng 8,57% lµm cho GO t¨ng thªm 11639,94 tû ®ång. - Do lîng lao ®éng cña c¸c khu vùc kinh tÕ t¨ng 4,14% lµm cho GO t¨ng thªm 4274,0 tû ®ång t¨ng thªm 31395,13 tû ®ång 1.1.2. N¨m 2000 so víi 1998 KÕt qu¶ tÝnh to¸n theo m« h×nh: = x x 1,3162 = 1,0422 x 1,0470 x 1,2061 Nh©n tè ChØ tiªu ChØ sè (%) Lîng t¨ng tuyÖt ®èi GO (tû ®ång) Tû träng ®ãng gãp (%) GO 131,62 476,42 100,00 W 104,22 8036,07 16,87 D 104,70 31062,43 65,19 T 120,61 8543,5 17,94 Gi¸ trÞ s¶n xuÊt ngµnh c«ng nghiÖp theo khu vùc kinh tÕ n¨m 2000 so víi n¨m 1998 t¨ng 31,62% tøc lµ t¨ng thªm 47642 tû ®ång lµ do t¸c ®éng cña 3 nh©n tè: - Do n¨ng suÊt lao ®éng c¸c khu vùc c«ng nghiÖp t¨ng 4,22% lµm cho GO t¨ng thªm 8036,07 tû ®ång - Do lîng lao ®éng theo c¸c khu vùc c«ng nghiÖp t¨ng 20,61% lµm cho GO t¨ng 31062,43 tû ®ång. - Do kÕt c¸u lao ®éng t¨ng 4,7% lµm cho GO t¨ng 8543,5 tû ®ång 1.1.3. N¨m 2002 so víi n¨m 2000: = = x 1,3119 = 0,9664 = 1,0872 x 1,2488 Nh©n tè ChØ tiªu ChØ sè (%) Lîng t¨ng tuyÖt ®èi GO (tû ®ång) Tû träng ®ãng gãp (%) GO 131,19 61877 100,00 W 96,64 -9047,25 -14,62 D 108,72 21585,57 34,88 T 124,88 19338,68 79,74 Gi¸ trÞ s¶n xuÊt ngµnh c«ng nghiÖp theo khu vùc kinh tÕ n¨m 2002 so víi n¨m 2000 t¨ng 31,19% tøc lµ t¨ng thªm 61877 tû ®ång do t¸c ®éng cña 3 nh©n tè. - Do n¨ng suÊt lao ®éng theo khu vùc kinh tÕ gi¶m 3,36% lµm cho GO cña ngµnh c«ng nghiÖp gi¶m 9047,25 tû ®ång. - Do sè lîng lao ®éng theo khu vùc kinh tÕ t¨ng 24,88% lµm cho GO cña ngµnh c«ng nghiÖp t¨ng thªm 49338,68 tû ®ång. - Do kÕt cÊu lao ®éng t¨ng 8,72% lµm cho GO t¨ng thªm 21585,57 tû ®ång. 1.2. Ph©n tÝch biÕn ®éng GO trong ngµnh c«ng nghiÖp (1995 - 2002) do t¸c ®éng cña 3 nh©n tè: N¨ng suÊt lao ®éng b×nh qu©n; kÕt cÊu lao ®éng theo ph©n vïng kinh tÕ vµ tæng sè lao ®éng. B¶ng 5: Gi¸ trÞ s¶n xuÊt, lîng lao ®éng, n¨ng suÊt lao ®éng ngµnh c«ng nghiÖp n¨m 1995, 1998, 2000, 2002 Khu vùc kinh tÕ 1. §ång b»ng s«ng Hång 2. §«ng B¾c vµ Trung du BB 3. T©y B¾c 4. Khu bèn cò 5. Duyªn h¶i miÒn Trung 6. T©y Nguyªn 7. §«ng Nam Bé 8. §B s«ng C.Long 9. Kh«ng ph©n vïng 10. Toµn ngµnh CN GO (tû ®ång) N¨m 1995 T (ngêi) W(tû ®ång/ng) GO (tû ®ång) 17457 838899 0,202809 26369 7149 289977 0,824654 320 3662 20019 255571 5478 1180 50846 11958 5324 103374 N¨m 1998 T (ngêi) W (tû ®ång/ng) GO (tû ®ång) 792080 0,033291 31588 10569 266487 0,039660 0,015985 0,014329 494 4794 28472 246750 177824 0,03806 8091 49187 604926 330452 66346 2633201 0,023990 0,84053 0,036187 0,080246 0,039258 1535 75050 15508 874 150684 N¨m 2000 T (ngêi) N¨m 2002 T W (ngêi) (tû ®ång/ng) W (tû ®ång/ng) GO (tû ®ång) 91294 0,038542 55654 1195123 0,04466560 15831 287147 0,055132 14327 332107 0,043140 0,021046 0,019429 541 1158 26172 166216 0,020671 0,026888 625 9914 32317 316773 0,019340 0,031297 210804 0,038382 10834 248414 0,043613 13562 297910 0,045524 52421 746934 355850 47291 2742089 0,029282 0,100477 0,043580 0,174959 0,054952 1916 98514 18480 9864 198326 72455 1052799 853151 56029 3307367 0,026444 0,093373 0,021661 0,176052 0,0059965 2218 126768 24180 12964 260203 79825 1364489 449785 61825 4130154 0,027786 0,092905 0,053759 0,029689 0,063001 1.2.1. N¨m 1998 so víi n¨m 1995: KÕt qu¶ tÝnh to¸n theo m« h×nh: = x x 1,4577 = 0,5833 x 2,3997 x 1,0414 Nh©n tè ChØ tiªu ChØ sè (%) Lîng t¨ng tuyÖt ®èi GO (tû ®ång) Tû träng ®ãng gãp (%) GO 145,77 47310 100,00 W D 58,33 239,97 -107643,51 150678,88 -227,53 318,49 T 104,14 4274,63 9,04 Gi¸ trÞ s¶n xuÊt ngµnh c«ng nghiÖp theo vïng kinh tÕ n¨m 1998 so víi n¨m 1995 t¨ng 45,77% tøc lµ t¨ng thªm 47310 tû ®ång lµ do t¸c ®éng cña 3 nh©n tè: - Do n¨ng suÊt lao ®éng c¸c vïng kinh tÕ gi¶m 41,67% lµm cho GO gi¶m ®i 107643,57 tû ®ång. - Do kÕt cÊu lao ®éng t¨ng 139,97% lµm cho GO t¨ng 150678,88 tû ®ång. - Do sè lîng lao ®éng t¨ng 4,14% lµm cho GO t¨ng 4274,63 tû ®ång. 1.2.2. N¨m 2000 so víi n¨m 1998: KÕt qu¶ tÝnh to¸n theo m« h×nh = x x 1,3162 = 0,9358 x 1,1661 x 1,2061 Nh©n tè ChØ tiªu ChØ sè (%) Lîng t¨ng tuyÖt ®èi GO (tû ®ång) Tû träng ®ãng gãp (%) GO 131,62 47642 100,00 W 93,58 -13600,96 -26,55 D 1,1661 30180,23 63,35 T 120,61 31062,73 65,2 GO cña ngµnh c«ng nghiÖp n¨m 2000 so víi n¨m 1998 t¨ng 47642 tû ®ång lµ do t¸c ®éng cña 3 nh©n tè. - Do n¨ng suÊt lao ®éng cña c¸c vïng kinh tÕ gi¶m 6,42% lµm cho GO gi¶m ®i 13600,96 tû ®ång. - Do kÕt cÊu lao ®éng t¨ng 16,61% lµm cho GO t¨ng thªm 31080,23 tû ®ång. - Do sè lîng lao ®éng t¨ng 20,61% lµm cho GO t¨ng thªm 31062,73 tû ®ång. 1.2.3. N¨m 2002 so víi n¨m 2000: KÕt qu¶ tÝnh to¸n theo m« h×nh = x x 1,3119 = 1,0981 Nh©n tè ChØ tiªu ChØ sè (%) Lîng t¨ng tuyÖt ®èi GO (tû ®ång) Tû träng ®ãng gãp (%) x 0,9568 GO 131,19 61877 100,00 x 1,2488 W 109,81 23235,251 37,55 D T 95,68 124,88 -10696,931 49338,68 -17,29 79,74 Gi¸ trÞ s¶n xuÊt ngµnh c«ng nghiÖp n¨m 2002 so víi n¨m 2000 t¨ng 31,19% tøc lµ t¨ng 61877 tû ®ång lµ do t¸c ®éng cña 3 nh©n tè. - Do n¨ng suÊt lao ®éng theo c¸c ph©n vïng kinh tÕ t¨ng 9,81% lµm cho GO t¨ng thªm 23235,251 tû ®ång. - Do kÕt cÊu lao ®éng gi¶m 4,32% lµm GO gi¶m 10696,931 tû ®ång. - Do sè lîng lao ®éng t¨ng 24,88% lµm cho GO t¨ng thªm 4938,68 tû ®ång. -> KÕt luËn: Xem xÐt biÕn ®éng GO qua c¸c giai ®o¹n (1995 - 2002) t¸c ®éng bëi 3 nh©n tè: + N¨ng suÊt lao ®éng + Tæng sè lao ®éng + KÕt cÊu lao ®éng Nh×n chung sù t¨ng trëng cña GO míi chØ theo chiÒu réng bëi phÇn lín sù t¨ng trëng nµy chñ yÕu dùa vµo sù gia t¨ng sè lîng lao ®éng. Sù ph¸t triÓn GO nµy chñ yÕu phô thuéc vµo c¸c nh©n tè chiÒu réng. Sù ph¸t triÓn cña n¨ng suÊt lao ®éng hÇu nh lµ kh«ng cã, cã nh÷ng thêi kú n¨ng suÊt lao ®éng l¹i bÞ gi¶m ®i. Mét ngµnh kinh tÕ muèn ph¸t triÓn m¹nh ph¶i dùa vµo sù ®ãng gãp cña c¸c nh©n tè chiÒu s©u. §iÒu nµy còng kh¼ng ®Þnh l¹i mét lÇn n÷a, sù ph¸t triÓn ngµnh c«ng nghiÖp cña ViÖt Nam cßn mang yÕu tè ph¸t triÓn vÒ sè lîng, cha ®i s©u vµo chÊt lîng. 2. Ph©n tÝch biÕn ®éng GO ngµnh c«ng nghiÖp (1995 - 2002) Do t¸c ®éng cña 3 nh©n tè: hiÖu suÊt sö dông vèn s¶n xuÊt; møc trang bÞ vèn s¶n xuÊt cho lao ®éng vµ tæng sè lao ®éng: + HiÖu suÊt sö dông vèn s¶n xuÊt: H + Møc trang bÞ vèn s¶n xuÊt cho lao ®éng: TR + Tæng sè lao ®éng T M« h×nh:
- Xem thêm -