Phương pháp lập và phân tích bctc trong các doanh nghiệp việt nam

  • Số trang: 32 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 9 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24635 tài liệu

Mô tả:

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Lêi më ®Çu KÕ to¸n lµ mét bé phËn cÊu thµnh quan träng cña hÖ thèng c«ng cô qu¶n lý kinh tÕ- tµi chÝnh, cã vai trß tÝch cùc trong viÖc qu¶n lý, ®iÒu hµnh vµ kiÓm so¸t c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ. Víi t- c¸ch lµ c«ng cô qu¶n lý kinh tÕ, tµi chÝnh- kÕ to¸n lµ mét lÜnh vùc g¾n liÒn víi ho¹t ®éng kinh tÕ tµi chÝnh, ®¶m nhiÖm tæ chøc hÖ thèng th«ng tin cã Ých cho c¸c quyÕt ®Þnh kinh tÕ. V× vËy, kÕ to¸n cã vai trß ®Æc biÖt quan träng kh«ng chØ víi ho¹t ®éng tµi chÝnh Nhµ n-íc, mµ cßn v« cïng cÇn thiÕt vµ quan träng víi ho¹t ®éng tµi chÝnh doanh nghiÖp. §Ó thùc hiÖn vai trß quan träng ®ã cña m×nh, cuèi mçi kú, kÕ to¸n tæng hîp vµ ®-a ra c¸c th«ng tin vÒ t×nh h×nh ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp trªn hÖ thèng B¸o c¸o Tµi chÝnh (BCTC). C¨n cø vµo hÖ thèng th«ng tin tæng hîp ph¶n ¸nh trªn c¸c BCTC, nh÷ng ng-êi quan t©m ®Õn t×nh h×nh ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp cã thÓ tiÕn hµnh ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh, t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp trong kú ®· qua vµ cã thÓ ®-a ra nh÷ng nhËn ®Þnh vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp trong t-¬ng lai. §Ó cã thÓ thùc hiÖn ®-îc vai trß quan träng ®ã cña m×nh th× ®ßi hái hÖ thèng BCTC ph¶i thÓ hiÖn mét c¸ch tæng qu¸t, ®Çy ®ñ vµ chÝnh x¸c c¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp. Muèn vËy th× viÖc lËp vµ ph©n tÝch BCTC ph¶i ®-îc tiÕn hµnh mét c¸ch hîp lý vµ khoa häc. Bªn c¹nh ®ã trong gÇn hai m-¬i n¨m qua, cïng víi viÖc ®«Ø míi c¨n b¶n nÒn kinh tÕ n-íc ta th× hÖ thèng kÕ to¸n ViÖt Nam còng ®ang ®-îc chuyÓn ®æi cho phï hîp víi c¬ chÕ thÞ tr-êng, th«ng lÖ vµ chuÈn mùc quèc tÕ vÒ kÕ to¸n. Lµ mét phÇn hµnh cña hÖ thèng kÕ to¸n tµi chÝnh, hÖ thèng BCTC còng ®ang cã nh÷ng b-íc chuyÓn ®æi ®¸ng kÓ. V× vai trß quan träng ®· nªu trªn cña BCTC trong thùc tiÔn vµ víi môc ®Ých t×m hiÓu vµ lµm râ h¬n vÒ viÖc lËp vµ ph©n tÝch th«ng tin thÓ hiÖn trªn BCTC mµ em ®· chän ®Ò tµi " Ph-¬ng ph¸p lËp vµ ph©n tÝch BCTC trong c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam". Tuy nhiªn, do sù h¹n chÕ vÒ mÆt thêi gian vµ khèi l-îng c«ng viÖc ®-îc cho phÐp, em chØ xin phÐp ®i s©u nghiªn cøu vÒ B¶ng C©n §èi KÕ To¸n. B¶n ®Ò ¸n cña em gåm hai phÇn:  PhÇn I: C¬ së lý luËn vÒ ph-¬ng ph¸p lËp vµ ph©n tÝch BCTC.  PhÇn II: §¸nh gi¸ vÒ thùc tr¹ng vµ ph-¬ng h-íng hoµn thiÖn BCTC. MÆc dï rÊt cè g¾ng, nh-ng ch¾c ch¾n b¶n ®Ò ¸n kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt, em rÊt mong nhËn ®-îc ý kiÕn phª b×nh vµ ®ãng gãp tõ phÝa c¸c thÇy c« vµ b¹n ®äc. Em xin göi lêi c¶m ¬n ch©n thµnh tíi thÇy gi¸o NguyÔn H÷u ¸nh ®· nhiÖt t×nh gióp ®ì em hoµn thµnh b¶n ®Ò ¸n nµy. Hµ Néi, th¸ng 11 n¨m 2002. Sinh viªn Vò ThÞ B×nh. 2 PhÇn I C¬ së lý luËn vÒ ph-¬ng ph¸p lËp vµ ph©n tÝch B¸o c¸o Tµi chÝnh ********** A. B¸o c¸o Tµi chÝnh vµ ph-¬ng ph¸p lËp B¸o c¸o Tµi chÝnh. I. HÖ thèng B¸o c¸o Tµi chÝnh ( BCTC ). 1.B¶n chÊt cña BCTC. B¸o c¸o kÕ to¸n lµ kÕt qu¶ cña c«ng t¸c kÕ to¸n trong mét kú kÕ to¸n, nã cung cÊp th«ng tin mét c¸ch toµn diÖn vÒ t×nh h×nh tµi s¶n, nguån vèn còng nh- t×nh h×nh vµ kÕt qu¶ ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp trong kú kÕ to¸n. B¸o c¸o kÕ to¸n lµ nguån th«ng tin quan träng kh«ng chØ cho doanh nghiÖp mµ cßn cho nhiÒu ®èi t-îng kh¸c ë bªn ngoµi cã quyÒn lîi trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp ®èi víi ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp, trong ®ã cã c¸c c¬ quan chøc n¨ng cña Nhµ n-íc. C¨n cø vµo môc ®Ých cung cÊp th«ng tin còng nh- tÝnh ph¸p lÖnh cña th«ng tin ®-îc cung cÊp th× b¸o c¸o kÕ to¸n trong doanh nghiÖp ®-îc ph©n thµnh: BCTC vµ b¸o c¸o kÕ to¸n qu¶n trÞ. BCTC lµ mét ph©n hÖ thuéc hÖ thèng b¸o c¸o kÕ to¸n, ®ã lµ nh÷ng b¸o c¸o tæng hîp nhÊt vÒ t×nh h×nh tµi s¶n, vèn vµ c«ng nî còng nh- t×nh h×nh tµi chÝnh vµ kÕt qu¶ kinh doanh trong kú cña doanh nghiÖp. Nh÷ng b¸o c¸o nµy do kÕ to¸n so¹n th¶o theo ®Þnh kú ®Ó phôc vô cho yªu cÇu qu¶n lý cña doanh nghiÖp còng nh- cña c¸c ®èi t-îng kh¸c ë bªn ngoµi nh-ng chñ yÕu lµ phôc vô cho c¸c ®èi t-îng ë bªn ngoµi. BCTC lµ mét b¸o c¸o b¾t buéc, ®-îc Nhµ n-íc quy ®Þnh thèng nhÊt vÒ danh môc c¸c b¸o c¸o vµ hÖ thèng c¸c chØ tiªu, ph-¬ng ph¸p lËp, n¬i göi b¸o c¸o vµ thêi gian göi c¸c b¸o c¸o. Theo quy ®Þnh hiÖn nay th× hÖ thèng BCTC doanh nghiÖp ViÖt Nam bao gåm 4 b¸o c¸o:  B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n  B¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh.  B¸o c¸o l-u chuyÓn tiÒn tÖ.  ThuyÕt minh BCTC. 3 Ngoµi ra ®Ó phôc vô yªu cÇu qu¶n lý kinh tÕ, tµi chÝnh, yªu cÇu chØ ®¹o, ®iÒu hµnh c¸c ngµnh, c¸c tæng c«ng ty… cã thÓ quy ®Þnh thªm c¸c BCTC chi tiÕt kh¸c nh-:  B¸o c¸o gi¸ thµnh, s¶n phÈm dÞch vô.  B¸o c¸o chi tiÕt kÕt qu¶ kinh doanh.  B¸o c¸o chi tiÕt chi phÝ b¸n hµng.  B¸o c¸o chi tiÕt c«ng nî.  ... 2. Môc ®Ých vµ yªu cÇu cña BCTC. Ho¹t ®éng tµi chÝnh cã mèi quan hÖ trùc tiÕp víi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp vµ lµ néi dung chñ yÕu cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. Bëi vËy, hÖ thèng BCTC cña doanh nghiÖp ®-îc lËp víi môc ®Ých sau:  Tæng hîp vµ tr×nh bµy mét c¸ch tæng qu¸t, toµn diÖn t×nh h×nh tµi s¶n, c«ng nî, nguån vèn, t×nh h×nh vµ kÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp trong mét kú h¹ch to¸n.  Cung cÊp c¸c th«ng tin kinh tÕ, tµi chÝnh chñ yÕu cho viÖc ®¸nh gi¸ t×nh h×nh vµ kÕt qu¶ ho¹t ®éng; thùc tr¹ng tµi chÝnh cña doanh nghiÖp trong kú ho¹t ®éng ®· qua vµ nh÷ng dù ®o¸n trong t-¬ng lai. Nh- vËy cã thÓ nãi r»ng, BCTC lµ mét bé phËn quan träng trong qu¶n lý kinh tÕ cña c¸c doanh nghiÖp, c¸c ngµnh vµ toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n. §Ó thùc sù trë thµnh c«ng cô quan träng trong qu¶n lý, BCTC cÇn ph¶i ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu chñ yÕu sau ®©y:  BCTC ph¶i ®-îc lËp chÝnh x¸c, trung thùc, ®óng víi biÓu mÉu Nhµ n-íc ®· quy ®Þnh, cã ®Çy ®ñ ch÷ ký cña nh÷ng ng-êi cã liªn quan ®Ó ®¶m b¶o tÝnh ph¸p lý cña b¸o c¸o.  C¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh trong BCTC ph¶i thèng nhÊt vÒ sè liÖu gi÷a c¸c b¸o c¸o kh¸c nhau cña mét chØ tiªu nµo ®ã.  BCTC ph¶i lËp vµ göi ®óng h¹n quy ®Þnh cho tõng b¸o c¸o cô thÓ. Theo quy ®Þnh hiÖn hµnh, c¸c BCTC quý göi chËm nhÊt lµ sau 15 ngµy kÓ tõ ngµy kÕt thóc quý vµ BCTC n¨m chËm nhÊt lµ sau 30 ngµy kÓ tõ ngµy kÕt thóc niªn ®é kÕ to¸n. N¬i nhËn BCTC ®-îc quy ®Þnh nh- sau:  Doanh nghiÖp Nhµ n-íc: C¬ quan Tµi chÝnh, thuÕ, côc thèng kª.  Doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t- n-íc ngoµi:C¬ quan thuÕ, côc thèng kª vµ bé KH vµ §T.  C¸c lo¹i doanh nghiÖp kh¸c: C¬ quan thuÕ vµ côc thèng kª. 4 Tr-êng hîp cã c¸c v¨n b¶n ph¸p lý quy ®Þnh vÒ thêi gian lËp vµ nép BCTC kh¸c víi quy ®Þnh nµy th× doanh nghiÖp ph¶i thùc hiÖn theo c¸c quy ®Þnh t¹i v¨n b¶n cã tÝnh ph¸p lý cao h¬n. 3.Vai trß cña BCTC. BCTC lµ nguån th«ng tin quan träng kh«ng chØ ®èi víi doanh nghiÖp mµ cßn phôc vô chñ yÕu cho c¸c ®èi t-îng bªn ngoµi doanh nghiÖp nh- c¸c c¬ quan qu¶n lý Nhµ n-íc, c¸c nhµ ®Çu t- hiÖn t¹i vµ tiÒm n¨ng, c¸c chñ nî, c¸c nhµ qu¶n lý…Mçi ®èi t-îng quan t©m ®Õn BCTC ë mét gãc ®é kh¸c nhau. Song, ®Òu cã mét môc ®Ých chung nhÊt lµ t×m hiÓu, nghiªn cøu nh÷ng th«ng tin cÇn thiÕt phôc vô cho viÖc ®Ò ra c¸c quyÕt ®Þnh phï hîp víi môc ®Ých cña m×nh.Sau ®©y, chóng ta sÏ xem xÐt vai trß cña BCTC th«ng qua mét sè ®èi t-îng chñ yÕu: §èi víi Nhµ n-íc: BCTC cung cÊp th«ng tin cÇn thiÕt gióp cho viÖc thùc hiÖn chøc n¨ng qu¶n lý vÜ m« cña Nhµ n-íc ®èi víi nÒn kinh tÕ, gióp cho c¸c c¬ quan tµi chÝnh Nhµ n-íc thùc hiÖn viÖc kiÓm tra ®Þnh kú hoÆc ®ét xuÊt ®èi víi ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp, ®ång thêi lµm c¬ së cho viÖc tÝnh thuÕ vµ c¸c kho¶n nép kh¸c cña doanh nghiÖp ®èi víi ng©n s¸ch Nhµ n-íc. §èi víi nhµ qu¶n lý doanh nghiÖp: BCTC cung cÊp nh÷ng th«ng tin quan träng vÒ t×nh h×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, kÕt qu¶ tµi chÝnh vµ triÓn väng vÒ tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. Trªn c¬ së cña sè liÖu ph¶n ¸nh trªn BCTC, c¸c nhµ qu¶n lý sÏ ph©n tÝch ®¸nh gÝa ®-îc mét c¸ch kh¸i qu¸t t×nh h×nh tµi s¶n, c«ng nî, nguån vèn vµ kh¶ n¨ng ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp. §èi víi c¸c nhµ ®Çu t-, c¸c nhµ cho vay: BCTC cña doanh nghiÖp sÏ gióp hä nhËn biÕt kh¶ n¨ng vÒ tµi chÝnh, hiÖu qu¶ cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Tõ ®ã gióp hä quyÕt ®Þnh ph-¬ng ¸n ®Çu thay cho vay ®èi víi doanh nghiÖp. §èi víi nhµ cung cÊp: BCTC gióp hä quyÕt ®Þnh cã tiÕp tôc b¸n hµng hay kh«ng hoÆc sö dông ph-¬ng thøc thanh to¸n hîp lý ®Ó thu håi tiÒn hµng mét c¸ch nhanh chãng. §èi víi c¸c kiÓm to¸n viªn ®éc lËp: C¸c nhµ ®Çu t- vµ cung cÊp tÝn dông cã lý do ®Ó mµ lo l¾ng r»ng c¸c nhµ qu¶n lý cã thÓ bãp mÐo c¸c b¸o c¸o tµi chÝnh do hä cung cÊp nh»m môc ®Ých t×m kiÕm nguån vèn ho¹t ®éng. V× vËy, c¸c nhµ ®Çu t- vµ tÝn dông ®ßi hái c¸c nhµ qu¶n lý ph¶i bá tiÒn ra thuª c¸c kiÓm to¸n viªn ®éc lËp ®Ó kiÓm to¸n BCTC, c¸c nhµ qu¶n lý ®-¬ng nhiªn ph¶i chÊp thuËn v× hä cÇn vèn. Nh- vËy, BCTC ®ãng vai trß nh- lµ ®èi t-îng cña kiÓm to¸n ®éc lËp. 5 4. Tiªu chuÈn ®Ó ®¸nh gÝa th«ng tin kÕ to¸n h÷u Ých trªn BCTC. §Ó th«ng tin trªn BCTC mang tÝnh h÷u Ých, uû ban chuÈn mùc kÕ to¸n quèc tÕ ( IASC) ®· ®-a ra c¸c tÝnh chÊt ®Þnh tÝnh mµ BCTC ph¶i ®¹t ®-îc lµ: tÝnh dÔ hiÓu, tÝnh thÝch hîp, tÝnh ®¸ng tin cËy vµ tÝnh so s¸nh ®-îc.C¸c tÝnh chÊt ®Þnh tÝnh nãi trªn chÝnh lµ tiªu chuÈn ®Ó ®¸nh gi¸ tÝnh h÷u Ých cña c¸c th«ng tin tr×nh bµy trªn BCTC, ®ång thêi nã còng lµ c¬ së ®Ó ®-a ra ý kiÕn vÒ tÝnh trung thùc vµ hîp lý hoÆc tr×nh bµy hîp lý cña c¸c th«ng tin trªn BCTC. Ngoµi ra IASC cßn ®-a ra mét sè kh¸i niÖm nh»m lµm cho c¸c th«ng tin trªn BCTC ®¹t ®-îc c¸c tÝnh chÊt trªn nh-: Kh¸i niÖm träng yÕu, tr×nh bµy trung thùc, néi dung h¬n h×nh thøc, tÝnh kh¸ch quan, thËn träng vµ ®Çy ®ñ. 4.1. TÝnh dÔ hiÓu. Mét ®Æc tÝnh chñ yÕu cña th«ng tin trªn BCTC lµ ph¶i dÔ hiÓu ®èi víi ng-êi sö dông. Ng-êi sö dông ë ®©y ®-îc hiÓu lµ ng-êi cã kiÕn thøc vÒ kinh doanh vµ ho¹t ®éng kinh tÕ , hiÓu biÕt vÒ kÕ to¸n ë møc ®é võa ph¶i, s½n lßng nghiªn cøu c¸c th«ng tin ®-îc cung cÊp víi møc ®é tËp trung suy nghÜ võa ph¶i. Tuy nhiªn, nh÷ng th«ng tin vÒ nh÷ng vÊn ®Ò phøc t¹p còng cÇn ph¶i tr×nh bµy trong BCTC v× sù thÝch hîp cña nã ®èi víi nhu cÇu ®-a ra c¸c quyÕt ®Þnh kinh tÕ cña ng-êi sö dông, kh«ng nªn bÞ lo¹i trõ v× lý do lµ nã qu¸ khã hiÓu ®èi víi ng-êi sö dông. 4.2. TÝnh thÝch hîp. §Ó cã Ých, c¸c th«ng tin ph¶i thÝch hîp víi nh÷ng nhu cÇu ®Ò ra quyÕt ®Þnh kinh tÕ cña ng-êi sö dông. Nh÷ng th«ng tin cã tÝnh chÊt thÝch hîp lµ nh÷ng th«ng tin cã t¸c ®éng ®Õn quyÕt ®Þnh kinh tÕ cña ng-êi sö dông b»ng c¸ch gióp hä ®¸nh gi¸ c¸c sù kiÖn qu¸ khø, hiÖn tai, t-¬ng lai, hoÆc x¸c nhËn, chØnh lý c¸c ®¸nh gÝa qu¸ khø cña hä. TÝnh thÝch hîp cña c¸c th«ng tin cßn chÞu ¶nh h-ëng bëi tÝnh träng yÕu cña th«ng tin ®ã. C¸c th«ng tin ®-îc coi lµ träng yÕu nÕu bá sãt hoÆc x¸c ®Þnh sai nh÷ng th«ng tin ®ã cã thÓ ¶nh h-ëng nghiªm träng tíi quyÕt ®Þnh kinh tÕ cña ng-êi sö dông th«ng tin. Møc ®é träng yÕu tuú thuéc vµo møc ®é cña kho¶n môc hoÆc møc ®é sai lÇm mµ trong hoµn c¶nh c¸ biÖt nµo ®ã ®· bÞ bá sãt hoÆc x¸c ®Þnh sai.V× vËy, kh¸i niÖm träng yÕu ®-a ra mét ng-ìng h¬n lµ mét ®Þnh tÝnh mµ th«ng tin ph¶i chøa ®ùng nÕu nã lµ h÷u Ých. 4.3. TÝnh ®¸ng tin cËy. §Ó cã Ých th«ng tin còng ph¶i ®¸ng tin cËy. Th«ng tin cã chÊt l-îng ®¸ng tin cËy khi chóng kh«ng m¾c nh÷ng sai lÇm nghiªm träng hoÆc ph¶n ¸nh mÐo mã mét c¸ch cè ý vµ cã thÓ phô thuéc vµo ng-êi sö dông khi sö dông c¸c th«ng tin ®ã cho mét môc ®Ých kh¸ch quan, hîp lý. 6 C¸c th«ng tin cã thÓ thÝch hîp nh-ng l¹i kh«ng ®¸ng tin cËy vÒ b¶n chÊt hoÆc c¸ch tr×nh bµy, bëi v× c¸c th«ng tin nµy cã thÓ cã nh÷ng sai lÇm mµ ng-êi ta ch-a ph¸t hiÖn ra. VÝ dô: Trong mét vô kiÖn tông, tranh chÊp, khi trÞ gi¸ cña kho¶n tiÒn båi th-êng cßn ®ang ®-îc tranh c·i th× sÏ lµ kh«ng hîp lý khi ta c«ng nhËn toµn bé sè tiÒn nµy trong BC§KT, nh-ng sÏ lµ hîp lý khi ta tr×nh bµy kho¶n tiÒn ®ã ë tµi liÖu bæ sung. §Ó ®¶m b¶o tÝnh ®¸ng tin cËy cña th«ng tin vÒ b¶n chÊt hoÆc c¸ch tr×nh bµy, th«ng tin trong c¸c BCTC ph¶i tho¶ m·n c¸c tÝnh chÊt sau:  Tr×nh bµy trung thùc  Néi dung h¬n h×nh thøc.  Kh¸ch quan.  ThËn träng.  §Çy ®ñ. 4.4. TÝnh so s¸nh ®-îc. Nh÷ng ng-êi sö dông ph¶i cã kh¶ n¨ng so s¸nh c¸c th«ng tin trong c¸c BCTC cña kú nµy víi kú tr-íc ®Ó x¸c ®Þnh xu h-íng biÕn ®éng vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh vµ kinh doanh cña doanh nghiÖp. Ng-êi sö dông còng ph¶i so s¸nh c¸c BCTC cña doanh nghiÖp víi doanh nghiÖp kh¸c ®Ó ®¸nh gi¸ mèi t-¬ng quan vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh, kinh doanh vµ nh÷ng thay ®æi vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh gi÷a c¸c doanh nghiÖp. V× vËy, viÖc x¸c ®Þnh, tÝnh to¸n vµ tr×nh bµy c¸c ¶nh h-ëng tµi chÝnh cña c¸c giao dÞch vµ c¸c sù kiÖn ph¶i ®-îc tiÕn hµnh mét c¸ch nhÊt qu¸n gi÷a kú nµy víi c¸c kú kh¸c trong ph¹m vi mét doanh nghiÖp vµ gi÷a c¸c doanh nghiÖp víi nhau, gióp cho ng-êi sö dông so s¸nh c¸c th«ng tin trong c¸c BCTC cña kú nµy víi kú tr-íc vµ gi÷a c¸c doanh nghiÖp víi nhau. Mét vÊn ®Ò liªn quan quan träng cña tÝnh chÊt ®Þnh tÝnh vÒ tÝnh so s¸nh ®-îc lµ ng-êi sö dông phaØ ®-îc th«ng b¸o vÒ c¸c chÝnh s¸ch kÕ to¸n mµ doanh nghiÖp ¸p dông ®Ó lËp c¸c BCTC còng nh- mäi thay ®æi vÒ c¸c chÝnh s¸ch nµy vµ nh÷ng ¶nh h-ëng cña c¸c thay ®æi ®ã. I. Néi dung vµ ph-¬ng ph¸p lËp B¶ng C©n §èi KÕ To¸n ( BC§KT ). 1.Kh¸i niÖm vµ kÕt cÊu 1.1. Kh¸i niÖm. BC§KT lµ b¸o c¸o kÕ to¸n chñ yÕu, ph¶n ¸nh tæng qu¸t t×nh h×nh tµi s¶n vµ nguån vèn chñ yÕu cña doanh nghiÖp t¹i mét thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh d-íi h×nh th¸i tiÒn tÖ. Sè liÖu trªn BC§KT cho biÕt toµn bé gÝa trÞ hiÖn cã cña doanh nghiÖp theo c¬ cÊu cña tµi s¶n, nguån vèn vµ c¬ cÊu nguån vèn h×nh thµnh c¸c tµi 7 s¶n ®ã. C¨n cø vµo BC§KT cã thÓ nhËn xÐt, ®¸nh gÝa kh¸i qu¸t t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. BC§KT lµ nguån th«ng tin tµi chÝnh hÕt søc quan träng trong c«ng t¸c qu¶n lý cña b¶n th©n doanh nghiÖp còng nh- cho nhiÒu ®èi t-îng kh¸c ë bªn ngoµi trong ®ã cã c¸c c¬ quan chøc n¨ng cña Nhµ n-íc. Do vËy BC§KT ph¶i ®-îc lËp theo ®óng mÉu quy ®Þnh, ph¶n ¸nh trung thùc t×nh h×nh tµi s¶n cña doanh nghiÖp vµ ph¶i nép cho c¸c ®èi t-îng liªn quan ®óng thêi h¹n quy ®Þnh. 1.2. KÕt cÊu. BC§KT cã hai h×nh thøc tr×nh bµy:  Tr×nh bµy theo h×nh thøc c©n ®èi hai bªn, mét bªn lµ phÇn tµi s¶n ( bªn tr¸i ) vµ bªn kia lµ phÇn nguån vèn ( bªn ph¶i).  Tr×nh bµy theo h×nh thøc c©n ®èi theo hai phÇn liªn tiÕp: PhÇn I lµ phÇn tµi s¶n vµ phÇn II tiÕp theo phÝa d-íi lµ phÇn nguån vèn. BC§KT ®-îc chia lµm 2 phÇn: 1.2.1. PhÇn tµi s¶n: Ph¶n ¸nh 2 lo¹i tµi s¶n chñ yÕu lµ tµi s¶n l-u ®éng vµ tµi s¶n cè ®Þnh cña doanh nghiÖp. XÐt vÒ mÆt kinh tÕ, c¸c chØ tiªu thuéc phÇn tµi s¶n cña BC§KT thÓ hiÖn vèn cña doanh nghiÖp cã ë thêi ®iÓm lËp BC§KT. XÐt vÒ mÆt ph¸p lý, ®©y lµ vèn thuéc quyÒn së h÷u cña doanh nghiÖp. 1.2.2. PhÇn nguån vèn: Ph¶n ¸nh c¸c nguån h×nh thµnh tµi s¶n cña doanh nghiÖp. PhÇn nµy bao gåm c«ng nî vµ nguån vèn chñ së h÷u. XÐt vÒ mÆt kinh tÕ: §©y lµ c¸c chØ tiªu thuéc phÇn nguån vèn thÓ hiÖn c¸c nguån h×nh thµnh tµi s¶n mµ doanh nghiÖp hiÖn cã. XÐt vÒ mÆt ph¸p lý: §©y lµ c¸c chØ tiªu thÓ hiÖn tr¸ch nhiÖm ph¸p lý vÒ mÆt vËt chÊt cña doanh nghiÖp ®èi víi c¸c ®«Ý t-îng cÊp vèn cho doanh nghiÖp( Nhµ n-íc, cæ ®«ng, ng©n hµng…) 2. Nguyªn t¾c chung ®Ó lËp BC§KT . Trong BC§KT hiÖn nay, hÇu hÕt c¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh ®Òu cã sù thèng nhÊt víi néi dung vµ tªn gäi cña c¸c tµi kho¶n kÕ to¸n. §ã lµ ®iÒu rÊt thuËn lîi cho viÖc lËp BC§KT. VÒ nguyªn t¾c chung lËp BC§KT cã thÓ kh¸i qu¸t ho¸ nh- sau:  Tr-íc khi lËp BC§KT, nh©n viªn kÕ to¸n cÇn ph¶i ph¶n ¸nh tÊt c¶ c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh vµo sæ kÕ to¸n tæng hîp vµ chi tiÕt liªn quan, thùc hiÖn viÖc kiÓm kª tµi s¶n vµ ph¶n ¸nh kÕt qu¶ kiÓm kª vµo sæ kÕ to¸n tr-íc khi kho¸ sæ. §èi chiÕu c«ng nî ph¶i thu, ph¶i tr¶, ®èi chiÕu gi÷a sè liÖu tæng hîp vµ sè liÖu chi tiÕt, sè liÖu trªn sæ kÕ to¸n vµ sè thùc kiÓm kª, kho¸ sæ kÕ to¸n vµ tÝnh sè dc¸c tµi kho¶n. 8  Sau khi kiÓm tra sè liÖu ghi trªn cét " sè cuèi kú" cña BC§KT ngµy 31/12 n¨m tr-íc th× sè liÖu ë cét nµy sÏ ®-îc chuyÓn vµo cét sè ®Çu n¨m cña BC§KT n¨m nay.  Sè d- bªn Nî cña tµi kho¶n lo¹i I, lo¹i II sÏ ®-îc ghi vµo bªn tµi s¶n, trõ mét sè tr-êng hîp ngo¹i lÖ ®Ó ph¶n ¸nh chÝnh x¸c gi¸ trÞ thùc cña tµi s¶n hiÖn cã t¹i doanh nghiÖp, nªn mét sè tµi kho¶n sau ®©y, mÆc dï cã sè d- bªn Cã nh-ng ®-îc ghi vµo chØ tiªu bªn tµi s¶n cña BC§KT b»ng c¸ch ghi ®á hoÆc ®Ó sè tiÒn cña chØ tiªu trong dÊu ngoÆc ®¬n, ®ã lµ nh÷ng TK sau : 214, 129, 139, 159, 229  Sè d- bªn Cã cña c¸c TK lo¹i III, IV sÏ ®-îc sö dông ®Ó ghi c¸c chØ tiªu phÇn nguån vèn, ngo¹i trõ mét sè tµi kho¶n mÆc dï cã thÓ cã sè d- Nî nh-ng vÉn ph¶n ¸nh trªn c¸c chØ tiªu nguån vèn b»ng c¸ch ghi ®á hoÆc ghi sè tiÒn cña chØ tiªu trong dÊu ngoÆc ®¬n. §ã lµ c¸c tµi kho¶n sau: 412, 413, 421. 3. Nguån sè liÖu vµ ph-¬ng ph¸p lËp BC§KT. 3.1. Nguån sè liÖu. §Ó lËp BC§KT c¨n cø vµo c¸c tµi liÖu chñ yÕu sau ®©y:  BC§KT ngµy 31/12 n¨m tr-íc.  Sæ c¸i tµi kho¶n tæng hîp vµ ph©n tÝch.  B¶ng ®èi chiÕu sè ph¸t sinh vµ c¸c tµi liÖu liªn quan kh¸c. 3.2. Ph-¬ng ph¸p lËp BC§KT. 3.2.1. Ph-¬ng ph¸p lËp c¸c chØ tiªu thuéc phÇn "tµi s¶n" -§èi víi "cét ®Çu n¨m "c¨n cø vµo sè liÖu "cét cuèi kú" cña b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n ngµy 31/12 n¨m tr-íc ®Ó ghi - §èi víi "cét cuèi kú" ®-îc lËp cô thÓ nh- sau: PhÇn tµi s¶n (1) A_ Tµi s¶n l-u ®éng vµ ®Çu t- tµi chÝnh M· sè (2) C¸ch lËp cô thÓ (3) 100 Céng c¸c môc tõ I ®Õn VI 110 Céng c¸c môc tõ I(M· sè 111+m· 112+m· 113) 1- TiÒn mÆt t¹i quü(gåm c¶ 111 ng©n phiÕu ) LÊy sè d- nî cña TK 111-TiÒn mÆt ng¾n h¹n. I.TiÒn 9 2- TiÒn göi ng©n hµng 112 3- TiÒn ®ang chuyÓn 113 II- C¸c kho¶n ®Çu t- tµi 120 chÝnh ng¾n h¹n 1- §Çu t- chøng kho¸n ng¾n 121 h¹n 128 2- §Çu t- ng¾n h¹n kh¸c LÊy sè d- nî cña TK 112TGNH LÊy sè d- Nî cña TK113TiÒn ®ang chuyÓn Céng môc II (m· sè 121+128+129) LÊy sè d- Nî TK 121 LÊy sè d- Nî TK 128 3- Dù phßng gi¶m gi¸ ®Çu t- 129 ng¾n h¹n (*) LÊy sè d- cã TK 129 III- C¸c kho¶n ph¶i thu 130 1-Ph¶i thu cña kh¸ch hµng 131 2- Tr¶ tr-íc cho ng-êi b¸n 132 Céng môc III (m· sè 131+132+133+134+135+138+ 139) LÊy tæng sè d- Nî chi tiÕt cña TK 131 LÊy tæng sè d- Nî chi tiÕt cña TK 331 LÊy sè d- Nî cña TK 133 3- ThuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng ®-îc 133 khÊu trõ 3- Ph¶i thu néi bé 134 LÊy m· sè 134+m· sè 135 - Vèn kinh doanh ë c¸c ®¬n vÞ 135 phô thuéc - Ph¶i thu néi bé kh¸c 136 LÊy sè d- Nî TK 1361 4- C¸c kho¶n ph¶i thu kh¸c LÊysè Nî TK 1388,388…theo sè liÖu chi tiÕt LÊy sè d- Nî cña TK 139 138 5- Dù phßng c¸c kho¶n ph¶i 139 thu khã ®ßi (*) IV- Hµng Tån kho 140 1. Hµng mua ®ang ®i ®-êng 141 2. Nguyªn liÖu, vËt liÖu tån kho 142 LÊy sè d- Nî TK 1368 Céng môc IV(m· sè 141 ®Õn hÕt m· 149) LÊy sè d- Nî cña TK 151 LÊy sè d- Nî cña TK 152 LÊy sè d- Nî cña TK 153 10 3. C«ng cô, dông cô trong kho 4.Chi phÝ s¶n xuÊt, kinh doanh dë dang 5. Thµnh phÈm tån kho 6. Hµng ho¸ tån kho 7. Hµng göi ®i b¸n 8. Dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho(*) 143 144 145 146 147 149 V- Tµi s¶n l-u ®éng kh¸c 150 1. T¹m øng 2. Chi phÝ tr¶ tr-íc 3. Chi phÝ chê kÕt chuyÓn 4. Tµi s¶n thiÕu chê xö lý 5. C¸c kho¶n cÇm cè , ký c-îc, ký quü ng¾n h¹n 151 152 153 154 LÊy sè d- Nî cña TK 154 LÊy sè d- Nî cña TK 155 LÊy sè d- Nî cña TK 156 LÊy sè d- Nî cña TK 157 LÊy sè d- Nî cña TK 159 Céng môc V(m· sè 151 ®Õn hÕt 155) LÊy sè d- Nî cña TK 141 LÊy sè d- Nî cña TK 1411 LÊy sè d- Nî cña TK 1412 LÊy sè d- Nî cña TK 1381 LÊy sè d- Nî cña TK 144 155 VI- Chi sù nghiÖp 160 Céng môc VI(m· sè 161+m· sè 162) 1.Chi sù nghiÖp n¨m tr-íc 161 LÊy sè d- Nî cña TK 1611 2. Chi sù nghiÖp n¨m nay 162 LÊy sè d- Nî cña TK 1612 B- Tµi s¶n cè ®Þnh vµ 200 ®Çu t- dµi h¹n I -Tµi s¶n cè ®Þnh 1. Tµi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh  Nguyªn gi¸  Gi¸ trÞ hao mßn luü kÕ(*) 2. Tµi s¶n cè ®Þnh thuª tµi chÝnh  Nguyªn gi¸  GÝa trÞ hao mßn luü kÕ (*) 210 211 212 213 214 215 216 Céng c¸c môc tõ I ®Õn V Céng môc I(m· sè 211+214+217) Céng môc 1 ( m· sè 212 + 213) LÊy sè d- Nî cña TK 211 LÊy sè d- Cã cña TK 2141 Céng môc 2 ( m· sè 215 + m· sè 216) LÊy sè d- Nî cña TK 212 LÊy sè d- Cã cña TK 2142 11 3. Tµi s¶n cè ®Þnh v« h×nh 217 218  Nguyªn gÝa  Gi¸ trÞ hao mßn luü kÕ ( 219 *) II- C¸c kho¶n ®Çu t- tµi 220 chÝnh dµi h¹n Céng môc 3 ( m· sè 218 + 219) LÊy sè d- Nî cña TK 213 LÊy sè d- Cã cña TK 2143 Céng môc II(m· sè 221+222+228+229) 1. §Çu t- chøng kho¸n dµi h¹n 221 LÊy sè d- Nî cña TK 221 2. Gãp vèn liªn doanh 222 LÊy sè d- Nî cña TK 222 228 3. §Çu t- dµi h¹n kh¸c 4. Dù phßng gi¶m gÝa ®Çu t229 dµi h¹n(*) LÊy sè d- Nî cña TK 228 III- Chi phÝ x©y dông c¬ b¶n 230 dë dang IV- C¸c kho¶n ký quü , ký 240 c-îc dµi h¹n V- Chi phÝ tr¶ tr-íc dµi h¹n 241 LÊy sè d- Nî cña TK 241 Tæng céng tµi s¶n (250 = 100+200) LÊy sè d- Nî cña TK 229 LÊy sè d- Nî cña TK 244 LÊy sè d- Nî cña TK 242 250 Ghi chó : Sè liÖu c¸c chØ tiªu cã dÊu (*) ®-îc ghi b»ng sè ©m d-íi h×nh thøc ghi trong ngoÆc ®¬n hoÆc ghi ®á 3.2.2 Ph-¬ng ph¸p lËp c¸c chØ tiªu thuéc phÇn "nguån vèn" -§èi víi "cét ®Çu n¨m "c¨n cø vµo sè liÖu "cét cuèi kú" cña b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n ngµy 31/12 n¨m tr-íc ®Ó ghi - §èi víi "cét cuèi kú" ®-îc lËp cô thÓ nh- sau: 12 Nguån vèn A- Nî ph¶i tr¶ M· sè 300 C¸ch lËp cô thÓ Céng c¸c môc I,II,III( m· sè 310+320+330) I- Nî ng¾n h¹n 1. Vay ng¾n h¹n 2. Nî dµi h¹n ®Õn h¹n tr¶ 3. Ph¶i tr¶ cho ng-êi b¸n 4. Ng-êi mua tr¶ tiÒn tr-íc 311 312 313 314 5. ThuÕ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép Nhµ n-íc 6. Ph¶i tr¶ c«ng nh©n viªn 7. Ph¶i tr¶ cho c¸c ®¬n vÞ néi bé 8. C¸c kho¶n ph¶i tr¶ , ph¶i nép kh¸c. 315 Céng môc I( m· sè tõ 311 ®Õn hÕt 318) LÊy sè d- Cã cña TK 311 LÊy sè d- Cã cña TK 315 LÊy sè d- Cã cña TK 331 LÊy sè d- Cã chi tiÕt TK 131 vµ sè d- TK 3387 LÊy sè d- Cã cña TK 333 316 317 LÊy sè d- Cã cña TK 334 LÊy sè d- Cã cña TK 336 318 LÊy sè d- Cã cña TK 338, trõ hai tiÓu kho¶n 3381 vµ 3387 II- Nî dµi h¹n 320 Céng môc II(m· sè 321+322) 1. Vay dµi h¹n 2. Nî dµi h¹n 321 322 LÊy sè d- Cã cña TK 341 LÊy sè d- Cã cña TK 342 III- Nî kh¸c 330 Céng môc III (m· 331+332+333) LÊy sè d- Cã cña TK 335 LÊy sè d- Cã cña TK 3381 LÊy sè d- Cã cña TK 344 sè 400 Céng c¸c 410+420) sè I- Nguån vèn , quü 410 1. Nguèn vèn kinh doanh 411 Céng môc I( M· sè tõ 411 ®Õn 417) LÊy sè d- Cã cña TK 411 310 331 1. Chi phÝ ph¶i tr¶ 332 2. Tµi s¶n thõa chê xö lý 3. NhËn ký quü , ký cùoc dµi 333 h¹n B - Nguån vèn chñ môc I,II(m· së h÷u 13 2. Chªnh lÖch ®¸nh gi¸ l¹i tµi 412 s¶n 3. Chªnh lÖch tû gi¸ 413 LÊy sè d- Cã cña TK 412 4. Quü ®Çu t- ph¸t triÓn 5. Quü dù phßng tµi chÝnh 6. Lîi nhuËn ch-a ph©n phèi 7. Nguån vèn ®Çu t- XDCB LÊy sè d- Cã cña TK 414 LÊy sè d- Cã cña TK 415 LÊy sè d- Cã cña TK 421 LÊy sè d- Cã cña TK 441 414 415 416 417 II- Nguån kinh phÝ quü 420 kh¸c LÊy sè d- Cã cña TK 413 Céng môc II (M· sè tõ 421 ®Õn 427) 1. Quü dù phßng vÒ trî c©p mÊt viÖc lµm 2. Quü khen th-ëng vµ phóc lîi 3. Quü qu¶n lý cña cÊp trªn 4. Nguån kinh phÝ sù nghiÖp 421 LÊy sè d- Cã cña TK 416 422 LÊy sè d- Cã cña TK 431 423 424 LÊy sè d- Cã cña TK 451 LÊy sè d- Cã cña TK 461 - Nguån kinh phÝ sù nghiÖp n¨m tr-íc - Nguån kinh phÝ sù nghiÖp n¨m nay 5. Nguån kinh phÝ ®· h×nh thµnh TSC§ Tæng céng nguån 425 LÊy sè d- Cã cña TK 4611 426 LÊy sè d- Cã cña TK 4612 427 LÊy sè d- Cã cña TK 466 430 vèn (430=300+400) 3.2.3. Néi dung vµ ph-¬ng ph¸p ghi tÝnh c¸c chØ tiªu ngoµi BC§KT . Ngoµi c¸c chØ tiªu ®-îc lËp trong BC§KT nh- trªn cßn cã mét sè chØ tiªu ngoµi BC§KT. C¸c chØ tiªu nµy ph¶n ¸nh nh÷ng tµi s¶n kh«ng thuéc quyÒn së h÷u cña doanh nghiÖp nh-ng doanh nghiÖp ®ang qu¶n lý hoÆc sö dông vµ mét sè chØ tiªu kh«ng thÓ ph¶n ¸nh trong BC§KT. §Æc ®iÓm cña nh÷ng tµi kho¶n nµy lµ ghi ®¬n, t¨ng ghi bªn Nî, gi¶m ghi bªn Cã. Thuéc lo¹i nµy bao gåm:  TK 001: Tµi s¶n thuª ngoµi. 14  TK 002: VËt t-, hµng ho¸ nhËn gi÷ hé, nhËn gia c«ng.  TK 003: Hµng ho¸ nhËn b¸n hé, ký göi.  TK 004: Nî khã ®ßi ®· xö lý.  TK 007: Ngo¹i tÖ c¸c lo¹i.  TK 008: H¹n møc kinh phÝ.  TK 009: Nguån vèn khÊu hao c¬ b¶n. 4.Liªn hÖ víi kÕ to¸n quèc tÕ vÒ néi dung vµ ph-¬ng ph¸p lËp BC§KT. 4.1. Liªn hÖ víi hÖ thèng kÕ to¸n B¾c Mü. Trong hÖ thèng kÕ to¸n B¾c Mü, BC§KT ®-îc gäi lµ b¸o c¸o t×nh tr¹ng tµi chÝnh, lµ b¸o c¸o tãm t¾t t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp sau mét kú kinh doanh nhÊt ®Þnh. B¶ng còng cã kÕt cÊu hai bªn hoÆc mét bªn, tuy nhiªn b¶ng nµo còng bao gåm c¸c kho¶n môc sau ®©y: Tµi s¶n: kh¸c víi hÖ thèng kÕ to¸n ViÖt Nam, phÇn tµi s¶n trong BC§KT cña hÖ thèng kÕ to¸n B¾c Mü kh«ng ph©n chia thµnh phÇn A: Tµi s¶n l-u ®éng vµ ®Çu t- ng¾n h¹n; phÇn B: Tµi s¶n cè ®Þnh vµ ®Çu t- dµi h¹n mµ liÖt kª tÊt c¶ c¸c kho¶n môc ph¶n ¸nh sè tµi s¶n mµ doanh nghiÖp ®ang n¾m gi÷, qu¶n lý vµ sö dông víi môc tiªu thu ®-îc c¸c lîi Ých trong t-¬ng lai. VÒ mÆt kinh tÕ th«ng qua kho¶n môc nµy, kÕ to¸n thÊy ®-îc mét c¸ch tæng qu¸t vÒ tiÒm lùc kinh tÕ cña doanh nghiÖp. C«ng nî ph¶i tr¶: PhÇn nµy cho thÊy tæng sè nî mµ doanh nghiÖp cã tr¸ch nhiÖm ph¶i tr¶ trong ®ã chi tiÕt sè nî ng¾n h¹n còng nh- dµi h¹n. PhÇn c«ng nî ph¶i tr¶ ph¶n ¸nh tr¸ch nhiÖm cña doanh nghiÖp víi nhµ n-íc, víi ng©n hµng, víi kh¸ch hµng, víi ng-êi lao ®éng. Nguån vèn chñ së h÷u: PhÇn nµy cho thÊy ®-îc sè vèn chñ së h÷u mµ doanh nghiÖp hiÖn cã vµo thêi ®iÓm lËp BC§KT. Sè liÖu dïng ®Ó lËp chØ tiªu nµy lµ c¨n cø vµo sè liÖu trªn b¸o c¸o nguån vèn chñ së h÷u. Cô thÓ lµ c¨n cø vµo sè vèn chñ së h÷u ®Çu kú, sè vèn ®Çu t- thªm hoÆc rót bít trong kú vµ sè lîi nhuËn thuÇn cña doanh nghiÖp sau mét thêi gian kinh doanh. L-u ý r»ng nguån vèn chñ së h÷u lµ sè vèn cña c¸c chñ së h÷u, c¸c nhµ ®Çu t- ®ãng gãp mµ doanh nghiÖp kh«ng ph¶i cam kÕt thanh to¸n. Nãi c¸ch kh¸c, nguån vèn chñ së h÷u kh«ng ph¶i lµ kho¶n nî ph¶i tr¶. §Ó lËp c¸c chØ tiªu nµy, kÕ to¸n lÊy sè liÖu tõ sè d- cuèi kú cña c¸c tµi kho¶n trªn sæ c¸i. C¸c tµi kho¶n cã sè d- Nî ®-îc ®-a vµo phÇn tµi s¶n, c¸c tµi kho¶n cã sè d- Cã ®-îc ®-a vµo c«ng nî ph¶i tr¶ hoÆc nguån vèn chñ së h÷u. 15 Ta cã mÉu BC§KT theo h×nh thøc hai bªn nh- sau: Tªn c«ng ty B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n (Ngµy 31 th¸ng 12 n¨m 200N) Tµi s¶n Sè tiÒn Nguån vèn TiÒn mÆt Ph¶i thu kh¸ch hµng Ph-¬ng tiÖn vËn t¶i M¸y m¸c thiÕt bÞ ..... C«ng nî ph¶i tr¶ Vay ng¾n h¹n Nî ph¶i tr¶ nhµ cung cÊp Nguån vèn chñ së h÷u Vèn ®Çu t- cña chñ doanh nghiÖp Tæng céng tµi s¶n Tæng céng nguån vèn Sè tiÒn 4.2. Liªn hÖ víi hÖ thèng kÕ to¸n Anh. -Trong hÖ thèng kÕ to¸n Anh, BC§KT ®-îc hiÓu lµ b¶ng danh môc liÖt kª c¸c sè d- theo nhãm tµi s¶n, nguån vèn vµ c«ng nî. -§Ó lËp BC§KT, ta lÊy sè d- cña c¸c tµi kho¶n tµi s¶n, nguån vèn vµ c«ng nî. BC§KT ®-îc sö dông cho nhiÒu ®èi t-îng nh- c¸c gi¸m ®èc ng©n hµng , kÕ to¸n viªn vµ c¸c chñ ®Çu t-… V× hä ph¶i ®äc nhiÒu BC§KT cña c¸c doanh nghiÖp kh¸c nhau nªn ®Ó t¹o thuËn lîi cho hä trong viÖc so s¸nh c¸c b¶ng tæng kÕt nµy , th«ng tin trong BC§KT ph¶i ®-îc s¾p ®Æt mét c¸ch cã hÖ thèng vµ thèng nhÊt vÒ c¸ch tr×nh bµy BC§KT Anh ®-îc tr×nh bµy nh- sau : * PhÇn tµi s¶n : ghi ë bªn tr¸i BC§KT bao gåm 2 nhãm tµi s¶n : tµi s¶n cè ®Þnh vµ tµi s¶n l-u ®éng . Tµi s¶n cè ®Þnh ®-îc liÖt kª tr-íc tµi s¶n l-u ®éng trong BC§KT .Tµi s¶n ®-îc xem lµ tµi s¶n cè ®Þnh khi nã :  cã thêi h¹n sö dông l©u dµi, vµ  ®-îc mua ®Ó sö dông trong kinh doanh hay s¶n xuÊt ,vµ  kh«ng chØ ®-îc mua víi môc ®Ých b¸n l¹i Tµi s¶n l-u ®éng bao gåm tiÒn mÆt göi ng©n hµng, tiÒn mÆt t¹i quü , hµng ho¸ ®Ó b¸n lÊy l·i vµ nh÷ng tµi s¶n thêi gian sö dông ng¾n . Tµi s¶n l-u ®éng bao gåm:TiÒn mÆt göi ng©n hµng, tiÒn mÆt t¹i quü, hµng ho¸ ®Ó b¸n lÊy l·i vµ nh÷ng tµi s¶n cã thêi gian sö dông ng¾n. 16 Tµi s¶n l-u ®éng ®-îc s¾p xÕp theo mét thø tù nhÊt ®Þnh, tuú theo kh¶ n¨ng chuyÓn ho¸ nã thµnh tiÒn mÆt dÔ hay khã. TiÒn mÆt ®-îc s¾p xÕp sau cïng. Tµi s¶n nµo cµng khã chuyÓn ho¸ ®-îc thµnh tiÒn mÆt cµng ®-îc s¾p xÕp ë thø tù -u tiªn h¬n. * Nguån vèn vµ c«ng nî: Ghi bªn ph¶i BC§KT. Bªn dµnh cho nguån vèn vµ c«ng nî ®-îc tr×nh bµy theo thø tù sau:  Nguån vèn  Nî dµi h¹n  Nî ng¾n h¹n Ghi chó :  Ph¶i thÓ hiÖn râ tæng sè tõng lo¹i tµi s¶n, tæng sè nguån vèn µ tæng sè tõng lo¹i c«ng nî.  Kh«ng cÇn thªm ch÷ "tµi kho¶n" vµo tªn c¸c môc trong BC§KT. 4.3. Liªn hÖ víi hÖ thèng kÕ to¸n Ph¸p. Trong hÖ thèng kÕ to¸n Ph¸p, BC§KT ®-îc gäi lµ b¶ng tæng kÕt tµi s¶n vµ ®-îc ®Þnh nghÜa lµ b¸o c¸o kÕ to¸n quan träng, lµ mét tµi liÖu tæng hîp nh÷ng th«ng tin ®-îc tËp trung vµo mét ngµy x¸c ®Þnh. Ngµy x¸c ®Þnh lµ ngµy cuèi cïng cña kú b¸o c¸o. KÕt cÊu: Tµi s¶n I- BÊt ®éng s¶n 1- B§S v« h×nh 2- B§S h÷u h×nh 3- B§S dë dang 4- B§S tµi chÝnh … II- Tµi s¶n l-u ®éng 1- TS dù tr÷ 2- Cho nî a- Cho kh¸ch hµng nî TrÞ gÝa gép Trõ TrÞ KH gi¸ vµ dù thuÇn phßng Nguån tµi trî TrÞ gi¸ thuÇn I- Vèn riªng 1- Vèn chñ së h÷u 2- Dù tr÷ 3- KÕt qña niªn ®é 4- KÕt qña chuyÓn sang niªn ®é míi 5- Dù phßng II- C¸c kho¶n nî 1- Nî vay 2- Nî nhµ cung cÊp 3- Nî nhµ n-íc 17 b- Cho nhµ n-íc nî c- Ph¶i thu kh¸c 3- PhiÕu ®Çu t- ng¾n h¹n 4- TiÒn III- Tµi kho¶n ®iÒu chØnh 4- Nî ng©n hµng 5- Nî kh¸c III- Tµi kho¶n ®iÒu chØnh Tæng céng tµi Tæng céng s¶n nguån tµi ( I + II + III ) trî ( I + II + III) C©n ®èi quan träng nhÊt cña BC§KT lµ : Tæng trÞ gi¸ thuÇn cña tµi s¶n = Tæng gi¸ trÞ thuÇn cña nguån tµi trî Nguyªn t¾c vµ ph-¬ng ph¸p lËp BC§KT .  C¬ së sè liÖu ®Ó lËp BC§KT: Dùa vµo sè liÖu trªn c¸c tµi kho¶n tõ 1 ®Õn 5 ( C¸c tµi kho¶n thuéc BC§KT )  §Ó lËp BC§KT cÇn tÝnh sè d- cuèi kú trªn c¸c tµi kho¶n kÕ to¸n: + Tµi kho¶n cã sè d- Nî ph¶i ghi vµo bªn tµi s¶n cña BC§KT , trõ c¸c tµi kho¶n ®iÒu chØnh ( KhÊu hao vµ dù phßng…). MÆc dï cã sè d- Cã nh-ng vÉn ®-îc ghi vµo bªn tµi s¶n ®Ó tÝnh ra gi¸ trÞ thËt cña tµi s¶n. + Tµi kho¶n cã sè d- Cã ®-îc ghi vµo bªn nguån tµi trî cña BC§KT, trõ c¸c tµi kho¶n lç ( D- Nî ) nªn ph¶i ghi sè ©m. B. Ph©n tÝch BCTC . 1. TÇm quan träng cña ph©n tÝch tµi chÝnh. Muèn th¾ng thÕ trªn th-¬ng tr-êng, nhµ doanh nghiÖp ph¶i biÕt m×nh lµ ai, ho¹t ®éng nh- thÕ nµo, hiÖu qu¶ kinh tÕ vµ t×nh h×nh tµi chÝnh ra sao? §iÒu ®ã buéc hä ph¶i nghiªn cøu, ®¸nh gÝa th«ng qua ph©n tÝch c¸c BCTC. Ph©n tÝch BCTC cã ý nghÜa cùc kú quan träng kh«ng nh÷ng ®èi víi chñ doanh nghiÖp mµ cßn ®èi víi nh÷ng ®èi t-îng quan t©m kh¸c nh- c¸c nhµ ®Çu t-, nhµ cho vay, nhµ cung cÊp, kh¸ch hµng vµ c¸c c¬ quan h÷u quan kh¸c. Mçi ®èi t-îng quan t©m ®Õn t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh 18 nghiÖp trªn gi¸c ®é kh¸c nhau. Song nh×n chung mèi quan t©m hµng ®Çu cña c¸c nhµ ph©n tÝch tµi chÝnh lµ ®¸nh gi¸ rñi ro ph¸ s¶n t¸c ®éng tíi c¸c doanh nghiÖp mµ biÓu hiÖn cña nã lµ kh¶ n¨ng thanh to¸n, ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng c©n ®èi vèn, n¨ng lùc ho¹t ®éng còng nh- kh¶ n¨ng sinh l·i cña doanh nghiÖp. Trªn c¬ së ®ã, nÕu lµ chñ doanh nghiÖp th× cã nh÷ng gi¶i ph¸p h÷u hiÖu thóc ®Èy doanh nghiÖp ph¸t triÓn, nÕu lµ c¸c ®èi t-îng kh¸c th× cã thÓ quyÕt ®Þnh ®-îc c¸c ph-¬ng ¸n hîp lý vÒ ®Çu t-, vÒ cho vay hay mua b¸n hµng ho¸… §Ó ®¸nh gi¸ t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp cÇn ph¶i c¨n cø vµo sè liÖu cña BC§KT , b¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh, b¸o c¸o l-u chuyÓn tiÒn tÖ vµ b¸o c¸o thuyÕt minh BCTC. Ngoµi ra ph¶i sö dông hµng lo¹t tµi liÖu thùc tÕ kh¸c. Tuy nhiªn trong ph¹m vi giíi h¹n cña b¶n ®Ò ¸n nµy em chØ xin phÐp ®-îc tr×nh bµy vÒ c¸c th«ng tin tµi chÝnh trong BC§KT. 2. Ph©n tÝch c¸c th«ng tin tµi chÝnh trªn BC§KT. 2.1. Ph©n tÝch kh¸i qu¸t t×nh h×nh tµi chÝnh. Sau kú kinh doanh, mäi ho¹t ®éng kinh tÕ tµi chÝnh cña doanh nghiÖp ®-îc biÓu hiÖn b»ng nh÷ng sè liÖu ph¶n ¸nh trªn BC§KT . Muèn biÕt ®-îc t×nh h×nh ®ã ra sao cÇn ph¶i tiÕn hµnh ph©n tÝch, ®¸nh gÝa nh÷ng chØ tiªu cÇn thiÕt, cã liªn quan mét c¸ch hîp lý vµ khoa häc. 2.1.1. Ph©n tÝch t×nh h×nh ph©n bæ vèn Ph©n tÝch t×nh h×nh ph©n bæ vèn nh»m môc ®Ých xem xÐt tÝnh chÊt hîp lý cña viÖc xö dông vèn cña doanh nghiÖp nh- thÕ nµo. Víi sè vèn ®· cã, doanh nghiÖp ph©n bæ cho c¸c lo¹i tµi s¶n cã hîp lý hay kh«ng? Sù thay ®æi kÕt cÊu c¸c lo¹i vèn cã ¶nh h-ëng g× ®Õn qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp? Ph-¬ng ph¸p ph©n tÝch lµ so s¸nh tæng sè vèn gi÷a cuèi kú víi ®Çu n¨m; x¸c ®Þnh tû träng tõng kho¶n vèn ë thêi ®iÓm ®Çu n¨m vµ cuèi kú; so s¸nh sù thay ®æi vÒ tû träng gi÷a cuèi kú víi ®Çu n¨m ®Ó x¸c ®Þnh chªnh lÖch vµ t×m nguyªn nh©n cô thÓ. MÆt kh¸c ph¶i x¸c ®Þnh ®-îc tû suÊt ®Çu tvµ tû suÊt TSC§ so víi tæng tµi s¶n còng nh- tû suÊt TSL§ so víi tæng tµi s¶n. Tû suÊt ®Çu t- chung ph¶n ¸nh t×nh h×nh chung vÒ ®Çu t- vèn cho viÖc trang bÞ cë së vËt chÊt kü thuËt, mua s¾m vµ x©y dùng TSC§ vµ ®Çu t- tµi chÝnh nh- mua cæ phÇn, cæ phiÕu, gãp vèn liªn doanh vµ kinh doanh bÊt ®éng s¶n. Tû suÊt ®Çu t- TSC§ ph¶n ¸nh t×nh h×nh trang bÞ c¬ së vËt chÊt, mua s¾m vµ x©y dùng TSC§.Khi x¸c ®Þnh chØ tiªu nµy ph¶i ph©n biÖt gi÷a sè ®· ®Çu t- vµ sè ®· hoµn thµnh ®Ó cã c¬ së ®¸nh gÝa ®óng ®¾n h¬n. 19 Tû suÊt ®Çu t- tµi chÝnh dµi h¹n ph¶n ¸nh t×nh h×nh sö dông vèn ®Çu tvµo lÜnh vùc liªn doanh, mua cæ phÇn, cæ phiÕu vµ kinh doanh bÊt ®éng s¶n. C«ng thøc x¸c ®Þnh c¸c tû suÊt ®Çu t- cô thÓ nh- sau: TrÞ gi¸ hiÖn cã cña TSC§ Tû suÊt ®Çu tchung §Çu t- tµi chÝnh dµi + Tæng tµi h¹n s¶n + = * 100 % Tæng tµi s¶n TrÞ gÝa hiÖn cã cña TSC§ Tû suÊt ®Çu t= TSC§ Tæng tµi s¶n Tû suÊt ®Çu t- tµi chÝnh dµi h¹n Chi phÝ XDCB * 100 % Gi¸ trÞ c¸c kho¶n ®Çu t- tµi chÝnh dµi h¹n = * 100 % Tæng tµi s¶n Tõ nh÷ng ®¸nh gÝa, ph©n tÝch cô thÓ tõng lo¹i tµi s¶n trong tæng sè tµi s¶n cña doanh nghiÖp sÏ t¹o ra cho c¸c nhµ doanh nghiÖp mét t- duy míi, hîp lý h¬n, phï hîp víi t×nh h×nh thùc tÕ trªn th-¬ng tr-êng.B»ng nh÷ng kinh nghiÖm thùc tÕ cña m×nh, kÕt hîp víi t×nh h×nh ph©n bæ vèn qua nhiÒu thêi kú sÏ cho phÐp doanh nghiÖp ®-a ra ®-îc nh÷ng gi¶i ph¸p tèt h¬n trong viÖc sö dông vèn ®Ó ®¹t ®-îc hiÖu qu¶ kinh tÕ cao h¬n. 2.1.2. Ph©n tÝch kÕt cÊu nguån vèn. Quan ®iÓm khoa häc ph-¬ng ph¸p luËn cña chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng M¸c xÝt ®· chØ ra r»ng khi nghiªn cøu mét sù vËt, hiÖn t-îng cÇn ph¶i nghiªn cøu nã trong mèi quan hÖ rµng buéc kh«ng thÓ t¸ch rêi. Vèn vµ nguån vèn lµ hai mÆt trong mét thÓ thèng nhÊt, ®ã lµ tµi s¶n. Do vËy, ngoµi viÖc ph©n tÝch t×nh h×nh ph©n bæ vèn cßn ph¶i tiÕn hµnh ph©n tÝch kÕt cÊu nguån vèn. Trªn c¬ së ph©n tÝch kÕt cÊu nguån vèn, doanh nghiÖp sÏ n¾m ®-îc kh¶ n¨ng tù tµi trî vÒ mÆt tµi chÝnh, møc ®é tù chñ trong s¶n xuÊt kinh doanh hoÆc nh÷ng khã kh¨n mµ doanh nghiÖp gÆp ph¶i trong viÖc khai th¸c nguån vèn. Ph-¬ng ph¸p ph©n tÝch lµ so s¸nh gi÷a tæng sè nguån vèn cuèi kú víi ®Çu n¨m, x¸c ®Þnh tû träng tõng nguån vèn cô thÓ trong tæng sè nguån vèn, x¸c ®Þnh sè chªnh lÖch gi÷a cuèi kú víi ®Çu n¨m c¶ vÒ sè tiÒn vµ tû 20
- Xem thêm -