Phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần

  • Số trang: 73 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 6 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU ................................................................................................1 Chương 1 : Những vấn đề cơ bản về hiệu quả cho vay đối với doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại ..............................................................................3 1.1 Khái quát chung về ngân hàng thương mại.............................................. 3 1.1.1 Lịch sử hình thành ngân hàng thương mại............................................ 3 1.1.2 Lịch sử phát triển ngân hàng thương mại.............................................. 4 1.1.3 Chức năng của ngân hàng thương mại.................................................. 7 1.2 Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại........................................ 9 1.2.1 Khái niệm ..............................................................................................9 1.2.2 Các quy đinh về hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại .........10 1.2.3 Các hình thức cho vay .........................................................................11 1.2.4 Quy trình cho vay ................................................................................11 1.3 Hiệu quả hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại .......................14 1.3.1 Khái niệm hiệu quả hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại ....14 1.3.2 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả cho vay ...............................................16 1.3.3 Những nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay của ngân hàng ........21 Chương 2 : Thực trạng chất lượng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp lớn tại Chi nhánh ngân hàng Công thương khu vực Hai Bà Trưng ( từ năm 2006 đến năm 2008 ) ....................................................................................25 2.1 Khái quát về chi nhánh ngân hàng Công thương khu vực Hai Bà Trưng 25 2.1.1 Cơ cấu tổ chức .....................................................................................25 Nguyễn Thị Hằng Ngân hàng 47A Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính 2.1.2 Tình hình hoạt động kinh doanh của Chi nhánh ngân hàng Công thương khu vực Hai Bà Trưng từ năm 2006 đến năm 2008..................................... 29 2.1.3 Tổng quan về phòng khách hàng doanh nghiệp lớn tại Chi nhánh Ngân hàng Công thương khu vực Hai Bà Trưng ...................................................35 2.2 Giới thiệu về khách hàng doanh nghiệp lớn tại Chi nhánh Ngân hàng Công thương khu vực Hai Bà Trưng ............................................................39 2.3 Hiệu quả hoạt động cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp lớn tại Chi nhánh Ngân hàng Công thương khu vực Hai Bà Trưng ...............................40 2.3.1 Thực trạng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp lớn tại Chi nhánh Ngân hàng Công thương khu vực Hai Bà Trưng .........................................40 2.3.2 Đánh giá hiệu quả cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp lớn tại Chi nhánh Ngân hàng Công thương khu vực Hai Bà Trưng ...............................45 Chương 3 : Giải pháp và một số kiến nghị nhằm tăng cường hiệu quả cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp lớn tại Chi nhánh Ngân hàng Công thương khu vực Hai Bà Trưng trong thời gian tới ....................................................55 3.1.1 Các mục tiêu cụ thể .............................................................................55 3.1.2 Phưong hướng hoạt động ....................................................................56 3.2 Một số biện pháp tăng cường hiệu quả cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp lớn tại Chi nhánh Ngân hàng Công thương khu vực Hai Bà Trưng 57 3.2.1 Nâng cao chất lượng quy trình thẩm định cho vay .............................57 3.2.2 Nâng cao chất lượng thông tin ............................................................61 3.2.3 Nâng cao chất lượng cán bộ tín dụng ..................................................62 3.2.4 Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ ................................63 3.3. Một số kiến nghị ....................................................................................64 3.3.1 Đối với ngân hàng Công thương Việt Nam ........................................64 3.3.2 Đối với ngân hàng Nhà nước ..............................................................65 Nguyễn Thị Hằng Ngân hàng 47A Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính 3.3.3 Đối với nhà nước .................................................................................66 Kết luận ........................................................................................................68 Danh mục tài liệu tham khảo........................................................................ 69 Danh mục các website ..................................................................................70 Nguyễn Thị Hằng Ngân hàng 47A Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính LỜI MỞ ĐẦU Trong nền kinh tế hiện nay, có rất nhiều doanh nghiệp tham gia vào thị trường với đủ loại ngành nghề,tạo nên sự sôi động cho nền kinh tế thị trường.Tuy nhiên phải nói rằng, chỉ có các doanh nghiệp lớn mới có thể khẳng định được tên tuổi của mình, giành được ưu thế trong cạnh tranh hơn so với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp lớn cũng đóng vai trò to lớn đối với một quốc gia, ảnh hưởng đến sự lớn mạnh, ổn định về kinh tế không chỉ đối với quốc gia đó, mà còn đối với các doanh nghiệp khác cũng như các quốc gia khác trên toàn thế giới. Thậm chí, một số doanh nghiệp lớn còn có thể đại diện cho nền kinh tế của một quốc gia. Bất cứ một doanh nghiệp nào khi bắt đầu sản xuất kinh doanh cũng như trong quá trình sản xuất kinh doanh, cũng cần có nguồn vốn nhất định. Ngoài phần vốn tự có ra, một phần rất quan trọng và hầu như chiếm toàn bộ nguồn vốn sử dụng của doanh nghiệp đó là nguồn vốn vay từ các ngân hàng. Đây là nguồn vốn ổn định và quan trọng nhất cho quá trình hình thành cũng như phát triển của các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp lớn. Với quy mô của mình, các doanh nghiệp lớn không thể chỉ dựa vào vốn tự có hay vay từ các tổ chức khác, mà tỷ trọng lớn nguồn vốn là từ vay ngân hàng. Nguồn vốn này mang lại lợi ích to lớn cho quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, tuy nhiên cũng nhiều khi mang đến rủi ro nếu như hiệu quả cho vay không được đảm bảo. Trong hệ thống ngân hàng Công Thương Việt Nam, Chi nhánh ngân hàng Công thương khu vực Hai Bà Trưng là một trong những chi nhánh lâu đời, có nhiều thành tựu trong huy động vốn và cho vay vốn đối với các khách hàng. Trong đó, việc cho vay với các khách hàng lớn chiếm một vị trí quan trọng trong hoạt động của Chi nhánh, với một mức số dư tín dụng lớn, giúp Nguyễn Thị Hằng 1 Ngân hàng 47A Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính đỡ cho nhiều doanh nghiệp lớn về việc huy động vốn và sử dụng vốn hiệu quả. Xuất phát từ thực tiễn hoạt động của Chi nhánh ngân hàng Công Thương khu vực Hai Bà Trưng trong những năm gần đây, có thể thấy hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp lớn của Chi nhánh có nhiều thành tích , nhưng bên cạnh đó cũng vẫn còn những tồn tại. Từ đó, với đề tài “Tăng cường hiệu quả cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp lớn tại Chi nhánh ngân hàng Công Thương khu vực Hai Bà Trưng", em muốn đưa ra những kiến nghị nhằm tăng cường hiệu quả cho vay tại chi nhánh trên cơ sỏ đánh giá một cách chân thực về hiệu quả cho vay của chi nhánh. Nguyễn Thị Hằng 2 Ngân hàng 47A Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính Chương 1 : Những vấn đề cơ bản về hiệu quả cho vay đối với doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại. 1.1. Khái quát chung về ngân hàng thương mại : 1.1.1 Lịch sử hình thành của ngân hàng thương mại : Quá trình hình thành phát triển của ngân hàng xuất phát và gắn liền với sự hình thành và phát triển của nền sản xuất hàng hoá. Quá trình phát triển kinh tế là điều kiện cho sự phát triển của ngân hàng, đến lượt mình, sự phát triển của hệ thống ngân hàng lại trở thành động lực phát triển kinh tế. Nghề ngân hàng bắt đầu với nghiệp vụ đổi tiền hoặc đúc tiền của các thợ vàng. Mỗi quốc gia có một đồng tiền riêng và giữa các quốc gia, vùng lãnh thổ luôn có sự giao lưu thương mại quốc tế, do đó nhu cầu đổi tiền tại các cửa khẩu và trung tâm thương mại được hình thành. Người làm nghề đúc,đổi tiền thực hiện kinh doanh tiền tệ bằng cách đổi ngoại tệ lấy bản tệ và ngược lại. Lợi nhuận thu được là từ chênh lệch giá mua bán. Người làm nghề đổi tiền thường là người giàu, có két tốt để đảm bảo giữ tiền an toàn. Nhiều người làm nghề đổi tiền thực hiện luôn cả việc cất trữ hộ, chủ yếu cho các lãnh chúa, nhà buôn …, qua đó làm tăng thu nhập, tăng khả năng đa dạng các loại tiền, tăng quy mô tài sản của người kinh doanh tiền tệ. Đồng thời, đó cũng là điều kiện để có thể thực hiện việc thanh toán hộ và thanh toán không dùng tiền mặt, những nghiệp vụ giúp thu hút các thương gia gửi tiền vào nhiều hơn. Trong điều kiện lưu thông tiền kim loại ( vàng hay bạc ), các chủ cửa hàng vàng bạc vừa đổi tiền vừa đúc tiền và thanh toán hộ. Những ngân hàng loại này được gọi là ngân hàng của những thợ vàng. Nghề ngân hàng Nguyễn Thị Hằng 3 Ngân hàng 47A Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính cũng bắt nguồn từ những người cho vay nặng lãi. Một số người đã thực hiện cả nghiệp vụ đổi tiền, giữ hộ và thanh toán hộ. Đầu tiên, những người kinh doanh tiền tệ dùng vốn tự có để cho vay. Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động thực tiễn, các chủ ngân hàng nhận thấy thường xuyên có những người gửi tiền vào và những người rút tiền ra, nhưng không cùng một lúc, tạo nên số dư thường xuyên ở ngân hàng. Do tính chất vô danh của tiền, chủ ngân hàng có thể sử dụng tạm thời một phần tiền gửi của khách để cho vay. Hoạt động cho vay tạo nên lợi nhuận lớn cho ngân hàng, do đó các ngân hàng đều tìm cách mở rộng thu hút tiền gửi để cho vay bằng cách trả lãi cho người gửi tiền. Bằng cách cung cấp các dịch vụ tiện ích khác nhau, ngân hàng huy động được ngày càng nhiều tiền gửi, là điều kiện để mở rộng cho vay và hạ lãi suất cho vay. Như vậy,có thể nói, ngân hàng là một loại hình tổ chức quan trọng đối với nền kinh tế. Ngân hàng có thể được định nghĩa qua chức năng, các dịch vụ hoặc vai trò mà chúng thực hiện đối với nền kinh tế. Cách tiếp cận quan trọng nhất có thể là xem xét ngân hàng trên phương diện những loại hình dịch vụ mà nó cung cấp. Ngân hàng là các tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất , đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm, dịch vụ thanh toán và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kì một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế. 1.1.2 Lịch sử phát triển của ngân hàng thương mại : Hình thức ngân hàng đầu tiên, ngân hàng của các thợ vàng hoặc của những người cho vay nặng lãi, thực hiện cho vay với các cá nhân, chủ yếu là những người giàu như quan lại, địa chủ … nhằm phục vụ mục đích tiêu dùng. Hình thức cho vay chủ yếu là thấu chi, tức là cho phép khách hàng chi nhiều hơn số tiền gửi tại ngân hàng, một hình thức cho vay có nhiều rủi ro. Do lợi Nguyễn Thị Hằng 4 Ngân hàng 47A Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính nhuận từ cho vay rất cao, nhiều chủ ngân hàng đã lạm dụng ưu thế của chứng chỉ tiền gửi, lưu thông qua vàng bạc, phát hành chứng chỉ tiền gửi khống để cho vay. Thực trạng này đã đẩy nhiều ngân hàng đến chỗ mất khả năng thanh toán và phá sản. Điều này gây khó khăn cho hoạt động thanh toán, ảnh hưởng xấu tới hoạt động buôn bán. Hơn nữa, lãi suất cao nên các nhà buôn không thể sử dụng nguồn vay này. Trước tình hình đó, nhiều nhà buôn tự thành lập ngân hàng, gọi là ngân hàng thương mại. Như vậy, ngân hàng thương mại được hình thành từ sự vận động của tư bản thương nghiệp, và gắn liền với quá trình luân chuyển của tư bản thương nghiệp. Ngân hàng thương mại cũng thực hiện các nghiệp vụ truyền thống của ngân hàng như huy động tiền gửi, thanh toán, cất giữ hộ và cho vay. Tuy nhiên, ngân hàng thương mại khác với ngân hàng của thợ vàng trước đó là ngân hàng thương mại chủ yếu cho các nhà buôn vay dưới hình thức chiết khấu thương phiếu. Đây là các khoản cho vay ngắn hạn, dựa trên quá trình luân chuyển hàng hoá với lãi suất phải thấp hơn lợi nhuận được tạo ra do sử dụng tiền vay. Để đảm bảo an toàn, ngân hàng thương mại ban đầu không cho vay đối với người tiêu dùng, không cho vay trung và dài hạn , không cho vay đối với nhà nước. Sự phá sản của nhiều ngân hàng thương mại đã gây tổn thất lớn cho người gửi tiền, là nguyên nhân dẫn đến hình thành ngân hàng tiền gửi. Ngân hàng này không cho vay, chỉ thực hịên giữ hộ, thanh toán hộ để lấy phí. Đồng thời tại mỗi nước, trong những điều kiện lịch sử cụ thể đã hình thành nên nhiều loại hình ngân hàng khác nhau như ngân hàng tiết kiệm, ngân hàng phát triển, ngân hàng đầu tư, ngân hàng Trung ương ( ngân hàng Nhà nước ) …tạo nên hệ thống ngân hàng. Trong đó, trừ ngân hàng Trung ương có chức năng xây dựng và điều hành chính sách tiền tệ quốc gia, các ngân hàng còn lại dù có một số nghiệp vụ khác nhau nhưng đều có chung đặc điểm là thực hiện kinh doanh tiền tệ. Nguyễn Thị Hằng 5 Ngân hàng 47A Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính Nhờ sự phát triển của khoa học công nghệ, ngân hàng cũng có những bước tiến nhanh chóng. Trước hết, đó là sự đa dạng hoá các loại hình ngân hàng và các hoạt động ngân hàng. Quá trình tích tụ và tập trung vốn trong ngân hàng đã dẫn đến sự hình thành các ngân hàng cổ phần từ các ngân hàng tư nhân. Quá trình gia tăng vai trò quản lí Nhà nước đối với hoạt động ngân hàng đã tạo ra các ngân hàng thuộc sở hữu nhà nước. Bên cạnh đó, các ngân hàng liên doanh, các tập đoàn ngân hàng cũng phát triển mạnh trong những năm cuối thế kỉ 20. Nhiều nghiệp vụ mới được hình thành bên cạnh những nghiệp vụ truyền thống vẫn được áp dụng và giữ vững. Ngân hàng thương mại từ chỗ chỉ cho vay ngắn hạn nay đã mở rộng cho vay trung và dài hạn, cho vay để đầu tư vào bất động sản. Nhiều ngân hàng mở rộng cho vay tiêu dùng, kinh doanh chứng khoán, cho thuê… Các hình thức huy động vốn cũng ngày càng phong phú. Các loại hình tiền gửi khác nhau được đưa ra nhằm đáp ứng tối đa nhu cầu của khách hàng. Bên cạnh các hình thức huy động tiền gửi, các ngân hàng đã mở rộng các hình thức vay như vay ngân hàng trung ương,vay các ngân hàng khác. Công nghệ ngân hàng đang góp phần làm thay đổi các hoạt động cơ bản của ngân hàng. Thanh toán điênh tử thay thế dần thanh toán thủ công, đẩy nhanh tốc độ, tính thuận tiện, an toàn trong thanh toán. Các loại thẻ đang dần thay thế tiền giấy, dịch vụ ngân hàng 24 giờ, dịch vụ ngân hàng tại nhà đang tạo ra các tiện ích ngày càng lớn trong dân chúng. Quá trình phát triển ngân hàng không chỉ làm tăng số lượng ngân hàng mà còn làm tăng quy mô của mỗi ngân hàng. Tích tụ và tập trung vốn đã tạo ra các công ty ngân hàng cực lớn với số vốn tự có hàng tỷ đô la Mỹ, tổng tài sản hàng trăm tỷ đô la Mỹ, đủ sức để tài trợ cho những ngành công nghiệp và dịch vụ mũi nhọn toàn cầu. Nguyễn Thị Hằng 6 Ngân hàng 47A Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính Quá trình phát triển của các ngân hàng đang tạo ra mối liên hệ ngày càng chặt chẽ, phụ thuộc lẫn nhau ngày càng lớn giữa các ngân hàng. Các hoạt động ngân hàng xuyên quốc gia và đa quốc gia đã thúc đẩy hình thành các hiệp hội, các tổ chức liên kết các ngân hàng nhằm tạo ra các chính sách chung, hoặc tương thích để kiểm soát chung, để kết nối và tạo sự thống nhất trong điều hành và vận hành hệ thống ngân hàng trong mỗi quốc gia, khu vực và quốc tế. 1.1.3 Chức năng của ngân hàng thương mại : 1.1.3.1 Trung gian tài chính : Ngân hàng thương mại là một trung gian tài chính với hoạt động chủ yếu là chuyển tiết kiệm thành đầu tư, do đó luôn có sự tiếp xúc với hai loại cá nhân và tổ chức trong nền kinh tế như sau : 1. các cá nhân và tổ chức tạm thời thâm hụt chi tiêu, họ cần bổ sung vốn; 2. các cá nhân và tổ chức thặng dư trong chi tiêu, tức là họ có tiền để tiết kiệm. Hai loại tổ chức cá nhân trên tồn tại hoàn toàn độc lập với ngân hàng. Tất nhiên, tiền sẽ chuyển từ nhóm 2 sang nhóm 1 nếu cả 2 bên cùng có lợi. Như vậy thu nhập gia tăng là động lực tạo ra mối quan hệ tài chính giữa hai nhóm. Nếu dòng tiền di chuyển với điều kiện phải quay trở lại với một lượn lớn hơn trong một khoảng thời gian nhất định thì đó là quan hệ tín dụng. Nếu như quan hệ tín dụng chỉ có hai chủ thể là nhóm 1 và nhóm 2, thì đó là quan hệ tín dụng trực tiếp. Tuy nhiên, nó có nhiều giới hạn do không phù hợp về quy mô, thời gian, không gian… Điều này cản trở quan hệ tín dụng trực tiếp phát triển và tạo điều kiện nảy sinh trung gian tài chính. Do chuyên môn hoá, trung gian tài chính có thể giảm chi phí giao dịch cũng như chi phí rủi ro, làm tăng thu nhập cho người tiết kiệm,đồng thời giảm phí tổn tín dụng cho người đầu tư. Trung gian tín dụng đã tập hợp các người tiết kiệm và đầu tư, Nguyễn Thị Hằng 7 Ngân hàng 47A Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính giải quyết được mâu thuẫn của tín dụng trực tiếp. Cơ chế hoạt động của trung gian sẽ có hiệu quả khi nó gánh chịu rủi ro và sử dụng các kĩ thuật nghiệp vụ để hạn chế , phân tán rủi ro và giảm chi phí giao dịch. 1.1.3.2 Tạo phương tiện thanh toán : Tiền – vàng có chức năng quan trọng là làm phương tiện thanh toán trong nền kinh tế. Các ngân hàng đã không tạo được tiền kim loại. Các ngân hàng thợ vàng tạo được phương tiện thanh toán bằng việc phát hành giấy nhận nợ với các khách hàng. Như vậy ban đầu các ngân hàng đã tạo ra phương tiện thanh toán thay cho tiền kim loại dựa trên số lượng tiền kim loại đang nắm giữ. Với nhiều ưu thế, dần dần giấy nợ của ngân hàng đã thay thế tiền kim loại làm phương tiện lưu thông và phương tiện cất trữ, nó trở thành tiền giấy. Tuy nhiên, do nhu cầu có một đồng tiền quốc gia duy nhất đã dẫn đến việc Nhà nước tập trung quyền lực phát hành tiền giấy vào một tổ chức là Bộ Tài chính hoặc Ngân hàng Trung ương ( tuỳ mỗi quốc gia ). Từ đó chấm dứt việc các ngân hàng thương mại tạo ra các giấy bạc của riêng mình. Trong điều kiện phát triển thanh toán qua các ngân hàng, các khách hàng nhận thấy nếu họ có số dư trên tài khoản tiền gửi thanh toán, họ có thể chi trả để có được các hàng hoá dịch vụ theo yêu cầu. Khi ngân hàng cho vay, số dư trên tài khoản tiền gửi thanh toán của khách hàng tăng lên, khách hàng có thể dùng để mua hàng và dịch vụ. Do đó, bằng việc cho vay, các ngân hàng đã tạo ra điều kiện thanh toán. Toàn bộ hệ thống ngân hàng cũng tạo ra phương tiện thanh toán khi các khoản tiền gửi được mở rộng từ ngân hàng này đến ngân hàng khác trên cơ sở cho vay. Khi khách hàng tại ngân hàng sử dụng khoản tiền vay để chi trả thì sẽ tạo ra khoản thu của một khách hàng khác tại một ngân hàng Nguyễn Thị Hằng 8 Ngân hàng 47A Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính khác, từ đó tạo ra các khoản cho vay mới. Trong khi khồng một ngân hàng riêng lẻ nào có thể cho vay lớn hơn dự trữ dư thừa, toàn bộ hệ thống ngân hàng có thể tạo ra khối lượng tiền gửi gấp bội thông qua hoạt động cho vay. 1.1.3.3 Trung gian thanh toán : Ngân hàng có nhiều hình thức thanh toán cho khách hàng của mình lựa chọn, ví dụ như thanh toán bằng séc, uỷ nhiệm chi, nhờ thu, các loại thẻ … cung cấp mạng lưới thanh toán điện tử, kết nối các quỹ và cung cấp tiền giấy khi khách hàng cần. Các ngân hàng còn thực hịên thanh toán bù trừ với nhau thông qua Ngân hàng Trung ương hoặc thông qua các trung tâm thanh toán. Công nghệ thanh toán qua ngân hàng càng đạt hiệu quả cao khi quy mô sử dụng công nghệ đó ngày càng được mở rộng. Nhiều hình thức thanh toán được chuẩn hoá góp phần tạo tính thống nhất trong thanh toán không chỉ giữa các ngân hàng trong một quốc gia mà còn giữa các ngân hàng trên toàn thế giới. Các trung tâm thanh toán quốc tế thế giới được thiết lập đã làm tăng tính hiệu quả của thanh toán qua ngân hàng, biến ngân hàng trở thành trung tâm thanh toán quan trọng, phục vụ đắc lực cho nền kinh tế toàn cầu. 1.2 Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại : 1.2.1 Khái niệm : Ngân hàng thương mại có hai hoạt động cơ bản và đặc trưng, đó là huy động tiền gửi và cung cấp tín dụng. Huy động tiền gửi là việc thu hút nguồn vốn từ quần chúng, những nguồn vốn nhàn rỗi chưa sử dụng đến, được gửi vào ngân hàng, và ngân hàng phải trả lãi suất để có được nguồn vốn đó. Cung cấp tín dụng là việc ngân hàng với danh nghĩa là người cho vay, sẽ cho vay đối với khách hàng của mình. Đây là hoạt động mang lại nguồn thu chủ yếu cho ngân hàng thương mại. Những khách hàng của ngân hàng trong hoạt Nguyễn Thị Hằng 9 Ngân hàng 47A Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính động cấp tín dụng thường là các tổ chức, cá nhân có nhu cầu sản xuất kinh doanh, do đó mà có nhu cầu sử dụng vốn, nhưng lại không có sẵn nguồn vốn. Lúc này, ngân hàng làm nhiệm vụ là trung gian tài chính, với nhiều lợi nhuận nhưng cũng không kém phần nhiều rủi ro cho bản thân ngân hàng. Cho vay là một hoạt động điển hình của hoat động tín dụng. Trong “ Quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng - Quyết định 16272001-QĐ-NHNN “ có định nghĩa về hoạt động cho vay như sau : Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thoả thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc lẫn lãi. 1.2.2 Các quy định về hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại : Hoạt động cho vay của các ngân hàng thương mại phải dựa trên một số quy định của Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại đó như sau : - Khách hàng phải cam kết hoàn trả vốn lẫn lãi trong một khoảng thời gian nhất định. Các khoản vốn mà ngân hàng cho vay chủ yếu có nguồn gốc từ khoản tiền gửi của khách hàng và các khoản ngân hàng vay mượn. Ngân hàng phải có trách nhiệm hoàn trả cả gốc lẫn lãi như đã cam kết. Do đó ngân hàng luôn yêu cầu người nhận khoản cho vay đó phải thực hịên đúng cam kết này. Đây là điều kiện để ngân hàng tồn tại và phát triển. - Khách hàng phải cam kết sử dụng tiền vay theo đúng mục đích được ghi trên hợp đồng, không trái với quy định của pháp luật và của ngân hàng cấp trên. Mục đích tài trợ được ghi trong hợp đồng giữa ngân hàng và khách hàng đảm bảo ngân hàng không tài trợ cho các hoạt động trái luật pháp và việc tài trợ đó là phù hợp với cương lĩnh của ngân hàng. Nguyễn Thị Hằng 10 Ngân hàng 47A Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính - Ngân hàng tài trợ dựa trên dự án có hiệu quả. Nguyên tắc này thực chất là điều kiện để thực hiện nguyên tắc thứ nhất. Phương án hoạt động có hiệu quả của người vay chứng tỏ khả năng thu hồi vốn được đầu tư và có lãi để trả nợ ngân hàng. Các khoản tài trợ của ngân hàng phải gắn liền với việc hình thành tài sản của người vay. Trong trường hợp xét thấy thiếu an toàn, ngân hàng đòi hỏi người vay phải có tài sản đảm bảo khi vay. 1.2.3 Các hình thức cho vay : Các hình thức cho vay rất đa dạng, có thể dựa theo nhiều tiêu thức để phân loại như : theo thời hạn khoản vay, theo loại tiền,theo đối tượng, theo mục đích, theo hình thức đảm bảo, theo quy mô hay theo độ an toàn của khoản vay.... Theo thời hạn của khoản vay, ta có các khoản vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Theo hình thức đảm bảo, ta có các khoản cho vay có đảm bảo và các khoản cho vay không có đảm bảo. Theo độ an toàn của khoản vay , có độ an toàn cao, khá , trung bình và thấp. Theo loại tiền, ta có vay bằng VNĐ, vay bằng ngoại tệ... Tuy nhiên, cách phân loại thường gặp nhất và hay được sử dụng nhất là phân loại theo hình thức cho vay. Với cách phân loại này, ta có các loại hình cho vay : cho vay thấu chi, cho vay trực tiếp từng lần, cho vay theo hạn mức, cho vay luân chuyển, cho vay trả góp và cho vay gián tiếp. 1.2.4 Quy trình cho vay : Quy trình cho vay là tập hợp các bước tiêu chuẩn, được lập ra ngằm hướng dẫn các cán bộ tín dụng thực hiện khi cấp tín dụng cho khách hàng. Một quy trình cho vay hợp lý có ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả cho vay của ngân hàng đó. Nguyễn Thị Hằng 11 Ngân hàng 47A Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính Quy trình cho vay thông thường bao gồm các bước như sau : 1.2.4.1 Phân tích doanh nghiệp trước khi cho vay : - Các cách thức thông thường để thu thập và xử lý thông tin : + Phỏng vấn trực tiếp : cách này rất quan trọng và hiệu quả, giúp cho cán bộ tín dụng loại bỏ được những thông tin sai lệch từ các báo cáo “ ma “ + Thu thập thông tin qua các trung gian : các trung gian có thể là các cơ quan quản lý, bạn hàng, chủ nợ khác,....Qua phân tích mối quan hệ giữa các trung gian với người vay, có thể biết được về uy tín cũng như khả năng tài chính của họ. + Nghiên cứu các thông tin trong các báo cáo tài chính với một khoảng thời gian đủ lớn của khách hàng, các thông tin về đội ngũ ban lãnh đạo , nhân sự,....từ đó ngân hàng có thể ước tính được nhu cầu về vốn, khả năng sinh lời của khách hàng ... - Nội dung phân tích : + Đánh giá tài sản của khách hàng : Tài sản của khách hàng được coi như tài sản đảm bảo cho khoản tiền vay,tạo khả năng thu hồi nợ khi khách hàng không còn khả năng thanh toán. Tài sản của khách hàng – doanh nghiệp được thể hiện trong bảng cân đối kế toán, bao gồm : Ngân quỹ, các giấy tờ có giá, hàng hoá trong kho, tài sản cố định.... + Đánh giá các khoản nợ : Ngân hàng quan tâm tới tất cả các khoản nợ của khách hàng, xét theo hầu hết các tiêu thức, và quan tâm đến cả những chủ nợ của khách hàng. + Phân tích luồng tiền : Để hỗ trợ cho ngân hàng cũng như khách hàng,cần dự kiến các luồng tiền cũng như kế hoạch chi tiêu. Kế hoạch này ghi lại vận động hàng tháng của các khoản tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, các khoản thanh toán hàng tháng. Nguyễn Thị Hằng 12 Ngân hàng 47A Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính + Sử dụng các chỉ số tỷ lệ : Đó là các tỷ lệ có khả năng phản ánh năng lực tài chính và khả năng trả nợ của người vay mà ngân hàng xây dựng và sử dụng. Các tỷ lệ này sẽ được áp dụng trong phân tích đối với từng khoản vay, từng người vay với một số điều kiện cụ thể. Các nhóm tỷ lệ đó là : nhóm tỷ lệ thanh khoản, nhóm tỷ lệ sinh lời , nhóm tỷ lệ rủi ro, nhóm tỷ lệ đo khả năng tài trợ bằng vốn tự có. + Các điều kiện kinh tế : Đây là các điều kiện bên ngoài, có tác động đến những tính toán ban đầu về khả năng thu hồi vốn trong tương lai của khách hàng. Những yếu tố này bao gồm, thiên tai, thay đổi chín trị, khủng hoảng kinh tế,.... Những yếu tố đó có thể tác động trực tiếp đến khách hàng và có thể gây tổn thất cho ngân hàng. 1.2.4.2 Xây dựng và kí kết hợp đồng tín dụng : Hợp đồng tín dụng ghi lại thoả thuận giữa khách hàng và ngân hàng, nội dung chủ yếu là việc ngân hàng cung cấp một khoản tín dụng nhất định trong một thời gian và lãi suất cố định cho khách hàng. Một số mục cơ bản trong hợp đồng là thông tin khách hàng, mục đích sử dụng vốn vay, hạn mức tín dụng, lãi suất khoản vay, các loại đảm bảo, giải ngân, điều kiện thanh toán, các điều kiện khác. 1.2.4.3 Giải ngân và kiểm soát trong khi cho vay : Sau khi kí kết hợp đồng tín dụng, ngân hàng có trách nhiệm cấp tiền cho khách hàng như đã thoả thuận. Cùng với việc cung cấp vốn, ngân hàng còn thực hiện việc kiểm soát khách hàng : sử dụng tiền vay có đúng mục đích , đúng tiến độ hay không, quá trình sản xuất kinh doanh có thay đổi gì không, có dấu hiệu thua lỗ hay lừa đảo gì không ? Qua đó, ngân hàng có thể thu thập thêm thông tin về khách hàng, từ đó cho biết chất lượng khoản vay có được đảm bảo không, nếu không thì có thể đưa ra các biện pháp xử lý kịp thời. Khi đó, ngân hàng có thể thu hồi nợ trước thời hạn, ngừng giải ngân, có thể yêu Nguyễn Thị Hằng 13 Ngân hàng 47A Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính cầu khách hàng bổ sung thêm tài sản thế chấp, giảm số tiền vay....khi cần thiết để đảm bảo an toàn tín dụng. Đối với ngân hàng, đây là bước đi nguy hiểm, tuy nhiên rất cần thiết, nhằm ngăn chặn việc sử dụng tiền vay không đúng mục đích của khách hàng. 1.2.4.4 Thu nợ hoặc ra các quyết định cho vay mới : Quan hệ tín dụng kết thúc khi ngân hàng đã thu được cả gốc và lãi. Các khoản vay đảm bảo hoàn trả đầy đủ và đúng hạn là các khoản vay an toàn. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng có những trường hợp do các biến động bất ổn trong hoạt động của khách hàng mà các khoản tín dụng không được thanh toán hoặc thanh toán không đúng hạn. Lúc này, ngân hàng phải xem xét và tìm nguyên nhân để đưa ra những quyết định mới liên quan đến tính an toàn của khoản tín dụng. Nếu khách hàng có dấu hiệu lừa đảo, cố tính không trả đúng hạn, ngân hàng sẽ lập tức áp dụng phương pháp thanh lí, thu hồi khoản nợ bằng cách phong toả, thế chấp các tài sản đảm bảo, tước đoạt các khoản tiền gửi...Nếu khách hàng có khó khăn về tài chính, nhưng vẫn tích cực tìm cách khắc phục trả nợ thi ngân hàng có thể áp dụng các biện pháp như gia hạn nợ, giảm lãi hoặc cho vay thêm. 1.3. Hiệu quả hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại : 1.3.1. Khái niệm hiệu quả hoạt động cho vay : Như trên chúng ta đã tìm hiểu về hoạt động cho vay, bây giờ chúng ta tìm hiểu về hiệu quả của hoạt động đó trong nền kinh tế. Trước hết cần tìm hiểu về khái niệm hiệu quả. Hiệu quả là những lợi ích hay những kết quả tốt đẹp mà một hành động hay hoạt động nào đó mang lại. Khái niệm hiệu quả có thể bao gồm hiệu quả về kinh tế, hiệu quả xã hội, hiệu quả đời sống, nhận thức,… Nguyễn Thị Hằng 14 Ngân hàng 47A Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính Hoạt động cho vay của ngân hàng là hoạt động mang lại nhiều lợi nhuận nhất cho ngân hàng, nhưng đồng thời cũng là hoạt động mang lại nhiều rủi ro nhất. Hiệu quả từ hoạt động cho vay là những tác động tích cực của nó đối với các bên tham gia vào hoat động cho vay, bao gồm ngân hàng và khách hàng là các doanh nghiệp. Đối với ngân hàng, hiệu quả cho vay được thể hiện trước hết ở lợi nhuận mà ngân hàng thu được từ việc cho vay. Lợi nhuận đó là khoản chênh lệch giữa lãi vay với lãi suất huy động và các khoản chi phí khác. Ngoài ra, hiệu quả cho vay còn thể hiện ở những lợi ích khác mang lại cho ngân hàn thông qua hoạt động cho vay như hình ảnh của ngân hàng được nâng cao trong mắt khách hàng, được quảng bá đến các khách hàng mới, hứa hẹn những khách hàng tiềm năng trong tương lai sẽ đến với ngân hàng. Hiệu quả của hoạt động cho vay ảnh hưởng rất nhiều đến hoạt động tín dụng và kinh doanh của ngân hàng. Do đó, đối với mỗi đối tượng khách hàng khác nhau, ngân hàng phải đánh giá hiệu quả cho vay, để từ đó có định hướng, giải pháp khắc phục các hạn chế cũng như đẩy mạnh hơn nữa hoạt động cho vay của ngân hàng. Đối với doanh nghiệp, hiệu quả cho vay được thể hiện ở khoản thu nhập hợp lý so với dự kiến ban đầu từ việc vay ngân hàng để thực hiện một dự án nào đó của doanh nghiệp. Khoản thu nhập này giúp doanh nghiệp mở rộng sản xuất,kinh doanh và tăng lợi nhuận đạt được. Ngoài ra, hiệu quả của hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp có thể xét trên hai góc độ kinh tế và xã hội. Xét trên góc độ kinh tế: có thể coi hiệu quả cho vay là lợi nhuận thu được từ hoạt động cho vay. Đối với ngân hàng, đó là chênh lệch giữa lãi vay với lãi huy động và các khoản chi phí khác. Còn đối với doanh nghiệp , đây là khoản thu nhập hợp lí so với dự kiến ban đầu, khoản thu này giúp cho doanh Nguyễn Thị Hằng 15 Ngân hàng 47A Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính nghiệp tái sản xuất giản đơn và mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. Xét trên góc độ xã hội : Các doanh nghiệp lớn ở Việt Nam chủ yếu là các doanh nghiệp nhà nước, do đó hoạt động cho vay của ngân hàng đối với các doanh nghiệp này nếu đạt được hiệu quả sẽ góp phần thực hiện các mục tiêu của Nhà nước như : cân bằng kinh tế giữa các thành phần, các vùng miền, tạo công ăn việc làm cho người dân, đưa đất nước đi lên và có thể hội nhập, sánh vai với các nền kinh tế lớn mạnh khác trên thế giới. Nói tóm lại, có thể hiểu là hoạt động cho vay đối với các doanh nghiệp lớn là sự đáp ứng nhu cầu vay hợp lý của các doanh nghiệp và nhu cầu đó phải phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế, xã hội và phải đảm bảo sự tồn tại và phát triển của ngân hàng. 1.3.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả cho vay : Hiệu quả cho vay đạt được khi ngân hàng đạt được những mục tiêu đề ra, đó là an toàn, sinh lợi, thoả mãn tối đa nhu cầu vốn của khách hàng. Để đo lường mức độ đạt được những mục tiêu đó, ngân hàng đã đề ra các chỉ tiêu định tính cũng như định lượng, đánh giá chất lượng của hoạt động tín dụng. Nhóm các chỉ tiêu định lượng được tính toán dựa trên các thông số về hoạt động cho vay để đánh giá chất lượng cho vay. Nhóm các chỉ tiêu định tính thể hiện cho vay phải đảm bảo các quy chế,thể lệ tín dụng và đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội. 1.3.2.1. Các chỉ tiêu định lượng : a. Chỉ tiêu định lượng đo lường mức an toàn :  Nhóm chỉ tiêu về dư nợ : Trước hết, ta cần biết đến một số quy định như sau : Nguyễn Thị Hằng 16 Ngân hàng 47A Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368 Chuyên đề tốt nghiệp Ngân hàng - Tài chính - Tỷ trọng tổng dư nợ của ngân hàng đối với một khách hàng không được vượt quá 15 % vốn tự có của ngân hàng so với tỉ lệ quy định. Nếu ngân hàng có thể đảm bảo cho vay dưới tỷ lệ này thì tính an toàn sẽ cao hơn, còn khi số dư nợ tăng hơn 15% vốn tự có của ngân hàng thì rủi ro đối với ngân hàng sẽ tăng lên, khi đó khách hàng sẽ không thể thanh toán đủ và kịp thời hạn của khoản nợ, do đó làm giảm chất lượng tín dụng, ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của ngân hàng. - Tỷ lệ tổng dư nợ cho vay của ngân hàng đối với một nhóm khách hàng không được vượt quá 50% vốn tự có của ngân hàng. Ngân hàng có thể giảm thiểu rủi ro bằng cách cho vay đối với nhiều khách hàng, một nhóm khách hàng thay vì chỉ cho vay đối với một khách hàng. Tuy nhiên, phải đảm bảo là đối với mỗi nhóm khách hàng thì dư nợ cho vay không vượt quá tỉ lệ đã quy định. - Tỷ trọng dư nợ cho vay đối với một khách hàng, ví dụ như đối với một doanh nghiệp lớn ( DNL ) : Dư nợ cho vay DNL Tỷ trọng dư nợ cho vay DNL = ______________________________ x 100 Tổng dư nợ Nếu tỷ trọng dư nợ cho vay đối với một khách hàng càng lớn, thì rủi ro xảy ra đối với ngân hàng cũng lớn hơn, do đó hiệu quả của việc cho vay, đứng về phía ngân hàng thì không được đảm bảo, vì như vậy đồng nghĩa với việc ngân hàng có ít khách hàng đến vay, hoặc ngân hàng quá tập trung cho vay với một khách hàng, cả hai điều này đều không tốt cho hoạt động của ngân hàng. Còn đối với doanh nghiệp, chỉ tiêu này phản ánh mức độ ảnh hưởng của hiệu quả cho vay đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. - Tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay : phản ánh khả năng mở rộng tín dụng trong một thời kì. Chỉ số này > 1 thì quy mô cho vay tăng lên. Nguyễn Thị Hằng 17 Ngân hàng 47A
- Xem thêm -