Phân tích tình hình rủi ro tín dụng tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần xuất nhập khẩu việt nam chi nhánh cần thơ

  • Số trang: 78 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 21 |
  • Lượt tải: 0
minhtuan

Đã đăng 15929 tài liệu

Mô tả:

TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH VÕ THÚY HOA PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM CHI NHÁNH CẦN THƠ LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số ngành: 52340201 8- 2013 1 TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH VÕ THÚY HOA MSSV: 4094668 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM CHI NHÁNH CẦN THƠ LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số ngành: 52340201 CÁN BỘ HƢỚNG DẪN TS.LÊ TẤN NGHIÊM 8- 2013 2 LỜI CÁM ƠN Em xin chân thành cám ơn các Thầy, Cô Khoa Kinh Tế - QTKD của Trƣờng Đại Học Cần Thơ đã giảng dạy em trong thời gian qua. Đặc biệt em xin chân thành cám ơn thầy Lê Tấn Nghiêm là ngƣời trực tiếp hƣớng dẫn em trong suốt quá trình thực tập và làm luận văn tốt nghiệp. Nhờ sự chỉ dẫn và dìu dắt của Thầy trong khoảng thời gian làm luận văn qua, em có điều kiện ứng dụng những kiến thức của mình vào thực tiễn, qua đó em đã đúc kết đƣợc những kinh nghiệm quý báu để tiếp tục bƣớc chân trên con đƣờng sự nghiệp sau này. Em xin cám ơn các cô, chú, anh, chị trong Ngân hàng, đã tạo điều kiện cho em thực tập, cung cấp tài liệu và thông tin để giúp em hoàn thành bài luận văn này. Xin chân thành cám ơn! Cần Thơ, ngày 2 tháng 12 năm 2013 Sinh viên thực hiện Võ Thúy Hoa 3 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đề tài này do chính tôi thực hiện. Các số liệu, kết quả nêu trong đề tài là trung thực. Không có sự trùng lập ở các đề tài trƣớc đây, không có sự sao chép ở các đề tài tƣơng tự. Nếu có vi phạm tôi sẽ chấp nhận mọi quyết định xử lý của Khoa. Cần Thơ, ngày 2 tháng 12 năm 2013 Sinh viên thực hiện Võ Thúy Hoa 4 NHẬN XÉT CỦA CƠ QUAN THỰC TẬP ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... Cần Thơ, ngày 2 tháng 12 năm 2013 Cơ quan thực tập 5 NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... Cần Thơ, ngày…tháng… năm 2013 Giáo viên hƣớng dẫn Lê Tấn Nghiêm 6 NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... Cần Thơ, ngày…tháng…năm 2013 Giáo viên phản biện 7 MỤC LỤC CHƢƠNG 1: PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................ 1 1.1 SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI........................................................................ 1 1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ............................................................................. 2 1.2.1 Mục tiêu chung .......................................................................................... 2 1.2.2 Mục tiêu cụ thể .......................................................................................... 3 1.3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU................................................................................ 3 1.4 LƢỢC KHẢO TÀI LIỆU ................................................................................. 3 CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU........................................................................................................................ 4 2.1 PHƢƠNG PHÁP LUẬN .................................................................................. 4 2.1.1 Rủi ro tín dụng ........................................................................................... 4 2.1.1.1 Khái niệm rủi ro tín dụng ................................................................... 4 2.1.1.2 Các loại rủi ro tín dụng và ảnh hƣởng của từng loại rủi ro ................ 4 2.1.1.3 Nguyên nhân của rủi ro tín dụng........................................................ 6 2.1.1.4 Biểu hiện của rủi ro tín dụng.............................................................. 7 2.1.2 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động tín dụng và đo lƣờng rủi ro tín dụng ................................................................................................................... 9 2.1.2.1 Chỉ tiêu phân tích hoạt động tín dụng ................................................ 9 2.1.2.2 Chỉ tiêu đánh giá hoạt động tín dụng ................................................. 9 2.1.2.3 Chỉ tiêu đo lƣờng rủi ro tín dụng ..................................................... 10 2.2 PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .................................................................. 11 2.2.1 Phƣơng pháp thu thập số liệu ................................................................. 11 2.2.2 Phƣơng pháp phân tích số liệu ............................................................... 11 CHƢƠNG 3: GIỚI THIỆU VỀ NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM CHI NHÁNH CẦN THƠ ................................................. 13 3.1 LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN................................................ 13 3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Eximbank chi nhánh Cần Thơ ........................................................................................................................ 13 8 3.1.2 Các loại hình hoạt động kinh doanh tại Eximbank chi nhánh Cần Thơ ........................................................................................................................ 13 3.2 CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA EXIMBANK CHI NHÁNH CẦN THƠ............ 14 3.2.1 Chức năng và nhiệm vụ của phòng ban .................................................. 14 3.2.2 Cơ cấu tổ chức ......................................................................................... 16 3.3 QUY TRÌNH TÍN DỤNG TẠI EXIMBANK CHI NHÁNH CẦN THƠ ...... 17 3.4 KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA EXIMBANK CHI NHÁNH CẦN THƠ TỪ NĂM 2010 ĐẾN 6 THÁNG ĐẦU NĂM 2013 ........... 17 3.4.1 Tình hình hoạt động kinh doanh.............................................................. 17 3.4.1.1 Doanh thu ......................................................................................... 19 3.4.1.2 Chi phí .............................................................................................. 21 3.4.1.3 Lợi nhuận ......................................................................................... 22 3.4.2 Thuận lợi và khó khăn ............................................................................. 23 3.4.2.1 Thuận lợi .......................................................................................... 23 3.4.2.2 Khó khăn .......................................................................................... 24 CHƢƠNG 4: TÌNH HÌNH RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM CHI NHÁNH CẦN THƠ ............................ 25 4.1 PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI EXIMBANK CHI NHÁNH CẦN THƠ TỪ NĂM 2010 ĐẾN 6 THÁNG ĐẦU NĂM 2013 .......................... 25 4.1.1 Doanh số cho vay .................................................................................... 28 4.1.1.1 Doanh số cho vay ngắn hạn ............................................................. 28 4.1.1.2 Doanh số cho vay trung và dài hạn .................................................. 30 4.1.2 Doanh số thu nợ....................................................................................... 31 4.1.2.1 Doanh số thu nợ ngắn hạn ................................................................ 33 4.1.2.2 Doanh số thu nợ trung và dài hạn .................................................... 33 4.1.3 Dƣ nợ ....................................................................................................... 35 4.1.3.1 Dƣ nợ ngắn hạn ................................................................................ 35 4.1.3.2 Dƣ nợ trung và dài hạn..................................................................... 36 4.2 ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI EXIMBANK CHI NHÁNH CẦN THƠ TỪ NĂM 2010 ĐẾN 6 THÁNG ĐẦU NĂM 2013 .......................... 36 9 4.2.1 Vòng quay vốn tín dụng .......................................................................... 37 4.2.2 Hệ số thu nợ............................................................................................. 38 4.2.3 Thời gian thu nợ bình quân ..................................................................... 38 4.2.4 Tỷ suất lợi nhuận ..................................................................................... 39 4.3 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH RỦI RO TÍN DỤNG TẠI EXIMBANK CHI NHÁNH CẦN THƠ TỪ NĂM 2010 ĐẾN 6 THÁNG ĐẦU NĂM 2013 ........... 39 4.3.1 Nợ xấu theo thời hạn tín dụng ................................................................. 41 4.3.2 Nợ xấu theo ngành kinh tế....................................................................... 45 4.3.3 Nợ xấu theo thành phần kinh tế ............................................................... 48 4.4 ĐÁNH GIÁ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI EXIMBANK CHI NHÁNH CẦN THƠ TỪ NĂM 2010 ĐẾN 6 THÁNG ĐẦU NĂM 2013 .................................... 51 4.4.1 Hệ số rủi ro tín dụng ................................................................................ 51 4.4.2 Hệ số dự phòng rủi ro .............................................................................. 52 4.4.3 Hệ số khả năng mất vốn .......................................................................... 53 4.4.4 Số khách hàng có nợ xấu/tổng số khách hàng......................................... 53 4.5 NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN RỦI RO TÍN DỤNG TẠI EXIMBANK CHI NHÁNH CẦN THƠ ..................................................................................... 54 4.5.1 Nhóm nguyên nhân thuộc về NH ............................................................ 54 4.5.2 Nhóm nguyên nhân thuộc về khách hàng ............................................... 55 4.5.3 Nhóm nguyên nhân khách quan .............................................................. 56 CHƢƠNG 5: NHỮNG GIẢI PHÁP NHẰM GÓP PHẦN HẠN CHẾ VÀ XỬ LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM CHI NHÁNH CẦN THƠ ................................................................. 58 5.1 CÁC GIẢI PHÁP HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG ...................................... 58 5.1.1 Hạn chế việc sử dụng vốn vay sai mục đích của khách hàng ................. 58 5.1.2 Rút ngắn thời gian thu nợ bình quân ....................................................... 58 5.1.3 Giảm hệ số rủi ro tín dụng ....................................................................... 59 5.1.4 Tăng hệ số dự phòng rủi ro ..................................................................... 60 5.2 CÁC BIỆN PHÁP XỬ LÝ RỦI RO TÍN DỤNG .......................................... 60 CHƢƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ........................................................ 61 10 6.1 KẾT LUẬN..................................................................................................... 61 6.2 KIẾN NGHỊ .................................................................................................... 61 6.2.1 Đối với ngân hàng ................................................................................... 61 6.2.2 Đối với chính quyền địa phƣơng ............................................................. 62 6.2.3 Đối với Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam ................................................. 62 TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................................. 64 11 DANH SÁCH BẢNG Bảng 3.1: Kết quả hoạt động kinh doanh của EximBank chi nhánh Cần Thơ từ năm 2010 đến 6 tháng đầu năm 2013 ................................................................... 18 Bảng 3.2: Bảng so sánh kết quả hoạt động kinh doanh của EximBank chi nhánh Cần Thơ 6 tháng đầu năm 2012 và 6 tháng đầu năm 2013. ....................... 19 Bảng 4.1: Tình hình hoạt động tín dụng của EximBank chi nhánh Cần Thơ từ 2010 đến 6 tháng đầu năm 2013 ........................................................................... 25 Bảng 4.2: Doanh số cho vay theo thời hạn tín dụng của Eximbank chi nhánh Cần Thơ giai đoạn 2010 – 6 tháng đầu năm 2013 ................................................ 29 Bảng 4.3: Doanh số thu nợ theo thời hạn tín dụng của EximBank chi nhánh Cần Thơ giai đoạn 2010 – 6 tháng đầu năm 2013 ................................................ 32 Bảng 4.4: Dƣ nợ theo thời hạn tín dụng của EximBank chi nhánh Cần Thơ giai đoạn 2010 – 6 tháng đầu năm 2013. ..................................................................... 34 Bảng 4.5: Các chỉ số đánh giá hoạt động tín dụng tại EximBank chi nhánh Cần Thơ giai đoạn 2010 – 6 tháng đầu năm 2013 ....................................................... 37 Bảng 4.6: Tình hình nợ xấu theo thời hạn tín dụng của EximBank chi nhánh Cần Thơ giai đoạn 2010 – 6 tháng đầu năm 2013 ................................................ 40 Bảng 4.7: Dƣ nợ theo mục đích vay vốn tại EximBank chi nhánh Cần Thơ giai đoạn 2010 – 6 tháng đầu năm 2013 ...................................................................... 42 Bảng 4.8: Nợ xấu theo ngành kinh tế của Eximbank chi nhánh Cần Thơ giai đoạn 2010 – 6 tháng đầu năm 2013 ...................................................................... 46 Bảng 4.9: Nợ xấu theo thành phần kinh tế của EximBank chi nhánh Cần Thơ giai đoạn 2010 – 6 tháng đầu năm 2013 ............................................................... 49 Bảng 4.10: Các chỉ số đánh giá rủi ro tín dụng tại EximBank chi nhánh Cần Thơ giai đoạn 2010 – 6 tháng đầu năm 2013 ....................................................... 52 12 DANH SÁCH HÌNH Hình 3.1 Cơ cấu tổ chức của EximBank chi nhánh Cần Thơ ................................... 16 Hình 3.2: Kết quả hoạt động kinh doanh của EximBank chi nhánh Cần Thơ .......... 22 Hình 4.1: Tình hình tín dụng của EximBank chi nhánh Cần Thơ 6 tháng đầu năm 2012 và 6 tháng đầu năm 2013 ................................................................................. 26 Hình 4.2: Tình hình cho vay tại EximBank chi nhánh Cần Thơ theo thời gian ....... 30 Hình 4.3: Tình hình thu nợ của EximBank chi nhánh Cần Thơ theo thời gian ........ 31 Hình 4.4: Tình hình dƣ nợ của EximBank chi nhánh Cần Thơ theo thời gian ......... 35 Hình 4.5: Tình hình nợ xấu của EximBank chi nhánh Cần Thơ theo thời hạn......... 44 Hình 4.6: Mối quan hệ giữa doanh số cho vay và nợ xấu tại EximBank chi nhánh Cần Thơ giai đoạn 2010 – 6 tháng đầu năm 2013 .................................................... 55 Hình 4.7: Tốc độ tăng trƣởng của GDP và mức lạm phát ở Việt Nam giai đoạn 2008 – 6 tháng đầu năm 2013 ................................................................................... 57 13 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT NH : Ngân hàng NHTM : Ngân hàng thƣơng mại NH TMCP : Ngân hàng thƣơng mại cổ phần NHNN : Ngân hàng nhà nƣớc XNK : Xuất nhập khẩu EximBank Nam : Ngân hàng thƣơng mại cổ phần xuất nhập khẩu Việt TP : Trƣởng phòng PP : Phó phòng PGD : Phòng giao dịch TNHH : Trách nhiệm hữu hạn 14 CHƢƠNG 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Theo nhận xét và đánh giá của các giới chuyên môn, nền kinh tế nƣớc ta trong giai đoạn 2010 – 2012 vẫn đang trong giai đoạn hồi phục sau khủng hoảng tài chính và 6 tháng đầu năm 2013 việc phát triển kinh tế vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Nƣớc ta vẫn phải đối mặt với nhiều nút thắt: sự suy giảm đầu tƣ, các công ty kinh doanh thua lỗ, hàng tồn kho quá nhiều, nợ xấu vẫn ở mức cần quan tâm. “Kết quả khảo sát của ngành ngân hàng Việt Nam năm 2013 vừa đƣợc nhà cung cấp dịch vụ kiểm toán, thuế (KPMG) công bố cho thấy, trong tổng dƣ nợ của 33 ngân hàng đƣợc tiến hành phân tích, cho vay đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh chiếm gần 50%. Về cơ cấu cho vay đối với các ngành, cho vay đối với ngành sản xuất và chế biến chiếm gần 25% tổng dƣ nợ; cho vay với thƣơng mại và sửa chữa ô tô - xe máy chiếm 21%, các ngành khác chiếm 19%; nông lâm nghiệp, thủy sản, khai thác chiếm 12% và xây dựng chiếm 10%. Đáng chú ý, có tới hơn 60% tổng dƣ nợ cho vay là khoản vay có kỳ hạn dƣới 1 năm, do kinh tế khó khăn, các ngân hàng (NH) cẩn trọng hơn khi cho vay dài hạn. Cơ cấu dƣ nợ cho vay dài hạn đã giảm từ 26% tổng dƣ nợ trong năm 2011 xuống còn 22% trong năm 2012” (Thùy Vinh, 2013). Cùng với những chính sách tiền tệ của NH nhà nƣớc thay đổi thƣờng xuyên nhƣ theo Quyết định số 1925/QĐ-NHNN đƣợc ban hành và có hiệu lực thi hành kể từ tháng 9 năm 2011về việc tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với các NH và tổ chức tín dụng, đối với tiền gửi ngoại tệ không kỳ hạn là 8% trên tổng số dƣ tiền gửi phải dự trữ bắt buộc thay vì là 7%; đối với tiền gửi ngoại tệ có kỳ hạn là 6% trên tổng số nhƣ tiền gửi phải dự trữ bắt buộc thay vì là 5% so với giai đoạn trƣớc tháng 9 năm 2011. Lãi suất huy động nội tệ biến động liên tục, với đầu giai đoạn biến động là tháng 8 năm 2011 mức lãi suất huy động là 14%/năm đã giảm liên tục cho đến tháng 6 năm 2013 chỉ còn 7%/năm. Thông tƣ số 12/2010/TT-NHNN ngày 14/4/2010 chính thức cho phép các tổ chức tín dụng cho vay nội tệ đối với khách hàng theo lãi suất thỏa thuận, đồng nghĩa với việc dỡ bỏ trần lãi suất cho vay 12%/năm trƣớc đó. Tuy nhiên, trƣớc tình hình hàng loạt các doanh nghiệp đóng cửa vì thua lỗ, rủi ro tín dụng cao, tỷ lệ nợ xấu tăng vọt…cùng một số hệ lụy khác, Thông tƣ số 14/2012/TT-NHNN do NHNN ban hành ngày 4/5/2012 đã áp lại trần lãi suất cho vay và sau nhiều lần điều chỉnh, từ ngày 13/5/2013 lãi suất cho vay dao động 12-15%/năm ở khối ngân hàng cổ phần và ở mức 11-13%/năm ở khối ngân hàng thƣơng mại 15 Nhà nƣớc. Từ tình hình kinh tế biến động nhƣ trên đã tạo nên những khó khăn cho hoạt động kinh doanh của NH thƣơng mại cổ phần (TMCP) Xuất nhập khẩu (XNK) Việt Nam chi nhánh Cần Thơ nói riêng, cũng nhƣ toàn bộ hệ thống NH trong cả nƣớc nói chung. Để giúp ổn định thị trƣờng, hệ thống NH nhà nƣớc cùng với các NH TMCP đã tạo điều kiện, cung cấp nguồn vốn vay đến các chủ đầu tƣ, kinh doanh. Với các hình thức cấp tín dụng ngày càng đa dạng và phong phú, hạ lãi suất cho vay, hỗ trợ vốn vay đến tay các nhà kinh doanh một cách thuận tiện nhất, tăng hiệu quả của hoạt động cấp tín dụng, các hệ thống NH đã góp phần thúc đẩy quá trình khôi phục và phát triển của nền kinh tế nƣớc ta. Hòa nhịp cùng khí thế đó NH TMCP XNK Việt Nam (EximBank) chi nhánh Cần Thơ trong những năm qua, với đội ngũ cán bộ công nhân viên trẻ, đƣợc dào tạo với trình độ chuyên môn cao, tập thể EximBank chi nhánh Cần Thơ đã luôn cố gắng phấn đấu, để hoạt động kinh doanh của chi nhánh luôn đạt đƣợc kết quả tốt, ngày một nâng cao hiệu quả của hoạt động cấp tín dụng, tạo nguồn vốn đáng tin cậy cho các nhà đầu tƣ, sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, bên cạnh hoạt động thúc đẩy cấp tín dụng vẫn còn tiềm ẩn rất nhiều rủi ro, rủi ro tín dụng là một trong những rủi ro khiến các nhà quản trị của NH, cũng nhƣ các nhân viên tín dụng phải đau đầu. Rủi ro tín dụng ảnh hƣởng trực tiếp đến khả năng trả nợ của khách hàng, dẫn đến mức nợ xấu của NH tăng lên vƣợt mức, ảnh hƣởng không tốt đến quá trình kinh doanh tiền tệ và hiệu quả hoạt động kinh doanh của NH. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng có thể do sự quản lý không chặt chẽ ở các khâu đánh giá, thẩm định tín dụng, hay các nhân tố tác động từ môi trƣờng kinh tế bên ngoài: lãi suất, tỷ giá. Do đó, để tìm hiểu những rủi ro tìm ẩn trong hoạt động cấp tín dụng, em đã chọn đề tài “Phân tích tình hình rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khấu Việt Nam chi nhánh Cần Thơ” làm đề tài nghiên cứu tốt nghiệp. Từ những rủi ro tín dụng mà NH phải đối mặt sau khi thực hiện bài nghiên cứu, ta cần có những giải pháp cụ thể hạn chế những rủi ro, nhằm làm giảm tổn thất đối với NH. 1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1.2.1 Mục tiêu chung Nghiên cứu thực hiện nhằm phân tích rõ những rủi ro tín dụng hiện tại và tiềm ẩn mà EximBank chi nhánh Cần Thơ phải đối mặt, từ đó đƣa ra những giải pháp phù hợp nhằm hạn chế những rủi ro đó, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh tiền tề của chi nhánh. 16 1.2.2 Mục tiêu cụ thể Phân tích chung về hoạt động tín dụng tại chi nhánh từ năm 2010 đến 6 tháng đầu năm 2013.  Phân tích thực trạng rủi ro tín dụng tại chi nhánh từ năm 2010 đến 6 tháng đầu năm 2013 và tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến rủi ro.  Đề xuất một số giải pháp phòng ngừa và hạn chế các rủi ro tín dụng giúp nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng của ngân hàng.  1.3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU Về không gian nghiên cứu thì đề tài đƣợc thực hiện trong quá trình thực tập tại EximBank chi nhánh Cần Thơ. Về thời gian nghiên cứu thì luận văn đƣợc thực hiện trong thời gian thực tập từ 08/2013 đến 11/2013. Số liệu sử dụng trong luận văn là số liệu thu thập tại chi nhánh từ năm 2010 đến 6 tháng đầu năm 2013. Về đối tƣợng nghiên cứu thì đề tài tập trung nghiên cứu về rủi ro tín dụng tại EximBank chi nhánh Cần Thơ. 1.4 LƢỢC KHẢO TÀI LIỆU “Phân tích rủi ro tín dụng và những biện pháp nhằm hạn chế rủi ro tín dụng tại ngân hàng phát triển nhà Đồng bằng sông Cửu Long chi nhánh Cà Mau”, sinh viên thực hiện là Lê Hoàng Vũ, khóa 30, trƣờng Đại Học Cần Thơ. Đề tài đã phân tích một cách cụ thể về tình hình hoạt động kinh doanh, hoạt động cấp tín dụng, và các chỉ tiêu đánh giá rủi ro tín dụng của MHB bank chi nhánh Cà Mau. Bên cạnh đó luận văn vẫn chƣa tập trung đánh giá sâu về vấn đề rủi ro tín dụng và những biện pháp đƣa ra vẫn chƣa cụ thể, mang tính chất khái quát. “Phân tích thực trạng rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần xuất nhập khẩu Việt Nam chi nhánh Cần Thơ”, sinh viên thực hiện là Nguyễn Thị Mai Thảo, khóa 33, trƣờng Đại Học Cần Thơ. Đề tài đã nêu lên đƣợc những rủi ro tín dụng mà Eximbank chi nhánh Cần Thơ có nguy cơ phải đối mặt, đƣa ra các giải pháp giải quyết cho từng rủi ro. Tuy nhiên trong đề tài sử dụng thừa một số chỉ tiêu đánh giá không phản ảnh trực tiếp đến rủi ro tín dụng, những giải pháp chƣa cụ thể, chƣa bấm xác vào nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng, giải pháp còn nêu chung. 17 CHƢƠNG 2 PHƢƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 PHƢƠNG PHÁP LUẬN 2.1.1 Rủi ro tín dụng 2.1.1.1 Khái niệm rủi ro tín dụng “Rủi ro tín dụng là rủi ro do một hoặc một nhóm khách hàng không thực hiện các nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi đúng hạn cho NH. Hay nói cách khác rủi ro tín dụng là rủi ro xảy ra khi xuất hiện những biến cố không lƣờng trƣớc đƣợc do nguyên nhân chủ quan hay khách quan mà khách hàng không trả đƣợc nợ cho NH một cách đầy đủ cả gốc và lãi khi đến hạn, từ đó tác động xấu đến hoạt động, và có thể làm cho NH bị phá sản” (Thái Văn Đại, 2010). Hoạt động cấp tín dụng của NH không đơn thuần chỉ là cho khách hàng vay tiền mặt mà còn bao gồm: bảo lãnh, cam kết, chấp thuận tài trợ thƣơng mại, cho vay ở những thị trƣờng liên NH, những chứng khoán có giá, tín dụng thuê mua… Hoạt động tín dụng bao giờ cũng bao gồm rủi ro và xảy ra mất mát, rủi ro xảy ra khi NH không thu đầy đủ đƣợc các khoản gốc và lãi của các khoản vay, hay việc thanh toán gốc và lãi trễ hơn thời hạn quy định. Ta có thể gọi đây là những rủi ro mất khả năng chi trả và rủi ro sai hẹn. 2.1.1.2 Các loại rủi ro tín dụng và ảnh hƣởng của từng loại rủi ro Với nền kinh tế thị trƣờng của Việt Nam, nhà nƣớc vẫn đang tham gia và chi phối hoạt động trong nền kinh tế, dƣới sự quản lý chặt chẽ về lãi suất và tỷ giá ngoại tế tại các NH. Do đó, rủi ro tín dụng ta có thể chia làm hai loại là:  Rủi ro sai hẹn đƣợc hiểu là “khi thiết lập mối quan hệ tín dụng, NH và khách hàng phải quy ƣớc về khoản thời gian hoàn trả nợ vay. Tuy nhiên, đến thời hạn mà NH vẫn chƣa thu hồi đƣợc vốn vay, những tổn thất xảy ra trong trƣờng hợp này ngƣời ta gọi là rủi ro không hoàn trả nợ đúng hẹn hay là rủi ro sai hẹn” (Nguyễn Kim Anh và cộng sự, 2006). Khi trƣờng hợp rủi ro sai hẹn xảy ra, NH sẽ bị tắt nghẽn vốn, vòng quay vốn cho vay của NH sẽ ít lại, làm hoạt động kinh doanh của NH bị ảnh hƣởng: Khi khách hàng không thực hiện đúng với quy ƣớc thời gian hoàn trả vốn cho NH, NH rơi vào tình trạng không chủ động đƣợc nguồn vốn của mình. Trƣờng hợp NH đã có kế hoạch sử dụng khoảng vốn đó khi khách hàng hoàn trả đúng hẹn, nhƣng giờ thì không thể sử dụng đƣợc, nên bắt buộc NH 18 phải kiếm một nguồn vốn khác để bù đắp vào. NH sẽ phải ra thị trƣờng huy động, vay mƣợn ở các NHTM khác hay NHNN, bán hoặc cầm cố những giấy tờ có giá… làm cho NH phải chịu thêm một khoản lỗ vì trả lãi suất, hiệu quả kinh doanh giảm xuống.  NH là một tổ chức trung gian, huy động vốn của ngƣời thừa vốn và cho ngƣời thiếu vốn vay. Do đó, khi rủi ro sai hẹn xảy ra, sẽ làm khả năng thanh toán và hoàn trả vốn cho ngƣời gửi tiền bị giảm xuống, và với số tiền quá lớn, trễ hẹn quá lâu sẽ gây khó khăn cho hoạt động kinh doanh của NH. Nếu NH không hoàn trả vốn cho ngƣời gửi tiền đúng hẹn, sẽ làm giảm uy tín của NH.  Rủi ro mất vốn một phần hay toàn phần đƣợc biết đến là “rủi ro xảy ra trong trƣờng hợp khách hàng đi vay đã mất khả năng chi trả, do vậy NH chỉ còn chờ vào giá trị thanh lý tài sản của khách hàng” (Nguyễn Kim Anh và cộng sự, 2006). Tuy nhiên viêc thanh lý tài sản gặp nhiều khó khăn, mất nhiều thời và chi phí nhƣ:  Lãi suất trên thị trƣờng luôn biến động, lạm phát không ổn định làm giá trị tài sản không còn đƣợc nhƣ thời điểm thẩm định.  Quá trình tìm kiếm khách hàng mua lại tài sản thanh lý tốn nhiều thời gian.  Theo trình tự trả nợ của nhà nƣớc Việt Nam, thì khi tài sản đƣợc thanh lý cần trả nợ cho các chủ nợ ƣu tiên trƣớc. Vì vậy, khoản giá trị mà NH nhận đƣợc từ thanh lý tài sản của khách hàng có thể không đủ so với khoản nợ hoặc là đủ để thanh toán hết khoản nợ, nhƣng không đủ để trả phần lãi hay bù đắp cho các khoản chi phí phát sinh trong quá trình chờ thanh lý. Rủi ro mất vốn một phần hay toàn phần sẽ ảnh hƣởng đến NH nhƣ sau:  Nợ xấu hay nợ khó đòi của NH tăng lên sẽ làm tăng chi phí của NH do NH phải chi cho việc giám sát khách hàng, hay khi tài sản khách hàng đƣợc thanh lý, NH sẽ phải tốn chi phí pháp lý. Tỷ lệ nợ xấu/ tổng số nợ của NH tăng lên, nếu khoản nợ quá lớn có thể làm cho tỷ lệ này vƣợt mức quy định của NHNN, làm tình hình hoạt động của NH rơi vào tình trạng báo động.  Không thu hồi đƣợc vốn hay thu hồi vốn chậm sẽ khiến vòng quay cho vay giảm xuống, khả năng sinh lời suy giảm, NH cần tăng cƣờng mở rộng thị trƣờng, thu hút nguồn vốn khác tạo doanh thu bù đắp cho khoản lỗ. 19 2.1.1.3 Nguyên nhân của rủi ro tín dụng  Từ phía NH ta thấy đƣợc theo tình hình hoạt động của các NHTM ở nƣớc ta hiện nay, ta thấy đƣợc trong quá trình đánh giá, thẩm định tín dụng của NH vẫn còn nhiều sơ sót tạo khe hở dẫn đến rủi ro tín dụng. Một trong những sai sót mà ta có thể dễ dàng nhận thấy là cán bộ NH chƣa chấp hành đúng quy trình cho vay nhƣ: không đánh giá đầy đủ chính xác thông tin của khách hàng trƣớc khi cho vay, cho vay khống, thiếu tài sản đảm bảo, cho vay vƣợt tỷ lệ an toàn. Đồng thời cán bộ NH không kiểm tra, giám sát chặt chẽ về tình hình sử dụng vốn vay của khách hàng. Trình độ nghiệp vụ của cán bộ tín dụng còn non trẻ, thiếu kinh nghiệm trong quá trình đánh giá và thẩm định nên việc đánh giá các dự án, hồ sơ xin vay còn chƣa tốt, còn xảy ra tình trạng dự án thiếu tính khả thi mà vẫn cho vay. Cán bộ NH còn thiếu tinh thần trách nhiệm, vi phạm đạo đức kinh doanh nhƣ: thông đồng với khách hàng lập hồ sơ giả để vay vốn, xâm tiêu khi giải ngân hay thu nợ, đôi khi còn nể nang trong quan hệ khách hàng. Một nguyên nhân quan trọng nữa là tình hình cạnh tranh giữa các NH gay gắt do NH quá chú trọng về mặt lợi nhuận, nên đã dẫn đến tình trạng đặt nặng những khoản vay có lợi nhuận cao hơn là những khoản vay có tính lành mạnh.  Từ phí khách hàng ta thấy đƣợc trƣớc tình hình kinh tế khó khăn việc kinh doanh không thuận lợi hay một số khách hàng có tính lừa đảo muốn chiếm dụng vốn của NH nên đã dẫn đến những rủi ro tín dụng.  Mục đích sử dụng vốn của khách hàng không đúng so với hợp đồng khi vay vốn của NH. Khách hàng sử dụng vốn sai mục đích, hoạt động kinh doanh mang tính rủi ro cao, dẫn đến việc trả nợ sai hẹn hay mất khả năng trả nợ cho NH.  Nguyên nhân rủi ro tín dụng từ phía khách hàng một phần cũng là do năng lực, trình độ chuyên môn, kỷ năng kinh doanh của khách hàng. Khách hàng vay vốn để đầu tƣ kinh doanh nhƣng do thiếu kinh nghiệm, đầu tƣ không đúng chỗ làm cho hoạt động kinh doanh thua lỗ, không có khả năng trả nợ.  Nguyên nhân khác là ngoài các yếu tố chủ quan từ phía NH, các yếu tố khách quan từ khách hàng, rủi ro tín dụng còn xảy ra do các yêu tố nhƣ:  Sự thay đổi bất thƣờng của các chính sách, sự biến động về chính trị xã hội trong và ngoài nƣớc gây khó khăn cho doanh nghiệp, Chính sách Nhà 20
- Xem thêm -