Phân tích tình hình cho vay vốn tại phòng giao dịch ngân hàng chính sách xã hội quận bình thủy thành phố cần thơ

  • Số trang: 90 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 17 |
  • Lượt tải: 0
minhtuan

Đã đăng 15929 tài liệu

Mô tả:

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH  LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH CHO VAY VỐN TẠI PHÒNG GIAO DỊCH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI QUẬN BÌNH THỦY THÀNH PHỐ CẦN THƠ Giáo viên hướng dẫn Sinh viên thực hiện NGUYỄN XUÂN VINH LÂM ANH THƯ MSSV: 4087799 Lớp: Kinh tế nông nghiệp 2 Khóa: 34 Cần Thơ – 2011 Luận văn tốt nghiệp LỜI CẢM TẠ Trong suốt thời gian học tập dưới giảng đường đại học, được sự chỉ dẫn nhiệt tình và sự giúp đỡ của Thầy Cô trường Đại học Cần Thơ, đặc biệt là các Thầy Cô khoa Kinh tế - Quản trị kinh doanh, cùng với thời gian thực tập tại Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Quận Bình Thủy - Thành phố Cần Thơ đã cung cấp cho em những kiến thức và kinh nghiệm quý báu không những giúp em hoàn thành tốt đề tài luận văn tốt nghiệp mà còn giúp em trưởng thành hơn, tự tin hơn khi bước vào giai đoạn mới. Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ và giảng dạy nhiệt tình của Thầy Cô Khoa Kinh tế - Quản trị kinh doanh tại trường Đại học Cần Thơ. Đặc biệt, em xin gởi lời biết ơn sâu sắc đến Thầy Nguyễn Xuân Vinh đã nhiệt tình hướng dẫn em trong suốt thời gian làm đề tài luận văn tốt nghiệp. Và em cũng xin được gởi lời cảm ơn chân thành đến Ban Giám đốc cùng tất cả các cô chú, anh chị của Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Quận Bình Thủy - Thành phố Cần Thơ đã tạo những điều kiện thuận lợi, giúp đỡ và chỉ dẫn cho em trong suốt thời gian thực tập để em có thể hoàn thành tốt đề tài luận văn của mình. Sau cùng em xin chúc quý Thầy Cô và các cô chú anh chị trong Phòng giao dịch được nhiều sức khỏe và thành công trong công việc. Trân trọng kính chào! Ngày ...... tháng ……năm 2011 Sinh viên thực hiện Lâm Anh Thư GVHD: NGUYỄN XUÂN VINH i SVTH: LÂM ANH THƯ Luận văn tốt nghiệp LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan rằng đề tài này do tôi thực hiện, các số liệu thu thập và kết quả phân tích trong đề tài là trung thực, đề tài không trùng với bất kì đề tài nghiên cứu khoa học nào. Ngày …... tháng …… năm 2011 Sinh viên thực hiện Lâm Anh Thư GVHD: NGUYỄN XUÂN VINH ii SVTH: LÂM ANH THƯ Luận văn tốt nghiệp NHẬN XÉT CỦA CƠ QUAN THỰC TẬP ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... Ngày….. tháng…… năm…… Phó Giám đốc GVHD: NGUYỄN XUÂN VINH iii SVTH: LÂM ANH THƯ Luận văn tốt nghiệp BẢNG NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN  Họ và tên người hướng dẫn: NGUYỄN XUÂN VINH  Học vị: ………………………………………………………………………...  Chuyên ngành: ………………………………………………………………..  Cơ quan công tác: Khoa Kinh tế - Quản trị kinh doanh, Đại học Cần Thơ  Tên học viên: LÂM ANH THƯ  Mã số sinh viên: 4087799  Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp  Tên đề tài: Phân tích tình hình cho vay vốn của Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Quận Bình Thủy - TP.Cần Thơ NỘI DUNG NHẬN XÉT 1. Tính phù hợp của đề tài với chuyên ngành đào tạo ............................................................................................................................ 2. Về hình thức ............................................................................................................................ 3. Ý nghĩa khoa học, thực tiễn và tính cấp thiết của đề tài ............................................................................................................................ 4. Độ tin cậy của số liệu và tính hiện đại của luận văn ............................................................................................................................ 5. Nội dung và các kết quả đạt được (theo mục tiêu nghiên cứu,… ) ............................................................................................................................ 6. Các nhận xét khác ............................................................................................................................ 7. Kết luận (Cần ghi rõ mức độ đồng ý hay không đồng ý nội dung đề tài và các yêu cầu chỉnh sửa,…) ............................................................................................................................ Cần Thơ, ngày … tháng … năm 2011 NGƯỜI NHẬN XÉT Nguyễn Xuân Vinh GVHD: NGUYỄN XUÂN VINH iv SVTH: LÂM ANH THƯ Luận văn tốt nghiệp NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... Ngày….. tháng…… năm….. Giáo viên phản biện GVHD: NGUYỄN XUÂN VINH v SVTH: LÂM ANH THƯ Luận văn tốt nghiệp MỤC LỤC Trang CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU.........................................................................................1 1.1 ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU................................................................................1 1.1.1 Sự cần thiết nghiên cứu ......................................................................................1 1.2.1 Căn cứ khoa học thực tiễn .................................................................................2 1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ....................................................................................2 1.2.1 Mục tiêu chung...................................................................................................2 1.2.2 Mục tiêu cụ thể...................................................................................................2 1.3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU.......................................................................................3 1.3.1 Không gian ........................................................................................................3 1.3.2 Thời gian nghiên cứu .........................................................................................3 1.3.3 Đối tượng nghiên cứu ........................................................................................3 CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU........4 2.1 PHƯƠNG PHÁP LUẬN .........................................................................................4 2.1.1 Khái niệm về NHTM và NHCSXH.....................................................................4 2.1.2 Nguyên tắc chung về tín dụng ............................................................................6 2.1.3 Một số vấn đề trong hoạt động tín dụng của NHCSXH.......................................8 2.1.4 Các hình thức huy động vốn.............................................................................11 2.1.5 Các chỉ tiêu phân tích vốn huy động và sử dụng vốn ........................................13 2.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU..........................................................................14 2.2.1 Phương pháp thu thập số liệu...........................................................................14 2.2.2 Phương pháp phân tích ....................................................................................14 CHƯƠNG 3: GIỚI THIỆU VỀ PHÒNG GIAO DỊCH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI QUẬN BÌNH THỦY - TPCT .........................................................16 3.1 KHÁI QUÁT VỀ PGD NHCSXH Q.BÌNH THỦY ...............................................16 3.1.1 Đặc điểm kinh tế - xã hội quận Bình Thủy........................................................16 3.1.2 Lịch sử hình thành và phát triển PGD NHCSXH Q.Bình Thủy .........................18 3.1.3 Cơ cấu tổ chức quản lý và tình hình nhân sự....................................................20 3.1.4 Các chương trình tín dụng chủ yếu tại PGD NHCSXH Q.Bình Thủy................23 3.1.5 Quy trình cho vay.............................................................................................33 GVHD: NGUYỄN XUÂN VINH vi SVTH: LÂM ANH THƯ Luận văn tốt nghiệp 3.2 KHÁI QUÁT KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA PGD NHCSXH Q.BÌNH THỦY QUA 3 NĂM 2008-2010 VÀ 6 THÁNG ĐẦU NĂM 2011 .........................................34 3.3 NHỮNG TỔNG HỢP VỀ HIỆU QUẢ KINH TẾ - CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI ..........39 3.3.1 Hiệu quả về mặt kinh tế....................................................................................39 3.3.2 Hiệu quả về mặt xã hội.....................................................................................40 3.3.3 Hiệu quả về góp phần an ninh xã hội (chính trị) ..............................................40 3.4 THUẬN LỢI, KHÓ KHĂN...................................................................................41 3.4.1 Thuận lợi..........................................................................................................41 3.4.2 Khó khăn..........................................................................................................41 3.5 ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN TRONG THỜI GIAN TỚI ...................................42 CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH HUY ĐỘNG VỐN VÀ CHO VAY TẠI PHÒNG GIAO DỊCH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI Q.BÌNH THỦY – TPCT........................................................................................ 43 4.1 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH HUY ĐỘNG VỐN ......................................................43 4.2 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH CHO VAY VỐN .........................................................46 4.2.1 Cho vay hộ nghèo.............................................................................................48 4.2.2. Cho vay HSSV có hoàn cảnh khó khăn ............................................................53 4.2.3 Cho vay giải quyết việc làm..............................................................................56 4.2.4 Cho vay xuất khẩu lao động .............................................................................60 4.3 ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG CHO VAY.................................................................62 4.3.1 Đối với cho vay hộ nghèo.................................................................................66 4.3.2 Đối với cho vay HSSV có hoàn cảnh khó khăn .................................................66 4.3.3 Đối với giải quyết việc làm...............................................................................67 4.3.4 Đối với cho vay xuất khẩu lao động .................................................................67 CHƯƠNG 5: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN VÀ CHO VAY TẠI PGD NHCSXH Q.BÌNH THỦY - TPCT.......................69 5.1 TỒN TẠI VÀ NGUYÊN NHÂN...........................................................................69 5.1.1 Tình hình nguồn vốn........................................................................................69 5.1.2 Tình hình cho vay............................................................................................69 5.2 BIỆN PHÁP ..........................................................................................................70 5.2.1 Biện pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn ....................................................71 5.2.2 Biện pháp nâng cao hiệu quả cho vay ..............................................................72 GVHD: NGUYỄN XUÂN VINH vii SVTH: LÂM ANH THƯ Luận văn tốt nghiệp CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ ................................................................75 6.1 KẾT LUẬN ...........................................................................................................75 6.2 KIẾN NGHỊ ..........................................................................................................75 6.2.1 Đối với Nhà nước.............................................................................................75 6.2.2 Đối với chi nhánh NHCSXH TP. Cần Thơ........................................................76 6.2.3 Đối với BĐD HĐQT NHCSXH Q.Bình Thủy....................................................76 6.2.4 Đối với chính quyền địa phương ......................................................................76 TÀI LIỆU THAM KHẢO.........................................................................................78 GVHD: NGUYỄN XUÂN VINH viii SVTH: LÂM ANH THƯ Luận văn tốt nghiệp DANH MỤC BIỂU BẢNG Trang Bảng 1: Bảng so sánh NHCSXH và NHTM..................................................................5 Bảng 2: Kết quả hoạt động của PGD NHCSXH Q.BÌNH THỦY qua 3 năm 20082010 ............................................................................................................................34 Bảng 3: Kết quả hoạt động của PGD NHCSXH Q.BÌNH THỦY qua 6 tháng đầu năm 2010-2011............................................................................................................34 Bảng 4: Tình hình nguồn vốn qua 3 năm 2008-2010...................................................42 Bảng 5: Tình hình nguồn vốn qua 6 tháng đầu năm 2010-2011...................................42 Bảng 6: Tình hình cho vay hộ nghèo qua 3 năm 2008-2010 ........................................48 Bảng 7: Tình hình cho vay hộ nghèo qua 6 tháng đầu năm 2010-2011........................48 Bảng 8: Tình hình cho vay HSSV có hoàn cảnh khó khăn qua 3 năm 2008-2010........53 Bảng 9: Tình hình cho vay HSSV có hoàn cảnh khó khăn qua 6 tháng đầu năm 2010-2011 ...................................................................................................................53 Bảng 10: Tình hình cho vay giải quyết việc làm qua 3 năm 2008-2010.......................56 Bảng 11: Tình hình cho vay giải quyết việc làm qua 6 tháng đầu năm 2010-2011.......56 Bảng 12: Tình hình cho vay xuất khẩu lao động qua 3 năm 2008-2010.......................59 Bảng 13: Tình hình cho vay xuất khẩu lao động qua 6 tháng đầu năm 2010-2011.......60 GVHD: NGUYỄN XUÂN VINH ix SVTH: LÂM ANH THƯ Luận văn tốt nghiệp DANH MỤC HÌNH Trang Hình 1: Sơ đồ tín dụng..................................................................................................6 Hình 2: Sơ đồ cơ cấu tổ chức PGD NHCSXH Q.Bình Thủy .......................................19 Hình 3: Sơ đồ quy trình thủ tục xét duyệt cho vay thông qua tổ TK&VV tại PGD NHCSXH Q.Bình Thủy...............................................................................................32 Hình 4: Tình hình hoạt động tài chính qua 3 năm 2008-2010 và 6 tháng đầu năm 2011 ............................................................................................................................37 Hình 5: Tình hình nguồn vốn của PGD NHCSXH Q.Bình Thủy qua 3 năm 20082010 và 6 tháng đầu năm 2010-2011 ...........................................................................43 Hình 6: Tình hình doanh số cho vay của từng chương trình qua 3 năm 2008-2010 .....45 Hình 7: Tình hình dư nợ của từng chương trình qua 3 năm 2008-2010 .......................46 Hình 8: Tình hình nợ quá hạn của từng chương trình qua 3 năm 2008-2010 ...............47 Hình 9: Tình hình cho vay hộ nghèo qua 3 năm 2008-2010 và 6 tháng đầu năm 2010-2011 ................................................................................................................... 49 Hình 10: Tình hình cho vay HSSV có hoàn cảnh khó khăn qua 3 năm 2008-2010 và 6 tháng đầu năm 2010-2011......................................................................................... 54 Hình 11: Tình hình cho vay giải quyết việc làm qua 3 năm 2008-2010 và 6 tháng đầu năm 2010-2011 ..................................................................................................... 57 Hình 12: Tình hình cho vay xuất khẩu lao động qua 3 năm 2008-2010 và 6 tháng đầu năm 2010-2011 ..................................................................................................... 60 Hình 13: Doanh số cho vay của từng chương trình so với tổng doanh số cho vay ....... 62 Hình 14: Dư nợ của từng chương trình so với tổng dư nợ ........................................... 64 GVHD: NGUYỄN XUÂN VINH x SVTH: LÂM ANH THƯ Luận văn tốt nghiệp DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT NHCSXH Ngân hàng Chính sách xã hội NHTM Ngân hàng thương mại PGD Phòng giao dịch TK&VV Tiết kiệm và vay vốn BĐD Ban đại diện HĐQT Hội đồng quản trị TW Trung ương UBND Ủy ban nhân dân HSSV Học sinh sinh viên GQVL Giải quyết việc làm XKLĐ Xuất khẩu lao động GDLĐ Giao dịch lưu động NĐ Nghị định QĐ Quyết định GVHD: NGUYỄN XUÂN VINH xi SVTH: LÂM ANH THƯ Luận văn tốt nghiệp CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU 1.1. ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1.1. Sự cần thiết nghiên cứu Việt Nam là một nước đi lên từ sản xuất nông nghiệp, nền kinh tế đang trong giai đoạn phát triển nên mục tiêu xóa đói giảm nghèo đang được Đảng và Nhà nước ta quan tâm và đặt lên hàng đầu. Đó cũng là mục tiêu đầu tiên nằm trong tám mục tiêu thiên niên kỷ cần đạt được của mọi quốc gia. Việc giải quyết vấn đề xóa đói giảm nghèo là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước và là một yêu cầu bức thiết không chỉ mang tính xã hội, tính chất nhân đạo giữa con người với con người mà nó còn mang tính chất kinh tế. Bởi lẽ một đất nước khi vẫn còn tồn tại một tỷ lệ không nhỏ người nghèo sẽ kéo theo rất nhiều vấn đề kinh tế xã hội khác và nền kinh tế của nước đó khó có thể phát triển với tốc độ cao và ổn định. Có nhiều nguyên nhân dẫn tới đói nghèo, trong đó có một nguyên nhân quan trọng đó là thiếu vốn sản xuất kinh doanh, do đó Đảng và Nhà nước ta đã xác định tín dụng ngân hàng là một mắt xích không thể thiếu trong hệ thống các chính sách phát triển kinh tế xã hội đặc biệt là chính sách xoá đói giảm nghèo của Việt Nam. Và sự ra đời của NHCSXH có vai trò rất quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu này, là cầu nối đưa chính sách tín dụng ưu đãi của Chính phủ đến với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác; tạo điều kiện cho người nghèo tiếp cận được các chủ chương, chính sách của Đảng và Nhà nước; các hộ nghèo, hộ chính sách có điều kiện gần gũi với các cơ quan công quyền ở địa phương, giúp các cơ quan này gần dân và hiểu dân hơn. Việc tiếp nhận được nguồn vốn hỗ trợ từ hệ thống Ngân hàng chính sách xã hội có một ý nghĩa to lớn đối với những hộ nghèo đang cần vốn để sản xuất kinh doanh, thay vì phải chấp nhận những nguồn vốn vay đắt đỏ từ những ngân hàng thương mại, các tổ chức, cá nhân với lãi suất cao. Từ khi NHCSXH ra đời, họ đã có thể được tiếp cận với một nguồn vốn rẻ hơn, những điều kiện cho vay dễ dàng hơn, góp phần giải quyết nhu cầu về vốn cho hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác. GVHD: NGUYỄN XUÂN VINH -1- SVTH: LÂM ANH THƯ Luận văn tốt nghiệp Xuất phát từ vấn đề đó, và bản thân muốn hiểu rõ hơn tầm quan trọng của ngân hàng nhất là trong nghiệp vụ cho vay vốn nên em đã chọn đề tài “Phân tích tình hình cho vay vốn của Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Quận Bình Thủy - TP.Cần Thơ” làm đề tài luận văn tốt nghiệp cho mình. 1.1.2. Căn cứ khoa học và thực tiễn Nếu như mục tiêu chung của tín dụng thương mại là tìm kiếm lợi nhuận thông qua việc đầu tư cho vay các dự án kinh tế thì mục đích chính của hoạt động tín dụng chính sách lại là tập trung nguồn vốn giải quyết các vấn đề khó khăn của xã hội. Vì thế nguồn vốn ưu đãi từ NHCSXH đã và đang phát huy được vai trò quan trọng của mình trong hoạt động kinh tế - xã hội góp phần làm thay đổi nhận thức cơ bản về bản chất hoạt động của tín dụng chính sách nói chung. Trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng thì huy động vốn và cho vay vốn là hai quá trình song song có mối quan hệ mật thiết, bổ sung cho nhau. Huy động vốn là vấn đề quan trọng đối với ngân hàng vì ngân hàng không thể chỉ dựa vào một nguồn vốn nhất định để cho vay mà phải huy động thêm từ các nguồn khác như doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế, cá nhân… với nhiều hình thức như tiền gửi tiết kiệm, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi không kỳ hạn…. Bên cạnh đó, hoạt động cho vay vốn cũng không kém phần quan trọng trong hoạt động ngân hàng hiện nay. Tuy nhiên mục đích chính của NHCSXH là hoạt động không vì lợi nhuận mà hoạt động góp phần thực hiện chủ trương xóa đóa giảm nghèo, an sinh xã hội của đất nước. Chính vì vậy để tăng hiệu quả hoạt động thì việc cho vay vốn của NHCSXH cần được quản trị một cách tốt nhất và phù hợp với mục tiêu chung của Nhà nước đề ra. 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1.2.1. Mục tiêu chung Mục tiêu chung của đề tài là phân tích tình hình cho vay vốn của ngân hàng, qua đó đánh giá những điểm mạnh và những mặt còn hạn chế, để đề ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay vốn tại PGD NHCSXH Q.Bình Thủy – TP.Cần Thơ. 1.2.2. Mục tiêu cụ thể - Phân tích tình hình huy động vốn của ngân hàng. - Phân tích và đánh giá tình hình cho vay vốn của ngân hàng. GVHD: NGUYỄN XUÂN VINH -2- SVTH: LÂM ANH THƯ Luận văn tốt nghiệp - Đề ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay vốn của ngân hàng. 1.3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU 1.3.1. Không gian Đề tài được thực hiện tại PGD NHCSXH Q.Bình Thủy – TP.Cần Thơ. Các số liệu dùng để thực hiện phân tích đề tài đã được cung cấp từ tổ Kế hoạch – Nghiệp vụ tín dụng của PGD NHCSXH Q.Bình Thủy – TP.Cần Thơ. 1.3.2. Thời gian Đề tài được thực hiện và hoàn thành trong thời gian thực tập từ ngày 09/09/2011 đến ngày 18/11/2011. Số liệu nghiên cứu về huy động vốn và cho vay của PGD được thu thập qua 3 năm 2008 – 2010 và 6 tháng đầu năm 2011. 1.3.3. Đối tựơng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài là huy động vốn và cho vay vốn của PGD NHCSXH Q.Bình Thủy – TP.Cần Thơ. Trên cơ sở phân tích tình hình huy động và cho vay vốn, để đề ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của PGD trong những năm tới. Giới hạn phạm vi thời gian nghiên cứu đề tài là từ năm 2008 – 2010 và 6 tháng đầu năm 2011. GVHD: NGUYỄN XUÂN VINH -3- SVTH: LÂM ANH THƯ Luận văn tốt nghiệp CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1. PHƯƠNG PHÁP LUẬN 2.1.1. Khái niệm về NHTM và NHCSXH 2.1.1.1. Khái niệm về NHTM NHTM là tổ chức tài chính trung gian, có vị trí quan trọng nhất trong nền kinh tế thị trường, mang nét đặc thù riêng trong hoạt động kinh tế - tài chính, với các mặt hoạt động là kinh doanh tiền tệ tín dụng và dịch vụ ngân hàng. Theo Pháp lệnh Ngân hàng năm 1990 của Việt Nam: “Ngân hàng thương mại là một tổ chức kinh doanh tiền tệ mà nghiệp vụ thường xuyên và chủ yếu là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, chiết khấu và làm phương tiện thanh toán”. Theo Nghị định của Chính phủ số 49/20001NĐ-CP ngày 12/9/2000: “Ngân hàng thương mại là ngân hàng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận, góp phần thực hiện các mục tiêu kinh tế của nhà nước ". Tóm lại, NHTM là loại ngân hàng giao dịch trực tiếp với các loại hình doanh nghiệp, tổ chức đoàn thể xã hội và cá nhân, bằng việc huy động vốn dưới hình thức nhận tiền gửi, tiền phát hành kỳ phiếu, trái phiếu, đồng thời sử dụng số vốn huy động được để cho vay, chiết khấu, cung cấp các phương tiện thanh toán và cung ứng dịch vụ ngân hàng. 2.1.1.2. Khái niệm về NHCSXH NHCSXH được thành lập theo Quyết định 131/2002/QĐ-TTg ngày 4/10/2002 của Thủ tướng Chính phủ trên cơ sở tổ chức lại Ngân hàng Phục vụ người nghèo. Việc xây dựng NHCSXH là điều kiện để mở rộng thêm các đối tượng phục vụ là hộ nghèo; học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn; các đối tượng chính sách cần vay vốn để giải quyết việc làm; đi lao động có thời hạn ở nước ngoài và các tổ chức kinh tế, cá nhân hộ sản xuất, kinh doanh thuộc các xã đặc biệt khó khăn, miền núi, vùng sâu, vùng xa... NHCSXH là một pháp nhân, có con dấu, có tài sản và hệ thống giao dịch từ trung ương đến địa phương, với vốn điều lệ ban đầu là 5 nghìn tỷ đồng và được GVHD: NGUYỄN XUÂN VINH -4- SVTH: LÂM ANH THƯ Luận văn tốt nghiệp cấp bổ sung phù hợp với yêu cầu hoạt động từng thời kỳ. Thời gian hoạt động là 99 năm. NHCSXH được thực hiện các nghiệp vụ: huy động vốn, cho vay, thanh toán, ngân quỹ và được nhận vốn ủy thác cho vay ưu đãi của chính quyền địa phương, các tổ chức kinh tế, tổ chức chính trị - xã hội, các hiệp hội, các hội, các tổ chức phi Chính phủ, các cá nhân trong và ngoài nước đầu tư cho các chương trình dự án phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. NHCSXH có bộ máy quản lý và điều hành thống nhất trong phạm vi cả nước, được Nhà nước cấp, giao vốn và bảo đảm khả năng thanh toán; tỷ lệ dự trữ bắt buộc bằng 0%; không phải tham gia bảo hiểm tiền gửi; được miễn thuế và các khoản phải nộp ngân sách Nhà nước. 2.1.1.3. So sánh NHCSXH và NHTM Bảng 1. BẢNG SO SÁNH NHCSXH VÀ NHTM Giống nhau - NHTM và NHCSXH đều là các tổ chức tín dụng thực hiện các hoạt động tín dụng, các chức năng chính của ngân hàng như: huy động vốn, cho vay, đầu tư tài chính, thanh toán, cung cấp các dịch vụ tài chính.... góp phần tăng trưởng và ổn định nền kinh tế. Khác nhau Nội dung NHCSXH NHTM Mục tiêu - Góp phần xoá đói giảm nghèo - Kinh doanh tiền tệ vì mục hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận. tiêu lợi nhuận. Nguồn vốn - Nguồn vốn từ ngân sách nhà nước. - Huy động nguồn vốn nhàn - Tổ chức huy động tiết kiệm trong rỗi tạm thời của các tổ chức cộng đồng người nghèo. kinh tế, các cơ quan, đoàn - Vốn tài trợ ủy thác cho vay ưu đãi thể, tiền tiết kiệm của dân của chính quyền địa phương, các tổ cư… chức cá nhân trong và ngoài nước… Đối tượng phục vụ - Các hộ nghèo, HSSV có hoàn cảnh - Các cá nhân, tổ chức có khó khăn và các đối tượng chính sách nhu cầu gửi tiền, vay tiền. khác. GVHD: NGUYỄN XUÂN VINH -5- SVTH: LÂM ANH THƯ Luận văn tốt nghiệp NHTM ra đời, tồn tại và phát triển với mục đích huy động các nguồn vốn nhàn rỗi tạm thời để cho vay trên nguyên tắc bù đắp chi phí hoạt động và có lãi. Bởi vì là một hoạt động kiếm lời, nên NHTM có những quy định để bảo vệ lợi ích kinh tế cho mình, dẫn đến không phải ai cần vốn cũng đều được NHTM cho vay, đặc biệt là những người nghèo, những người không đủ điều kiện tín dụng đảm bảo. Khác với NHTM, NHCSXH là một tổ chức tín dụng với hoạt động chủ yếu là phục vụ người nghèo và các đối tượng chính sách khác. Mục tiêu chính của các NHCSXH không phải là lợi nhuận trong kinh doanh mà thực hiện nhiệm vụ to lớn của Đảng và Nhà nước đã giao phó là góp phần xóa đói giảm nghèo và an sinh xã hội. 2.1.2. Nguyên tắc chung về tín dụng 2.1.2.1. Khái niệm về tín dụng Tín dụng là quan hệ kinh tế được biểu hiện dưới hình thái tiền tệ hay hiện vật, trong đó người đi vay phải trả cho người cho vay cả gốc và lãi sau một thời gian nhất định. Khái niệm tín dụng được thể hiện qua sơ đồ sau: Vốn (1) Người cho vay Người đi vay Vốn + Lãi (2) Hình 1. SƠ ĐỒ TÍN DỤNG Như vậy, tín dụng phải thể hiện 3 mặt cơ bản sau: - Có sự chuyển giao tạm thời (có thời hạn). - Sự chuyển giao một lượng giá trị dưới dạng hàng hóa hay tiền tệ. - Có sự hoàn trả và giá trị hoàn trả phải lớn hơn giá trị ban đầu. Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi. Khách hàng vay bao gồm pháp nhân, hộ gia đình, tổ hợp tác, doanh nghiệp tư nhân và cá nhân có đủ điều kiện vay vốn tại tổ chức tín dụng theo qui định của pháp luật. GVHD: NGUYỄN XUÂN VINH -6- SVTH: LÂM ANH THƯ Luận văn tốt nghiệp Thời hạn cho vay là khoảng thời gian được tính từ khi khách hàng bắt đầu nhận vốn vay cho đến thời điểm trả hết nợ gốc và lãi vốn vay đã được thoả thuận trong hợp đồng tín dụng giữa bên cho vay và người đi vay. 2.1.2.2. Các hình thức tín dụng Trong nền kinh tế thị trường, tín dụng tồn tại dưới nhiều hình thức tùy theo cách phân loại khác nhau. Căn cứ vào thời hạn cho vay - Tín dụng ngắn hạn: Có thời hạn vay dưới 1 năm, thường nhằm mục đích bổ sung thiếu hụt tạm thời về vốn của các đơn vị sản xuất kinh doanh và phục vụ cho nhu cầu chi tiêu trong xã hội. - Tín dụng trung hạn: Có thời hạn từ 1 đến 5 năm, khách hàng thường vay để mua sắm tài sản cố định, mở rộng và xây dựng các công trình nhỏ. - Tín dụng dài hạn: Có thời hạn cho vay trên 5 năm, thường sử dụng để cấp vốn cho xây dựng cơ bản, đầu tư cải tiến và mở rộng sản xuất có qui mô lớn. Căn cứ vào mức độ tín nhiệm đối với khách hàng - Tín dụng có bảo đảm: Là loại cho vay dựa trên cơ sở các bảo đảm như thế chấp hoặc cầm cố, hoặc phải có sự bảo lãnh của người thứ ba. Sự đảm bảo này là căn cứ pháp lý để Ngân hàng có thêm một nguồn thu thứ 2, bổ sung cho nguồn thu nợ thứ nhất thiếu chắc chắn. - Tín dụng không bảo đảm: Là loại cho vay không có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc sự bảo lãnh của người thứ ba, mà việc cho vay chỉ dựa vào uy tín của bản thân khách hàng. Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn - Tín dụng sản xuất và lưu thông hàng hoá: Là việc cấp tín dụng cho các doanh nghiệp và các đơn vị sản xuất kinh doanh khác tiến hành sản xuất và lưu thông hàng hoá. - Tín dụng tiêu dùng: Là hình thức cấp phát tín dụng cho các cá nhân để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng. Căn cứ vào chủ thể trong quan hệ tín dụng - Tín dụng thương mại: Là quan hệ tín dụng giữa các nhà doanh nghiệp được biệu hiện dưới hình thức mua bán chịu hàng hoá. GVHD: NGUYỄN XUÂN VINH -7- SVTH: LÂM ANH THƯ Luận văn tốt nghiệp - Tín dụng Ngân hàng: Là quan hệ tín dụng giữa các Ngân hàng, các tổ chức tín dụng với các doanh nghiệp và cá nhân. - Tín dụng Nhà nước: Là quan hệ tín dụng mà trong đó Nhà nước là người đi vay và dân chúng là người cho vay. 2.1.2.3. Nguyên tắc tín dụng Khách hàng vay vốn phải đảm bảo các nguyên tắc sau: - Tiền vay phải được sử dụng đúng mục đích đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng. - Tiền vay phải được hoản trả đầy đủ cả gốc và lãi theo đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng. 2.1.2.4. Vai trò của tín dụng - Tín dụng giúp duy trì quá trình sản xuất và thực hiện tái sản xuất mở rộng, góp phần đầu tư phát triển kinh tế tạo điều kiện để nền kinh tế ngày càng vận động đi lên. - Tín dụng thúc đẩy quá trình tập trung vốn và tập trung sản xuất. - Tín dụng là công cụ tài trợ cho các ngành kinh tế kém phát triển và các ngành kinh tế mũi nhọn nhằm đáp ứng kịp thời mọi nhu cầu thiết yếu cho xã hội và tạo điều kiện lôi kéo các thành phần kinh tế khác phát triển để làm giàu cho nền kinh tế cả nước. - Tín dụng tăng cường chế độ hạch toán kinh tế của các doanh nghiệp Nhà nước, khuyến khích các đơn vị sử dụng vốn tín dụng phải chú ý đến hiệu quả của quá trình đầu tư để hoạt động sản xuất ngày càng đạt kết quả cao hơn. - Tín dụng còn là chiếc cầu nối ra nước ngoài, trên cơ sở đó tạo ra mối quan hệ hợp tác thu hút vốn đầu tư từ nước ngoài. 2.1.3. Một số vấn đề trong hoạt động tín dụng của NHCSXH 2.1.3.1. Tín dụng của NHCSXH Tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác là việc sử dụng các nguồn lực tài chính do Nhà nước huy động để cho người nghèo và các đối tượng chính sách khác vay ưu đãi phục vụ sản xuất kinh doanh, tạo việc làm, cải thiện đời sống, góp phần thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xóa đói giảm nghèo, ổn định xã hội. GVHD: NGUYỄN XUÂN VINH -8- SVTH: LÂM ANH THƯ
- Xem thêm -